Xưa kia, tại vùng Fannet, có hai mẹ con Jamie Freel sinh sống. Jamie là chỗ dựa duy nhất của người mẹ góa bụa; cánh tay vạm vỡ của chàng làm việc không biết mệt mỏi vì bà, và cứ mỗi tối thứ Bảy đến, chàng lại đổ toàn bộ tiền công lên lòng hai tay mẹ, ngoan ngoãn cảm ơn số tiền lẻ mà bà trả lại để mua thuốc lá.
Chàng được xóm giềng ca tụng là người con ngoan nhất từng được biết hay nghe tới. Nhưng chàng còn có những người láng giềng khác mà chàng hoàn toàn không hay biết — những kẻ sống khá gần chàng, những người mà chàng chưa từng trông thấy, và thực ra cũng hiếm khi bị mắt phàm nhìn thấy, ngoại trừ vào các đêm vọng lễ Tháng Năm và lễ Hallowe'en.
Một lâu đài cổ đổ nát, cách túp lều của chàng chừng một phần tư dặm, được đồn là nơi ở của "lũ tiểu yêu." Cứ mỗi dịp Hallowe'en, những khung cửa sổ cổ kính lại bừng sáng, và những người qua đường nhìn thấy những bóng hình nhỏ bé thấp thoáng bên trong tòa nhà, đồng thời nghe thấy tiếng kèn tiếng sáo du dương.
Ai nấy đều biết rằng đám tiên tộc đang mở hội yến tiệc; nhưng chẳng ai đủ dũng khí để bén mảng tới quấy rầy.
Jamie vẫn thường đứng từ xa dõi theo những bóng hình nhỏ bé ấy, lắng nghe khúc nhạc mê hồn và tự hỏi bên trong lâu đài trông ra sao; thế rồi vào một đêm Hallowe'en, chàng đứng dậy cầm lấy chiếc mũ, bảo với mẹ rằng: "Con đến lâu đài để tìm vận may đây."
"Cái gì!" bà kêu lên, "con định liều mình đến đó sao? con là đứa con trai độc nhất của người mẹ nghèo này cơ mà! Đừng có bồng bột và dại dột thế chứ, Jamie! Bọn chúng sẽ giết con mất, rồi mẹ biết sống ra sao?"
"Đừng sợ, mẹ ạ; chẳng có tai họa nào giáng xuống đầu con đâu, nhưng con buộc phải đi."
Chàng lên đường, và khi vừa bước qua cánh đồng khoai tây, chàng đã nhìn thấy tòa lâu đài với những khung cửa sổ sáng rực ánh đèn, thứ ánh sáng dường như biến những chiếc lá nâu sẫm hãy còn bám trên cành táo dại thành vàng ròng.
Dừng chân ở lùm cây bên một phía tòa nhà đổ nát, chàng lắng nghe khúc hoan ca của loài yêu tinh, tiếng cười cùng tiếng hát khiến chàng càng thêm quyết tâm bước tiếp.
Rất nhiều người tí hon, kẻ lớn nhất cũng chỉ cỡ một đứa trẻ lên năm, đang nhảy múa theo tiếng sáo tiếng đàn, trong khi những kẻ khác thì ăn uống tiệc tùng.
"Chào mừng Jamie Freel! Chào mừng, chào mừng Jamie!" đám đông cất tiếng hô khi nhận ra vị khách ghé thăm. Từ "Chào mừng" ấy được tiếp lời và lặp lại bởi mọi giọng nói trong lâu đài.
Thời gian trôi vùn vụt và Jamie đang vô cùng tận hưởng cuộc vui, thì những chủ nhà liền cất giọng: "Tối nay chúng ta sẽ cưỡi ngựa đến Dublin để bắt cóc một tiểu thư. Jamie Freel, anh có muốn đi cùng không?"
"Có chứ, tôi đi cùng!" chàng thanh niên liều lĩnh thốt lên, lòng sục sôi khao khát phiêu lưu.
Một đội ngựa đang đứng chờ ngoài cửa. Jamie leo lên yên, và con chiến mã cất mình bay vút lên không trung. Chàng thoáng chốc bay qua mái nhà của mẹ, được bao quanh bởi đoàn tùy tùng yêu tinh, cứ thế chúng bay hoài bay mãi, vượt qua những ngọn núi hùng vĩ, qua những đồi hoang, qua hồ Lough Swilley sâu thẳm, qua những thị trấn và xóm làng, nơi người ta đang nướng hạt dẻ, ăn táo và vui vương hội Hallowe'en. Jamie có cảm giác như chúng đã bay vòng quanh khắp Ireland trước khi đặt chân tới Dublin.
