Jack Dogherty sống ở bờ biển hạt Clare. Jack là một ngư dân, giống như cha và ông nội anh trước kia. Cũng như họ, anh sống một mình (ngoại trừ người vợ) và đúng ngay tại chốn ấy. Người ta thường tự hỏi tại sao gia đình Dogherty lại vô cùng yêu thích cái chốn hoang vu ấy, cách xa mọi bóng người và giữa những mỏm đá vỡ vụn khổng lồ, chẳng có gì để ngắm nhìn ngoài đại dương bao la. Nhưng họ có những lý do chính đáng của riêng mình.

Nơi đó chính là điểm duy nhất trên dải bờ biển ấy mà bất cứ ai cũng có thể sinh sống được. Có một lạch nước nhỏ gọn gàng, nơi một chiếc thuyền có thể đậu ấm cúng như con chim hải âu trong tổ, và từ lạch nước này, một dải đá ngầm kéo dài ra biển. Giờ đây, khi Đại Tây Dương, theo lệ thường, gầm thét trong giông bão, và một cơn gió tây thổi mạnh vào bờ biển, không ít con tàu chở đầy hàng hóa quý giá đã vỡ tan trên những tảng đá này; và thế là những kiện bông và thuốc lá tuyệt đẹp, cùng những thùng rượu vang, những thùng rượu rum lớn, những thùng rượu mạnh, và những vại rượu gin Hà Lan dạt vào bờ! Vịnh Dunbeg tựa như một điền trang nhỏ đối với nhà Dogherty.

Không phải là họ không tử tế và nhân hậu với những thủyỷ thủ gặp nạn, nếu có ai may mắn lên được bờ; và quả thực đã biết bao lần Jack chèo chiếc thuyền da nhỏ của mình ra khơi (dù không hẳn sánh kịp chiếc thuyền phao cứu sinh bằng vải của người trung thực Andrew Hennessy, nhưng vẫn có thể rẽ sóng vượt qua bão giông như bất kỳ con chim điên gannet nào), để góp một tay đưa thủy thủ đoàn từ các xác tàu vào bờ. Nhưng khi con tàu đã vỡ tan tành và toàn bộ thủy thủ đoàn đều thiệt mạng, thì ai lại nỡ trách Jack vì đã nhặt nhạnh tất cả những gì anh có thể tìm thấy?

“Và ai là kẻ chịu thiệt chứ?” anh nói. “Còn về phần nhà vua, xin Chúa phù hộ cho ngài! Ai mà chẳng biết ngài đã đủ giàu có rồi, đâu cần đến những thứ đang trôi nổi trên biển cơ chứ.”

Jack, dẫu sống như một ẩn sĩ, lại là một anh chàng vui tính và tốt bụng. Chắc chắn chẳng có ai khác có thể dỗ dành Biddy Mahony rời bỏ ngôi nhà ấm áp và tiện nghi của cha cô ở giữa thị trấn Ennis, để đi xa đến thế sống giữa những mỏm đá, với những con hải cẩu và chim mòng biển làm hàng xóm sát vách. Nhưng Biddy thừa biết rằng Jack chính là mẫu đàn ông lý tưởng cho một người phụ nữ muốn được sung sướng và hạnh phúc; vì chưa kể đến chuyện cá tôm, Jack còn là người cung cấp chiến lợi phẩm từ vịnh cho một nửa số dinh cơ của các quý ông trong vùng. Và cô đã chọn đúng; bởi chẳng có người phụ nữ nào ăn ngon, mặc đẹp, ngủ yên hơn, hay xuất hiện với vẻ kiêu hãnh hơn ở nhà thờ vào các ngày Chủ nhật so với bà Dogherty.

Chắc hẳn người ta có thể đoán được rằng Jack đã chứng kiến không biết bao nhiêu cảnh kỳ lạ, và nghe thấy biết bao âm thanh kỳ quái, nhưng chẳng điều gì có thể làm anh nhụt chí. Anh vốn chẳng hề sợ hãi loài Merrow hay những sinh vật tương tự, trái lại, ước nguyện lớn nhất trong lòng anh là được gặp mặt chúng cho đàng hoàng. Jack từng nghe kể rằng chúng rất giống con người, và việc giao du với chúng luôn mang lại may mắn. Do đó, chưa bao giờ anh thấp thoáng nhìn thấy những sinh vật Merrow lướt đi trên mặt nước trong lớp áo choàng sương mù mà lại không tiến thẳng về phía chúng; và không ít lần Biddy đã cằn nhằn Jack theo cách riêng điềm tĩnh của cô vì tội cứ rong ruổi cả ngày ngoài biển mà chẳng mang về con cá nào. Nợn khổ Biddy đâu có biết Jack đang săn con cá gì!

Điều làm Jack hơi khó chịu là dù sống ở nơi loài Merrow nhiều như tôm tươi, anh chưa bao giờ được nhìn rõ mặt chúng một lần nào. Điều khiến anh bực bội hơn nữa là cả cha và ông nội anh đều đã từng tận mắt nhìn thấy chúng rất nhiều lần; và anh thậm chí còn nhớ khi còn nhỏ từng nghe kể rằng ông nội anh — người đầu tiên trong gia đình đến định cư tại vùng lạch nhỏ — thân thiết với một Merrow đến mức nếu không vì sợ làm phật ý linh mục, ông đã mời sinh vật ấy làm cha đỡ đầu cho một đứa con của mình. Tuy nhiên, điều này Jack không biết nên tin thế nào cho phải.

