Từ rất lâu trước thời kỳ các vùng đất phía tây của Innis Fodhla chưa mang một cái tên cố định nào, mà chỉ được gọi ngẫu nhiên theo tên của kẻ chiếm giữ và chỉ giữ tên ấy chừng nào quyền thống trị của kẻ đó còn kéo dài, có một vị vua hùng mạnh trị vì phần đất này của hòn đảo linh thiêng. Ngài là một chiến tướng bách chiến bách thắng, không một ai có thể địch lại trên cả đất liền lẫn mặt biển, hay dám thách thức quyền cai trị của ngài. Vị đại vương miền tây nắm giữ quyền lực tuyệt đối từ đảo Rathlin cho đến cửa sông Shannon ngoài biển khơi, và trải dài ngút ngàn qua những vùng đất lấp lánh ở sâu trong đất liền. Vị vua cổ đại của phương tây, tên là Conn, nổi tiếng nhân đức lẫn tài cao và được thần dân vô cùng yêu mến. Hoàng hậu của ngài là một công chúa người Breaton (Anh), cũng được kính trọng và yêu mến chẳng kém, bởi bà chính là hiện thân hoàn hảo của nhà vua về mọi mặt; vì bất cứ đức tính tốt đẹp nào mà người này thiếu sót, người kia đều bù đắp một cách hoàn hảo.

Ai nấy đều thấy rõ trời cao đã phù hộ cho con đường đời của cặp vợ chồng nhân hậu ấy; bởi dưới triều đại của họ, đất đai sinh sôi hoa màu tươi tốt, cây trái đơm bông kết quả gấp chín lần bình thường, sông ngòi, hồ nước và vùng biển quanh đảo ngập tràn các loài cá ngon vật lạ, trong khi đàn gia súc sinh sôi nảy nở đến bất ngờ, bò và cừu cho dòng sữa thơm béo vô tận đến mức trào ra như suối trên những đồng cỏ; còn các rãnh đất và hốc cây lúc nào cũng đong đầy dòng sữa trắng muốt từ nhà sữa. Tất cả những điều ấy là ân huệ mà trời cao ban xuống các vùng đất phía tây của Innis Fodhla — nơi vị vua nhân từ và anh minh Conn đang cầm quyền — để chuẩn thuận con đường trị quốc mà ngài đã chọn làm kim chỉ nam cho mình. Khỏi phải nói, những thần dân chịu sự cai trị của vị minh quân đại đức ấy chính là những con người hạnh phúc nhất trên mặt đất rộng lớn này. Chính dưới triều đại của ngài, và của người con trai kiêm người thừa kế sau này, Ireland mới giành được danh hiệu "hòn đảo hạnh phúc của phương tây" trong mắt các quốc gia ngoại bang.

Con Mór và vị hoàng hậu hiền thục Eda trị vì trong vinh quang suốt nhiều năm trời; họ được ban phước với một người con trai độc nhất, đặt tên là Conn-eda theo cả tên cha lẫn mẹ, bởi các thầy Druid đã tiên đoán từ khi hoàng tử cất tiếng khóc chào đời rằng cậu sẽ thừa hưởng trọn vẹn những đức tính tốt đẹp của cả hai người. Khi hoàng tử lớn lên, những phẩm chất nhã nhặn, nhân hậu trong tâm hồn, cùng với thể lực cường tráng và phong thái hào hiệp của cậu ngày càng rạng ngời hơn nữa. Cậu là niềm kiêu hãnh của phụ vương mẫu hậu, là niềm tự hào của toàn thể thần dân; cậu được yêu mến và kính trọng đến mức chẳng một vương tôn công tử, lãnh chúa hay kẻ bần dân nào thề nguyện trước mặt trời, mặt trăng, các vì sao hay đất trời nữa, mà toàn thề dưới danh nghĩa của hoàng tử Conn-eda. Thế nhưng, con đường vinh quang ấy lại sớm phải đối mặt với một trở ngại to lớn nhưng mang tính tạm thời, bởi vị hoàng hậu nhân hậu Eda bỗng nhiên lâm trọng bệnh và qua đời chỉ sau vài ngày, đẩy nhà vua, hoàng tử và toàn thể thần dân vào nỗi đau thương sâu sắc đến mức khó bề nguôi ngoai.