"Đây là Derry," đám tiên tộc vừa nói vừa bay lướt qua ngọn tháp nhà thờ; và điều được cất lên bởi một giọng nói liền được tất cả những kẻ còn lại đồng thanh lặp lại, cho đến khi năm mươi giọng nói nhỏ xíu cùng vang lên: "Derry! Derry! Derry!"
Cứ như thế, Jamie được thông báo tên khi chúng bay qua từng thị trấn trên dọc đường đi, và cuối cùng chàng nghe thấy những giọng nói trong trẻo như tiếng bạc vang lên: "Dublin! Dublin!"
Đó không phải là một căn nhà tầm thường được vinh hạnh đón tiếp chuyến ghé thăm của các tiên nhân, mà là một trong những dinh thự tráng lệ nhất ở Stephen's Green.
Đoàn người xuống ngựa gần một khung cửa sổ, và Jamie nhìn thấy một gương mặt xinh đẹp đang gối đầu trên chiếc giường lộng lẫy. Chàng chứng kiến vị tiểu thư được bế bổng lên và mang đi, trong khi một khúc cây được thả xuống chỗ nằm của nàng trên giường, lập tức biến thành hình dáng y hệt như nàng.
Vị tiểu thư được đặt ngồi trước một tay đua và đem đi một quãng ngắn, rồi lại được chuyển sang cho kẻ khác, và tên các thị trấn lại được hô vang lên như trước.
Họ đang đến gần nhà. Jamie nghe thấy tiếng gọi "Rathmullan", "Milford", "Tamney", và rồi chàng biết họ đã ở sát cạnh nhà mình.
Chàng liền cất lời: "Tất cả các người đều đã có lượt cọc cạch bồng bế vị tiểu thư rồi. Sao tôi lại không được bồng nàng một chút nhỉ?"
"Được chứ, Jamie," chúng vui vẻ đáp, "tự nhiên đi, anh cũng được phép luân phiên bồng bế nàng đấy."
Ôm chặt lấy báu vật của mình trong tay, chàng thả mình rơi xuống gần cửa nhà mẹ.
"Jamie Freel, Jamie Freel! Ngươi dám đối xử với chúng ta thế này ư?" chúng hét lên, rồi cũng lao xuống hạ cánh gần cửa.
Jamie vẫn ôm chặt không buông dẫu chẳng rõ thứ mình đang ôm là gì, bởi lũ tiểu yêu đã phù phép biến vị tiểu thư thành đủ mọi hình thù kỳ dị. Có lúc nàng là một con chó đen dữ dằn đang sủa và cố cắn; lúc khác lại là một thanh sắt nung đỏ rực nhưng hoàn rồi lại chẳng hề có chút hơi nóng nào; rồi tiếp đó, lại hóa thành một bao len.
Thế nhưng Jamie vẫn kiên quyết giữ chặt, và khi đám yêu tinh thất thểu định quay lưng bỏ đi, một mụ đàn bà tí hon, kẻ nhỏ con nhất trong nhóm, bỗng thét lên: "Jamie Freel đã cướp được nó khỏi tay chúng ta, nhưng nó sẽ chẳng được hưởng chút phúc lộc nào từ con nhỏ đó đâu, vì ta sẽ làm cho nó vừa câm vừa điếc", vừa dứt lời mụ ném một thứ gì đó về phía thiếu nữ.
Trong lúc chúng tiu nghỉu cưỡi ngựa phóng đi, Jamie đẩy then cửa bước vào nhà.
"Jamie con ơi!" mẹ chàng kêu lên, "con đi biền biệt suốt cả đêm qua; bọn chúng đã làm gì con thế?"
"Chẳng có gì xấu đâu mẹ; con gặp được vận may lớn nhất đời đấy. Đây là một tiểu thư xinh đẹp con đưa về để làm bạn với mẹ đây."
"Trời Phật phù hộ chúng con!" bà mẹ thốt lên, và suốt mấy phút liền bà kinh ngạc đến mức chẳng nghĩ ra được gì để nói.
Jamie kể lại câu chuyện về cuộc phiêu lưu trong đêm, và kết luận bằng lời: "Chẳng lẽ mẹ lại đành lòng để con mặc kệ nàng đi theo tụi chúng rồi mất tích vĩnh viễn sao?"
"Nhưng mà một vị tiểu thư cơ mà, Jamie! Làm sao một tiểu thư quý phái lại có thể ăn món ăn đạm bạc của chúng ta, và sống theo lối sống của nhà nghèo chúng ta chứ? Mẹ hỏi con đấy, đồ dại dột này?"