Cuối cùng thì vận may cũng bắt đầu cho rằng đã đến lúc Jack nên hiểu biết nhiều như cha và ông nội mình. Thế rồi, vào một ngày nọ khi anh đi dạo xa hơn thường lệ dọc theo bờ biển về phía bắc, vừa lúc vòng qua một mõm đá, anh nhìn thấy một thứ không giống bất cứ thứ gì mình từng thấy trước đây, đang đậu trên một tảng đá cách xa bờ biển một chút. Nhìn từ khoảng cách đó, anh thấy thân thể nó có màu xanh lá, và anh dám thề — dẫu điều đó là bất khả thi — rằng nó đang cầm một chiếc mũ sừng trên tay. Jack đứng trân trân suốt nửa tiếng đồng hồ, mắt dán chặt và đầy kinh ngạc, trong khi sinh vật ấy suốt khoảng thời gian đó không hề nhúc nhích dù chỉ một ngón tay hay ngón chân. Cuối cùng, sự kiên nhẫn của Jack cạn kiệt, anh cất tiếng huýt sáo vang dội và gọi lớn, lúc bấy giờ sinh vật Merrow (vì chính là nó) mới giật mình chồm dậy, đội chiếc mũ sừng lên đầu và lao cắm đầu xuống biển từ mỏm đá.

Sự tò mò của Jack giờ đây đã được khơi gợi, và anh liên tục hướng bước chân về phía mỏm đá ấy; thế nhưng anh vẫn chẳng bao giờ thoáng thấy lại vị quý ông biển cả đội mũ sừng; và sau bao ngày suy nghĩ vẩn vơ về chuyện đó, cuối cùng anh bắt đầu tưởng tượng rằng tất cả chỉ là một giấc mơ. Tuy nhiên, vào một ngày biển động dữ dội, khi những con sóng dâng cao tựa núi non, Jack Dogherty quyết định đến ngó nghiêng tảng đá của loài Merrow (vì những lần trước anh toàn chọn ngày trời yên biển lặng), và rồi anh nhìn thấy kỳ nhân ấy đang tung hoành nhảy nhót trên đỉnh đá, lúc lặn xuống, lúc ngoi lên, rồi lại lặn xuống.

Lúc này Jack chỉ việc chọn đúng thời điểm (nghĩa là một ngày gió bão), và anh có thể gặp gỡ người đàn ông dưới biển bất cứ khi nào anh muốn. Tuy nhiên, tất cả những điều đó vẫn chưa làm anh thỏa mãn — “lắm rồi lại muốn thêm”; giờ đây anh khao khát được làm quen với loài Merrow, và cuối cùng anh đã đạt được ý nguyện. Vào một ngày gió bão kinh hoàng nọ, trước khi đến được điểm có thể nhìn thấy tảng đá của loài Merrow, cơn bão ập đến dữ dội đến mức Jack buộc phải tìm nơi trú ẩn trong một trong những hang động vốn có rất nhiều dọc theo bờ biển; và ở đó, trước sự kinh ngạc tột cùng của mình, anh nhìn thấy ngồi trước mặt mình một sinh vật có mái tóc xanh lá, hàm răng xanh dài, chiếc mũi đỏ và đôi mắt heo. Nó có chiếc đuôi cá, đôi chân có vảy, và đôi tay ngắn ngủi giống như vây. Nó không mặc quần áo, nhưng kẹp chiếc mũ sừng dưới nách, và trông có vẻ đang trầm ngâm suy tính điều gì rất nghiêm trọng.

Dù can đảm đến đâu, Jack cũng cảm thấy hơi chột dạ; nhưng nay không còn lúc nào khác, anh thầm nghĩ; thế là anh hiên ngang tiến về phía gã ngư nhân đang trầm ngâm, cởi mũ và cúi đầu chào thật lịch sự.

“Kính chào ngài,” Jack nói.

“Chào thân ái, Jack Dogherty,” sinh vật Merrow đáp.

“Chà, hóa ra tôn giá lại biết rõ tên tôi đến vậy sao!” Jack thưa.

“Ta lại không biết tên ngươi sao, Jack Dogherty? Này anh bạn, ta đã quen biết ông nội ngươi từ lâu trước khi ông kết hôn với Judy Regan, bà nội ngươi rồi! À, Jack, Jack, ta rất quý ông nội ngươi; ông ấy là một người vô cùng đáng kính vào thời của ông: ta chưa từng gặp ai bì kịp, dù ở trên cạn hay dưới nước, trước đây cũng như sau này, trong khoản nốc cạn một vỏ ốc đầy rượu mạnh. Ta hy vọng, chàng trai trẻ,” gã già nói, đôi mắt lấp lánh vẻ tinh nghịch, “ta hy vọng ngươi đúng là cháu đích tôn của ông ấy!”

