Vận May Tại Roaring Camp Và Những Truyện Khác

Lượt đọc: 1117 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Vận May Của Roaring Camp

❊ ❊ ❊

Roaring Camp đang náo động. Chắc hẳn không phải vì một vụ ẩu đả, bởi vào năm 1850 thì chuyện đó quá tầm thường để có thể kéo toàn bộ khu định cư tụ tập lại. Không những các mương dẫn nước và khu khai mỏ bị bỏ hoang, mà ngay cả "tiệm tạp hóa của Tuttle" cũng trống trơn vì đám con bạc đã rời đi—như người ta vẫn nhớ, họ từng bình thản chơi tiếp ván bài vào đúng ngày French Pete và Kanaka Joe đấu súng chết tươi ngay tại quầy bar ở gian trước. Cả trại đang tụ tập trước một căn lều xập xì nằm ở rìa ngoài bãi đất trống.

Những lời thì thầm vang lên với âm vực thấp, nhưng tên của một người phụ nữ được nhắc đi nhắc lại nhiều lần. Đó là một cái tên quá đỗi quen thuộc trong trại—"Cherokee Sal".

Có lẽ càng ít nhắc về ả thì càng tốt. Ả là một người đàn bà thô lỗ và, điều đáng ngại là, rất tội lỗi. Nhưng vào thời điểm ấy, ả lại là người phụ nữ duy nhất ở Roaring Camp, và lúc này đang quằn quại trong cơn khốn cùng, khi mà ả khao khát sự chăm sóc từ những người cùng giới hơn bao giờ hết. Trác táng, bị ruồng bỏ và không thể cứu vãn, ả vẫn đang phải chịu đựng một sự tra tấn ngục tù đủ sức đè nặng ngay cả khi được che chở bởi lòng trắc ẩn của nữ giới, nhưng giờ đây lại vô cùng khủng khiếp trong sự cô độc. Lời nguyền nguyên thủy đã giáng xuống ả trong tình cảnh biệt lập ban đầu ấy—thứ vốn khiến hình phạt dành cho tội lỗi đầu tiên trở nên thật kinh hoàng. Có lẽ, việc phải đối mặt với những gương mặt nửa khinh miệt từ các đồng nghiệp nam giới vào khoảnh khắc thiếu thốn nhất sự ân cần và chăm sóc bản năng của giới tính mình cũng là một phần trong quá trình trả giá cho tội lỗi của ả. Thế nhưng, tôi nghĩ rằng một vài kẻ có mặt ở đó vẫn cảm thấy mủi lòng trước nỗi thống khổ của ả. Sandy Tipton cho rằng thật "tội nghiệp cho Sal", và trong phút chốc, khi ngắm nhìn tình cảnh của ả, hắn đã vượt lên trên thực tế là trong tay áo mình đang giấu một con á và hai quân bài tẩy.

Cũng có thể thấy rằng hoàn cảnh này quá ư mới lạ. Cái chết không phải là điều gì quá xa lạ ở Roaring Camp, nhưng một sự ra đời lại là chuyện hoàn toàn mới mẻ. Đã từng có những kẻ bị tống khỏi trại một cách triệt để, dứt khoát và vĩnh viễn không có đường quay lại; nhưng đây là lần đầu tiên có người đặt chân đến đây từ điểm khởi đầu ab initio. Do đó sự náo động mới lớn đến vậy.

—Anh hãy vào trong đó đi, Stumpy, —một cư dân nổi bật được gọi là "Kentuck" lên tiếng khi quay sang bảo một kẻ lang thang. —Vào trong đó xem anh có thể làm gì đi. Anh từng có kinh nghiệm với mấy chuyện này mà.

