Những điều đã viết trong bài báo này như sau:

1. Ở Moskva có một vị giáo sư, một nhà sư phạm và nhà hoạt động xã hội nổi tiếng tên là NA. Tatarinov, tác giả của hàng loạt bài viết về lịch sử chinh phục và khai phá Bắc cực.

2. Có một phi công tên là G. hiện đang chạy đến các cơ quan nghiệp vụ Bắc cực, dùng mọi thủ đoạn để bôi nhọ nhà bác học tôn kính này, quả quyết rằng giáo sư Tatarinov cướp đoạt (!) cuộc thám hiểm của thuyền trưởng Tatarinov, người em họ của mình.

3. Tên phi công G. này còn dự định đọc một bản báo cáo, rõ ràng hắn cho rằng việc vu khống này của hắn là một thành tựu lớn về mặt khoa học.

4. Ban phụ trách Tổng cục tuyến đường Hàng không Bắc cực phải đặc biệt chú ý đến con người này, bởi vì hành vi của hắn đã bôi nhọ danh dự gia đình các nhà công tác Bắc cực Xô Viết.

Bài báo được ký tên “I. Krylov” và tôi lấy làm ngạc nhiên, tại sao Bộ biên tập tòa báo lại có lòng tốt dùng tên của một người vĩ đại để ký cho một bài báo như thế này. Tôi không nghi ngờ gì cả, chính Nikolai Antonych đã viết bài báo này, đó cũng chính là “bức thư” mà bà cụ đã nói ra. Tờ báo đã được gửi bằng đường dây bưu điện đến cho tôi.

“Khỉ thật, nếu như không phải lão ta? – Lúc đó đã ba giờ sáng, tôi cứ đi đi lại lại hoài và suy nghĩ. – Đây là bức thư của Hội Địa lý học gửi đến – cũng không nghi ngờ gì nữa, đây cũng là của lão. Vả lại thầy Korablyov cũng là hội viên của Hội này, ông còn trách tôi là tôi đã nói cho thằng Romashov biết về bản báo cáo của mình. Bài báo này cũng là do lão viết! Lão đang hoảng. Katya đi rồi và lão hoảng.

Tôi hình dung lão ta ngồi choàng cái khăn của bà cụ và im lặng, còn thằng Romashka đang nói những câu thô bỉ với lão. Điều này rất có thể xảy ra!

“… Điều họ ít muốn nhất là Tổng cục đường Hàng không Bắc cực gọi tôi lên và yêu cầu tôi giải thích! Mà hiện nay tôi lại đang muốn đạt được điều này…” Tôi nằm trên giường suy nghĩ về việc này. “Hành vi của hắn đã làm nhục…” Hành vi như thế nào? Tôi chưa hề nói với ai về lão. Họ hy vọng rằng tôi sẽ phải lùi, sẽ sợ…

Rất có thể, nếu không có bài báo này, tôi đã đi khỏi Moskva mà chẳng làm việc gì cho Thuyền trưởng cả. Nhưng bài báo đã thúc tôi. Giờ đây tôi phải hành động và càng nhanh càng tốt.

Không nên nghĩ rằng lúc đó tôi cũng bình tĩnh như bây giờ hồi tưởng lại những sự việc này. Mấy lần tôi phát hiện mình có những ý nghĩ khá dã man, những ý nghĩ ấy Cục Điều tra hình sự hiểu rõ ràng nhất. Nhưng chỉ cần nhớ đến Katya và những lời cô nói: “Ốm đau hay khỏe mạnh, sống hay chết, cháu đều không muốn gặp” – thế là mọi việc lại đâu vào đấy. Ngay bản thân tôi, tôi cũng rất lấy làm ngạc nhiên sao mình có thể nói năng và hành động bình tĩnh như vậy trong cái ngày bận rộn này.

Ngay từ sáng sớm tôi đã đặt xong kế hoạch – rất đơn giản, nhưng qua bản kế hoạch này cũng thấy rõ là tôi rất ngán việc phải đi gặp các văn thư, thư ký.

1. Đến báo “Sự thật”. Dù sao tôi cũng cứ phải đến tòa báo “Sự thật”, bởi vì trước khi đi tôi phải nộp một bài báo tôi hứa viết.

2. Đến ông Ch.

Ý nghĩ này – đến ông Ch., đến ông Ch. nổi tiếng, trước kia là anh hùng của Trường Hàng không Leningrad, sau đó trở thành anh hùng toàn Liên bang, cả nước đều biết và đều yêu mến ông – tôi đã nghĩ từ hồi đêm, nhưng lúc đó tôi thấy ý nghĩ đó táo bạo quá. Gọi dây nói cho ông có tiện không? Liệu ông có còn nhớ tôi không? Hồi tôi còn là học viên phi công, chúng tôi đã chia tay nhau rồi!

