Thuyền buồm vát!

Nghĩ tới dáng thuyền của loại thuyền Điểu từng thấy tại xưởng đóng tàu Thanh Hà, lúc này nhìn loại thuyền Điểu đã được Trương Địch cải tiến, Chu Minh Trung cảm thấy hình dáng của nó có vài phần tương tự với thuyền buồm vát. Tất nhiên, đó chỉ là sự tương đồng về một số phương diện, thậm chí còn chẳng bằng được những con thuyền "á buồm vát" không có phần mũi rỗng.

Thế nhưng, đề nghị của Trương Địch vẫn mở mang tầm mắt cho Chu Minh Trung, giúp ông nhìn thấy một khả năng khác: có lẽ có thể kết hợp thuyền buồm vát cùng với thuyền Điểu, biết đâu sẽ phát triển ra một loại thuyền buồm vát kiểu Trung Hoa.

Mặc dù biết khả năng này không cao, nhất là vì cánh buồm cứng kiểu Trung Quốc với trọng lượng của nó đã hạn chế diện tích buồm, cho nên nếu muốn tăng tốc độ hành trình thì bắt buộc phải dùng buồm mềm kiểu phương Tây. Tuy nhiên, điều đó cũng không ngăn được Chu Minh Trung thảo luận cùng Trương Địch về một số chi tiết của con thuyền.

"Cố gắng tăng diện tích buồm, như vậy mới có thể đẩy nhanh tốc độ..."

Ngoài phần mũi rỗng có thể giúp tăng độ ổn định của hướng đi khi gặp sóng, một đặc điểm khác của thuyền buồm vát chính là diện tích buồm cực lớn. Thông thường, nó sử dụng giàn buồm đầy đủ cho 3-4 cột, thường là cột buồm cao với chiều cao đạt tới 3/4 chiều dài thân tàu. Trên đỉnh cột buồm còn treo buồm trăng và buồm chằng, đôi khi ở hai bên thân tàu còn có các thanh xà vươn ra ngoài gọi là thanh buồm cánh, có thể treo thêm buồm cánh, từ đó càng tăng thêm diện tích buồm vươn theo chiều ngang.

Vừa hồi tưởng lại những đặc điểm của thuyền buồm vát, Chu Minh Trung vừa thỉnh thoảng cùng Trương Địch thảo luận cách cải tiến thêm hình dáng của thuyền Điểu. Dần dần, dù hình dáng con thuyền đang ngày càng tiệm cận với thuyền buồm vát, nhưng nó vẫn giữ lại một số đặc trưng vốn có của thuyền Điểu.

Nhìn bản thảo mà Kinh lược vẽ ra, thấy kết cấu ván thuyền có phần giống với tàu chiến, Trương Địch hỏi:

"Kinh lược, ván thuyền này một lớp bên trong, ba lớp bên ngoài, liệu có quá phức tạp và rườm rà hay không? Suy cho cùng, ván thuyền quá dày thì nguyên liệu đắt đỏ, hơn nữa việc dùng nhiều lớp ván như vậy không chỉ làm tăng chi phí nhân công mà còn kéo dài thời gian đóng tàu. Như vậy chẳng phải sẽ làm tăng giá thành con tàu hay sao?"

Giá thành tàu thuyền.

Đây là yếu tố quan trọng mà các nhà sản xuất thương thuyền bắt buộc phải cân nhắc. Dù sao đối với xưởng đóng tàu, điều họ cần xem xét đầu tiên chính là chi phí đóng tàu.

"Giá tàu tăng lên một chút cũng không sao. Một chiếc thương thuyền được đóng cẩn thận, nếu bảo trì đúng cách thì ít nhất có thể sử dụng mấy chục năm. Trong khi đó, tàu của chúng ta hiện nay tuổi thọ chỉ hơn mười năm, thậm chí là thấp hơn..."

