Nói mồm thì rất dễ: anh cần trở thành một con người khác hẳn. Nhưng phải làm như thế nào đây? Tôi không đồng ý rằng tôi học quá tồi. Chỉ có một điểm “kém” mà lại là môn toán, tại vì có một lần tôi đang đánh giày thì thầy Ruzhichek gọi tôi lên bảo:

- Em bôi giày bằng cái gì thế? Grigoriev? Trứng thối với dầu hỏa à?

Tôi giở giọng láo xược, thế là từ đó trở đi ông không bao giờ cho tôi điểm “kém” nữa. Nhưng dẫu sao tôi cũng thấy thầy Korablyov nói là đúng và tôi phải trở thành một con người khác hẳn.

Nếu quả là ý chí tôi mềm yếu thật thì sao? Phải kiểm tra xem sao. Cần quyết định làm một việc và nhất định làm bằng được. Để khởi đầu, tôi quyết định đọc thật kỹ cuốn “Bút ký của người đi săn”, năm ngoái tôi đã đọc quyển này và bỏ dở vì thấy chán quá.

Thật lạ lùng! Lần này tôi vừa mượn ở thư viện của nhà thương cuốn “Bút ký của người đi săn” đem về đọc được bốn năm trang đã thấy chán gấp ba năm ngoái. Lúc đó điều mong muốn cao nhất của tôi ở trên đời này là giá đừng có cái quyết định ấy thì hay biết bao nhiêu. Song tôi đã tự hứa với mình, thậm chí đã đọc thầm lời hứa ấy ở trong chăn, phải giữ trọn lời chứ.

Tôi đọc hết cuốn “Bút ký của người đi săn” thì quả quyết được rằng thầy Korablyov nói sai rồi. Ý chí của tôi rất kiên cường.

Tôi nghĩ, hay là kiểm nghiệm mình một lần nữa. Giả dụ như mỗi buổi sáng sau khi tập thể dục xong sẽ ra vòi tắm nước lạnh, hoặc là điểm tổng kết cả năm về môn toán phải được “năm”. Nhưng tất cả những cái đó tôi đều gác lại đến khi trở lại trường, còn giờ đây chỉ có việc cứ suy nghĩ.

“Em chỉ giỏi tưởng tượng hơn là biết suy nghĩ”. Tại sao ông ấy lại nói thế? Có lẽ vì tôi đã quá khoác lác về tài nặn tượng của mình? Như vậy thì bực mình thật. Katya mới là kẻ hay tưởng tượng thì có. Hay là thầy Korablyov đã hiểu từ này với nghĩa khác? Tôi quyết định sẽ hỏi lại nếu ông còn đến nữa… Nhưng ông không đến và mãi sau một vài năm tôi mới biết từ đó không phải chỉ có nghĩa là tưởng mình là ghê lắm.

“Anh là người thế nào và sống ở trên đời này để làm gì?” Tôi vừa đọc báo vừa suy nghĩ về vấn đề này. Sau khi vào nằm nhà thương tôi bắt đầu xem báo. Thật là thú vị. Giá đừng có nhiều từ ngoại quốc thì có phải hay bao nhiêu không. Trong những từ ấy tôi cũng đọc thấy từ “tha hóa” và “nước mắt cá sấu”.

Cuối cùng bác sĩ Ivan Ivanych khám bệnh cho tôi lần chót rồi ra viện. Đó là một ngày tuyệt đẹp. Chúng tôi chia tay nhau. Ông ghi cho tôi địa chỉ của ông và dặn tôi đến chơi.

- Nhớ là đừng đến sau ngày hai mươi đấy nhé, – ông vui vẻ nói. – Nếu không thì, chú em ạ, chú sẽ không gặp ta đâu…

Tôi xách cái bọc con đi ra khỏi nhà thương. Vừa đi khỏi được một phố tôi đã phải ngồi xuống nghỉ trên một bệ đá ven đường – người còn yếu thật. Nhưng trước mặt tôi, mọi vật đều rất đẹp. Thành phố Moskva lớn quá! Tôi đã quen mất nó rồi. Phố xá sao mà náo nhiệt. Tôi cảm thấy váng đầu chóng mặt, nhưng tôi biết là giờ đây tôi không thể ngã xuống được nữa. Tôi đã khỏe rồi, nhất định phải sống. Tôi đã khỏi bệnh. Vĩnh biệt nhà thương nhé! Chào cái trường học của ta!

Thật tình mà nói thì tôi hơi buồn khi thấy mọi người trong trường đón gặp tôi với vẻ thờ ơ. Chỉ có mỗi mình Romashka hỏi tôi:

- Khỏe rồi à?

Nó hỏi với thái độ hơi tiếc là tôi đã không chết.

Valya thì mừng rỡ, song lúc đó nó không còn bụng dạ nào nghĩ đến tôi, vì nó bị mất con nhím. Nó nghi cho Nikolai Antonych đã xui bác bếp ném con nhím xuống hố nước bẩn.

- Biết thế mình bán quách nó đi, – Valya rầu rĩ nói. – Có người trả mình hai mươi nhăm cô-pếch. Không bán thì ngốc thật.

Trong thời gian tôi nằm ở nhà thương đã phát hành tiền mới, tiền bằng vàng và bằng bạc.

Ở trại trẻ mọi việc vẫn như cũ, chỉ có cô giáo Serafima Petrovna lên dạy ở lớp trên, thế chân cô có một thầy giáo tên là Sutkin. Valya nói rằng ông ta là một người xu nịnh. Ông ta nịnh nọt Nikolai Antonych, nịnh nọt cô giáo tiếng Đức, bợ đỡ Ruzhichek và lấy lòng cả học sinh.

Ngược lại trong thời gian nửa năm trời này trong trường đã có nhiều biến đổi lớn. Thứ nhất là trường thu hẹp lại còn được nửa: một số học sinh lớp trên đã chuyển sang trường khác. Thứ hai là trường được quét vôi và sơn lại rất sáng sủa, không còn nhận ra được những căn phòng bẩn thỉu với những cửa sổ tối tăm và trần nhà đen kịt trước kia nữa. Thứ ba là mọi người đều chỉ nói đến Chi đoàn thanh niên cộng sản. Hiện nay cô Varya làm bí thư Chi đoàn. Chính cô là người của Ban kinh tế mà năm 1920 thường cầm cái môi to tướng trong tay đi đi lại lại ngoài hành lang. Chắc hẳn cô là một bí thư Chi đoàn rất tốt bởi vì khi tôi trở lại trường tôi thấy cái căn phòng nhỏ của Chi đoàn thanh niên đã trở thành một nơi sôi nổi nhất trong trường chúng tôi.

Tôi chưa phải là đoàn viên thanh niên cộng sản nhưng đến ngày thứ ba sau khi tôi ở nhà thương về đã được cô Varya giao cho nhiệm vụ vẽ bức tranh cổ động có một chiếc máy bay đang xuyên trong mây và bên dưới đề:

“Các bạn thanh niên, hãy gia nhập Hội những người bạn Không quân!”

Lúc đó những ngón tay tôi vẫn còn run, nhưng tôi cũng hăng hái bắt tay vào làm.

Nói tóm lại trong trường lúc này đã hấp dẫn gấp ngàn lần trước kia và tôi cũng lập tức tham gia ngay một lúc vào tất cả các tổ hoạt động và say mê với việc đọc báo tập thể, quên bẵng mất ông bác sĩ Ivan Ivanych, quên mất cả lời ông dặn là đến chơi nhà ông trước ngày hai mươi tháng Năm.