Nhưng giờ đây tôi đã quyết định – có sao đâu, dù cho ông không nhớ tôi, chắc ông cũng không từ chối việc gặp tôi.

Tôi không biết ai đến nghe điện thoại, có lẽ bà vợ.

- Tôi là phi công Grigoriev.

- Vâng.

- Tôi rất muốn được gặp đồng chí Ch., – tôi gọi ông bằng tên và tên đệm. – Tôi từ Zapolyarye về và do đó mà rất cần…

- Thế thì mời anh đến.

- Khi nào ạ?

- Tốt nhất là hôm nay, mười giờ thì ông ấy ở sân bay về…

Tôi đã đến tòa báo “Sự thật”, lần đó tôi phải chờ vị phóng viên của tôi đến hai tiếng đồng hồ. Cuối cùng ông ta ra.

- A, phi công G. đấy à? – Ông nói rất niềm nở. – Có phải anh đã làm nhục người khác không?

- Đúng hắn đấy.

- Tại sao lại như thế?

- Xin cho tôi được giải thích, – tôi bình tĩnh nói.

Đó là cuộc nói chuyện rất nghiêm túc ở trong phòng làm việc của biên tập viên phụ trách. Trong khi nói chuyện, tôi lần lượt đặt lên bàn những văn kiện sau đây:

a) Bức thư cuối cùng của thuyền trưởng (bản sao).

b) Bức thư của người hoa tiêu bắt đầu bằng câu: “Trước hết tôi xin báo tin để bà biết, ông Ivan Lvovich hãy còn sống và khỏe mạnh” (bản sao).

c) Những cuốn nhật ký của người hoa tiêu.

d) Bài ghi câu chuyện của người thợ săn Ivan Vylka, có chữ ký xác nhận của bác sĩ Ivan Ivanych.

e) Bài ghi câu chuyện của Vyshimirsky, có chữ ký xác nhận của thầy giáo Korablyov.

g) Tấm ảnh chụp cái câu liêm bằng đồng thau trên có khắc chữ “Tàu “St. Maria””.

Buổi nói chuyện này hình như rất có kết quả, bởi vì có một đồng chí trông rất nghiêm nghị bắt tay tôi rất chặt, còn một đồng chí khác nói rằng trong số báo “Sự thật” gần đây nhất sẽ đăng bài của tôi về tình hình của chiếc tàu “St. Maria”.

Từ tòa báo “Sự thật” đến nhà đồng chí Ch. ít nhất cũng đến sáu ki-lô-mét, nhưng đi được nửa đường tôi mới nhớ ra là có thể đi xe điện được. Tôi bay nhảy như điên và nghĩ giờ đây nên kể lại như thế nào cho ông ấy nghe về cuộc nói chuyện của tôi ở tòa báo “Sự thật”.

Và đây tôi đã bước lên cầu thang, trên chiếc cầu thang sạch sẽ của một ngôi nhà mới, tôi dừng lại trước cửa và lau mặt – nóng quá – và cố gắng bắt óc từ từ nghĩ về một điều gì đó – đó là biện pháp tốt nhất để ngăn sự xúc động.

Cửa mở. Tôi xưng tên và nghe thấy tiếng trầm trầm ở phòng bên cạnh, tiếng “o” của ông rất nặng.

- Ai hỏi tôi đấy?

Thế là người mà chúng tôi quý mến từ thời thơ ấu và cứ mỗi năm trôi qua, chúng tôi lại càng quý mến hơn, người mà chúng tôi chưa được nhìn tận mắt, mới chỉ được nghe về những chuyến bay thiên tài của ông càng ngày càng được mọi người yêu mến, chính người đó đã ra đón tôi và chìa bàn tay chắc nịch cho tôi bắt.

- Xin chào đồng chí Ch., – tôi nói và gọi ông bằng tên và tên đệm, – có lẽ đồng chí không còn nhớ tôi. Tôi là Grigoriev. Chúng ta đã gặp nhau ở Leningrad, hồi đó tôi còn là học viên phi công.

Ông im lặng. Sau đó ông rất phấn khởi nói:

- Sao lại không nhớ! Thật là một con đại bàng! Tôi nhớ!

Chúng tôi đi vào phòng làm việc của ông. Tôi bắt đầu kể chuyện, tôi càng cảm động hơn bởi vì hình như ông còn nhớ tôi đã…

Chính trong cuộc gặp mặt này, ông Ch. đã tặng tôi một tấm ảnh có ghi hàng chữ: “Nếu đã làm người – phải làm người giỏi nhất”. Ông nói tôi thuộc loại người “có vé tàu đi xa”. Sau khi nghe tôi kể xong, ông nói ngày mai ông sẽ gọi dây nói cho Tổng cục trưởng Tổng cục tuyến đường Hàng không Bắc cực để nói về vấn đề dự án của tôi.