Có lẽ sự lựa chọn này hoàn toàn hợp lý. Ở những vùng đất khác, Stumpy từng là người cha đứng tên trong hai gia đình; thực tế, chính vì một vài sơ hở pháp lý trong những vụ việc đó mà Roaring Camp—một thành phố dung thân—mới có được sự hiện diện của lão. đám đông đồng tình với lựa chọn ấy, và Stumpy đủ khôn ngoan để cúi đầu trước đa số. Cánh cửa khép lại trước vị bác sĩ kiêm bà đỡ bất đắc dĩ, còn Roaring Camp thì ngồi phịch xuống bên ngoài, rít tẩu thuốc và chờ đợi kết quả.

Đám đông quy tụ khoảng một trăm người. Một hoặc hai kẻ trong số đó thực chất là tội phạm đang trốn chạy pháp luật, một vài kẻ mang án tích, và tất cả đều là những kẻ liều lĩnh. Về mặt thể chất, họ chẳng hề mang dấu hiệu nào của quá khứ và lối sống trước kia. Tên côn đồ khét tiếng nhất lại sở hữu gương mặt tựa thiên thần Raphael với mái tóc vàng óng ả; Oakhurst, một tay cờ bạc, lại mang nét ủ rũ và vẻ thẫn thờ đầy trí thức của một Hamlet; còn kẻ bình tĩnh và dũng cảm nhất thì chiều cao chưa đầy năm thước Anh, với giọng nói dịu dàng cùng dáng vẻ bẽn lẽn, rụt rè. Danh từ "bọn côn đồ" gán cho họ mang ý nghĩa phân biệt nhiều hơn là định nghĩa. Có lẽ về các chi tiết phụ như ngón tay, ngón chân hay tai..., cái trại này có phần thiếu thốn, nhưng những sự thiếu hụt nhỏ nhoi ấy chẳng hề làm giảm đi sức mạnh tổng thể của họ. Kẻ khỏe nhất chỉ có ba ngón trên bàn tay phải; kẻ thiện xạ nhất chỉ có một con mắt.

Đó là diện mạo bề ngoài của những kẻ đang tản mát quanh căn lều. Trái tim của trại nằm gọn trong một thung lũng hình tam giác bị kẹp giữa hai ngọn đồi và dòng sông. Lối ra duy nhất là con đường mòn dốc đứng vắt qua đỉnh ngọn đồi đối diện với căn lều, giờ đây đang được chiếu sáng rực rỡ bởi vầng trăng mới mọc. Người phụ nữ đang oằn mình trong đớn đau hẳn có thể nhìn thấy nó từ chiếc giường sạp thô sơ mà ả đang nằm—nhìn thấy nó uốn lượn như một sợi chỉ bạc cho đến khi hòa lẫn vào những vì tinh tú trên cao.

Đống lửa đượm bằng những cành thông khô mang lại bầu không khí quây quần cho buổi tụ họp. Dần dần, bản tính bỡn cợt vốn có của Roaring Camp đã trở lại. Những lời cá cược được đưa ra và đón nhận một cách thoải mái xoay quanh kết quả. Ba ăn năm rằng "Sal sẽ vượt cạn thành công"; thậm chí cược rằng đứa trẻ sẽ sống sót; bên cạnh đó là những kèo cá cược bên lề về giới tính và màu da của vị khách sắp chào đời. Giữa một cuộc tranh luận sôi nổi, một tiếng thốt lên vang lên từ những kẻ đứng gần cửa nhất, và cả trại lập tức nín thở lắng nghe. Vượt lên trên tiếng thông reo gió hú, tiếng sông chảy xiết và tiếng củi cháy lách tách là một tiếng khóc sắc lạnh, đầy hờn dỗi—một âm thanh chẳng giống bất cứ thứ gì từng được nghe thấy ở cái trại này trước đây. Những tán thông ngừng rên rỉ, dòng sông ngừng cuộn chảy, và ngọn lửa thôi lách tách. Dường như cả Tự nhiên cũng dừng lại để lắng nghe.