“Xin ngài cứ yên tâm về điều đó,” Jack đáp; “nếu mẹ tôi mà nuôi tôi bằng rượu mạnh, thì đến giờ tôi vẫn chỉ là một đứa trẻ bú bình mà thôi!”

“Ồ, ta rất thích nghe cách nói chuyện nam tính ấy của ngươi; ngươi và ta phải thân thiết hơn nữa, dù chỉ vì nể tình ông nội ngươi. Nhưng này Jack, cha ngươi lại chẳng ra gì đâu! Lão ta chẳng có tí bản lĩnh nào cả.”

“Tôi chắc rằng,” Jack nói, “vì tôn giá sống tít dưới đáy nước, chắc ngài buộc phải nốc rất nhiều rượu mới giữ được hơi ấm trong cái chốn lạnh lẽo, ẩm ướt và nghiệt ngã thế này. Chà, tôi vẫn thường nghe người ta nói con người uống như hũ chìm; và tôi mạn phép hỏi ngài lấy rượu mạnh ở đâu vậy?”

“Thế ngươi tự lấy rượu ở đâu, hả Jack?” sinh vật Merrow đáp, vừa gãi cái mũi đỏ giữa ngón trỏ và ngón cái.

“Trời ạ,” Jack kêu lên, “giờ thì tôi hiểu cơ sự rồi; nhưng chắc là ngài có một cái hầm khô ráo tuyệt đẹp ở dưới đó để cất giấu chúng phải không?”

“Cứ để chuyện cái hầm cho ta lo,” sinh vật Merrow nói, nháy mắt trái đầy ý nhị.

“Tôi chắc chắn rằng,” Jack tiếp lời, “nó hẳn phải rất đáng để chiêm ngưỡng.”

“Ngươi nói phải đấy, Jack,” sinh vật Merrow đáp; “và nếu thứ Hai tới ngươi gặp ta ở đây, đúng vào giờ này trong ngày, chúng ta sẽ trò chuyện thêm một chút về chuyện đó.”

Jack và sinh vật Merrow chia tay nhau trong tình hữu nghị thắm thiết nhất. Vào thứ Hai, họ gặp lại nhau, và Jack không khỏi ngạc nhiên khi thấy sinh vật Merrow mang theo tới hai chiếc mũ sừng, mỗi bên nách kẹp một chiếc.

“Tôi mạn phép hỏi ngài,” Jack nói, “sao hôm nay tôn giá lại mang theo tận hai chiếc mũ thế? Chắc ngài không định tặng tôi một chiếc để làm kỷ niệm cho vui chứ?”

“Không, không, Jack,” hắn đáp, “ta đâu dễ dàng kiếm được mũ đến mức mang cho không ngươi kiểu đó; nhưng ta muốn ngươi xuống dưới đó dùng bữa tối với ta, và ta mang mũ theo cho ngươi dùng bữa đấy.”

“Chúa từ bi và phù hộ chúng con!” Jack kinh ngạc kêu lên, “ngài lại muốn tôi xuống tận đáy đại dương nước mặn á? Chắc tôi chết ngạt và nghẹt thở vì nước mất, chưa kể đến chuyện bị chết đuối! Và rồi Biddy tội nghiệp sẽ ra sao, cô ấy sẽ nói gì đây?”

“Mặc kệ mụ ta nói gì chứ, đồ nhãi ranh? Ai thèm quan tâm đến tiếng la lối của con mụ Biddy đó? Xưa kia ông nội ngươi chẳng bao giờ ăn nói kiểu đó đâu. Không biết bao nhiêu lần ông ấy đã đội chính chiếc mũ này lên đầu và dũng cảm lặn theo ta; và biết bao bữa tối ấm cúng cùng những vỏ ốc đầy rượu mạnh ngon lành mà ta và ông ấy từng thưởng thức cùng nhau dưới đáy nước.”

“Thật thế ạ, ngài nói thật chứ không đùa chứ?” Jack hỏi; “nếu vậy thì đời nào tôi chịu kém cạnh ông nội mình dù chỉ một ly một lai! Đi thì đi — nhưng phải sòng phẳng với nhau đấy nhé. Được ăn cả, ngã về không!” Jack lớn tiếng kêu lên.

“Đúng là dòng giống ông nội ngươi lắm!” gã già nói; “vậy thì đi theo ta, và làm theo những gì ta làm.”

Cả hai rời khỏi hang động, bước xuống biển, rồi bơi một đoạn cho đến khi tới tảng đá. Sinh vật Merrow trèo lên đỉnh đá, và Jack trèo theo sau. Ở mặt bên kia, vách đá dựng đứng như tường nhà, và làn nước biển bên dưới sâu thăm thẳm khiến Jack suýt hãi hùng chùn bước.

“Này Jack, ngươi thấy chưa,” sinh vật Merrow nói: “hãy đội chiếc mũ này lên đầu và nhớ mở trừng hai mắt ra. Hãy bám lấy đuôi ta, đi theo sau ta, và ngươi sẽ được thấy những gì cần thấy.”