"Thì thưa mẹ, dẫu sao thì để cô ấy ở đây vẫn hơn là ở đằng kia chứ," và chàng chỉ tay về hướng tòa lâu đài.
Trong khi ấy, cô gái vừa điếc vừa câm đang run lẩy bẩy trong bộ trang phục mỏng manh, bước sát lại gần đống lửa than cằn cỗi.
"Tội nghiệp con bé, trông nó lạ lùng mà xinh đẹp làm sao! Hèn chi mà bọn chúng lại chết mê chết mệt vì nó," bà cụ lẩm bẩm, ánh mắt đong đầy vẻ thương cảm và ngưỡng mộ khi ngắm nhìn vị khách lạ. "Trước hết chúng ta phải thay quần áo cho con bé đã; nhưng ngài phù hộ cho con, ta biết lấy gì vừa vặn cho hạng người như nó mặc đây?"
Bà bước đến chiếc tủ đựng đồ ở "gian buồng", lấy ra chiếc váy màu nâu bằng vải thô mặc vào ngày Chủ nhật; rồi tiếp tục mở một ngăn kéo, lôi ra một đôi tất trắng, một chiếc áo dài trắng muốt bằng vải lanh mịn cùng một chiếc mũ — thứ mà bà gọi là "bộ đồ khâm liệm" của mình.
Những món trang phục này đã được chuẩn bị từ lâu cho một nghi lễ tang ma u buồn nào đó mà rồi sẽ có ngày chính bà đóng vai trò chính, và chúng chỉ thỉnh thoảng mới được nhìn thấy ánh mặt trời khi đem ra phơi phóng cho thoáng khí; thế nhưng bà sẵn sàng dâng hiến cả những thứ ấy cho vị khách nữ đang run rẩy, người đang quay đầu nhìn từ bà sang Jamie rồi lại từ Jamie về phía bà với nỗi buồn tủi và kinh ngạc câm lặng.
Tội nghiệp cô gái đành để cho họ thay trang phục lên người, rồi lủi thủi ngồi xuống chiếc ghế đẩu thấp ở góc lò sưởi, hai tay úp mặt vào nhau.
"Chúng ta phải làm sao để chăm sóc một vị tiểu thư đài các như thế này đây?" bà cụ kêu lên.
"Con sẽ làm việc nuôi cả hai người, thưa mẹ," người con trai đáp.
"Và một vị tiểu thư thì làm sao sống nổi với bữa ăn đạm bạc của nhà mình chứ?" bà lại lải nhải lặp lại.
"Con sẽ làm lụng vì cô ấy," Jamie chỉ đáp gọn lỏn có thế.
Và chàng đã giữ đúng lời hứa. Vị tiểu thư chìm đắm trong nỗi buồn sâu sắc suốt một thời gian dài, và những giọt nước mắt vẫn thường rỉ ra lăn dài trên má nàng vào mỗi buổi tối khi bà cụ ngồi quay sợi bên đống lửa, còn Jamie thì cặm cụi đan lưới bắt cá hồi — một kỹ năng chàng mới học gần đây với hy vọng mang lại thêm chút sung túc cho vị khách của mình.
Thế nhưng nàng luôn tỏ ra dịu dàng, và cố gắng mỉm cười mỗi khi nhận ra họ đang nhìn mình; rồi dần dà nàng cũng quen với nề nếp và lối sống của họ. Chẳng bao lâu sau, nàng đã bắt đầu ra sân cho heo ăn, giã khoai trộn cám cho đàn gà, và đan những đôi tất len màu xanh.
Cứ thế một năm trôi qua, và mùa Hallowe'en lại quay vòng.
"Mẹ ơi," Jamie vừa nói vừa với tay gỡ chiếc mũ xuống, "con lại đi đến tòa lâu đài cổ để tìm vận may đây."
"Con điên rồi sao, Jamie?" bà mẹ hoảng hốt kêu lên; "chắc chắn lần này bọn chúng sẽ giết con vì những gì con đã gây ra cho tụi nó năm ngoái đấy."
Jamie phớt lờ nỗi sợ hãi của mẹ và kiên quyết lên đường.
Khi đến lùm cây táo dại, chàng lại nhìn thấy ánh đèn sáng rực bên những ô cửa sổ lâu đài như trước, và văng vẳng nghe thấy tiếng trò chuyện rôm rả. Lẻn đến sát dưới khung cửa, chàng nghe lũ tiểu yêu bàn tán: "Đó là một cú lừa tệ hại mà Jamie Freel đã chơi khăm chúng ta vào đúng đêm này năm ngoái, khi hắn dám cướp đi cô tiểu thư xinh đẹp của tụi mình."