Cả trại vùng dậy như một người! Người ta đề xuất ném thuốc súng vào một chiếc thùng để phát nổ; nhưng vì cân nhắc tình trạng của người mẹ, những lời khuyên can hợp lý hơn đã chiếm ưu thế, và chỉ có vài phát súng lục vang lên; bởi lẽ, dù là do tay nghề phẫu thuật thô sơ của trại hay vì lý do nào khác, Cherokee Sal đang lịm dần đi. Chỉ trong vòng một tiếng đồng hồ, ả đã vượt qua, ví như vậy, con đường gập ghềnh dẫn đến những vì sao, và cứ thế rời khỏi Roaring Camp, cùng với tội lỗi và nỗi ô nhục của ả, vĩnh viễn. Tôi không nghĩ rằng thông báo ấy khiến họ bận tâm lắm, ngoại trừ việc suy đoán về số phận của đứa trẻ. —Bây giờ nó có sống nổi không?— câu hỏi được đặt ra cho Stumpy. Câu trả lời thật mơ hồ. Sinh thể duy nhất cùng giới và cùng hoàn cảnh làm mẹ với Cherokee Sal trong khu định cư lúc bấy giờ chỉ là một con lừa cái. Đã có một vài phỏng đoán về sự phù hợp, nhưng thử nghiệm vẫn được tiến hành. Nó ít mang tính lý thuyết hơn so với phương pháp cổ xưa từng áp dụng cho Romulus và Remus, và rõ ràng là cũng thành công không kém.

Khi những chi tiết đó hoàn tất, ngốn thêm một tiếng đồng hồ nữa, cánh cửa liền bật mở, và đám đông đàn ông đang nóng lòng—những kẻ đã tự ý xếp thành một hàng dài—lần lượt bước vào theo dạng một người một. Bên cạnh chiếc sạp thấp hay chiếc kệ gỗ, nơi bóng hình của người mẹ hằn lên rõ mồn một bên dưới những tấm chăn, là một chiếc bàn gỗ thông. Trên đó đặt một chiếc hộp đựng nến, và bên trong, được bọc kín trong lớp vải flannel đỏ rực, chính là vị khách mới nhất đặt chân đến Roaring Camp. Đặt cạnh chiếc hộp nến là một chiếc mũ. Công dụng của nó nhanh chóng được hé lộ. —Thưa các quý ông,— Stumpy lên tiếng, với một sự pha trộn kỳ lạ giữa quyền uy và vẻ tự mãn đương nhiên của kẻ bề trên,—các quý ông vui lòng đi vào từ cửa trước, vòng qua bàn, và đi ra bằng cửa sau. Ai muốn đóng góp bất cứ thứ gì cho đứa trẻ mồ côi thì cứ bỏ vào chiếc mũ để sẵn đây nhé.— Người đầu tiên bước vào vẫn đội nguyên mũ trên đầu; tuy nhiên, khi đưa mắt nhìn xung quanh, hắn liền cất mũ đi, và cứ thế vô tình tạo ra tấm gương cho kẻ tiếp theo. Trong những cộng đồng như thế này, hành động tốt hay xấu rất dễ lây lan. Khi đoàn người lũ lượt đi qua, những lời bàn tán có thể nghe rõ—những lời bình phẩm có lẽ hướng nhiều hơn về phía Stumpy trong vai trò chủ gánh xiếc: —Đấy là nó hả?— —Trông cái giống gì mà bé tí thế?— —Chẳng khác màu da là mấy.— —Còn chẳng to bằng khẩu derringer.— Những món quà đóng góp cũng đậm chất đặc trưng không kém: Một chiếc hộp đựng thuốc lá bằng bạc; một đồng tiền vàng doubloon; một khẩu súng lục Hải quân cán nạm bạc; một mẫu quặng vàng; một chiếc khăn tay ren của phụ nữ vô cùng tinh xảo (do tay cờ bạc Oakhurst gửi tặng); một chiếc trâm cài áo đính kim cương; một chiếc nhẫn kim cương (được gợi ý bởi chiếc trâm cài, kèm theo lời tuyên bố từ người tặng rằng hắn "thấy chiếc trâm đó và xin chơi trội hơn hai viên kim cương"); một chiếc roi văng; một cuốn Kinh Thánh (không tìm ra người tặng); một chiếc cựa gà bằng vàng; một chiếc thìa trà bằng bạc (thật tiếc là mấy chữ cái viết tắt trên đó không phải của người tặng); một cặp kéo phẫu thuật; một con dao trích máu; một tờ tiền của Ngân hàng Anh trị giá 5 bảng Anh; cùng khoảng 200 đô la tiền xu vàng và bạc lẻ. Xuyên suốt quá trình này, Stumpy giữ thái độ im lặng vô cảm chẳng khác nào cái xác lạnh ngắt ở bên trái lão, cùng một vẻ nghiêm nghị khó đoán y như sinh linh vừa chào đời ở bên phải lão. Chỉ có một sự kiện duy nhất phá vỡ sự đơn điệu của đoàn người tò mò ấy. Khi Kentuck cúi người ngó vào chiếc hộp nến với vẻ nửa tò mò, đứa trẻ bỗng cựa mình, và trong một cơn co thắt vì đau đớn, nó tóm lấy ngón tay đang khua khoắng của hắn, giữ chặt lấy trong chốc lát. Kentuck ngẩn người ra vẻ ngờ nghệch và lúng túng. Một thứ gì đó giống như một nụ cười thẹn thùng đang cố gắng xuất hiện trên gò má dày dạn sương gió của hắn. —Cái thằng ranh con quỷ sứ này!— hắn lẩm bẩm trong lúc rút ngón tay ra, với sự dịu dàng và cẩn trọng có lẽ vượt xa những gì người ta nghĩ là hắn có thể thể hiện. Hắn giơ ngón tay đó ra xa khỏi mấy ngón còn lại một chút khi bước ra ngoài, và tò mò ngắm nghía nó. Sự săm soi ấy lại khơi gợi đúng câu châm ngôn nguyên thủy về đứa trẻ. Thực tế là, hắn có vẻ rất thích thú khi được lặp lại câu đó. —Nó vật lộn với ngón tay tao đấy chứ lỵ,— hắn khoe với Tipton, giơ ngón tay lên, —cái thằng ranh con quỷ sứ ấy!—