Vị minh quân cùng các thần dân đã để tang hoàng hậu Eda ròng rã suốt một năm một ngày; và khi khoảng thời gian ấy kết thúc, Con Mór đành miễn cưỡng nghe theo lời khuyên của các tu sĩ Druid cùng triều thần để nạp con gái của vị Đại Druid làm hoàng hậu mới. Vị hoàng hậu mới thoạt đầu cũng noi theo bước chân của người hiền thết Eda trong suốt mấy năm đầu, mang lại sự hài lòng lớn cho thần dân. Nhưng dần dà, khi đã sinh hạ được vài người con, lại thấy Conn-eda là đứa con trai cưng của nhà vua và là niềm mến mộ của muôn dân, bà tangấm ngầm nhận ra rằng cậu sẽ nghiễm nhiên trở thành người kế vị ngai vàng sau khi phụ vương băng hà, còn con trai bà ta chắc chắn sẽ bị gạt sang một bên. Điều đó làm bùng lên lòng căm hận và ngọn lửa đố kỵ trong lòng người con gái của vị thầy Druid đối với người con chồng, khiến bà ta thề trong lòng sẽ dùng mọi thủ đoạn để bức hại cậu đến chết, hoặc ít ra cũng phải đày ải khỏi vương quốc.

Bà ta bắt đầu bằng việc phao tin đồn nhảm về hoàng tử; nhưng ngặt nỗi cậu vốn là người trong sạch, không tì vết, nên nhà vua chỉ cười trừ trước sự mưu mô kém cỏi của hoàng hậu; còn các vị vương hầu, thủ lĩnh cùng đông đảo quần thần đều một mực bác bỏ những lời vu khống ấy; bản thân hoàng tử cũng điềm tĩnh chịu đựng mọi giông bão, luôn lấy ân báo oán trước những hành vi độc ác, hiểm độc mà bà ta nhắm vào mình. Sự thù hằn của hoàng hậu đối với Conn-eda trở nên vô bờ bến khi bà ta nhận ra những lời gian dối của mình chẳng thể làm tổn hại đến cậu. Cuối cùng, để thực hiện cho bằng được những âm mưu độc địa, bà ta quyết định đến cầu cứu Cailleach-chearc (mụ vợ nuôi gà), một mụ phù thủy nổi tiếng tay sai của ma thuật.

Đúng theo dự tính, vào lúc rạng sáng, bà ta lén đến túp lều của Cailleach-chearc và giãi bày nguồn cơn nỗi muộn phiền của mình. "Ta chẳng thể giúp gì cho ngươi đâu," mụ Cailleach cất tiếng, "trừ khi ngươi chịu trả duais" (thù lao). "Ngươi muốn duais gì?" hoàng hậu nôn nóng hỏi lại. "Thù lao của ta," mụ phù thủy đáp, "là nhét đầy len vào hốc tay áo ta, và đổ đầy lúa mì đỏ vào cái lỗ mà ta sẽ dùng trục kéo sợi để khoét trên vách." "Thù lao của ngươi được chấp thuận, và sẽ được giao ngay lập tức," hoàng hậu phán. Ngay lập tức, mụ phù thủy đứng ở cửa lều, uốn cong cánh tay áp sát vào mạn sườn, rồi ra lệnh cho đám tùy tùng của hoàng gia nhét len vào ngôi nhà qua ngả tay áo mụ, và mụ không cho phép họ dừng tay cho đến khi mọi không gian trống trải bên trong đều ken đặc len. Sau đó, mụ leo lên mái nhà của người anh trai, dùng trục kéo sợi khoét một lỗ trên mái và đổ lúa mì đỏ vào cho đến khi đầy tràn lên tận mái, đến nỗi chẳng còn chỗ chen chân cho dù chỉ một hạt.

"Giờ thì," hoàng hậu nói, "vì ngươi đã nhận đủ thù lao, hãy chỉ cho ta cách thực hiện tâm nguyện." "Hãy cầm bàn cờ và quân cờ này, rồi mời hoàng tử đến chơi cờ với ngươi; ngươi sẽ thắng ván đầu tiên. Giao kèo đặt ra là kẻ nào thắng ván cờ sẽ có quyền áp đặt bất kỳ geasa (lời thề nguyền/điều kiện) nào lên kẻ thua cuộc. Khi thắng rồi, ngươi phải buộc hoàng tử — dưới hình phạt là phải đi ionarbadh (lưu đày) hoặc mang về cho bằng được trong vòng một năm một ngày — ba quả táo vàng mọc trong khu vườn, con each dubh (chiến mã đen), và cuileen con na mbuadh (chó săn có phép thuật siêu nhiên) tên là Samer, hiện đang nằm trong tay vị vua tộc Firbolg đang cai trị ở Lough Erne. Hai bảo vật ấy vô cùng quý giá và được canh giữ vô cùng cẩn mật, đến mức cậu ta chẳng đời nào lấy được bằng sức mạnh của chính mình; và nếu liều lĩnh đi tìm, chắc chắn cậu ta sẽ phải mất mạng."