"Phải," mụ đàn bà tí hon lên tiếng, "và ta đã trừng phạt hắn vì chuyện đó rồi, kìa, nàng ta đang ngồi làm một bức tượng câm lặng bên lò sưởi nhà hắn; nhưng hắn đâu có biết rằng chỉ cần ba giọt chất lỏng từ chiếc ly ta đang cầm trong tay đây là có thể trả lại cho nó thính giác và cả giọng nói như xưa."
Tim Jamie đập thình thịch khi bước vào sảnh lớn. Một lần nữa, chàng lại được chào đón bằng một loạt tiếng reo hò mừng rỡ từ đám đông — "Jamie Freel tới kìa! Chào mừng, chào mừng Jamie!"
Ngay khi tiếng ồn ào lắng xuống, mụ tiểu yêu liền bảo: "Jamie, anh phải uống một ly chúc sức khỏe tụi này bằng chiếc ly trong tay ta đây."
Jamie giật phắt chiếc ly khỏi tay mụ rồi cắm cổ chạy thục mạng ra cửa. Chàng chẳng đời nào nhớ nổi làm thế nào mà mình về được đến túp lều, chỉ biết rằng khi đến nơi thì thở không ra hơi và ngã quỵ xuống chiếc ghế đẩu bên lò sưởi.
"Lần này thì con tiêu đời thật rồi, con trai tội nghiệp của mẹ ơi," bà mẹ thốt lên.
"Không đâu mẹ, lần này còn gặp may hơn trước cơ!" và chàng lập tức nhỏ ba giọt dung dịch hãy còn đọng lại ở đáy ly cho tiểu thư uống, dẫu cho chàng vừa trải qua một cuộc chạy đua điên cuồng băng qua cánh đồng khoai tây.
Vị tiểu thư bắt đầu cất tiếng nói, và những từ đầu tiên thốt ra từ đôi môi nàng chính là lời cảm ơn gửi đến Jamie.
Ba con người trong mái tranh nghèo có quá nhiều điều để chuyện trò cùng nhau, tận đến khi tiếng gà gáy canh ba vang lên, khi tiếng nhạc tiên đã hoàn toàn ngớt hẳn, họ vẫn quây quần bên đống lửa rôm rả trò chuyện.
"Jamie," tiểu thư bảo, "làm ơn kiếm cho tôi giấy, bút và mực nhé, để tôi có thể viết thư cho cha tôi, thông báo cho ông biết chuyện gì đã xảy ra với mình."
Nàng viết thư gửi đi, nhưng rồi nhiều tuần trôi qua mà chẳng hề nhận được hồi âm. Nàng kiên nhẫn viết hết bức này đến bức khác, thế nhưng bặt vô âm tín.
Cuối cùng nàng đành nói: "Jamie, anh phải cùng tôi đi đến Dublin để tìm cha tôi thôi."
"Tôi chẳng có tiền thuê xe ngựa cho cô," chàng đáp, "và làm sao cô có thể đi bộ suốt một quãng đường dài đến Dublin cơ chứ?"
Thế nhưng nàng nài nỉ quá mức khiến chàng đành xiêu lòng đồng ý lên đường cùng nàng, đi bộ ròng rã suốt từ Fannet đến tận Dublin. Chuyến đi ấy chẳng hề dễ dàng như cuộc hành trình bay lượn cùng tiên giới; nhưng cuối cùng thì họ cũng đến nơi và giật chuông cửa căn nhà ở Stephen's Green.
"Hãy bảo với cha tôi rằng con gái của ngài đang ở đây," nàng nói với người đầy tớ vừa ra mở cửa.
"Cái ông chủ đang sống ở đây làm gì có cô con gái nào hở cô gái. Ông ấy từng có một cô, nhưng cô ấy đã mất cách đây hơn một năm rồi."
“Sullivan, ông không nhận ra tôi thật sao?”
"Không, cô bé tội nghiệp ạ, tôi không nhận ra."
"Hãy cho tôi gặp ông chủ. Tôi chỉ xin được gặp mặt ông ấy thôi."
"Chà, chuyện đó thì cũng không có gì quá quắt; để xem có thể giải quyết thế nào."
Chỉ chốc lát sau, người cha của vị tiểu thư bước ra cửa.
"Cha yêu dấu của con," nàng cất tiếng, "cha không nhận ra con sao?"