Hắn lao vút xuống, và Jack cũng dũng cảm lao theo ngay sau. Họ cứ đi mãi, đi mãi, và Jack tưởng chừng như hành trình đó sẽ không bao giờ dừng lại. Không biết bao nhiêu lần anh thầm ước mình đang được ngồi ở nhà bên lò sưởi cùng Biddy. Thế nhưng ước ao lúc này để làm gì khi mà anh đang ở tít dưới những con sóng của đại dương sâu thẳm đến thế, theo như anh nghĩ? Dẫu vậy, anh vẫn bám chặt lấy chiếc đuôi trơn tuột của sinh vật Merrow; và cuối cùng, trước sự kinh ngạc tột cùng của Jack, họ trồi lên khỏi mặt nước, và anh thực sự thấy mình đang đứng trên mặt đất khô ráo ở dưới đáy biển. Họ đặt chân lên bờ ngay trước một ngôi nhà xinh xắn được lợp mái bằng vỏ hàu vô cùng gọn gàng! Và sinh vật Merrow quay lại chào mừng Jack xuống chơi.

Jack suýt chẳng thốt nên lời, một phần vì kinh ngạc, một phần vì hụt hơi do di chuyển quá nhanh qua làn nước. Anh nhìn xung quanh và chẳng thấy sinh vật sống nào ngoại trừ cua và tôm hùm, chúng đang thong thả đi lại trên cát. Phía trên đầu anh, biển cả trông giống như một bầu trời, và những chú cá thì bay lượn trong đó như loài chim.

“Sao anh không nói gì vậy, anh bạn?” sinh vật Merrow lên tiếng: “Ta dám cá là anh chưa từng nghĩ ta lại có một cơ ngơi ấm cúng thế này ở đây phải không? Anh bị ngạt thở, chết đuối, hay đang thừ người nhớ nhung con mụ Biddy hả?”

“Ồ! Không đời nào đâu,” Jack đáp, nhe răng cười hề hề đầy thiện cảm; “nhưng mà trên đời này ai lại đi nghĩ đến chuyện nhìn thấy một cảnh tượng thế này cơ chứ?”

“Thôi, đi theo ta nào, xem chúng ta có món gì để ăn đây.”

Jack thực sự đang rất đói, và anh vô cùng thích thú khi nhìn thấy một cột khói mờ ảo bốc lên từ ống khói, báo hiệu những gì đang diễn ra bên trong. Anh nối gót sinh vật Merrow bước vào nhà, và ở đó anh thấy một căn bếp rộng rãi, được trang bị đầy đủ mọi thứ. Có một chiếc tủ đựng bát đĩa lộng lẫy, rất nhiều nồi niêu xoong chảo, cùng hai tiểu yêu Merrow đang nấu nướng. Chủ nhà sau đó dẫn anh vào một căn phòng được bài trí khá đơn giản. Ở đó chẳng có lấy một cái bàn hay chiếc ghế nào; toàn là những tấm ván và khúc gỗ để ngồi và bày đồ ăn. Tuy nhiên, có một ngọn lửa bập bùng cháy rực trên lò sưởi — một cảnh tượng vô cùng ấm lòng đối với Jack.

“Lại đây nào, ta sẽ cho anh xem nơi ta cất giữ — đố anh biết là thứ gì đấy,” sinh vật Merrow nói với nụ cười láu lỉnh; và vừa mở một cánh cửa nhỏ, hắn dẫn Jack vào một căn hầm tuyệt đẹp, chứa đầy những vại, chum, thùng lớn và thùng nhỏ.

“Anh thấy thế nào, hở Jack Dogherty? Chà! Liệu người ta có thể sống ấm cúng dưới đáy nước hay không nào?”

“Chuyện đó thì còn gì phải nghi ngờ nữa,” Jack đáp, chép miệng một cái đầy quả quyết để chứng tỏ anh thực sự nghĩ đúng như vậy.

Họ quay trở lại phòng và thấy bữa tối đã được dọn sẵn. Đương nhiên là chẳng có khăn trải bàn — nhưng sá gì chuyện đó? Ở nhà Jack cũng đâu phải lúc nào cũng có khăn. Bữa tối ấy chắc chắn không hổ danh các gia đình quyền quý nhất trong vùng vào ngày chay tịnh. Những loại cá ngon nhất, và cũng chẳng có gì lạ khi chúng xuất hiện ở đó. Cá bơn, cá tầm, cá bơn sao, tôm hùm, hàu, và hàng chục loại khác được bày la liệt trên các tấm ván, cùng vô số loại rượu mạnh ngoại hạng. Gã già bảo rằng rượu vang thì quá lạnh đối với dạ dày của hắn.

Jack ăn uống say sưa đến mức không thể nhét thêm được nữa: rồi cầm một vỏ ốc đựng rượu mạnh lên, anh nói: “Chúc sức khỏe tôn giá, thưa ngài; dẫu cho, xin ngài thứ lỗi, thật là kỳ lạ khi chúng ta quen nhau lâu thế này mà tôi vẫn chưa biết tên ngài.”

“Phải đấy, Jack,” hắn đáp lời; “ta chưa từng nghĩ đến điều đó trước đây, nhưng thà muộn còn hơn không. Tên ta là Coomara.”

