Tưởng chừng như trong mối quan hệ quen biết này tôi sẽ chỉ toàn gặp những điều tốt lành thôi. Thế mà chưa đầy nửa năm qua, tôi đã bị người ta đuổi ra…

Câu chuyện xảy ra bắt đầu từ cái đội kịch của trường học mà chuyện về đội kịch lại bắt đầu từ cái hôm thầy Korablyov lên lớp tuyên bố rằng mấy hôm nữa ở giảng đường lớn sẽ có diễn kịch.

Cái thời kỳ mà Kovychka đề nghị tẩy chay lão “Ria xồm” đáng ghét ở trong cuộc họp của lớp Năm đã qua từ lâu. Đôi chân dài của thầy địa lý, tính cẩn thận của ông và cả cái tính hay “chõ mũi vào việc của người khác” của ông cũng không làm cho ai bực mình nữa. Người ta bỏ qua cho ông bởi vì: một, ông đã nhìn thấy Phật sống ở Ấn Độ; hai, ông đã ăn trứng muối ở Trung Quốc. Giờ đây ông lại nghĩ ra một trò mới là đội kịch nhà trường.

Muốn có một đội kịch thì phải có đạo diễn, diễn viên, thiết kế mỹ thuật, đạo cụ, phục trang… Giờ đây bỗng phát hiện ra là tất cả các ngành này đều có người đang học tập ở trường chúng tôi.

Thậm chí còn có cả nhà thơ kiêm soạn kịch là Nastya Shchekacheva nữa.

Rất đáng tiếc là tôi không rõ tình tiết vở kịch “Thời gian đã đến” mở đầu cho đợt biểu diễn của đội kịch. Đại ý hình như có một nam tước phu nhân không có con nhận một đứa bé về nuôi, không biết nó là người Do Thái. Song người vú nuôi xấu bụng thì lại biết việc đó, muốn lợi dụng chuyện này để xoay tiền nên mụ ta dọa nếu không cho tiền thì mụ ta sẽ nói toáng lên cho mọi người đều biết cái chuyện nhục nhã này. Lúc ấy, người con nuôi đã lớn và đang định lấy vợ. Cái bi kịch bắt đầu từ đây.

Chỉ hơi lạ là Ivan Pavlovich (người ta gọi thầy Korablyov như vậy) lại phân công cho những học sinh mà mọi người đều cho là hư đốn không giáo dục được nữa đóng tất cả những vai tốt trong vở kịch. Người con nuôi trong vở “Thời gian đã đến” là một vai lương thiện, một nhân vật chính diện thì do Grishka Faber đóng. Trước kia hắn là một kẻ đáng lo ngại đối với các giáo viên, một kẻ đầu têu tất cả những trò lưu manh. Hắn đóng rất khá, chỉ phải cái mồm cứ gào lên to quá. Khán giả vỗ tay rất lâu, hắn phải ra chào đến mười một lần. Hắn đứng sau cánh gà, quần áo ướt đẫm mồ hôi y như chuột lột, sung sướng đến phát run lên, không dám tin ở tai mình nữa. Nhưng khán giả cứ gọi hắn ra để hoan hô hết lần này đến lần khác. Thế là hắn nổi tiếng. Sau này diễn viên nổi danh ấy bắt đầu tỏ vẻ quan trọng, nhưng không giở trò lưu manh nữa.

Tóm lại đội kịch đã có một ảnh hưởng không ngờ ở trong trường số Bốn. Như thầy Korablyov đã nói, bọn trẻ xưa nay đến trường “để ăn thì đúng hơn là để học” không ngờ giờ đây đã có “quan hệ lao động”.

Nhân tiện tôi cũng xin nói thêm mà không phải khoác lác lắm rằng đó là một đội kịch xuất sắc. Thậm chí chúng tôi còn lần lượt đi các trường khác để diễn nữa.

Ngày nào chúng tôi cũng đến nhà thầy Korablyov để xem các diễn viên của chúng tôi tập. Buổi tập nào mà có Grishka Faber tham gia thì đứng ngoài sân cũng đã nghe thấy, không cần phải vào trong nhà. Nói chung là rất thú. Lúc đầu tôi chỉ đi dán quảng cáo, trong đó có một cái tranh tôi vẽ một con vẹt xanh rất đạt, đến nỗi thầy Korablyov đã giữ lại làm kỷ niệm.

Ở Moskva người ta bắt đầu nói đến trường học số Bốn. Còn trong trường thì nói đến thầy giáo Korablyov. Ông ta vừa là tổng đạo diễn, đồng thời lại là tổng hóa trang, lại phụ trách đạo cụ kiêm dàn cảnh. Giờ đây những nữ sinh ở các lớp trên lại thấy là thầy Korablyov đẹp trai. Không phải đẹp mà là có duyên! Vậy thì sao? Quả thật là ông có duyên, đặc biệt là khi ông mặc bộ quần áo vét mới màu tro, dáng hơi gầy nhưng cân đối, miệng ngậm chiếc bót thuốc lá khá dài, lấy ngón tay vuốt ria và mỉm cười.

Tôi không biết các giáo viên khác có thích đội kịch của chúng tôi không. Thầy Nikolai Antonych thường ngồi trên hàng ghế đầu tiên mỗi khi trình diễn lần đầu và thầy cũng là người vỗ tay to nhất. Như thế là thầy cũng thích. Nhưng hình như thầy không hài lòng lắm khi thấy bây giờ trong trường cứ toàn nhắc đến tên Korablyov: “Tôi sẽ báo cáo thầy Ivan Pavlych”, “Thầy Ivan Pavlych bảo tôi đến” vân vân. Kể ra lúc nào cũng kể chuyện thầy Korablyov với Nikolai Antonych và bảo ông rằng thầy Korablyov chính ra là một người tốt là một điều chẳng nên.

Nikolai Antonych chăm chú lắng nghe, vừa cười vừa bật bật các ngón tay, mặt ông trắng bệch ra.

Thế rồi bỗng xảy ra một thảm kịch.