Một ngày tháng Tư, một đội quan binh Trung Hộ quân mặc áo giáp đỏ đang hộ tống một đội tân binh. Đây là mấy ngàn tân binh được tuyển mộ tại Lư Châu, những tân binh mang sắc áo khác nhau này có độ tuổi không đồng đều, có người đã ngoài bốn mươi, cũng có thiếu niên mới mười bảy mười tám.

Không một ngoại lệ, thần sắc trên mặt bọn họ đều có vẻ hơi thẫn thờ, thậm chí là vô cùng đau đớn. Đối với họ, sở dĩ có biểu cảm như vậy là vì trong mắt họ, cảnh ngộ hiện tại không nghi ngờ gì chính là một cơn đại nạn.

Bắt lính tòng quân!

Dẫu trong sử sách từng ghi chép, dẫu trong quá khứ, chuyện cướp dân làm lính vẫn thường xảy ra. Thế nhưng đối với bách tính Giang Bắc vào năm Vĩnh Lịch thứ mười bốn, tất cả những chuyện này lại vô cùng xa lạ, thậm chí có thể gọi là đau đớn.

Tuy nhiên dẫu là thế, quá trình tuyển binh vẫn diễn ra khá thuận lợi, các phủ huyện đều không có bách tính chống đối, gần như chẳng tốn mấy công sức là đã chiêu mộ đủ số lượng tráng đinh theo sổ sách bảo giáp. Dù đau đớn, nhưng bách tính vẫn lựa chọn cúi đầu tuân lệnh, lựa chọn phục tùng. Giống như việc họ từng lựa chọn cạo tóc trước kia vậy.

Thế nhưng, thoạt nhìn thì có vẻ như đã lựa chọn tuân thủ, nhưng vẫn có rất nhiều gia đình dùng đủ mọi cách thức của riêng mình để chống đối việc tòng quân. Để trốn tránh nghĩa vụ quân sự, những người đàn ông lần lượt giả ngốc, giả què, phụ nữ thì mặc cho họ những bộ quần áo rách rưới, làm cho đầu bù tóc rối trông như những kẻ ngốc nghét, thậm chí có một số người còn chọn cách tự tàn hại bản thân, ví dụ như tự chặt đi một ngón tay vì sợ bị chọn đi lính. Thế nhưng hành động này của họ lại bị hàng xóm tố giác, và thế là phải chịu hình phạt nặng nề.

Thế nhưng, dù họ có trăm phương nghìn kế tìm mọi cách để trốn tránh nghĩa vụ quân sự, thì lại chẳng một ai dám phản kháng. Bài học để lại tóc không để đầu, để đầu không để tóc từ hơn mười năm trước, cùng với hơn mười năm làm nô lệ, đã khiến bách tính quen với sự phục tùng. Khi roi quất lên người, họ chọn cách âm thầm chịu đựng chứ không phải phản kháng.

Mà những tráng đinh bị bắt đi tòng quân này, chỉ đành thẫn thờ đối mặt với tất cả những chuyện đó. Dẫu tuổi tác của họ khác nhau, nhưng thần sắc lại giống nhau đến kỳ lạ, không một ai là không mang gương mặt hoảng sợ bất an. Lúc rời khỏi quê hương, trong số họ, có người điềm tĩnh thỉnh thoảng quay đầu nhìn về phía xa xa, muốn ngắm lại quê nhà đã bị bỏ lại tảng xa đằng sau; có người vừa đi vừa khóc; có người lại cúi gằm mặt lặng lẽ bước đi. Mọi người với muôn vàn sắc thái khác nhau mà nhẫn nhục chịu đựng tất cả những điều này. Có lẽ họ đã quen với sự nhẫn nhục chịu đựng, quen với sự áp bức này rồi. Dẫu cho họ không hề thích nghi được với việc tòng quân, nhưng cuối cùng thì họ vẫn sẽ chọn cách chấp nhận.

