Từ rất lâu rồi, ở Ireland cổ xưa, bỗng xuất hiện hai thương nhân lạ mặt mà chẳng ai từng nghe danh, dù vậy họ lại nói ngôn ngữ của xứ sở này một cách vô cùng hoàn hảo. Tóc họ đen nhánh, vấn quanh bằng vàng, và y phục thì sang trọng hiếm thấy.
Cả hai trông trạc tuổi nhau; họ chừng năm mươi, bởi trán họ đã hằn vết nhăn và râu điểm màu xám.
Tại quán trọ nơi những tay buôn bảnh chọe này dừng chân, người ta cố tìm hiểu mục đích của chúng; nhưng vô ích—chúng sống một cuộc đời lặng lẽ và tách biệt. Trong thời gian lưu lại đó, chúng chẳng làm gì khác ngoài việc đếm đi đếm lại những đồng tiền vàng lấy ra từ túi tiền của mình, ánh vàng lấp lánh của chúng có thể nhìn thấy qua cửa sổ nơi họ ở.
"Các quý ông," một ngày nọ bà chủ quán hỏi, "sao các ông giàu có đến vậy, mà khi có khả năng cứu giúp những mảnh đời khốn khó, các ông lại chẳng làm việc thiện nào?"
"Nàng chủ quán xinh đẹp," một gã đáp, "chúng tôi không muốn đem của bố thí cho những kẻ nghèo khổ chân chính, vì e rằng mình sẽ bị lừa bởi những kẻ giả nghèo giả khổ. Hãy để sự túng quẫn gõ cửa nhà chúng tôi, chúng tôi sẽ mở cửa đón tiếp."
Hôm sau, khi tin đồn lan ra rằng có hai người lạ mặt giàu có đã tới, sẵn sàng vung tiền, một đám đông bao vây chỗ ở của họ; nhưng thần thái của những kẻ đi ra thì khác hẳn nhau. Một số kẻ mang vẻ kiêu ngạo trên gương mặt; kẻ khác thì cúi đầu hổ thẹn.
Hai kẻ buôn này mua bán linh hồn cho quỷ dữ. Linh hồn người già chỉ đáng giá hai mươi đồng vàng, không hơn một xu; vì Satan đã có thời gian để định giá chúng. Linh hồn một người đàn bà được định giá năm mươi nếu bà ta xinh đẹp, và một trăm nếu bà ta xấu xí. Linh hồn một thiếu nữ mang lại một cái giá đắt đỏ; những bông hoa tươi thắm và thuần khiết nhất luôn là đắt giá nhất.
Thời ấy, trong thành phố sống một thiên thần nhan sắc, Nữ bá tước Kathleen O'Shea. Nàng là thần tượng của dân chúng và là vị cứu tinh của những người cùng khổ. Ngay khi biết tin những kẻ bất lương này lợi dụng sự khốn cùng của công chúng để cướp đoạt trái tim con người khỏi tay Thiên Chúa, nàng liền gọi người quản gia đến.
"Patrick," nàng nói với ông ta, "trong ngân khố của ta còn bao nhiêu đồng vàng?"
"Một trăm ngàn."
"Còn trang sức thì sao?"
"Giá trị cũng ngang với số vàng đó."
"Còn tài sản bao gồm lâu đài, rừng rậm và đất đai?"
"Gấp đôi phần còn lại."
"Tốt lắm, Patrick; hãy bán tất cả những gì không phải là vàng; và mang bảng kê cho ta. Ta chỉ muốn giữ lại tòa dinh thự này và vùng đất bao quanh nó."
Hai ngày sau, những mệnh lệnh của nàng Kathleen sùng đạo đã được thực thi, và kho báu được phân phát cho người nghèo tùy theo nhu cầu của họ. Truyền thuyết kể rằng, điều này không làm hài lòng Quỷ Dữ, kẻ không còn linh hồn nào để mua nữa. Được một tên đầy tớ đê hèn giúp sức, chúng lẻn vào nơi ở của vị phu nhân quý tộc và đánh cắp nốt phần kho báu còn lại của nàng. Nàng vô ích chống cự bằng tất cả sức lực để bảo vệ những gì còn lại trong rương của mình; bọn trộm quỷ quyệt mạnh hơn. Truyền thuyết nói thêm, nếu Kathleen có thể làm dấu Thánh giá, nàng đã xua đuổi được chúng, nhưng đôi tay nàng đã bị trói chặt. Vụ trộm đã trót lọt.
