“Có trời mà chứng, ta cứ ngỡ là khắp chốn gần xa ai nấy đều từng nghe danh Vua O’Toole chứ—chà chà, thật là sự ngu muội của loài người thật chẳng tài nào kể xiết! Này ngài sĩ quan, vì ngài chưa từng được nghe qua, nên hẳn ngài phải biết rằng từng có một vị vua tên là Vua O’Toole, một vị vua hào hiệp từ thuở hồng hoang xa xưa ấy; chính ngài là người sở hữu những ngôi nhà thờ từ những ngày đầu tiên. Vua ta, ngài thấy đấy, đúng là một tay chơi chính hiệu; ngài là một trang nam nhi thực thụ, yêu thể thao như mạng sống của mình, và đặc biệt là môn săn bắn; cứ từ lúc mặt trời mọc là ngài đã vùng dậy, vượt qua những dãy núi xa xôi để săn hươu, và đó những ngày tháng thật tuyệt vời làm sao.

“Chà, mọi chuyện vẫn xuôi chèo mát mái bao lâu mà nhà vua còn giữ được sức khỏe; nhưng ngài thấy đấy, rồi dòng thời gian trôi qua, nhà vua cũng già đi, bởi chân tay bắt đầu cứng cỏi, và khi tuổi già xập xới, lòng can đảm của ngài cũng lụi tàn, ngài đâm ra chán chường tột độ vì thiếu những trò giải trí, bởi ngài chẳng thể đi săn được nữa; và thưa cha xứ, vị vua tội nghiệp cuối cùng đành phải kiếm một con ngỗng để giải khuây. Ồ, ngài cứ việc cười nếu ngài thích, nhưng những điều tôi đang kể cho ngài nghe là sự thật; và cách con ngỗng giải khuây cho nhà vua diễn ra thế này: Ngài biết đấy, con ngỗng thường bơi qua hồ, lặn mò cá hồi, bắt cá vào ngày thứ Sáu cho nhà vua, và cứ cách ngày nó lại bay quanh hồ để làm vui lòng vị vua tội nghiệp. Mọi chuyện vẫn tiến triển vô cùng tốt đẹp, cho đến khi, chà, con ngỗng cũng già đi theo chủ nhân của nó, chẳng thể làm ngài vui được nữa, và thế là vị vua tội nghiệp lại rơi vào cảnh khốn cùng toàn tập. Một buổi sáng, nhà vua đang đi dạo bên bờ hồ, than thở cho số phận cay đắng của mình, và nghĩ đến chuyện tự vẫn cho rồi vì chẳng còn chút niềm vui nào trong đời, thì thình lình, khi vừa rẽ qua cái góc khuất kia, ngài bắt gặp một thanh niên vô cùng đĩnh đạc đang tiến lại gần mình.

“‘Cầu Chúa phù hộ cho cậu,’ nhà vua cất lời chào chàng thanh niên.

‘Cầu Chúa cũng phù hộ cho ngài, thưa Vua O’Toole,’ chàng thanh niên đáp lại. ‘Cậu nói chuẩn không cần chỉnh,’ nhà vua bảo. ‘Ta chính là Vua O’Toole đây,’ ngài nói, ‘bậc vương tôn công tử kiêm toàn quyền đại sứ của vùng đất này,’ ngài khoe; ‘nhưng làm thế nào mà cậu biết điều đó vậy?’ ngài hỏi. ‘Ồ, chuyện đó chẳng có gì quan trọng,’ thánh Kavin đáp.

Ngài thấy đấy, đó chính là thánh Kavin chứ chẳng phải ai khác—chính vị thánh đang cải trang. ‘Ồ, chẳng có gì quan trọng,’ ngài đáp, ‘ta còn biết nhiều hơn thế nữa kìa. Ta mạn phép được hỏi thăm con ngỗng của ngài dạo này ra sao rồi, thưa Vua O’Toole?’ ngài hỏi. ‘Trời đất quỷ thần ơi, sao cậu lại biết chuyện con ngỗng của ta?’ nhà vua thốt lên. ‘Ồ, không có chi; ta được người ta cho biết ấy mà,’ thánh Kavin đáp. Sau một hồi trò chuyện thêm, nhà vua hỏi: ‘Cậu là ai?’ ‘Ta là một người trung thực,’ thánh Kavin đáp. ‘Được rồi, người trung thực ạ,’ nhà vua nói, ‘vậy bằng cách nào mà cậu kiếm tiền dễ thế?’ ‘Bằng cách biến những thứ cũ kỹ trở lại tốt như mới,’ thánh Kavin đáp. ‘Cậu là thợ hàn à?’ nhà vua hỏi. ‘Không,’ vị thánh đáp; ‘Ta không phải là thợ hàn theo nghề đâu, thưa Vua O’Toole; ta có một nghề nghiệp tốt hơn thợ hàn nhiều,’ ngài nói—‘ngài nghĩ sao,’ ngài gợi ý, ‘nếu ta biến con ngỗng già của ngài thành tốt như mới?’”