Và mỗi khi đội ngũ này đi qua một ngôi làng, thì phía sau sẽ có một nhóm người lớn đi theo. Bọn họ là cha mẹ hoặc người thân khác của một tân binh nào đó trong đội, từng tốp ba tốp năm, thở không ra hơi bám theo phía sau. Bởi vì những người này một khi đã rời khỏi quê hương, là phải vào quân ngũ phục dịch, ba năm, nói dài không dài, nói ngắn không ngắn, chỉ có ông trời mới biết bọn họ liệu có thể sống sót trở về hay không, rốt cuộc thì trên chiến trường đao kiếm vô tình, biết đâu chừng sẽ bỏ mạng.

Mà những người đi theo sau đội ngũ phần lớn là phụ nữ, là mẹ, là chị em hoặc là vợ của một hoặc vài tráng đinh nào đó trong đội. Bọn họ cố hết sức dùng đôi mắt đẫm lệ nhìn lại người thân của mình một lần nữa. Khi nhìn thấy người thân, họ luôn cố gắng kéo người thân về nhà.

Và cứ đến lúc này, những binh sĩ cưỡi ngựa sẽ phi ngựa đuổi tới, dùng roi ngựa xua đuổi họ, đối xử với họ như kẻ thù, không chút khách khí dùng roi ngựa quất đuổi những người phụ nữ này, chẳng màng đến việc họ chỉ là một đám đàn bà yếu đuối.

Đối diện với những roi da quất tới từ đám quân nhân, những người phụ nữ bị đánh không một ai là không có vẻ mặt đau đớn như muốn chết đi sống lại, họ gào khóc thảm thiết như đang đưa tang. Đứng đau đớn bên vệ đường, tạm thời từ bỏ việc đuổi theo, đợi đến khi đội ngũ của những tráng đinh này dần đi xa, họ lại một lần nữa đuổi theo phía sau.

Mà những người phụ nữ bó chân này, cứ thế bước thấp bước cao, bất chấp tất cả mà chạy theo ở phía sau. Có người phụ nữ thậm chí còn có chút thần kinh không bình thường mà cất cao giọng kêu la. Cuối cùng, những người phụ nữ mang đôi chân bó ấy, vẫn bị bỏ lại một khoảng rất xa đằng sau đội ngũ.

Tuy nhiên dẫu là vậy, có những người mẹ, người vợ vẫn lớn tiếng gọi tên con trai, chồng của mình, muốn dùng những lời lẽ ngắn gọn nhất để dặn dò họ thêm vài câu, bảo họ trên đường đi phải bảo trọng sức khỏe.

"Cha nó, ông nhất định phải sống sót trở về đấy!"

"Trường Thuận, Trường Thuận!"

Một người phụ nữ khác liều mạng dùng mắt tìm kiếm bóng dáng người đàn ông, khi nhìn thấy bóng dáng ấy, nhìn khuôn mặt quen thuộc của chồng, rồi tuyệt vọng cất giọng khóc lớn.

"Sống sót trở về, nhất định phải sống sót trở về..."

Cuối cùng họ thẫn thờ thậm chí tuyệt vọng đứng trơ ra đó, nhìn những người đàn ông dần khuất dạng trước mắt, nhìn người thân cứ thế rời bỏ họ.

Từng màn như thế đang diễn ra trên khắp đại địa Giang Bắc, tâm trạng ly biệt khiến cho hàng vạn tráng đinh vừa mới được triệu tập không một ai là không chìm đắm trong một bầu không khí nặng nề. Cho đến khi đi ra khỏi ranh giới quê nhà, sắc mặt của bọn họ mới từ từ khá lên một chút, đặc biệt là khi có một vài người lớn tuổi bắt đầu kể chuyện cười, thì tiếng cười đó mới dần xua tan đi nỗi sầu muộn đáy lòng mọi người.

Thỉnh thoảng, họ lại dời ánh mắt về phía đám binh đinh đang "áp giải" mình, dưới ánh mặt trời, gò má của đám binh đinh này ai nấy đều bóng loáng.

"Các ngươi nhìn đám lính này xem, bọn họ trông lực lưỡng làm sao, ngươi xem mặt mũi bọn họ kìa, còn bóng bẩy nữa chứ. Chắc chắn là ngày nào cũng được ăn thịt."

"Ta dám cá, bọn họ chắc chắn bữa nào cũng được ăn cơm trắng..."

"Hừ, các ngươi nói chuẩn xác đấy chứ!"

Quan võ cưỡi trên ngựa cười lớn.