Hoàng hậu vô cùng đắc ý trước lời khuyên ấy, liền nhanh chóng mời Conn-eda đến đấu một ván cờ theo đúng những điều kiện mà mụ phù thủy đã vạch sẵn. Hoàng hậu quả nhiên thắng ván đầu tiên đúng như lời tiên đoán, nhưng vì quá nôn nóng muốn nắm thắt lưng hoàng tử trong tay, bà ta lại buông lời thách thức cậu đấu tiếp ván thứ hai; ngạc nhiên thay, và cũng đầy cay đắng cho bà ta, Conn-eda đã dễ dàng giành chiến thắng. "Bây giờ," hoàng tử cất lời, "vì bà đã thắng ván đầu, bà có quyền ra điều kiện trước." "Lời thề nguyền mà ta áp đặt lên ngươi," hoàng hậu nói, "là phải mang về cho ta ba quả táo vàng mọc trong khu vườn, con each dubh (chiến mã đen), và cuileen con na mbuadh (chó săn thần thông) đang nằm dưới sự canh giữ của vua tộc Firbolg ở Lough Erne, trong thời hạn một năm một ngày; bằng không, nếu thất bại, ngươi sẽ phải đi ionarbadh (lưu đày) và không bao giờ được quay trở về, trừ khi ngươi tự nguyện đầu hàng để chịu chém đầu và comhead beatha (bảo toàn tính mạng)." "Vậy thì," hoàng tử đáp, "lời thề nguyền mà ta buộc vào bà là phải ngồi trên đỉnh ngọn tháp đằng kia cho đến khi ta trở về, đồng thời không được ăn uống bất kỳ thứ gì, ngoại trừ số lúa mì đỏ mà bà nhặt được bằng đầu mũi trâm cài tóc; còn nếu ta không quay về, bà hoàn toàn có quyền bước xuống khi thời hạn một năm một ngày kết thúc."

Vì gánh nặng của lời thề nghiệt ngã vừa giáng xuống, tâm trạng Conn-eda vô cùng nặng nề; và thừa biết mình phải thực hiện một hành trình vạn dặm trước khi đến được đích, cậu lập tức chuẩn bị lên đường. Tuy nhiên, cậu phải tận mắt chứng kiến cảnh hoàng hậu trèo lên nơi bà ta buộc phải triền miên chịu đựng cái nắng thiêu đốt của mùa hè và những cơn bão tuyết buốt giá của mùa đông trong suốt ròng rã một năm một ngày trước đã, rồi mới yên tâm cất bước. Do không biết phải dùng cách nào để tìm được con each dubh và cuileen con na mbuadh, lại hiểu rõ sức người có hạn chẳng thể làm nên chuyện, Conn-eda nghĩ tốt nhất nên đến thỉnh giáo vị đại Druid Fionn Dadhna ở Sliabh Badhna — một người bạn thâm giao — trước khi mạo muội tiến về Lough Erne.

Khi đến dinh cơ bruighean của vị Druid, cậu được đón tiếp với tình bạn nồng hậu, nghi thức failte (chào mừng) quen thuộc được dành cho cậu, và khi cậu vừa ngồi xuống, nước ấm đã được mang ra để rửa chân, giúp những mệt nhọc sau chặng đường dài vơi đi rất nhiều. Sau khi hoàng tử dùng xong bữa tiệc khoản đãi gồm những món ăn tươi ngon nhất và thứ rượu lâu năm nhất, vị Druid liền hỏi lý do vì sao cậu lại ghé thăm, đặc biệt là nguyên nhân khiến cậu mang nỗi buồn sâu kín, bởi trông sắc mặt hoàng tử vô cùng chán nản. Conn-eda bèn kể lại đầu đuôi câu chuyện về vụ giao kèo với người mẹ kế từ đầu chí cuối.