Trời ạ, chỉ vừa nghe đến hai từ biến con ngỗng già thành tốt như mới, ngài cứ tưởng đôi mắt của vị vua già tội nghiệp sắp rớt tròng ra ngoài đến nơi. Ngay lập tức, nhà vua huýt sáo một tiếng, và con ngỗng tội nghiệp liền lững thững chạy tới hệt như một chú chó săn, tập tễnh tiến về phía người chủ tật nguyền của nó, trông giống ngài như hai giọt nước. Ngay khoảnh khắc vị thánh vừa đảo mắt nhìn con ngỗng, ‘Ta sẽ làm việc đó cho ngài,’ ngài phán, ‘thưa Vua O’Toole.’ ‘Chà chà!’ Vua O’Toole kêu lên, ‘nếu ngài làm được, ta xin công nhận ngài là kẻ cừ khôi nhất trong bảy giáo xứ này.’ ‘Ôi dào,’ thánh Kavin đáp, ‘ngài còn phải nói nhiều hơn thế nữa cơ—cái sừng của ta không đến nỗi quá non dại,’ ngài bảo, ‘để mà đi sửa con ngỗng già cho ngài không công đâu; ngài sẽ cho ta cái gì nếu ta làm xong việc này cho ngài?—cứ ngã giá đi,’ thánh Kavin giục giã. ‘Ta sẽ cho cậu bất cứ thứ gì cậu đòi hỏi,’ nhà vua nói; ‘thế đã công bằng chưa?’ ‘Chẳng còn gì công bằng hơn!’ vị thánh đáp; ‘đó mới là cách làm ăn chứ. Này nhé,’ ngài nói tiếp, ‘đây là thỏa thuận ta sẽ ký kết với ngài, Vua O’Toole: ngài có đồng ý cho ta toàn bộ mảnh đất mà con ngỗng bay qua trong chuyến bay đầu tiên sau khi ta biến nó thành tốt như mới hay không?’ ‘Ta đồng ý,’ nhà vua đáp. ‘Ngài sẽ không nuốt lời chứ?’ thánh Kavin hỏi. ‘Danh dự là trên hết!’ Vua O’Toole quả quyết, giơ nắm đấm ra. ‘Danh dự là trên hết!’ thánh Kavin cũng giơ tay đáp lại, ‘thành giao nhé. Lại đây nào!’ ngài gọi con ngỗng già tội nghiệp—‘lại đây, cô nàng tật nguyền bất hạnh của ta, chính ta sẽ biến ngươi thành một chú chim săn thực thụ.’ Nói rồi, trời ạ, ngài nhấc bổng con ngỗng lên bằng đôi cánh của nó—‘Nhân danh thánh giá trên người ngươi,’ ngài cất lời, đồng thời vẽ dấu thánh thiêng liêng lên mình nó để ban phước—rồi tung nó lên không trung, ‘vút,’ ngài thổi nhẹ một hơi để tiếp sức cho nó; và thế là, hỡi cục cưng của tôi, nó cất bước chạy đà, bay vút lên như một con đại bàng thực sự, và tung ra những đường bay lượn điêu luyện chẳng kém gì một cánh én trước cơn mưa.