Đã bốn giờ sáng khi cả trại tìm đến giấc ngủ. Một ngọn đèn vẫn được thắp sáng trong căn lều nơi những kẻ túc trực đang ngồi, bởi Stumpy đã thức trắng đêm hôm đó. Kentuck cũng vậy. Hắn uống khá nhiều và say sưa kể lại trải nghiệm của mình với sự hào hứng tột độ, không quên kết luận bằng câu chửi quen thuộc dành cho vị tân binh. Nó dường như giúp hắn trút bỏ được bất kỳ sự ủy mị mang tính yếu lòng nào không đáng có, và Kentuck quả thực cũng mang những điểm yếu của phái mạnh. Khi tất cả mọi người đã chìm vào giấc ngủ, hắn đi bộ ra bờ sông và huýt sáo ngẫm nghĩ. Sau đó, hắn đi ngược lên khe núi qua căn lều, miệng vẫn huýt sáo với vẻ dửng dưng ra mặt. Tới một cây gỗ redwood lớn, hắn khựng lại rồi quay bước, một lần nữa đi qua căn lều. Đi nửa đường xuống bờ sông, hắn lại dừng chân, rồi quay đầu gõ cửa. Cửa mở ra bởi Stumpy. —Mọi chuyện thế nào rồi?— Kentuck cất lời, nhìn qua vai Stumpy về phía chiếc hộp đựng nến. —Mọi thứ đều ổn cả!— Stumpy đáp. —Có chuyện gì à?— —Không có gì cả.— Một khoảng lặng diễn ra—một khoảng lặng đầy ngượng ngùng—Stumpy vẫn giữ nguyên tay cầm cửa. Bấy giờ Kentuck đành viện đến ngón tay của mình, giơ lên trước mặt Stumpy. —Nó vật lấy đấy,—cái thằng ranh con quỷ sứ ấy,— hắn lẩm bẩm rồi lủi thủi bỏ đi.