“Quả là một cái tên rất đỗi đường hoàng,” Jack vừa nói vừa nâng thêm một vỏ ốc đầy: “chúc sức khỏe ngài, Coomara, và mong ngài sống thêm năm mươi năm nữa!”

“Năm mươi năm!” Coomara lặp lại; “đa tạ lòng tốt của anh nhé! Nếu anh chúc năm trăm năm thì câu đó mới đáng để nghe.”

“Nói theo luật giời, thưa ngài,” Jack kêu lên, “các ngài sống thọ kinh khủng ở dưới đáy nước này đấy! Ngài từng quen ông nội tôi, và ông ấy đã qua đời từ hơn sáu mươi năm nay rồi. Chắc chắn đây phải là một nơi vô cùng lành mạnh để sinh sống.”

“Không còn nghi ngờ gì nữa; nhưng nào Jack, cứ rót rượu tiếp đi.”

Hết vỏ ốc này đến vỏ ốc khác được họ cạn sạch, và điều khiến Jack vô cùng ngạc nhiên là anh thấy thứ rượu ấy chẳng hề bốc lên đầu chút nào, chắc là nhờ lớp nước biển phủ bên trên đã giữ cho đầu óc họ luôn tỉnh táo, mát mẻ.

Lão Coomara già trở nên vô cùng hào hứng và hát vang vài bài; nhưng Jack, dẫu có đem tính mạng ra đánh cược đi chăng nữa, cũng chẳng tài nào nhớ nổi quá mấy câu

“Rum fum boodle boo,

Ripple dipple nitty dob;

Dumdoo doodle coo,

Raffle taffle chittiboo!”

Đó là phần điệp khúc của một trong số các bài hát ấy; và nói thật lòng, chẳng có ai mà tôi biết lại có thể tìm ra được ý nghĩa cụ thể nào trong đó cả; nhưng ngẫm lại thì thời nay, rất nhiều bài hát cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự.

Cuối cùng hắn bảo Jack: “Này anh bạn quý, nếu anh theo ta, ta sẽ cho anh xem những món đồ kỳ lạ của ta!” Hắn mở một cánh cửa nhỏ và dẫn Jack vào một căn phòng rộng lớn, nơi Jack nhìn thấy rất nhiều thứ linh tinh đủ loại mà Coomara đã thu nhặt được từ lúc này sang lúc khác. Tuy nhiên, thứ thu hút sự chú ý của anh nhất lại là những vật giống như cái lồng bắt tôm hùm được xếp thành hàng dọc theo chân tường.

“Nào Jack, anh thấy những món đồ kỳ lạ của ta thế nào?” lão Coo hỏi.

“Thề có chúa phù hộ tôi, thưa ngài,” Jack đáp, “chúng rất đáng để chiêm ngưỡng đấy chứ; nhưng tôi mạn phép hỏi những thứ trông giống cái lồng bắt tôm hùm này là gì vậy?”

“Ồ! Là những Chiếc lồng linh hồn đấy chứ gì?”

“Cái gì cơ? Thưa ngài!”

“Những thứ ở đây này, nơi ta giam giữ các linh hồn.”

“Trời đất! Linh hồn nào cơ, thưa ngài?” Jack kinh ngạc hỏi; “chẳng lẽ loài cá lại có linh hồn sao?”

“Ồ! Không,” Coo thản nhiên đáp, “sao chúng lại có linh hồn được chứ; nhưng đây là linh hồn của những thủy thủ bị chết đuối.”

“Xin Chúa phù hộ chúng con khỏi mọi tai ương!” Jack lẩm bẩm, “làm thế nào mà ngài bắt được chúng vậy?”

“Dễ thôi mà: ta chỉ việc đặt sẵn vài chục chiếc lồng thế này khi thấy một cơn bão lớn sắp kéo đến, và rồi, khi các thủy thủ chết đuối và linh hồn họ thoát ra khỏi xác dưới làn nước, những sinh vật tội nghiệp đó gần như cứng đờ vì lạnh do không quen với giá rét; thế là họ chui vào các cái lồng của ta để trú ẩn, và thế là ta có được họ gọn gàng trong tay, mang về nhà, cất giữ ở nơi khô ráo và ấm áp này; chẳng phải là quá tốt cho họ sao, những linh hồn tội nghiệp, khi được vào ở trong những chốn nương thân tuyệt vời thế này à?”

Jack bàng hoàng đến mức chẳng biết phải nói gì, thế là anh im lặng luôn. Họ quay trở lại phòng ăn và uống thêm chút rượu mạnh tuyệt hảo, rồi vì Jack biết trời đã muộn và Biddy có thể sẽ lo lắng, anh liền đứng dậy và bảo rằng đã đến lúc mình phải lên đường.

“Tùy ý anh thôi, Jack,” Coo nói, “nhưng hãy làm một ly giã biệt trước khi đi đã; anh còn phải trải qua một chặng đường lạnh lẽo đấy.”

Jack thừa hiểu phép lịch sự nên không từ chối ly rượu tống tiễn. “Tôi tự hỏi,” anh nói, “liệu mình có thể tìm được đường về nhà không nhỉ?”