"Ngài không thể giúp tôi sao?" Hoàng tử cất giọng hỏi với vẻ mặt ủ rũ. "Ta thực sự không thể giúp gì cho cháu ngay lúc này," vị Druid đáp, "nhưng vào lúc mặt trời mọc ngày mai, ta sẽ lui về grianan (nơi chốn thanh tịnh) của mình để dùng phép thuật Druid mà tìm xem có cách nào cứu giúp cháu." Quả nhiên, vào lúc bình minh ló dạng ngày hôm sau, vị Druid lui về grianan và thỉnh cầu vị thần mà ông tôn kính thông qua sức mạnh draoidheacht của mình. Khi quay trở lại, ông gọi riêng Conn-eda ra khoảng đất trống và bảo rằng: "Hạt giống quý của ta ơi, ta nhận ra cháu đang vướng vào một lời thề nguyền hiểm độc — gần như là bất khả thi — nhằm đẩy cháu vào chỗ chết; chẳng có ai trên cõi đời này xúi giục hoàng hậu đưa ra điều kiện ấy ngoài mụ Cailleach ở Lough Corrib, kẻ là nữ tư tế Druid vĩ đại nhất hiện nay ở Ireland, đồng thời là chị ruột của vị vua tộc Firbolg ở Lough Erne. Chẳng nằm trong khả năng của ta, hay của vị Thần mà ta tôn thờ, để can thiệp vào chuyện này; nhưng cháu hãy lập tức lên đường đến Sliabh Mis để thỉnh giáo Eánchinn-duine (con chim đầu người). Nếu còn chút hy vọng nào cứu rỗi cháu, loài chim ấy nhất định làm được, bởi chẳng có loài chim nào ở phương tây nổi tiếng bằng nó, vì nó thấu triệt mọi chuyện trong quá khứ, mọi sự việc ở hiện tại, và tất cả những gì sẽ xảy ra trong tương lai. Tìm được chỗ ẩn náu của nó vốn đã khó, và moi được câu trả lời từ nó lại càng khó hơn; nhưng ta sẽ cố gắng sắp xếp chuyện đó giúp cháu, và đó là tất cả những gì ta có thể làm cho cháu lúc này."

Vị Đại Druid liền căn dặn thêm: — "Hãy cầm lấy con chiến mã nhỏ xù lông đằng kia và trèo lên lưng nó ngay lập tức, bởi chỉ ba ngày nữa con chim ấy sẽ xuất hiện, và con tuấn mã nhỏ sẽ dẫn đường cho cháu đến chỗ ở của nó. Nhưng đề phòng trường hợp con chim từ chối trả lời, hãy cầm lấy viên ngọc quý này (leag lorgmhar) dâng lên nó, khi ấy chắc chắn nó sẽ ngoan ngoãn đáp lời cháu mà chẳng chút chần chừ." Hoàng tử cúi đầu cảm tạ vị Druid từ tận đáy lòng, đoạn không chần chừ lâu, cậu yên vị trên lưng con ngựa nhỏ xù lông, nhận lấy viên ngọc quý từ tay vị Druid, chào tạm biệt ông rồi chính thức lên đường. Cậu thả lỏng dây cương để mặc cho chú ngựa tự do sải bước theo đúng lời căn dặn.

Sẽ thật dài dòng nếu kể hết những cuộc phiêu lưu kỳ thú mà cậu trải qua cùng con ngựa nhỏ xù lông — một sinh vật mang phép thuật draoidheacht kỳ diệu và có khả năng nói chuyện như người — trong suốt chặng đường đi.

Khi hoàng tử đến nơi ẩn náu của loài chim kỳ lạ đúng vào thời điểm đã hẹn, tiến hành dâng viên leag lorgmhar theo đúng chỉ dẫn của Fionn Badhna, đồng thời đặt câu hỏi về cách tốt nhất để hoàn thành lời thề nguyền, con chim liền cúi đầu ngậm lấy viên ngọc từ trên tảng đá rồi bay vút lên một mỏm đá hiểm trở ở đằng xa. Đậu vững chãi trên đó, nó cất tiếng nói bằng giọng người khàn đục và vang dội: "Conn-eda, con trai của vua Cruachan," nó gọi, "hãy nhấc hòn đá ngay dưới bàn chân phải của ngươi lên, lấy quả cầu sắt và chiếc corna (cái chén) giấu bên dưới; sau đó lên lưng ngựa, ném quả cầu về phía trước, và ngựa của ngươi sẽ tự khắc chỉ cho ngươi biết những việc cần làm tiếp theo." Dứt lời, con chim liền vỗ cánh bay mất hút khỏi tầm mắt.

Conn-eda cẩn thận làm theo từng chút một mọi chỉ dẫn của con chim. Cậu tìm thấy quả cầu sắt và chiếc chén corna ở đúng nơi đã được chỉ điểm, cầm lấy chúng, trèo lên lưng ngựa và ném quả cầu về phía trước. Quả cầu lăn đi đều đặn, còn con ngựa nhỏ xù lông thì ngoan ngoãn bước theo hướng quả cầu dẫn đường cho đến khi họ tới tận bờ hồ Lough Erne. Tại đây, quả cầu lăn thẳng xuống nước rồi biến mất tăm. "Giờ thì hãy xuống ngựa," chú ngựa draoidheacht cất tiếng, "và thò tay vào tai ta; lấy ra chiếc lọ đựng thứ nước íce (thần dược chữa bách bệnh) cùng chiếc giỏ mây nhỏ giấu trong đó, rồi nhanh chóng leo lên lại, bởi những hiểm nguy và thử thách lớn nhất của ngươi sắp bắt đầu rồi đấy." Vẫn luôn tín nhiệm những lời khuyên chân tình của chú ngựa thần, Conn-eda làm đúng y hệt. Sau khi cầm chiếc giỏ và lọ thần dược lấy từ tai chú vật nuôi, cậu giật mình trèo lên yên tiếp tục hành trình, trong khi làn nước của hồ rộng giờ đây trông chẳng khác nào một lớp khí quyển lơ lửng ngay trên đầu cậu.