Chà, tình yêu của tôi ơi, thật là một cảnh tượng tuyệt đẹp khi chứng nhận nhà vua há hốc miệng, đứng ngắm con ngỗng già tội nghiệp của mình bay nhẹ nhàng như một con chim sơn ca, thậm chí còn tuyệt vời hơn cả trước kia: và khi nó đáp xuống sát chân ngài, ngài âu yếm vỗ đầu nó và thốt lên: ‘Mả vờ-ni, cưng đích thị là cục cưng của cả thế giới này.’ ‘Thế còn ngài đối xử với tôi thế nào,’ thánh Kavin hỏi, ‘vì đã biến nó thành ra thế này?’ ‘Có trời chứng giám,’ nhà vua đáp, ‘ta bảo chẳng có gì vượt qua được sự khéo léo của con người, ngoại trừ loài ong mà thôi.’ ‘Và ngài không nói gì hơn thế nữa sao?’ thánh Kavin hỏi. ‘Và rằng ta vô cùng mang ơn ngài,’ nhà vua đáp. ‘Nhưng ngài sẽ cho tôi toàn bộ mảnh đất mà con ngỗng vừa bay qua chứ?’ thánh Kavin hỏi lại. ‘Ta cho chứ,’ Vua O’Toole đáp, ‘và ngài cứ tự nhiên tiếp nhận, dù đó có là sào huyệt cuối cùng ta còn để bố thí.’ ‘Nhưng ngài sẽ giữ đúng lời hứa chứ?’ vị thánh vặn hỏi. ‘Chắc như đinh đóng cột,’ nhà vua khẳng định. ‘Thật may cho ngài, thưa Vua O’Toole, vì ngài đã thốt ra câu nói đó,’ ngài nói; ‘bởi nếu ngài không nói câu ấy, thì chớ có hòng mong con ngỗng của ngài bay lên được một lần nào nữa.’ Khi nhà vua đã giữ đúng lời hứa, thánh Kavin vô cùng hài lòng với ngài, và chính lúc đó ngài mới tiết lộ thân phận thật sự của mình với nhà vua. ‘Và,’ ngài nói, ‘Vua O’Toole ạ, ngài đúng là một người tử tế, vì ta đến đây chỉ để thử thách ngài thôi. Ngài không nhận ra ta,’ ngài bảo, ‘bởi ta đang cải trang.’ ‘Ối chà! Vậy hóa ra ngài là ai?’ nhà vua thốt lên. ‘Ta chính là thánh Kavin,’ vị thánh vừa nói vừa làm dấu thánh. ‘Ôi nữ hoàng thiên đàng!’ nhà vua kêu lên, vội vã làm dấu thánh trước trán và quỳ rạp xuống trước mặt vị thánh; ‘hóa ra ngài là đại thánh Kavin,’ ngài ngỡ ngàng, ‘người mà ta đã trò chuyện suốt bấy lâu nay mà chẳng hề hay biết, cứ ngỡ ngài chỉ là một chú nhóc tì vắt mũi chưa sạch?—vậy ra ngài là một vị thánh ư?’ nhà vua hỏi. ‘Đúng vậy,’ thánh Kavin đáp. ‘Trời ạ, ta cứ tưởng mình chỉ đang trò chuyện với một chàng trai tử tế bình thường,’ nhà vua lẩm bẩm. ‘Chà, giờ thì ngài đã biết sự khác biệt rồi đấy,’ vị thánh nói. ‘Ta là thánh Kavin,’ ngài tuyên bố, ‘vị thánh vĩ đại nhất trong số các vị thánh.’ Và thế là nhà vua có lại được con ngỗng tốt như mới để làm vui lòng ngài chừng nào ngài còn sống: và vị thánh đã hỗ trợ ngài sau khi ngài lấy lại được cơ ngơi của mình, như tôi đã kể cho ngài nghe, cho đến tận ngày ngài qua đời—và chuyện đó xảy ra chẳng bao lâu sau; bởi vì con ngỗng tội nghiệp cứ ngỡ rằng mình đang bắt một con cá hồi vào một ngày thứ Sáu; nhưng hỡi cục cưng của tôi, nó đã nhầm to—thay vì bắt được cá hồi, nó lại tóm phải một con lươn ngựa chuyên ăn trộm; và trời ạ, thay vì con ngỗng bắt cá hồi cho bữa tối của nhà vua,—thế mà con lươn lại giết chết con ngỗng của nhà vua—và cũng chẳng thể trách nó được; nhưng nó đã không dám ăn thịt con ngỗng, bởi vì nó chẳng dám nuốt những gì mà đôi bàn tay thánh thiện của thánh Kavin đã chạm vào.”