Vấn đề tuổi thọ của thuyền buồm Trung Quốc từ lâu đã bị người ta lãng quên. Nguyên nhân rốt cuộc là vì nó chỉ có một lớp ván thuyền, hay là do ít được bảo trì, hoặc là do sử dụng gỗ tươi khi đóng tàu, thì không ai rõ. Ví dụ điển hình nhất chính là hải quân họ Trịnh. Vào thời Trịnh Thành Công thu phục Đài Loan, họ còn có tới hơn năm mươi chiếc đại điểu thuyền trang bị từ hai mươi đến ba mươi khẩu pháo. Thế nhưng, trong hơn mười năm sau đó, vì vấn đề thân tàu mục nát, trước trận hải chiến Bành Hồ, số lượng đại điểu thuyền đã thấp hơn nhiều so với con số 70 chiếc của quân Thanh. Hơn nữa, những chiếc thuyền Điểu đó phần lớn là đóng mới sau khi thu phục Đài Loan, còn những chiếc thuyền Điểu cũ từ lâu đã bị loại biên, hư hỏng. Tuổi thọ tàu thuyền của thủy sư quân Thanh cũng ngắn ngủi tương tự. Dù nguyên nhân là gì, có một điểm chắc chắn là tuổi thọ của thân tàu kiểu phương Tây sử dụng nhiều lớp ván về mặt lý thuyết sẽ dài hơn.

"Một chiếc thuyền Điểu giá tám trăm lượng, còn thuyền mới... ừm, khoảng 1600 lượng là có thể đóng được. Cộng thêm 8-10 khẩu pháo thì rơi vào khoảng năm ngàn lượng. Đúng là có hơi đắt thật."

Trầm tư một lát, nghĩ đến sự khuyến khích và hỗ trợ đối với việc đóng tàu ở hậu thế, Chu Minh Trung cười nói:

"Nhưng không sao, chúng ta có thể cung cấp khoản vay mà. Nếu mua tàu ở chỗ chúng ta, có thể vay từ Cục Quân lương khoản tiền tương đương ba phần mười tổng giá trị."

Dùng khoản vay để đóng tàu, ở hậu thế không nghi ngờ gì là một phương thức phổ biến. Nhưng nó có một tiền đề, đó là hàng hải không còn là hành trình đầy rẫy hiểm nguy. Dù hiện tại rủi ro hàng hải vẫn rất lớn, nhưng đối với các thương gia Trung Quốc chỉ chạy các tuyến đường Nam Bắc ven bờ, thì rủi ro tương đối nhỏ hơn. Rủi ro này Cục Quân lương hoàn toàn có thể gánh vác.

"Khoản vay? Cục Quân lương?"

Trương Địch nhìn Kinh lược với vẻ nghi hoặc, ngạc nhiên hỏi:

"Vậy nhỡ như tàu chìm hoặc bị hải tặc cướp thì làm sao ạ?"

"Mua bảo hiểm. Ta còn có thể lập một công ty bảo hiểm, chuyên thực hiện công việc bảo hiểm cho vận tải đường biển. Việc đi biển từ xưa đến nay chẳng phải đều có câu "xuất thập quy nhất" (đi mười về một) sao? Tất nhiên câu này hơi phóng đại, nhưng có thể khẳng định rằng ngân hàng và bảo hiểm chắc chắn sẽ có lợi nhuận nhất định!"

Về tài chính, Chu Minh Trung cũng là người ngoại đạo. Ông chỉ biết tên chứ không biết cách vận hành. Trương Địch cũng là người ngoại đạo như vậy. Thậm chí so với việc thương thuyền chìm, mất tích, vấn đề thực sự nằm ở chỗ làm sao để nắm giữ những thương thuyền vũ trang này trong tay, chứ không phải biến thành tàu của người khác.

Biện pháp giải quyết vấn đề cuối cùng vẫn là thông qua Đông Dương Công ty – công ty thương mại chuyên giao thương với Nhật Bản. Dù sao thì nha môn Kinh lược sứ cũng là cổ đông lớn nhất của Đông Dương Công ty. Chỉ có thông qua doanh nghiệp bán chính thức này mới có thể thực sự nắm giữ những thương thuyền đó, và có thể trưng dụng chúng khi có chiến tranh.

"...Tất nhiên, ngoài loại thương thuyền này ra, chúng ta còn có thể đóng một loại thuyền Điểu khác. Tất nhiên là kiên cố hơn thuyền Điểu truyền thống, nhưng lại tương đối rẻ tiền, chi phí kiểm soát ở mức khoảng một ngàn lượng. Loại thuyền này có thể dùng buồm dọc, mà buồm dọc thì cần rất ít nhân lực."

