Chẳng việc gì phải nghĩ đến những đại dự án tài chính xa vời như chuyến đi Cuba, mà chỉ cần liếc vào tủ lạnh là đủ nhận ra thời gian đã chín muồi để bắt đầu gối phải bò. Vấn đề là tôi không hế biết nên viết gì. Tôi không đủ bền bỉ để bám theo các chủ đề thời sự lớn, mà cũng chẳng hay ho gì khi tôi để trí tò mò nhà báo của tôi dẫn dắt, vì tôi thừa biết nó sẽ trực tiếp dắt tôi quay về các chuyện riêng tư của mình, hoặc đến quán Zoltan.

Vậy tôi quyết định gửi cho Peter Seibernigg một email chào hàng như sau: “Ông Seibernigg thân mến, tôi sẽ rất vui nếu thỉnh thoảng được gửi một bài về chủ đề xã hội đến mục do ông phụ trách. Dĩ nhiên tôi có vài ý tưởng, nhưng với bài đầu tiên thì có lẽ tốt nhất là ông giao việc cho tôi. Một mặt vì tôi đánh giá cao giác quan sắc bén của ông về…” Tôi xóa câu cuối, vì cần gì phải bỗng dưng giở giọng nịnh nọt ở lứa tuổi quá bốn chục, vả lại khi viết chữ “giác quan sắc bén” là tôi thấy ngay trước mắt điệu bộ của ông ta trong buổi nếm rượu vang. Tôi viết tiếp: “Ông có cái nhìn bao quát của người biên tập và biết rõ nhất chủ đề nào được chú ý và nên xuất hiện trên trang của ông. Tôi hân hạnh được ông trả lời sớm. Kính chào, Gerold Plassek”.

Tôi không phải đợi thư trả lời của Seibernigg lâu: “Chào ôngPlassek, ông có chú ý đến chuỗi cửa hiệu Cứ Tự Nhiên không? Một nguồn phóng sự thú vị đấy. Chuỗi cửa hiệu miễn phí ấy mọc lên như nấm sau mưa, ở đó không ai nghĩ đến lợi nhuận mà quả thực chỉ muốn chủ động hỗ trợ người có hoàn cảnh khó khăn. Trên phố Tabor có một cửa hiệu như thế sắp bị đóng cửa, nghe nói vì bị tăng tiền nhà. Ông xem có hứng viết bài đó không nhé. Nếu ông muốn viết, tôi sẽ gửi ông vài đường link. Thân, Peter Seibernigg”.

Nếu có gì đó miễn phí thì tự khắc nó có âm hưởng ngọt như mật ong trong tai tôi. Tôi không cần suy nghĩ quá mười giây và lập tức cảm ơn lời mời của ông.

Đầu giờ chiều tôi nóng lòng đợi Manuel về để hỏi ngay có nhiều bài về nhà không. May quá, cu cậu chẳng có việc gì, ngoài một số bài tập Toán, tiếng Anh, tiếng Đức và ôn cho bài sát hạch tiếng Pháp vào hôm sau. Tất nhiên nó không thể từ chối lời mời khêu gợi của tôi, vừa đi lấy tin lại vừa được mua sắm miễn phí. Thế là chúng tôi lên đường đến phố Tabor.

Tôi đã lấy thông tin về loạt cửa hiệu này trên mạng, do đó không lạ gì lý thuyết của các cửa hiệu Cứ Tự Nhiên, chúng khiến tôi nhớ đến dịp tặng quà kinh điển nhân lễ Giáng sinh. Ở những địa chỉ ấy người ta tặng quà công khai và hằng ngày, thậm chí không có rác từ giấy bọc. Ví dụ có nơi mời: Bạn có thể nhận mà không cần phải cho. Bạn cũng có thể đem đến đó những thứ bạn không cần nữa, nếu chúng còn tốt và sạch sẽ. Hoặc: Đây là không gian mở cho tất cả những ai muốn tặng quà cho nhau. Người ta có thể đem đồ đạc đến và cầm thứ khác về, không liên quan đến tiền, chúng tôi không có ý định kiếm lãi, và trang trải tiền thuê nhà bằng các khoản quyên góp đều đặn.

Ai định xem mấy cửa hàng đồ cũ bụi bặm hay chợ đồ cũ với bít tất đủ màu và đĩa hát bằng than của David Cassidy hay David, người ấy nhầm to. Tôi thì sẵn sàng đổi ngay căn hộ mini với toàn bộ đồ gỗ của mình để lấy bất kỳ một trong những cửa hiệu ngồn ngộn hàng xén đủ màu, ních đầy đĩa sứ và đèn chùm pha lê. Để khỏi phải trả tiền cho dịch vụ chuyển nhà, tôi có thể biến căn hộ của mình thành một hiệu Cứ Tự Nhiên rồi chuyển về đây ở, tôi nghĩ bụng, đó sẽ là Cho và Nhận ở dạng hoàn hảo nhất, ít nhất là đối với tôi.