Khi bước vào lòng hồ, quả cầu sắt lại xuất hiện lần nữa, lăn băng băng cho đến khi tới một bờ chắn ngang đường — nơi có một con đê được canh giữ bởi ba con quái xà gớm ghiếc. Tiếng thét rít của lũ quái vật vang lên từ tận đằng xa, và khi đến gần hơn, những chiếc hàm há rộng cùng bộ nanh sắc nhọn đáng sợ của chúng đủ sức làm rung chuyển cả những trái tim gan dạ nhất. "Bây giờ," con ngựa bảo, "hãy mở giỏ ra và ném một miếng thịt vào miệng từng con rắn; sau đó, hãy bám thật chắc vào yên để chúng ta cùng vượt qua đám quái thú draoidheacht này. Nếu ngươi ném chuẩn xác miếng thịt vào miệng từng con quái vật, chúng ta sẽ qua cửa an toàn, bằng không thì tất cả sẽ bỏ mạng." Conn-eda vung tay ném những miếng thịt thẳng vào cái mồm rộng ngoác của lũ rắn với độ chính xác tuyệt đối.

"Nguyện phước lành và chiến thắng thuộc về ngươi," chú chiến mã draoidheacht reo lên, "bởi ngươi là một trang nam nhi sinh ra để chiến thắng và thịnh vượng." Vừa dứt lời, nó tung mình nhảy vót lên cao, vượt qua cả con sông và khúc cạn do lũ rắn canh giữ với khoảng cách xa hơn bờ đến bảy lần sải chân. "Ngài còn ngồi trên yên chứ, hoàng tử Conn-eda?" chú ngựa hỏi. "Ta chỉ mới tốn nửa sức lực để bám trụ thôi," Conn-eda điềm tĩnh đáp. "Ta nhận ra ngài quả là một vị hoàng tử trẻ tuổi xứng đáng thành công; một hiểm họa đã qua, nhưng vẫn còn hai thử thách nữa."

Họ tiếp tục bám theo hướng quả cầu cho đến khi trông thấy một ngọn núi lớn đang bùng cháy rực lửa. "Hãy chuẩn bị tinh thần cho một cú nhảy hiểm nghèo nữa," con ngựa nhắc nhở. Vị hoàng tử đang run bắn người chẳng thể thốt nên lời, chỉ biết bám thật chắc vào yên hết mức có thể trước thảm họa đang chành hạch trước mắt. Chỉ trong tích tắc, con ngựa lao vút khỏi mặt đất, bay tựa mũi tên qua ngọn núi lửa đang bùng cháy. "Ngài còn sống không hỡi Conn-eda, con trai của Conn-mór?" chú chiến mã trung thành cất tiếng hỏi. "Ta vừa vặn còn giữ được một hơi thở, vì người đã bị lửa táp cho cháy xém cả rồi," hoàng tử thở hổn hển đáp. "Vì ngài vẫn chưa chết, ta tin chắc ngài là người được định sẵn để gặt hái những phước lành và kỳ tích siêu nhiên," chú ngựa mang phép thuật Druid khẳng định. "Những hiểm nguy lớn nhất đã qua rồi, và chúng ta hoàn toàn có hy vọng vượt qua thử thách cuối cùng này."

Đi thêm một đoạn ngắn, chú chiến mã trung thành quay lại bảo Conn-eda: "Giờ thì hãy xuống ngựa và lấy một ít nước trong lọ thần dược bôi lên các vết thương đi." Hoàng tử lập tức tuân lời người bạn đồng hành, và ngay khi thoa thứ nước íce (chữa bách bệnh) lên da thịt, cậu liền lành lặn trở lại, tươi tắn và khỏe mạnh như chưa từng bị thương. Xong xuôi, Conn-eda leo lên yên, tiếp tục dò theo dấu vết của quả cầu và chẳng mấy chốc đã nhìn thấy một thành phố nguy nga được bao bọc bởi những bức tường thành cao ngất. Cổng thành duy nhất lộ diện không hề có binh lính gác, mà được bảo vệ bởi hai tòa tháp khổng lồ phun ra những ngọn lửa có thể nhìn thấy từ tận đằng xa.