"Đến trong quân doanh rồi, cơm trắng ăn no nê chưa tính, thịt mỡ cục to dày ba ngón tay, trong bát ít nhất cũng phải có hai miếng, cá muối to bằng bàn tay, thích ăn bao nhiêu thì ăn bấy nhiêu..."

Thời buổi thái bình này, đồ mặn đâu phải ngày nào cũng được ăn. Lắng nghe lời nói của vị quan chức, ngắm nhìn những người đó ai nấy đều sắc mặt hồng hào, gò má bóng loáng, những tráng đinh này thậm chí bắt đầu tràn đầy mong đợi đối với bữa ăn trong quân ngũ.

Có lẽ đối với những tân binh này mà nói, món ăn trong quân doanh đã trở thành niềm mong mỏi duy nhất của họ, cũng là thứ duy nhất có thể làm vơi đi nỗi sầu ly biệt trong lòng.

Khi bọn họ đi qua một ngôi làng, ngay đầu làng, đã có giáp trưởng hô hoán mọi người bưng bát ra mời họ uống trà.

"Trong giáp này cũng có người bị điểm danh đi lính, các ngươi đi ngang qua, hãy uống một ngén trà nóng ở đây, mai mốt bọn họ đi qua những thôn làng khác, biết đâu cũng sẽ được uống một ngén trà nóng thế này..."

Những lời nói đồng cảm như thế khiến trong lòng những tráng đinh này cảm thấy vô cùng phức tạp. Thế nhưng đối với họ, đây chỉ là khúc nhạc đệm trên đường mà thôi, dẫu sao thì chẳng mấy chốc họ cũng sẽ bước chân vào quân doanh, trở thành một người lính.

Đi bộ ròng rã mấy ngày trời, cuối cùng họ cũng đến được quân doanh nằm bên bờ sông Hoài. Suốt dọc đường, nhờ có chế độ liên t sièng ngặt nghèo, khiến cho hoàn toàn không một ai dám trốn chạy. Hoàn toàn trái ngược với cảnh tượng cướp dân làm lính trong quá khứ sẽ có một lượng lớn tân binh đào ngũ.

Trong quân doanh, họ nhìn thấy từng mảng sắc đỏ ngập tràn. Những tráng đinh mặc quân phục màu đỏ, khi đi ngang qua trước mặt những người vừa mới đến đây với vẻ mặt kinh ngạc này, ai nấy đều ưỡn ngực ngẩng cao đầu, trông bộ dạng còn đắc ý hơn cả Tú tài lão gia.

Thực ra, những người này chẳng qua cũng chỉ là một đám tân binh đến sớm hơn bọn họ vài ngày, vừa mới mặc quân phục lên người, thậm chí vừa mới học cách đi đứng mà thôi. Gần như theo một cách rất tự nhiên, họ bắt đầu đóng vai lão binh trước mặt những tân binh này. Sau khi đối chiếu xong sổ sách, những tân binh này liền bị các quan trưởng lùa vào trong doanh, sau đó phát cho chiếu cói, rồi ở những nơi có thể dựng lều tranh để dựng lều lên.

Trong quân doanh, đã có lều tranh của những người khác được dựng lên rồi, nhưng chẳng ai biết họ sẽ phải ở đây thời gian bao lâu. Tuy nhiên việc dựng lều thì bọn họ không hề xa lạ gì, những hàng lều tranh này kéo dài rất dài, được sắp xếp rất ngăn nắp, cứ thế kéo dài dọc theo con đê sông Hoài.

Đâu chỉ riêng bờ sông Hoài, bờ sông Hoàng Hà, Trường Giang cùng đại vận hà đại khái đều như vậy cả. Nguyên nhân việc lựa chọn đặt doanh trại tân binh ở ven sông thì đơn giản không thể tả nổi, đó là để có thể tận dụng đường thủy điều động quân đội, đương nhiên cũng là vì đường thủy thuận tiện cho việc vận chuyển lương thực quân đội. Nhờ vào sự tiện lợi của vận tải đường thủy, không những có thể bảo đảm việc vận chuyển lương thực, mà ngay cả heo sống ở vùng lân cận mấy trăm dặm cũng có thể dễ dàng vận chuyển đến trong doanh, từ đó bảo đảm được bữa ăn cho tân binh.