“Có gì mà phải lo, khi ta sẽ chỉ đường cho anh?” Coo đáp.

Họ bước ra trước cửa nhà, và Coomara lấy một chiếc mũ sừng đội lên đầu Jack ngược ngạo, rồi nhấc bổng anh lên vai để phóng anh ngược trở lại mặt nước.

“Nào,” hắn vừa nói vừa xốc anh lên, “anh sẽ trồi lên đúng ngay cái chỗ mà anh đã tụt xuống; và này Jack, hãy nhớ ném trả lại cái mũ cho ta nhé.”

Hắn tung Jack khỏi vai, và anh vút lên như một bong bóng khí — vù vù, vèo vèo, anh lao vút qua làn nước cho đến khi ngoi lên đúng ngay tảng đá mà anh từng nhảy xuống, tìm được chỗ đặt chân lên bờ, rồi anh ném chiếc mũ xuống nước, thứ chìm nghỉm như một hòn đá.

Mặt trời đang lặn dần trong khung trời tuyệt đẹp của một buổi chiều hè tĩnh mịch. Ngôi sao Phốt-cơ lấp lánh mờ ảo trên bầu trời không một gợn mây, là một vì sao cô độc, và những con sóng của Đại Tây Dương lấp lánh trong dòng ánh sáng vàng rực. Thế là Jack, nhận thấy trời đã muộn, liền lên đường về nhà; nhưng khi về đến nơi, anh chẳng hé răng nửa lời với Biddy về việc anh đã trải qua cả ngày ở đâu.

Tình cảnh của những linh hồn tội nghiệp bị nhốt trong những chiếc lồng tôm hùm khiến Jack vô cùng bận lòng, và làm thế nào để giải thoát cho họ khiến anh phải suy nghĩ rất nhiều. Ban đầu anh có ý định kể chuyện này với linh mục. Nhưng linh mục thì làm được gì, và Coo thì thèm quan tâm gì đến linh mục cơ chứ? Hơn nữa, Coo cũng là một lão già tốt tính và không nghĩ rằng mình đang làm điều gì sai trái. Jack cũng có chút quý mến lão, và ngoài ra, nếu chuyện anh thường lui tới dùng bữa với loài Merrow bị lộ ra thì e rằng cũng chẳng vẻ vang gì cho cam. Nhìn chung, anh nghĩ kế sách tốt nhất là mời Coo đến ăn tối, chuốc cho lão say mềm nếu có thể, rồi chớp lấy chiếc mũ để lặn xuống lật tung mấy cái lồng lên. Tuy nhiên, trước hết cần phải tìm cách đuổi Biddy đi nơi khác cái đã; vì Jack dẫu sao cũng đủ khôn ngoan để biết rằng phụ nữ thì nên giấu kín chuyện này.

Thế là, Jack bỗng nhiên trở nên vô cùng sùng đạo và nói với Biddy rằng anh nghĩ việc cô đến Giếng Thánh Saint John gần Ennis để hành lễ sẽ mang lại điều tốt lành cho linh hồn cả hai vợ chồng. Biddy cũng thấy thế là phải và thế là cô lên đường vào một buổi sáng đẹp trời ngay lúc rạng đông, không quên dặn dò Jack phải chú ý canh chừng nhà cửa thật cẩn thận. Khi bờ biển đã quang quẻ, Jack liền chạy ngay ra tảng đá để phát tín hiệu hẹn trước cho Coomara, đó là ném một hòn đá lớn xuống nước. Jack vừa ném xong thì Coo liền ngoi lên!

“Chào buổi sáng, Jack,” hắn nói; “anh tìm ta có việc gì thế?”

“Chẳng có việc gì to tát đâu thưa ngài,” Jack đáp, “chỉ là muốn mời ngài đến nhà tôi dùng bữa cơm đạm bạc, nếu tôi dám mạo muội mời ngài, và thực ra là tôi đang làm việc đó đây.”

“Ta hoàn toàn đồng ý thôi, Jack, ta đảm bảo đấy; mấy giờ thì anh dọn cơm?”

“Lúc nào thuận tiện nhất cho ngài, thưa ngài — cứ cho là một giờ chiều đi, để ngài còn có thể về nhà khi trời vẫn còn sáng.”

“Ta sẽ sang với anh, cứ yên tâm đi.”

Jack đi về nhà, nấu nướng một bữa cá thị soạn, và bày biện vô số rượu mạnh ngoại hạng, nhiều đến mức đủ làm cho hai mươi người say mềm. Đúng giờ tắp lự, Coo xuất hiện với chiếc mũ sừng kẹp dưới nách. Bữa tối đã sẵn sàng, họ ngồi xuống và ăn uống hết mình. Jack, trong lòng vẫn bận tâm đến những linh hồn tội nghiệp bị giam dưới lồng, liên tục chuốc rượu mạnh cho lão Coo và khích lệ lão hát hò, với hy vọng làm cho lão ngã gục dưới gầm bàn, nhưng Jack tội nghiệp lại quên mất rằng anh không có lớp nước biển che chở trên đầu để giữ cho đầu óc luôn tỉnh táo. Rượu mạnh đã ngấm vào đầu anh và hạ gục anh trước, còn Coo thì lảo đảo bước về nhà, để lại người chủ nhà bất động như một con cá tuyết vào ngày Thứ Sáu Tuần Thánh.