Ngay từ thế kỷ 16 hoặc 17, Hà Lan đã xuất hiện thuyền buồm dọc hai cột. Từ chỗ Sử Tư, Chu Minh Trung đã từng nhìn thấy bản vẽ của thuyền buồm dọc hai cột, cho nên mới nhắc đến loại cánh buồm này.

"Thủy thủ đoàn ít thì có thể giảm chi phí vận hành, cộng thêm tốc độ của thuyền Điểu vốn đã nhanh hơn thương thuyền thông thường. Lợi thế về tốc độ có thể giúp nó chiếm ưu thế dẫn đầu trong giao thương. Cộng với chi phí tương đối thấp, có thể khiến nó trở thành chủ lực của thương thuyền, từ đó hình thành một đội tàu thương mại quy mô lớn."

Trong khi thảo luận về thương thuyền với Trương Địch, trong tâm trí Chu Minh Trung tự nhiên hiện lên hình ảnh những người Hà Lan vốn được mệnh danh là "xe ngựa trên biển".

"Giống như người Hà Lan, thời kỳ họ là "xe ngựa trên biển", ta nghe Sử Tư nói lúc đó chỉ riêng ở thủ đô Amsterdam đã có hàng trăm xưởng đóng tàu, cả nước có thể cùng lúc khởi công đóng hàng trăm chiếc tàu. Khi đó kỹ thuật đóng tàu của Hà Lan là tiên tiến nhất thế giới, giá thành đóng tàu thấp hơn Anh một phần ba đến thậm chí là một nửa. Khi ấy Hà Lan sở hữu 1,5 vạn chiếc thương thuyền, gần như độc chiếm thương mại đường biển toàn cầu. Gỗ của Na Uy, cá của Đan Mạch, lương thực của Ba Lan, lông thú của Nga, gia vị Đông Nam Á, vải vóc bông của Ấn Độ, lụa và đồ sứ của Trung Quốc, v.v., phần lớn đều do thương thuyền Hà Lan vận chuyển, thông qua thương nhân Hà Lan bán lại. Thời đó, Amsterdam là trung tâm thương mại quốc tế, trong cảng thường xuyên có hơn 2000 chiếc thương thuyền neo đậu."

Khi nhắc đến 2000 chiếc thương thuyền trong cảng của người Hà Lan, giọng điệu của Chu Minh Trung mang theo chút ngưỡng mộ, còn Trương Địch thì tỏ ra vô cùng khao khát. Cả hai người gần như đều nghĩ tới việc, nếu sở hữu đội tàu khổng lồ như vậy, có lẽ trên biển sẽ không còn bất kỳ ai là đối thủ của Giang Bắc nữa.

"Mà tương ứng với đội thương thuyền khổng lồ đó, người Hà Lan cũng sở hữu một lực lượng hải quân hùng mạnh. Số tàu chiến của hải quân Hà Lan gần như gấp đôi hải quân Anh và Pháp cộng lại. Chúng du hành trên khắp các đại dương trên thế giới, bảo vệ thương thuyền nước mình, đồng thời tham gia cướp bóc các thuộc địa ở hải ngoại."

Thuộc địa hải ngoại, Trương Địch đã không nhớ rõ đây là lần thứ mấy nghe thấy hai từ này. Mà từ ngữ này ban đầu chính là từ miệng Kinh lược nói ra, thậm chí việc khai phá Đài Loan cũng là vì mục đích thực dân.

Khai khẩn vùng đất di cư, đó mới là ý nghĩa ban đầu của việc khai phá hải ngoại. Nhìn Kinh lược, Trương Địch có thể cảm nhận được khát vọng của ngài đối với thuộc địa. Có lẽ, đối với ngài ấy, Đài Loan chỉ là một sự khởi đầu. Phía nam Đài Loan vẫn còn những vùng đất rộng lớn của Nam Dương. Người châu Âu ở xa vạn dặm có thể lập thuộc địa tại Nam Dương, tại sao Đại Minh lại không thể?