"Hãy xuống ngựa ở khoảng đất trống này," chú chiến mã dặn dò, "rồi lấy con dao nhỏ trong chiếc tai bên kia của ta ra; dùng nó để giết và lột da ta. Khi làm xong, hãy quấn tấm da của ta quanh người, nhờ đó ngươi có thể qua cổng mà không bị tổn hại hay cản trở gì. Đã lọt vào trong rồi thì ngươi muốn ra lúc nào cũng được, bởi một khi đã bước qua thì chẳng còn nguy hiểm nữa, ngươi muốn ra vào tùy thích; và hãy nghe ta nói này, điều duy nhất ta mong mỏi ở ngươi để đáp lại là khi đã vào trong cổng, hãy quay lại ngay để xua đuổi lũ chim ăn thịt đang lượn lờ chực chờ xâu xé xác ta; hơn thế nữa, hãy rỉ vài giọt thần dược mạnh mẽ ấy — nếu trong lọ vẫn còn — lên da thịt ta để bảo quản nó khỏi phân hủy. Làm điều đó để tưởng nhớ ta nhé, nếu không quá phiền hà, hãy đào một cái hố và chôn cất phần xác còn lại của ta xuống đó."

"Thôi nào," Conn-eda thốt lên, "hỡi chiến mã cao quý của ta, vì ngươi đã luôn tận tụy với ta từ trước đến nay, lại còn muốn hy sinh nhiều hơn nữa cho ta, ta thấy lời đề nghị đó là một sự sỉ nhục đối với nhân cách làm người của ta, và hoàn toàn đi ngược lại tinh thần biết trân trọng lòng biết ơn, chưa kể đến phẩm giá của một vị hoàng tử. Nhưng với tư cách là một hoàng tử, ta có thể khẳng định rằng: Dù chuyện gì xảy ra đi nữa — dù cái chết có hiện hình với những dung mạo và nỗi kinh hoàng tột cùng — ta tuyệt đối không bao giờ đánh đổi tình bạn thâm giao lấy lợi ích cá nhân. Do đó, ta xin thề dưới danh nghĩa những vũ khí vinh quang của mình, ta thà đối mặt với điều tồi tệ nhất — thậm chí là cái chết — còn hơn là vi phạm các nguyên tắc về lòng nhân đạo, danh dự và tình bạn! Thật là một sự hy sinh tồi tệ mà ngươi vừa đề nghị!"

"Thôi đi ngài ơi, đừng bận tâm chuyện đó; cứ làm theo lời khuyên của ta rồi mọi chuyện sẽ tốt đẹp thôi." "Không đời nào! Tuyệt đối không!" hoàng tử kiên quyết từ chối. "Thế thì, hỡi con trai của vị đại vương phương tây," chú ngựa cất giọng đượm buồn, "nếu ngài không chịu nghe lời khuyên của ta lúc này, ta bảo đảm cả ta và ngài đều sẽ bỏ mạng và không bao giờ gặp lại nhau nữa; nhưng nếu ngài hành động đúng như ta đã dạy, mọi chuyện sẽ diễn ra tốt đẹp và êm đẹp hơn ngài tưởng rất nhiều. Ta chưa từng lừa dối ngài lần nào, và nếu vậy, cớ sao ngài phải nghi ngờ phần quan trọng nhất trong lời khuyên của ta chứ? Hãy làm chính xác những gì ta dặn, nếu không ngài sẽ đẩy ta vào một thảm kịch còn tồi tệ hơn cái chết. Hơn nữa, ta cũng nói thẳng là nếu ngài cứ bướng bỉnh từ chối, từ nay ta sẽ cạn tình với ngài mãi mãi."

Khi nhận ra người chiến mã cao quý của mình không tài nào lay chuyển được, hoàng tử đành miễn cưỡng rút con dao nhỏ khỏi tai nó, đôi tay run rẩy và nghẹn ngào chĩa mũi vũ khí về phía cổ con vật như một cách làm thử. Đôi mắt Conn-eda đẫm lệ, nhưng nào ngờ ngay khi vừa chạm lưỡi dao draoidheacht vào cổ chú ngựa cưng, lưỡi dao bỗng tự động đâm sâu vào cần cổ như thể có một thứ ma lực nào đó thúc đẩy, và chỉ trong chớp mắt, nhát dao tử thần đã hoàn tất, khiến con vật cao quý ngã gục xuống chân cậu. Nhìn thấy người bạn chiến mã ngã chết dưới chính tay mình, hoàng tử ngã quỵ xuống đất, khóc lớn cho đến khi bất tỉnh nhân sự.