Triệu Mãn Đồn với vẻ mặt thẫn thờ, ngắm nhìn những chiếc lều tranh đã được dựng xong, sau đó bắt đầu xoay xở chiếc chiếu của mình hết lần này đến lần khác. Chiếc lều tranh này từ nay về sau chính là nhà của hắn.

"Mãn Đồn, đừng đứng ngẩn ra đó nữa, mau đi lãnh thêm mấy viên gạch về đi. Cái lều này dựng xong rồi nhưng còn phải lót giường nữa chứ, cái giường này nếu không được kê cao lên, đến lúc trời mưa chẳng phải sẽ lọtỏm vào vũng bùn nước sao, đến cả chăn gối cũng sẽ bị nước ngâm cho hỏng mất..."

Vương Trụ Bình lớn tiếng la oai oái với Triệu Mãn Đồn, nhắc nhở hắn.

Cái gọi là giường, chẳng qua chỉ là những tấm ván gỗ, kê lên gạch là thành giường, trên giường trải một lớp chiếu cỏ, rồi phủ thêm một lớp rơm rạ là thành nơi họ ngủ. Còn về phần chăn gối, chính là thứ họ mang theo từ nhà. Suốt dọc đường đi, cũng may nhờ có chiếc chăn ấy, mới giúp họ không bị những cơn gió lạnh ban đêm mùa xuân thổi cho lạnh cóng. Bây giờ đã đến doanh trại này rồi, tự nhiên cũng phải tìm cách bảo vệ chiếc chăn này. Có lẽ chiếc chăn này sẽ đồng hành cùng họ cho đến khi kết thúc thời hạn đi lính.

"Ấy, ta biết rồi."

Triệu Mãn Đồn tỏ ra vô cùng rụt rè, đừng nói là lệnh của quan trưởng, ngay cả dặn dò của người đồng hương, hắn cũng chưa từng có chút hoài nghi nào. Giờ đây, đối với hắn mà nói, hắn đã chấp nhận số phận rồi, cũng chẳng còn ôm ấp hy vọng tràn trề với cuộc sống như trước nữa. Tất cả mọi hy vọng lúc này đều đã tan thành mây khói.

Khoảng nửa nén hương sau, Triệu Mãn Đồn đã bê về hơn chục viên gạch. Những viên gạch đó lại được dùng để kê cao tấm ván giường thêm lần nữa. Mọi người ai nấy đều lãnh rơm lúa mì về, trải rơm lúa mì lên chỗ nằm của mình, lúc này đám đông mới có thể thoải mái nằm vật xuống.

"Mãn Đồn, nhà cậu chắc sống khá giả lắm nhỉ!"

Đột nhiên, câu nói của Vương Trụ Bình khiến Triệu Mãn Đồn sững sờ.

"Hì hì, Mãn Đồn, cậu đừng có mà giấu nữa. Vương đại ca đây từng theo thuyền bôn ba giang hồ rồi, mấy thứ đó liếc mắt một cái là nhìn ra ngay."

Lý Phượng Kiếm đứng một bên hùa theo, trong giọng điệu toàn là vẻ nịnh nọt. Mười mấy người trong một cái lều này, Vương Trụ Bình chính là "lớp trưởng" được quan trưởng chỉ định.

"Thực ra cũng chẳng có gì đâu, hành lý của bọn tôi nhiều lắm cũng chỉ có hai đôi giày, nhưng hành lý của cậu lại có tận năm đôi giày. Hôm đó tôi liếc mắt nhìn thấy, đường chỉ khâu giày của cậu không giống nhau, nếu tôi đoán không nhầm, chắc chắn là vợ cậu mua giúp người ta, sợ cậu đi trên đường mòn giày, không có giày để đi đúng không."

Lời nói của Vương Trụ Bình khiến Triệu Mãn Đồn không khỏi ngẩn ngơ, quả thực là thế, nếu không phải hắn ngăn cản, có lẽ vợ hắn đã mua thêm cho hắn hai đôi giày nữa rồi.