Mà muốn khai phá thuộc địa, thì bắt buộc phải có lượng lớn thương thuyền, lượng lớn thương nhân đường biển! Nghe những lời của Kinh lược, Trương Địch mơ hồ nhận ra rằng, có lẽ Trung Quốc trong tương lai rất có thể sẽ đón chào kỷ nguyên của thương nhân đường biển. Dù sao thì dù là Kinh lược trước mắt hay Trịnh Thành Công ở Nam Kinh, đều tràn đầy khát vọng với biển khơi.

"Có lẽ, một ngày nào đó, Trung Quốc cũng có thể trở thành "xe ngựa trên biển" mới!"

Điều này không phải là không thể. Chỉ cần Trung Quốc một khi hướng ra biển khơi, dựa vào lợi thế dân số, chẳng mấy chốc thương thuyền của Trung Quốc sẽ xuất hiện ở khắp mọi nơi trên thế giới. Dù sao thương thuyền cần thủy thủ, cần thuộc địa, mà tất cả những điều này đều có thể giải quyết thông qua lợi thế về dân số.

Mặc dù hiện tại sau cuộc tàn sát của Mãn Thanh, dân số Trung Quốc chỉ còn lại vài chục triệu người, nhưng vẫn vượt xa các nước châu Âu. Và quan trọng hơn là, dựa trên hiểu biết về lịch sử, Chu Minh Trung hiểu rất rõ khả năng phục hồi dân số của người Trung Quốc là "đáng kinh ngạc" đến mức nào.

Cuối cùng, tất cả những điều này sẽ chuyển hóa thành nguồn lực quý giá nhất của thời đại thực dân - nguồn nhân lực! Dân số dư thừa tại bản địa sẽ theo thương thuyền di cư đến ít nhất là khắp thế giới. Từ đó vẽ lại bản đồ thế giới.

Mơ tưởng về những thay đổi mang đến cho bản đồ thế giới sau khi Trung Quốc trở thành "xe ngựa trên biển", Chu Minh Trung khẽ nhướng mày, trên mặt lộ ra chút nụ cười. Ông vỗ vai Trương Địch:

"Thế nào? Đến lúc đó biết đâu những con tàu đi lại trên thiên hạ này đều là do ngươi thiết kế. Trong sử sách, mỗi khi nhắc tới thời đại này, đều sẽ nhắc đến tên ngươi. Bởi vì nếu không có con tàu do ngươi thiết kế, có lẽ, thời đại này không thể khai sáng một cách thuận lợi như vậy!"

Chu Minh Trung vô tình vứt ra một "bức tranh lớn", nhìn Trương Địch với giọng điệu đầy sự tán thưởng. Lý do làm như vậy là vì Trương Địch có thể coi là kỹ sư Trung Quốc đầu tiên đưa khái niệm đóng tàu phương Tây vào. Có lẽ, anh ta sẽ mở ra một kỷ nguyên mới cho tàu thuyền Trung Quốc.

Ai mà biết được chứ?

Dù sao trên thế giới này chuyện gì cũng có thể xảy ra!

Còn đối với Trương Địch, anh ta chưa từng nghĩ tới những chuyện xa xôi đến vậy, đến mức khi rời khỏi công phòng của Kinh lược sứ, trong đầu anh vẫn còn quanh quẩn lời nói của Kinh lược, thậm chí có chút thất thần. Dù sao anh cũng chưa từng nghĩ tới, đóng tàu, cũng có thể thay đổi thế giới.

Đối với kẻ khởi xướng là Chu Minh Trung, tất nhiên không biết những lời đó của mình đã dấy lên con sóng lớn thế nào trong lòng người khác. Ông vẫn như thói quen thường ngày, mở một bản mật báo ra. Đây là mật báo đến từ Quân Chính ty của Trung Nghĩa quân. Quân Chính ty chính là Quân chấp pháp xứ (phòng quân pháp) ngày trước, là cách đặt tên mới sau khi Trung Nghĩa quân cải tổ vào cuối năm. Khi mở bản mật báo này ra, chỉ mới lướt mắt qua một chút, sắc mặt Chu Minh Trung liền hơi biến đổi...