Jack ngủ liền một mạch đến sáng hôm sau và tỉnh dậy trong tâm trạng vô cùng tồi tệ. “Thật vô ích khi cứ định chuốc say gã giặc cướp già đó,” Jack thầm nghĩ, “và làm sao trên đời này mình có thể giúp những linh hồn tội nghiệp thoát khỏi mấy cái lồng tôm hùm cơ chứ?” Sau khi trầm ngâm gần suốt cả ngày, một ý chợt lóe lên trong đầu anh. “Ra thế,” anh nói, đét đét vào đùi; “ta dám cá là từ trước tới nay lão Coo chưa từng nếm qua một giọt rượu poteen nào, dù già đến thế, và đó chính là thứ sẽ đánh gục lão! Ồ, thế thì may quá, Biddy vẫn chưa về nhà trong hai ngày tới; ta còn có cơ hội thử sức với lão thêm lần nữa.”

Jack lại mời Coo đến, và Coo cười nhạo anh vì cái đầu óc kém cỏi, bảo rằng anh chẳng bao giờ bì kịp ông nội mình.

“Thôi được, nhưng hãy thử lại lần nữa xem,” Jack nói, “tôi dám cá là sẽ uống với ngài đến say rồi tỉnh, rồi lại say tiếp cho ngài xem.”

“Bất cứ điều gì trong khả năng để chiều lòng anh, ta đều chiều hết,” Coo đáp.

Trong bữa tiệc này, Jack cẩn thận pha loãng rượu của chính mình và dốc toàn bộ số rượu mạnh nặng đô nhất cho Coo. Cuối cùng, anh lên tiếng: “Xin lỗi ngài, đã bao giờ ngài uống thử rượu poteen chưa?—loại rượu chính hiệu cất từ chốn núi non ấy?”

“Chưa,” Coo đáp; “nó là cái gì thế, và xuất xứ từ đâu?”

“Ồ, đó là một bí mật,” Jack nói, “nhưng nó là hàng thật — đừng bao giờ tin tôi nữa nếu nó không ngon gấp năm mươi lần rượu mạnh hay rượu rum. Anh trai của Biddy vừa gửi biếu tôi một ít để làm quà, và vì ngài là chỗ bạn bè lâu năm của gia đình, tôi đã giữ lại để thết đãi ngài đấy.”

“Nào, để ta xem nó mặt mũi ra sao,” Coomara nói.

Thứ rượu poteen ấy quả là hảo hạng. Nó là loại tốt nhất và mang hương vị đặc trưng không lẫn vào đâu được. Coo vô cùng thích thú: hắn uống cạn chén này đến chén khác và hát vang câu ‘Rum bum boodle boo’ hết lần này đến lần khác; rồi hắn cười hả hê và nhảy múa cho đến khi ngã lăn ra sàn ngủ thiếp đi. Thế rồi Jack, người đã cẩn thận giữ cho mình hoàn toàn tỉnh táo, chộp ngay lấy chiếc mũ sừng — chạy bay đến tảng đá — lao mình xuống nước và chẳng mấy chốc đã đến được chốn ở của Coo.

Mọi thứ tĩnh lặng như nghĩa địa vào lúc nửa đêm — chẳng có bóng dáng một tên Merrow nào, dù già hay trẻ. Anh bước thẳng vào trong và lật ngược mấy chiếc lồng lên, nhưng chẳng thấy gì ngoài những tiếng huýt sáo hoặc kêu chít chít nhỏ phát ra mỗi khi anh nhấc từng chiếc lồng lên. Lúc đầu anh lấy làm ngạc nhiên, cho đến khi sực nhớ lại những điều các linh mục thường giảng dạy rằng chẳng ai trên đời này có thể nhìn thấy linh hồn, cũng giống như họ không thể nhìn thấy gió hay không khí vậy. Sau khi đã làm tất cả những gì có thể cho họ, anh đặt các chiếc lồng lại như cũ và gửi một lời cầu phước theo sau những linh hồn tội nghiệp để giúp họ suôn sẻ trên hành trình đi đến bất cứ nơi nào họ muốn. Jack bây giờ mới bắt đầu nghĩ đến chuyện quay về; anh đội chiếc mũ lên, theo đúng nguyên tắc là đội ngược; nhưng khi ngoi lên thì anh thấy mực nước cao quá đầu đến nỗi anh chẳng mảy may hy vọng có thể tự trồi lên được nữa nay khi không có lão Coomara kéo giúp. Anh đi vòng quanh tìm thang dây nhưng chẳng thấy cái nào, và cũng chẳng có tảng đá nào lọt vào tầm mắt. Cuối cùng anh nhìn thấy một chỗ mà mặt nước có vẻ thấp hơn chỗ khác một chút, thế là anh quyết định thử ở đó. Vừa lúc anh đến gần, một con cá tuyết lớn vô tình quẫy đuôi xuống. Jack liền chồm người tóm lấy nó, và con cá tuyết vì quá hoảng sợ liền giật nảy mình kéo phăng Jack lên. Ngay khoảnh khắc chiếc mũ chạm vào mặt nước, Jack bị cuốn phăng đi và vút lên như một nút chai, kéo theo cả con cá tuyết tội nghiệp — vì quá cuống quýt mà anh quên béng không chịu buông tay — trồi lên theo tư thế chúc đuôi lên trước. Anh ngoi lên mỏm đá trong chớp mắt và không chần chừ một giây nào, vội vã chạy thẳng về nhà, hoan hỉ vì việc thiện mình vừa làm.