Hôm sau, Cherokee Sal được chôn cất theo nghi thức thô sơ mà Roaring Camp có thể lo liệu. Sau khi thi thể ả được hạ thổ bên sườn đồi, một cuộc họp chính thức của toàn trại đã được triệu tập để thảo luận xem nên làm gì với đứa con thơ của ả. Nghị quyết nhận nuôi nó được thông qua với sự nhất trí và hào hứng tuyệt đối. Thế nhưng, một cuộc tranh luận sôi nổi về phương thức và tính khả thi trong việc lo liệu nhu cầu cho đứa trẻ đã nổ ra ngay sau đó. Điều đáng chú ý là cuộc tranh cãi ấy hoàn toàn không mang những hiềm khích gay gắt vốn thường xuất hiện trong các buổi thảo luận tại Roaring Camp. Tipton đề xuất nên gửi đứa trẻ đến Red Dog—cách đó bốn mươi dặm—nơi có thể nhờ phụ nữ chăm sóc. Nhưng ý kiến kém may mắn ấy đã vấp phải sự phản đối dữ dội và đồng loạt. Hiển nhiên là không một kế hoạch nào bắt họ phải chia tay với "món quà" mới mẻ này được chấp nhận dù chỉ trong chốc lát. —Hơn nữa,— Tom Ryder lên tiếng, —mấy tên ở Red Dog sẽ tráo đổi nó, rồi nhét một đứa khác vào tay chúng ta cho mà xem.— Sự hoài nghi về sự trung thực của các trại khác là tâm lý bao trùm ở Roaring Camp, cũng giống như bao nơi khác.

Việc đưa một vú nuôi là nữ giới vào trại cũng vấp phải sự phản đối. Người ta lập luận rằng chẳng có người phụ nữ đàng hoàng nào chịu đồng ý lấy Roaring Camp làm nhà, và diễn giả này còn thúc giục rằng "họ không muốn có thêm bất kỳ kẻ nào thuộc loại kia nữa." Lời nhắc nhở đầy cay nghiệt ấy về người mẹ quá cố, dẫu có vẻ nhẫn tâm, lại chính là đợt co thắt đầu tiên của lòng tề chỉnh—dấu hiệu đầu tiên cho thấy sự hồi sinh của cái trại này. Stumpy không đưa ra ý kiến gì. Có lẽ lão cảm thấy có chút tế nhị khi xen vào việc lựa chọn một người có khả năng thay thế vị trí của mình. Nhưng khi bị gặng hỏi, lão quả quyết khẳng định rằng lão và "Jinny"—con thú cái đã nhắc đến trước đó—có thể tự tay nuôi nấng đứa trẻ. Kế hoạch đó mang nét gì đó rất độc đáo, tự lập và anh hùng khiến cả trại vô cùng hài lòng. Stumpy được giữ lại. Một số vật dụng đã được gửi mua từ Sacramento. —Hãy nhớ lấy,— viên thủ quỹ nói khi ấn túi bụi vàng vào tay người giao thư nhanh, —đồ tốt nhất có thể tìm thấy—nào ren, rồi đồ thêu tua rua và diềm xếp—mặc xác cái giá đi chứ lỵ!— Kỳ lạ thay, đứa trẻ lớn lên trông thấy. Có lẽ khí hậu đầy sinh khí của vùng núi cao đã bù đắp cho những thiếu thốn về vật chất. Tự nhiên đã ôm lấy đứa trẻ mồ côi vào bộ ngực rộng lớn hơn của mình. Trong bầu không khí hiếm hoi của vùng chân đồi Sierra ấy—thứ không khí nồng đượm hương nhựa thơm, thứ dược chất thanh tao vừa mang lại sự sảng khoái vừa tràn đầy phấn khích—nó có lẽ đã tìm thấy thức ăn và dưỡng chất, hoặc một thứ hóa chất tinh tế nào đó đã chuyển hóa sữa lừa thành chất vôi và phốt-pho. Stumpy nghiêng về giả thuyết thứ hai và tin vào sự chăm sóc chu đáo. —Tôi và con lừa ấy,— lão hay nói, —đã làm bố làm mẹ của nó đấy! Mày,— lão nói thêm, hướng về phía sinh linh bé bỏng đang nằm bất lực trước mặt, —đừng có mà phản bội bọn ta đấy nhé.—