Khi tỉnh lại, cậu nhận ra chú ngựa đã thực sự chết ngỏm; và vì nghĩ chẳng còn hy vọng nào cứu sống nó nữa, cậu đành coi việc tuân theo lời trăn trối của nó là phương án khôn ngoan nhất lúc bấy giờ. Sau bao dằn vặt trong tâm can cùng những giọt nước mắt đầm đìa, cậu xắn tay áo làm nốt công việc lột da — việc mà chỉ mất có vài phút. Khi đã tách được lớp da ra khỏi cơ thể, trong cơn hoảng loạn của thời khắc ấy, cậu quấn tấm da quanh người, rồi với tâm trí mụ mẫm, bước thẳng về phía thành phố nguy nga mà chẳng gặp phải bất kỳ sự cản trở hay ngăn cấm nào.

Đó quả là một thành phố đông đúc đến ngạc nhiên và cực kỳ giàu có; nhưng vẻ đẹp, sự tráng lệ và sự giàu sang ấy chẳng thể lay động được Conn-eda, bởi nỗi đau xót trước sự ra đi của chú chiến mã thân yêu mới là điều ngự trị trên hết thảy mọi suy nghĩ trần tục trong lòng cậu.

Cậu vừa đi được chừng năm mươi bước chân từ cổng thành, lời trăn trối cuối cùng của người bạn draoidheacht lại vang lên trong tâm trí, thôi thúc cậu quay trở lại để hoàn tất những di ngôn trọng đại. Khi tới nơi thi hài chú chiến mã nằm, một cảnh tượng hãi hùng đập vào mắt cậu; những con quạ cùng lũ chim ăn thịt đang xâu xé và ngấu nghiến da thịt người bạn thiết tha. Chẳng mất nhiều công sức để xua đuổi bọn chúng đi; và sau khi mở nắp lọ thần dược, cậu trân trọng xức thứ thuốc quý giá lên tấm thân giờ đây đã rách bươm. Thứ thần dược mạnh mẽ vừa chạm vào phần xác vô tri, kỳ diệu thay, Conn-eda chứng kiến nó bắt đầu biến đổi kỳ lạ, và chỉ vài phút sau — trong niềm kinh ngạc và vỡ òa khôn tả của cậu — cái xác ấy đã hóa thành một trong những chàng trai khôi ngô tuấn tú nhất trần đời. Trong chớp mắt, hoàng tử đã ôm chầm lấy người đó, ngập tràn trong những cái ôm siết chặt và những giọt nước mắt hạnh phúc.

Khi cả hai đã bình tâm sau cơn choáng ngợp vì mừng vui, chàng thanh niên lạ mặt quay sang nói với hoàng tử: "Hỡi vị hoàng tử cao quý và dũng mãnh, ngài là khung cảnh tuyệt vời nhất mà đời này ta từng thấy, và ta là sinh vật may mắn nhất trên đời vì đã gặp được ngài! Hãy nhìn kỹ đi, kẻ đang đứng trước mặt ngài với hình hài nguyên thủy này chính là chú ngựa nhỏ xù lông draoidheacht của ngài đấy! Ta là em trai của vị vua trị vì thành phố này; chính mụ phù thủy độc ác Fionn Badhna đã cầm tù ta lâu đến vậy, nhưng mụ buộc phải trả tự do cho ta khi ngài đến thỉnh giáo lão, vì khi ấy lời thề nguyền trói buộc ta đã bị phá vỡ; tuy nhiên, ta không tài nào lấy lại được hình hài nguyên vẹn nếu ngài không ra tay hành động như vừa rồi. Chính chị ruột ta đã xúi giục hoàng hậu — mẹ kế của ngài — sai ngài đi tìm chiến mã và con chó săn thần kỳ mà anh trai ta đang giữ. Xin ngài hãy yên tâm, chị ta hoàn toàn không có ý định làm hại ngài chút nào, mà ngược lại chỉ muốn mang lại điều tốt đẹp, như ngài sẽ thấy sau này; bởi nếu thực sự có dạ độc ác, mụ ta đã có thể tự tay làm điều đó từ lâu mà chẳng cần tốn chút công sức nào. Tóm lại, mụ chỉ muốn giải thoát ngài khỏi mọi hiểm họa trong tương lai, đồng thời cứu ta khỏi những kẻ thù tàn độc thông qua bàn tay của chính ngài. Hãy đi cùng ta, người bạn và cũng là ân nhân của ta, con chiến mã, chú chó săn thần thông cùng những quả táo vàng sẽ thuộc về ngài, và một sự đón tiếp nồng hậu đang chờ đón ngài tại dinh cơ của anh trai ta; bởi ngài hoàn toàn xứng đáng với những điều đó và còn hơn thế nữa."