Nhưng trong khi đó, ở nhà lại xảy ra một trận lôi đình; vì anh bạn Jack của chúng ta vừa rời khỏi nhà trong chuyến hành trình giải cứu linh hồn thì Biddy cũng vừa từ giếng thánh trở về sau chuyến hành lễ cầu siêu. Khi bước vào nhà và nhìn thấy đồ đạc vứt bừa bộn ngổn ngang lung tung trên bàn trước mặt — “Đúng là một mẻ rắc rối ra trò!” cô thốt lên; “cái đồ vô lại nhà tôi — sao mà tôi lại xui xẻo đi lấy hắn cơ chứ! Hắn đã rước tên lang thang nào về đây trong lúc tôi đang cầu nguyện cho linh hồn hắn, và chúng đã nốc sạch cả số rượu poteen mà chính anh trai tôi biếu hắn, cùng toàn bộ số rượu mạnh lẽ ra phải đem bán cho các quý ông.” Rồi nghe thấy một tiếng gầm gừ kỳ quặc vang lên, cô nhìn xuống và thấy Coomara đang nằm gục dưới gầm bàn. “Đức Mẹ Maria phù hộ cho con, nếu hắn không biến mình thành một con quái vật thực sự rồi! Thôi đành chịu, tôi vẫn thường nghe người ta nói đàn ông uống rượu vào là hóa thành thú vật mà! Khổ thân tôi quá đi mất! — Jack ơi là Jack, tôi phải làm sao với anh đây, hay tôi sống sao nổi khi thiếu anh? Làm sao một người phụ nữ đàng hoàng lại có thể nghĩ đến chuyện sống chung với một con quái vật cơ chứ?”

Với những lời than vãn thảm thiết đó, Biddy lao vụt khỏi nhà và định chạy đi bất định hướng thì cô nghe thấy giọng ca vui tươi quen thuộc của Jack đang cất lên một khúc ca rộn ràng. Biddy mừng rỡ khôn tả khi thấy anh bình an vô sự, không hề bị biến thành một thứ nửa cá nửa người. Jack buộc phải kể hết mọi chuyện cho cô nghe, và Biddy, dẫu thoáng có ý định giận anh vì đã không báo trước, cũng phải thừa nhận rằng anh đã làm một việc vô cùng lớn lao cho các linh hồn tội nghiệp. Cả hai vô cùng âu yếm dắt nhau trở về nhà, và Jack đánh thức Coomara dậy; nhận thấy gã già có vẻ đờ đẫn, anh liền bảo lão đừng có nản lòng vì chuyện đó xảy ra với khối người tốt lành; anh bảo tất cả là do lão chưa quen uống rượu poteen, và khuyên lão nên chữa cháy bằng cách nốc chính thứ rượu đã làm hại mình để giải độc. Tuy nhiên, Coo có vẻ cảm thấy thế là đã quá đủ rồi. Lão đứng dậy với tâm trạng vô cùng cau có, và chẳng buồn thèm cất lấy một lời lịch sự nào, lủi thủi trốn đi ngâm mình trong nước mặn để hạ hỏa.

Coomara không hề hay biết gì về sự thiếu vắng của đám linh hồn. Hắn và Jack vẫn tiếp tục là những người bạn thân thiết nhất trên đời, và có lẽ chưa từng có ai sánh kịp Jack trong khoản giải thoát linh hồn khỏi luyện ngục; vì anh đã nghĩ ra năm mươi cái cớ để đột nhập vào ngôi nhà dưới đáy biển mà gã già không hề hay biết, rồi lật tung mấy cái lồng lên để thả các linh hồn đi. Dù vậy, anh vẫn lấy làm tiếc vì chưa bao giờ được nhìn thấy họ lấy một lần; nhưng vì biết điều đó là bất khả thi, anh đành phải bằng lòng với thực tế ấy.

Mối quan hệ giao du của họ cứ tiếp diễn như thế trong suốt mấy năm trời. Tuy nhiên, vào một buổi sáng nọ, khi Jack ném hòn đá xuống theo thói quen, anh chẳng nhận được lời đáp nào. Anh ném thêm viên nữa, rồi viên nữa, nhưng vẫn bặt vô âm tín. Anh đành bỏ về và quay lại vào sáng hôm sau, nhưng mọi cố gắng đều vô ích. Vì không có chiếc mũ trong tay, anh không thể lặn xuống để xem chuyện gì đã xảy ra với lão Coo, nhưng anh đinh ninh rằng lão già, hoặc con cá già, hay bất cứ thứ gì thuộc về lão, hoặc đã chết, hoặc đã dời đi nơi khác sinh sống rồi.