Đến khi tròn một tháng tuổi, việc đặt tên cho cậu bé trở nên vô cùng cấp thiết. Mọi người thường gọi nó là "Nhóc con," "Con trai của Stumpy," "Chó sói đồng cỏ" (chỉ chất giọng the thé của nó), và thậm chí cả biệt danh đầy yểu điệu mà Kentuck đặt cho: "Cái thằng ranh con quỷ sứ ấy." Nhưng những cái tên này đều mang tính mơ hồ, không thỏa đáng, và cuối cùng đã bị gạt bỏ dưới một sức ảnh hưởng khác. Những tay cờ bạc và phiêu lưu thường rất mê tín, và một hôm Oakhurst tuyên bố rằng đứa bé đã mang "vận may" đến cho Roaring Camp. Quả thực là dạo gần đây họ làm ăn rất phất. "May mắn" (Luck) là cái tên được đồng thuận, kèm theo tiền tố Tommy cho thêm phần tiện lợi. Chẳng có chút nhắc nhở nào về người mẹ, và người cha thì vẫn là một ẩn số. —Tốt hơn hết,— nhà hiền triết Oakhurst phát biểu, —là làm lại từ đầu trên mọi mặt trận. Cứ gọi nó là Luck, và cho nó một khởi đầu công bằng đi.— Do đó, một ngày đã được ấn định để làm lễ rửa tội. Đọc giả có thể mường tượng ra buổi lễ này hàm ý điều gì nếu đã mường tượng phần nào về sự bất kính đến liều lĩnh của Roaring Camp. Chủ trì buổi lễ là một kẻ tên là "Boston," một tay chuyên pha trò khét tiếng, và dịp này hứa hẹn sẽ mang lại sự hài hước tột đỉnh. Tên trào phúng tài tình này đã dành tận hai ngày để chuẩn bị một màn nhại lại buổi lễ của Nhà thờ, lồng ghép vào đó những điển tích châm biếm nhắm thẳng vào địa phương. Dàn hợp xướng đã được tập luyện cẩn thận, và Sandy Tipton sẽ đảm nhận vai trò cha đỡ đầu. Thế nhưng, sau khi đoàn người diễu hành ra khu rừng cùng âm nhạc và cờ xá, và đứa trẻ được đặt trước một cái bàn thờ giả, Stumpy liền bước ra trước đám đông đang chờ đợi. —Không phải phong cách của tôi là phá vỡ cuộc vui đâu mấy chú ạ,— gã lùn lên tiếng với vẻ kiên quyết, đảo mắt nhìn những gương mặt xung quanh, —nhưng tôi thấy trò này không được công bằng cho lắm. Chơi trò đùa cợt lố lăng lên một đứa trẻ không hiểu gì thế này thì quả là quá hèn hạ. Và nếu có kẻ nào muốn làm cha đỡ đầu quanh đây, tôi muốn xem thử ai có quyền lợi đó hơn tôi.— Một sự im lặng bao trùm sau bài phát biểu của Stumpy. Phải công nhận sự thượng đạo của những kẻ thích pha trò là kẻ đầu tiên thừa nhận tính công bằng trong lời nói đó lại chính là tên hề bị chặn đứng cuộc vui. —Nhưng,— Stumpy nói tiếp, nhanh chóng chớp lấy thời cơ, —chúng ta đến đây để làm lễ rửa tội, và chúng ta sẽ tiến hành nó. Ta tuyên bố con là Thomas Luck, chiếu theo luật pháp của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ và Bang California, cầu Chúa phù hộ cho con.— Đó là lần đầu tiên danh tính của Chúa Trời được thốt lên một cách trang nghiêm tại cái trại này chứ không phải bằng những lời lăng mạ báng bổ. Nghi thức rửa tội ấy có lẽ còn nực cười hơn cả những gì tên trào phúng đã mường tượng; thế nhưng điều kỳ lạ là chẳng ai thấy buồn cười và cũng chẳng một ai bật cười. "Tommy" đã được rửa tội một cách nghiêm túc hệt như thể cậu bé được cất tiếng khóc dưới một mái nhà Thiên Chúa giáo, và cậu cũng khóc lóc rồi được dỗ dành theo đúng những lề lối chuẩn mực nhất.