Niềm vui sướng trào dâng trong lòng cả hai người là hoàn toàn đồng điệu, họ không chần chừ mất thời gian chúc mừng suông mà tiến thẳng đến vương phủ của Quốc vương Lough Erne. Tại đây, cả hai được nhà vua cùng các thủ lĩnh đón tiếp nồng nhiệt với biết bao nghi thức hân hoan; và khi nhà vua biết rõ mục đích chuyến đi của Conn-eda, ngài liền vui vẻ đồng ý trao tặng hoàng tử con chiến mã đen, chú cuileen con-na-mbuadh tên là Samer, cùng ba quả táo thần mọc trong khu vườn của ngài. Tuy nhiên, ngài đưa ra một điều kiện đặc biệt: Conn-eda phải ở lại làm khách cho đến thời điểm thích hợp để lên đường thực hiện trọn vẹn lời thề nguyền. Nể lời khẩn nài tha thiết của những người bạn, Conn-eda gật đầu đồng ý, và trải qua quãng thời gian đắm chìm trong những lạc thú tuyệt diệu nhất tại vương phủ của vị vua tộc Firbolg ở Lough Erne.

Đến ngày lên đường, ba quả táo vàng được hái xuống từ cây pha lê nằm giữa khu vườn thượng uyển rồi cất cẩn thận vào ngực áo cậu; chú chó săn Samer được thắt dây cương vào tay; và con chiến mã đen với bộ yên cương lộng lẫy cũng đã sẵn sàng chờ cậu lên ngự trị. Chính nhà vua đã giúp cậu leo lên yên ngựa, và cả ngài lẫn người em trai đều trấn an rằng cậu chẳng việc gì phải sợ hãi những ngọn núi lửa hay lũ rắn độc rít gào, bởi sẽ chẳng có thứ gì dám cản đường, và chiến mã của cậu chính là tấm thông hành tuyệt đối ra vào vương quốc dưới lòng hồ của họ. Cả hai vị huynh đệ cũng ép Conn-eda phải hứa sẽ quay lại thăm họ ít nhất mỗi năm một lần.

Conn-eda từ biệt người bạn thân thiết cùng vị vua anh trai. Cuộc chia tay diễn ra trong bầu không khí lưu luyến, vương vấn nỗi buồn từ cả hai phía. Cậu lên đường suôn sẻ chẳng gặp phải bất kỳ vật cản nào, và đúng hẹn đã trông thấy tòa dún của phụ vương — nơi hoàng hậu đang mòn mỏi ngóng chờ trên đỉnh tháp, với niềm hy vọng tràn trề rằng vì hôm nay là ngày cuối cùng giam cầm, hoàng tử sẽ chẳng đời nào xuất hiện kịp thời, qua đó vĩnh viễn mất đi quyền thừa kế ngai vàng của vua cha.

Nhưng hy vọng của bà ta sớm tan thành mây khói, bởi khi đám bề tôi được cắt cử canh chừng sự trở về của hoàng tử bẩm báo rằng cậu đang đến gần, bà ta vẫn khăng khăng không tin; thế nhưng khi tận mắt nhìn thấy cậu cưỡi trên con chiến mã đen sì đang lồng lộn bọt mép, mặc bộ yên cương tráng lệ và dắt theo một sinh vật kỳ lạ bằng sợi dây xích bạc, bà ta hiểu ngay rằng cậu đã chiến thắng trở về và mọi âm mưu hiểm độc nhằm hãm hại cậu đã hoàn toàn đổ bể. Trong cơn tuyệt vọng và đau đớn tột cùng trước thất bại, bà ta gieo mình từ đỉnh tháp xuống và thân xác nát bét tức khắc.

Conn-eda được chào đón trở về trong vòng tay hân hoan của vua cha — người vẫn đinh ninh con trai đã vĩnh viễn bỏ mạng trong suốt thời gian qua; và khi hành vi đê tiện của hoàng hậu bị phơi bày, nhà vua cùng quần thần liền ra lệnh thiêu rụi xác bà ta thành tro bụi để trừng phạt cho sự bất nghĩa và độc ác.

Conn-eda đem trồng ba quả táo vàng trong khu vườn của mình, và ngay lập tức một cây đại thụ mang thứ quả y hệt mọc lên. Cây trái ấy khiến cho toàn bộ vùng đất đai sinh sôi nảy nở, mùa màng bội thu, giúp vương quốc trở nên trù phú và giàu có chẳng khác gì lãnh địa của tộc Firbolg, tất cả nhờ vào quyền năng kỳ diệu của những quả táo vàng. Chú chó Samer và con chiến mã đã trở thành những trợ thủ đắc lực nhất của cậu; triều đại của cậu kéo dài trong thịnh vượng, được muôn đời ca tụng vì sự sung túc về lúa mì, hoa quả, sữa, gia cầm và tôm cá trong suốt những năm tháng hạnh phúc ấy. Và chính từ tên của Conn-eda mà xứ sở Connaucht, hay Conneda, hay Connacht mới mang tên cho đến tận ngày nay.