Trước khi Manuel biến vào ngăn đồ thể thao, tôi giao cho nó nhiệm vụ phải chú ý quan sát và ghi chép, người nào đem đến thứ gì và ai mang đồ gì đi. Và nếu nó muốn giúp tôi một việc lớn thì hãy phỏng vấn chớp nhoáng khách hàng cho báo tường của học sinh, hỏi xem vì sao họ đến đây, đã có trải nghiệm gì và nói chung nghĩ gì về các cửa hiệu miễn phí. Toàn việc vặt thôi, nhưng Manuel khoái mấy trò ấy - khác hẳn tôi.

Tôi đang đứng giữa cơ man là bát đĩa và xúc động ngắm một cái bình gốm một lít, nó nhắc tôi nhớ lại thời thơ ấu vì ông tôi cũng có một cái bình giống thế, thì một phụ nữ chừng ba mươi tuổi với khá nhiều kim loại trên mặt và biển tên Nina trên ngực quay sang nhìn tôi, khẽ nói, “Anh có thể cầm vại bia ấy về”. Đại khái ý cô ta là: Ai trong chúng ta mà chẳng từng có một thời khốn khó.

Tôi giải thích cho Nina rằng tôi là nhà báo đi lấy tin để viết một phóng sự cho tờ Neuzeit. Cô ta ấn tượng đến mức chuyển sang gọi tôi là ông, trước khi tôi kịp mừng vì vừa được cô gọi là anh. Cô mời tôi vào một phòng riêng, rót cà phê từ phích mời tôi. Ở đó chúng tôi có thể chuyện trò mà không bị ai quấy rầy, rồi Nina kể tuồn tuột toàn bộ lịch sử hình thành và phát triển cửa hiệu thiên đường đồ đã qua sử dụng này.

Nhưng chương sử buồn bã duy nhất lại là tương lai gần: Ngôi nhà này nằm trong tay một tổ chức quản lý đại diện, họ có ý định sửa sang lại và thông báo sẽ tăng tiền thuê nhà từ tháng Giêng lên hơn một phần ba. Các khoản quyên góp từ cá nhân không thể đủ nữa, thế là cửa hiệu sẽ bị đóng cửa để chuyển đến một quận rẻ hơn ở ngoại ô. Chủ sở hữu nhà này rất hài lòng, nghe nói sắp tới ông ta sẽ mở một cửa hiệu thực phẩm cao cấp.

Tôi ghi lại tên và số điện thoại của chủ nhà, chia tay Nina rồi đi tìm Manuel. Nó đã xong nhiệm vụ và chọn được ba tặng phẩm: mũ cưỡi ngựa, gậy chơi khúc côn cầu cùng kính lặn.

“Bác không tìm được gì à?” nó hỏi tôi. Tôi thoáng nhớ đến vại bia, nhưng tôi hầu như đang trong công vụ nên đáp, “Không, hôm nay không”.

Chúng tôi trao đổi tin tức và bàn sẽ làm gì sắp tới. Theo ý tôi thì nên đi gặp ngay ông chủ nhà, ông Dietmar Steininger, ở văn phòng quản lý trên lầu một để hỏi về tin đồn tăng tiền nhà rồi chấm dứt chuyện này, vì tôi cũng đã khá oải.

“Nếu là bác thì cháu sẽ không làm thế”, Manuel nói.

“Sao lại không?”

“Nhìn thấy bác thì ông ấy sẽ biết ngay có chuyện gì”.

“Ý cháu là sao?”

“Nói thế nào nhỉ… Ông ấy sẽ không tin bác là người thích cửa hiệu thực phẩm cao cấp”. Tôi có nên hiểu đó là một lời khen không?

“Ai bắt ông ấy tin”, tôi đáp.

“Nhưng thế thì ông ấy biết ngay bác sẽ viết về ông ấy theo hướng tiêu cực, do đó ông ấy không nói gì với bác hay ít nhất là không nói sự thật”. Tôi sửng sốt. Thằng cu siêu thông minh của tôi có tài nghĩ trước ba nước cờ và nhận ra chân tướng những người nó chưa bao giờ thấy mặt.

“Vậy cháu có đề nghị gì?” tôi hỏi.

“Tốt nhất là bác gọi điện cho ông ấy, muốn hỏi thăm về cửa hiệu thực phẩm và khen ý tưởng mở hiệu đó rất hay. Rồi bác viết trên báo là ý tưởng đó cực kỳ hèn hạ và xấu xa”.

“Manuel, nghĩ được như thế là siêu đẳng, nhưng hoàn toàn vô đạo đức”, tôi nói.

“Thì đã sao? Quan trọng là không phải đóng một cửa hiệu mà mọi thứ đều miễn phí”, Manuel đáp.