Và thế là quá trình hồi sinh đã bắt đầu tại Roaring Camp. Gần như không thể nhận ra, một sự thay đổi đã bao trùm lên khu định cư. Căn lều được giao cho "Tommy Luck"—hay "The Luck," theo cách gọi thân mật hơn—là nơi đầu tiên cho thấy những dấu hiệu cải thiện. Nó được giữ gìn sạch sẽ một cách kỹ lưỡng và quét vôi trắng tinh. Sau đó, nó được đóng ván, ốp tường và dán giấy hoa lên. Chiếc nôi gỗ hồng mưu được chở bằng la suốt quãng đường tám mươi dặm, theo cách nói của Stumpy, là đã "làm lu mờ phần còn lại của đồ đạc trong nhà." Thế là việc tân trang lại căn lều trở thành một nhu cầu tất yếu. Những kẻ có thói quen la cà vào lều Stumpy để xem "The Luck tiến triển thế nào" dường như cũng đánh giá cao sự thay đổi ấy, và để giữ thể diện, tiệm tạp hóa đối địch của "Tuttle" cũng phải tự sửa sang lại bằng cách nhập về một tấm thảm và vài chiếc gương. Sự phản chiếu từ những chiếc gương này đối với diện mạo của Roaring Camp đã góp phần thúc đẩy những thói quen giữ gìn vệ sinh cá nhân nghiêm ngặt hơn. Một lần nữa, Stumpy lại áp dụng một hình thức kiểm dịch đối với những kẻ khao khát vinh dự và đặc quyền được bế The Luck. Đó là một sự đày ải cay đắng đối với Kentuck—kẻ vốn dĩ, với sự phóng khoáng của một bản tính hào sảng cùng thói quen sống nơi biên giới, đã bắt đầu coi mọi bộ quần áo như lớp da thứ hai của mình, thứ chỉ bong tróc đi khi mục rữa giống như da rắn—khi bị tước đoạt đặc quyền này vì những lý do thận trọng nhất định. Thế nhưng, sức mạnh tinh tế của sự đổi mới lớn đến mức sau đó, hắn đều đặn xuất hiện vào mỗi buổi chiều trong một chiếc áo sơ mi sạch sẽ cùng gương mặt vẫn còn tỏa sáng sau khi kỳ cọ. Những chuẩn mực vệ sinh xã hội và đạo đức cũng chẳng hề bị bỏ bê. "Tommy," kẻ bị cho là dành toàn bộ sự tồn tại của mình vào nỗ lực nghỉ ngơi không mệt mỏi, tuyệt đối không được phép bị làm phiền bởi tiếng ồn. Những tiếng hò hét và gào thét từng mang lại cho cái trại cái tên gọi chẳng mấy hay ho ấy nay không được phép vang lên trong phạm vi tai nghe thấy của lều Stumpy. Mọi người nói chuyện bằng giọng thì thầm hoặc hút thuốc với vẻ điềm tĩnh như người da đỏ. Những lời thô tục bị ngầm từ bỏ trong chốn linh thiêng này, và khắp cả trại, một kiểu chửi thề phổ biến được gọi là "Mẹ kiếp vận may!" và "Khỉ gió cái vận may!" đã bị vứt xó, bởi nó mang một hàm ý cá nhân hoàn toàn mới mẻ. Âm nhạc thanh nhạc không bị cấm đoán, vì được cho là có đặc tính xoa dịu, trấn an; và có một bài hát, được cất lên bởi "Man-o’-Jack," một thủy thủ người Anh đến từ các thuộc địa Úc của Nữ hoàng, rất được ưa chuộng như một khúc hát ru. Đó là một bản tường thuật ảm đạm về chiến tích của chiếc tàu "Arethusa, Seventy-four," cất lên bằng tông thứ trầm đục, kết thúc bằng một nốt ngân dài tắt dần ở phần điệp khúc của mỗi câu thơ: "Trên boong-g-g tàu Arethusa." Thật là một khung cảnh tuyệt đẹp khi nhìn Jack bế The Luck, đu đưa người từ bên này sang bên kia tựa như nhịp chùng của con tàu, và cất giọng ngâm nga giai điệu nhà binh ấy. Dù là nhờ nhịp đưa lắc đặc trưng của Jack hay do độ dài của bài hát—nó gồm tận chín mươi khổ thơ, và được tiếp tục với sự tận tâm đến tận cùng cay đắng—khúc hát ru ấy thường mang lại hiệu quả mong muốn. Vào những lúc như thế, đám đông thường nằm dài dưới những tán cây trong buổi chiều tà mùa hè dịu mát, rít tẩu thuốc và đắm mình trong những âm hưởng du dương. Một cảm giác mờ ảo rằng đây chính là hạnh phúc điền viên đã bao trùm lấy cả trại. —Cái loại thế này này,— gã Cockney Simmons lên tiếng, vừa ngả người thong thả chống củ chỏ, —thật là tuyệt diệu như ở thiên đường.— Nó khiến hắn nhớ lại Greenwich.