"Sao mày dám gọi ta là cha?" vị lão ông giận dữ quát lên. "Mày là kẻ giả mạo. Ta chẳng có đứa con gái nào cả."
"Xin hãy nhìn vào mặt con đi cha, chắc chắn cha sẽ nhớ ra con mà."
"Con gái ta đã chết và được chôn cất rồi. Nó mất từ lâu lắm rồi." Giọng vị lão ông từ phẫn nộ chuyển sang nghẹn ngào đau đớn. "Cô có thể đi đi," ông kết luận.
"Khoan đã, cha yêu quý, xin hãy nhìn chiếc nhẫn trên ngón tay con đây. Hãy nhìn tên của cha và của con được khắc trên đó đi."
"Đúng là chiếc nhẫn của con gái ta rồi; nhưng ta không biết bằng cách nào mà cô lại có được nó. Ta e rằng chẳng có cách nào lương thiện đâu."
"Hãy gọi mẹ ra đi, chắc chắn bà sẽ nhận ra con," cô gái tội nghiệp nói, lúc này nước mắt đã giàn giụa trên má.
"Vợ tội nghiệp của ta đang dần nguôi ngoai nỗi đau. Bà ấy hiếm khi nhắc đến con bé nữa. Sao ta lại có thể khơi lại vết thương lòng của bà ấy bằng cách gợi nhắc về nỗi mất mát này chứ?"
Nhưng vị tiểu thư vẫn kiên quyết không bỏ cuộc, cho đến cuối cùng người mẹ cũng được cho gọi ra.
"Mẹ ơi," nàng bắt đầu cất lời khi bà cụ bước ra cửa, "mẹ không nhận ra con gái mình sao?"
"Ta không có con gái; con gái ta đã chết và được chôn cất từ lâu lắm rồi."
"Xin mẹ hãy nhìn kỹ vào mặt con, chắc chắn mẹ sẽ nhận ra con mà."
Bà cụ lắc đầu.
"Tất cả mọi người đều quên con rồi sao; nhưng xin hãy nhìn vết bớt trên cổ con đây. Mẹ ơi, chắc chắn bây giờ mẹ phải nhận ra con chứ?"
"Phải, phải," người mẹ thốt lên, "con Gracie của ta có một vết bớt ở cổ y hệt như thế; nhưng... nhưng ta đã tận mắt thấy nó nằm trong quan tài và thấy nắp quan tài sập xuống chôn vùi nó rồi cơ mà."
Đến lượt Jamie cất lời, và chàng kể lại toàn bộ câu chuyện về chuyến đi kỳ lạ với lũ tiểu yêu, vụ bắt cóc vị tiểu thư, khúc cây được đặt thay thế vị trí của nàng ra sao, cuộc sống của nàng cùng mẹ chàng ở Fannet như thế nào, câu chuyện đêm Hallowe'en vừa qua, và ba giọt thuốc đã giải thoát nàng khỏi lời nguyền quỷ quái ra sao.
Nàng tiếp lời khi chàng vừa dứt lời, kể lại cho họ nghe sự tử tế và tốt bụng mà hai mẹ con đã dành cho mình.
Cha mẹ nàng không sao bày tỏ hết lòng biết ơn đối với Jamie. Họ đối đãi với chàng bằng sự tôn trọng bậc nhất, và khi chàng ngỏ ý muốn quay về Fannet, họ nói rằng chẳng biết phải làm gì để đền đáp lại ơn nghĩa ấy.
Thế nhưng một rắc rối oái oăm đã nảy sinh. Cô con gái nhất quyết không chịu để chàng ra đi một mình. "Jamie đi đâu, tôi đi theo đó," nàng tuyên bố. "Anh ấy đã cứu tôi khỏi tay lũ yêu tinh, và đã làm lụng vất vả để nuôi nấng tôi từ bấy đến nay. Nếu không có anh ấy, cha mẹ yêu quý của con ơi, các người sẽ chẳng bao giờ còn được gặp lại con nữa đâu. Anh ấy đi đâu, con theo đấy."
Trước thái độ cương quyết ấy của con gái, vị lão ông đành tuyên bố rằng Jamie sẽ trở thành con rể của ông. Người mẹ được đón từ Fannet lên bằng một cỗ xe bốn ngựa kéo, và một đám cưới vô cùng hoành tráng đã diễn ra.
Tất cả bọn họ cùng sống chung trong dinh thự tráng lệ ở Dublin, và Jamie trở thành người thừa kế khối tài sản khổng lồ không sao kể xiết sau khi người cha vợ qua đời.