Pat Diver, người thợ hàn xoong nồi, vốn là một kẻ quen với cuộc sống rày đây mai đó và những mái nhà kỳ lạ; hắn từng chia sẻ tấm chăn với đám ăn mày trong những căn lều khói mịt mù; hắn từng rình rập bên lò rượu lậu ở không biết bao nhiêu xó xỉnh trên dãy núi hoang dã Innishowen; hắn thậm chí từng ngủ trên những khóm thạch thảo trọc hay dọc bờ mương, chẳng có mái che nào ngoài vòm trời bao la; thế mà mọi đêm phiêu lưu ấy lại trở nên tẻ nhạt và tầm thường biết bao khi đem ra so sánh với một đêm đặc biệt nọ.

Trong suốt ban ngày của ngày hôm đó, hắn đã hàn vá tất cả các loại ấm và chảo ở Moville và Greencastle, rồi đang trên đường đến Culdaff thì bóng đêm bất chợt ập xuống trên con đường núi cô quạnh.

Hắn gõ cửa từng nhà để xin tá túc qua đêm, tay khua lủng lẳng mấy đồng xu lẻ trong túi, nhưng đi đến đâu cũng bị từ chối.

Lòng hiếu khách nổi tiếng của vùng Innishowen mà trước giờ hắn chưa từng thấy thất bại nay đã đi đâu mất rồi? Có trả được tiền cũng chẳng ích gì khi người dân ở đây tỏ ra quá đỗi keo kiệt và lạnh lùng. Nghĩ vậy, hắn liền tiến về phía ánh sáng thấp thoáng đằng xa và gõ cửa một căn lều khác.

Một ông lão và một bà lão đang ngồi ở hai bên lò sưởi.

- Ông có lòng ơn phúc cho tôi xin ngủ nhờ một đêm được không ạ? - Pat cung kính hỏi.

- Mày có kể được câu chuyện nào không? - ông lão đáp lại.

- Thưa không, tôi không dám nhận mình giỏi khoản kể chuyện đâu ạ - gã thợ hàn ngơ ngác trả lời.

- Thế thì mày cứ xéo đi chỗ khác, vì ở đây chỉ tiếp những ai biết kể chuyện thôi.

Câu trả lời được thốt ra với giọng điệu quả quyết đến mức Pat không dám nài nỉ thêm, đành tiu nghỉu quay lưng tiếp bước cuộc hành trình mệt mỏi.

- Chuyện với chò, đúng là chuyện nhảm nhí của mấy bà già để dỗ trẻ con! - hắn lẩm bẩm.

Khi nhấc gói dụng cụ hành nghề lên, hắn thoáng thấy một cái nhà kho nằm khuất phía sau ngôi nhà chính, và nhờ ánh trăng đang nhô lên, hắn lần mò đi về phía đó.

Đó là một căn kho sạch sẽ, rộng rãi, với một đống rơm chất cao ở một góc. Đây quả là chỗ trú ẩn không thể chê vào đâu được; thế là Pat lủi vào đống rơm và chẳng mấy chốc đã chìm vào giấc ngủ.

Hắn chưa thể ngủ được bao lâu thì bị đánh thức bởi tiếng bước chân nặng nề, và khi thận trọng liếc qua một khe hở trong lớp rơm che phủ, hắn thấy bốn gã cao lêu khêu bước vào kho, lê theo một cái xác chết rồi quăng phịch xuống sàn.

Tiếp đó, chúng nhóm một ngọn lửa ở giữa nhà kho và dùng một sợi dây thừng lớn buộc chân cái xác vào một xà nhà trên mái. Một tên trong số đó bắt đầu quay nó từ từ trước ngọn lửa. - Lại đây - hắn nói, quay sang hướng một tên khổng lồ, kẻ cao nhất trong bốn đứa - Tao mệt rồi; đến phiên mày thay ca đấy.

- Thề có Chúa, tao chẳng thèm quay nó đâu - gã to con đáp. - Có Pat Diver đang nằm lì dưới đống rơm kìa, sao mày không bắt nó thay ca đi?

Với những tiếng hò hét ghê rợn, bốn tên gọi giật gã Pat khốn khổ ra, và hắn thấy chẳng còn đường chạy trốn, bèn nghĩ tốt nhất là cứ bước ra theo lệnh chúng.