Sau đó, những người nghèo khẩn cầu sự giúp đỡ từ Kathleen đã bị tước đoạt tài sản, than ôi, chẳng được gì cả: nàng không thể cứu giúp sự khốn cùng của họ nữa; nàng buộc phải bỏ mặc họ trước cơn cám dỗ.
Trong khi đó, chỉ còn tám ngày nữa là lương thực và ngũ cốc sẽ về tới từ những vùng đất phương Tây. Tám ngày ấy dài như một kỷ nguyên. Tám ngày cần một khoản tiền khổng lồ để xoa dịu cơn đói khát, và người nghèo sẽ phải hoặc chết trong sự đau đớn của cái đói, hoặc chối bỏ những lời răn thánh thiện của Phúc âm, đem bán linh hồn mình – món quà quý giá nhất từ bàn tay hào phóng của Đấng Tối Cao – để đổi lấy tiền bạc bẩn thỉu. Và Kathleen chẳng còn gì cả, vì nàng đã trao đi cả dinh thự của mình cho những kẻ bất hạnh. Nàng trải qua mười hai giờ trong nước mắt và đau thương, vò xé mái tóc nhuốm màu nắng, đấm nát lồng ngực trắng tựa hoa huệ; sau đó, nàng đứng dậy, quyết tâm, tràn đầy nỗi tuyệt vọng mãnh liệt.
Nàng tìm đến những kẻ buôn linh hồn.
"Ngươi muốn gì?" chúng hỏi.
"Các người mua linh hồn sao?"
"Phải, vẫn còn vài cái, bất chấp sự can thiệp của cô. Chẳng phải vậy sao, vị thánh có đôi mắt xanh ngọc bích?"
"Hôm nay ta đến để đề nghị một cuộc giao dịch," nàng đáp.
"Cái gì?"
"Ta có một linh hồn để bán, nhưng nó rất đắt."
"Đắt thì đã sao nếu nó quý giá? Linh hồn, cũng như kim cương, được đánh giá qua độ trong suốt của nó."
"Đó là linh hồn của ta."
Hai sứ giả của Satan giật mình. Những chiếc vuốt của chúng co quắp dưới đôi găng tay da; đôi mắt xám của chúng lóe sáng; linh hồn thuần khiết, không chút tì vết, trinh nguyên của Kathleen—đó quả là một món hời vô giá!
"Thưa quý bà xinh đẹp, bà muốn bao nhiêu?"
"Một trăm năm mươi ngàn đồng vàng."
"Chúng tôi sẵn lòng đáp ứng," bọn buôn trả lời, rồi chìa cho Kathleen một mảnh giấy da đóng dấu đen, nàng ký vào đó với một cái rùng mình.
Số tiền được đếm đủ trao cho nàng.
Ngay khi về đến nhà, nàng bảo người quản gia: "Đây, hãy phân phát số tiền này: với số tiền ta đưa, người nghèo có thể sống sót qua tám ngày còn lại, và sẽ không có một linh hồn nào trong số họ phải rơi vào tay quỷ dữ."
Sau đó, nàng tự nhốt mình trong phòng và ra lệnh không ai được làm phiền.
Ba ngày trôi qua; nàng chẳng gọi ai, cũng không bước ra ngoài.
Khi cánh cửa được mở ra, họ tìm thấy nàng đã lạnh cứng; nàng đã chết vì đau buồn.
Nhưng cuộc mua bán linh hồn này, một linh hồn đáng ngưỡng mộ vì lòng bác ái, đã bị Chúa tuyên bố là vô hiệu; vì nàng đã cứu đồng bào mình khỏi cái chết vĩnh hằng.
Sau khi tám ngày trôi qua, vô số tàu thuyền chở đầy lương thực đã cập bến Ireland đang chết đói. Nạn đói không còn nữa. Còn về bọn thương nhân, chúng biến mất khỏi quán trọ mà không ai biết chuyện gì đã xảy ra với chúng. Nhưng các ngư dân vùng Blackwater tin rằng chúng đã bị xích trong một nhà ngục dưới lòng đất theo lệnh của Lucifer, cho đến khi chúng có thể trả lại linh hồn của Kathleen, thứ đã thoát khỏi tay chúng.
[61] Đây là đoạn trích dẫn từ một tờ báo Ireland tại London. Tôi không thể tìm ra nguồn gốc ban đầu.