"Các cậu chưa từng đi xa bao giờ, ra ngoài cửa, quần áo không đáng quý bằng giày đâu. Đôi giày này bình thường nhìn thì có vẻ không đáng chú ý, nhưng nếu ở bên ngoài mà giày rách bươm, thì đến lúc đó, cái chân này mới là thứ phải chịu tội. Nếu bàn chân bị vật gì đó cứa rách nát, đến lúc đó, khéo mà mất luôn cả tính mạng..."

Vương Trụ Bình xuất thân là phu chèo thuyền tuy chưa từng đi qua quá nhiều con đường, nhưng trên thuyền, hắn đã nhìn thấy đủ loại người, nghe những kẻ bôn ba khắp nam bắc kể đủ loại câu chuyện, kiến thức tự nhiên phong phú hơn người khác, thậm chí cũng chính vì thế, hắn mới được chỉ định làm lớp trưởng.

Có đôi khi, kiến thức của một người, vào lúc không ngờ tới lại có thể thay đổi vận mệnh của một con người. Triệu Mãn Đồn gượng cười.

"Sống khá giả cái nỗi gì, chẳng qua là đủ ăn mà thôi. Trước kia ở đây khắp nơi đều là đất hoang, chỉ cần chịu bỏ sức lao động là có thể được ăn no bụng. Ban đầu còn tính toán có thể khai hoang thêm mấy mẫu đất, nhưng nào ngờ, nào ngờ..."

Nhắc đến cảnh ngộ của bản thân, Triệu Mãn Đồn chỉ cảm thấy sống mũi cay cay, nước mắt suýt thì trào ra. Có đôi khi, hắn từng tràn trề hy vọng vào cuộc sống, hắn mang đầy lòng hướng về tương lai, nỗ lực làm việc, muốn thay đổi vận mệnh của chính mình. Nhưng giờ đây, kẻ bị bắt tráng đinh như hắn đã chẳng còn dám tưởng tượng đến những điều đó nữa rồi. Rốt cuộc thì, mọi thứ đều đã thay đổi.

"Nào ngờ quan phủ trước tiên là phong tỏa đất đai, không cho khai hoang, bây giờ lại bị điểm danh đi lính. Ta bị điểm danh đi lính thì không sao, nhưng gia đình chỉ trông cậy vào một mình vợ ta là đàn bà phụ nữ, biết phải làm sao đây..."

Trong lúc Triệu Mãn Đồn đang oán trách số phận, Vương Trụ Bình nằm trên sạp rơm thậm chí còn chẳng buồn liếc mắt nhìn hắn lấy một cái.

"Mãn Đồn này, cậu đấy, đã đến mức này rồi mà khóc lóc thì có ích cái cóc khô gì? Nếu cậu có gan, thì đi làm đào ngũ đi! Còn nếu không có gan, thì nuốt cái nước mắt mèo ấy vào trong đi. Thôi được rồi, trong công văn chẳng phải có nói rồi sao, các hộ gia đình khác trong giáp sẽ giúp nhà cậu cấy cày thu hoạch hoa màu cơ mà, nếu không thì quan phủ sẽ phạt nặng đấy. Cậu đừng lo lắng nữa, chi bằng nghĩ cho tương lai đi. Ở nhà nhờ cha mẹ, ra đường nhờ bạn bè, từ nay về sau anh em chúng ta chính là ăn chung một nồi cơm, đến lúc đó phải biết chiếu cố lẫn nhau nhiều hơn..."

Sở dĩ hắn nói như vậy là để nhắc nhở những người này, bây giờ họ đã trở thành binh lính rồi thì phải chấp nhận tất cả những điều đó.

"Đánh trận suy cho cùng vẫn phải dựa vào việc mọi người chiếu cố lẫn nhau. Cứ ở đây oán trách số phận, biết đâu vừa lên chiến trường là bỏ mạng ở đó đấy, thậm chí còn liên lụy đến người khác nữa. Chúng ta phải nghĩ thông suốt lên chứ, chẳng qua chỉ là ba năm thôi mà! Làm lính ba năm là có thể về nhà rồi!"

Ba năm!

Nói dài không dài, nói ngắn không ngắn!

Trong lòng mỗi người đều đang âm thầm tính toán, tính toán xem còn bao lâu nữa thì thời hạn ba năm này mới kết thúc!

Nhưng đến lúc đó liệu có bao nhiêu người có thể sống sót trở về? Trong lòng chẳng ai có được đáp án!