- Này Pat - chúng bảo - Mày sẽ phải quay xác chết, nhưng nếu để nó cháy xém thì mày sẽ bị treo lên đấy và quay thế chỗ nó cho mà coi.

Tóc gã Pat dựng cả lên và mồ hôi lạnh vã ra đầm đìa trên trán, nhưng chẳng còn cách nào khác ngoài việc thực hiện nhiệm vụ kinh hoàng này.

Thấy hắn đã thực sự bắt tay vào việc, mấy gã cao kều liền bỏ đi.

Chẳng mấy chốc, ngọn lửa bùng lên quá cao làm cháy xém sợi dây thừng, và cái xác rơi bịch một cái xuống đống lửa, làm tàn than văng tung tóe đồng thời phát ra một tiếng kêu rên thảm thiết từ gã đầu bếp khốn khổ, kẻ đang ba chân bốn cẳng lao ra cửa để chạy trốn lấy người.

Hắn cứ thế cắm cổ chạy cho đến khi kiệt sức, và khi nhìn thấy một rãnh nước mọc đầy cỏ cao um tùm, hắn nghĩ bụng sẽ chui vào đó nấp cho đến sáng.

Nhưng hắn chưa nằm trong rãnh nước được mấy phút thì lại nghe tiếng bước chân nặng nề nện xuống, và bốn gã đàn ông lại khiêng theo cái thây ma, đặt phịch nó ngay bên bờ rãnh.

- Tao mệt rồi - một tên nói với gã khổng lồ - Đến phiên mày khiêng nó một đoạn đấy.

- Thề có Chúa, tao chẳng thèm khiêng đâu - hắn đáp - Nhưng có Pat Diver dưới rãnh kìa, sao mày không gọi nó ra mà thay ca?

- Ra đây Pat, ra đây mau - tất cả bọn chúng gầm lên, và Pat sợ chết khiếp, lủi thủi bò ra.

Hắn lảo đảo bước đi dưới sức nặng của cái xác cho đến khi tới tu viện Kiltown, một phế tích phủ đầy dây thường xuân, nơi cú nâu kêu u u suốt đêm dài và những linh hồn đã vào quên lãng nằm ngủ quanh những bức tường dưới lớp bụi gai cùng cỏ dại chằng chịt.

Giờ đây chẳng còn ai chôn cất ở đó nữa, nhưng những kẻ đồng hành cao kều của Pat lại rẽ vào bãi tha ma hoang phế và bắt đầu đào huyệt.

Thấy chúng đang mải miết làm việc đó, Pat nghĩ mình có thể thử trốn thoát một lần nữa, bèn trèo lên một cây táo gai ở hàng rào với hy vọng được cành lá che khuất.

- Tao mệt rồi - tên đang đào huyệt lên tiếng - Này, cầm lấy cái xẻng - hắn bảo gã to con - Đến phiên mày đấy.

- Thề có Chúa, chẳng đến phiên tao đâu - hắn đáp lại y như trước. - Có Pat Diver ở trên cây kìa, sao mày không bắt nó xuống mà thay ca?

Pat đành trèo xuống để nhận lấy cái xẻng, nhưng đúng lúc đó, đám gà trống ở các trang trại nhỏ và những căn lều quanh tu viện bắt đầu cất tiếng gáy, và bọn chúng đưa mắt nhìn nhau.

- Ta phải đi thôi - chúng nói - Pat Diver này, mày thật may mắn vì đám gà trống đã gáy đấy, chứ nếu không thì mày đã bị tống quẳng xuống huyệt cùng cái xác rồi.

Hai tháng trôi qua, Pat lang thang khắp nơi trong hạt Donegal, rồi tình cờ đến Raphoe đúng dịp hội chợ.

Giữa đám đông nghìn nghịt ở quảng trường The Diamond, hắn chợt chạm mặt gã to con.

- Dạo này sao rồi, Pat Diver? - hắn cất tiếng, cúi xuống nhìn thẳng vào mặt gã thợ hàn.

- Ông quá khen chứ tôi nào có phúc được quen biết ông - Pat lắp bắp.

- Mày không nhận ra tao à, Pat? Lại đây tao thì thầm cho nghe — "Khi mày quay về Innishowen, mày sẽ khối chuyện để mà kể đấy!"