Vào những ngày hè dài đằng đẵng, The Luck thường được đưa ra khe núi—nơi khai quật ra kho báu vàng của Roaring Camp. Ở đó, trên một tấm chăn trải trên cành thông, cậu bé sẽ nằm ngắm trời mây trong khi đám đàn ông đang đầu tắt mặt tối dưới những con mương. Về sau, đã có những nỗ lực thô sơ nhằm trang trí cho cái lán nhỏ này bằng hoa và các loài cây bụi thơm, và thế nào cũng có người mang đến cho cậu một chùm kim ngân hoa dại, đỗ quyên, hay những đóa hoa sặc sỡ của loài Las Mariposas. Đám đàn ông bỗng nhận ra rằng có vẻ đẹp và ý nghĩa ẩn giấu trong những điều vụn vặt ấy—thứ mà họ từng vô tình dẫm đạp dưới chân suốt bao lâu nay. Một mảnh mica lấp lánh, một mảnh thạch anh nhiều màu, một viên sỏi sáng lấp lánh từ lòng suối, bỗng trở nên thật xinh đẹp trong đôi mắt đã được gột rửa và soi sáng ấy, và chúng luôn được cật lực cất dành riêng cho The Luck. Thật kỳ diệu biết bao khi chốn rừng thiêng và sườn đồi lại sản sinh ra ngần ấy báu vật "dùng được cho Tommy." Được vây quanh bởi những thứ đồ chơi mà chưa từng có đứa trẻ nào ngoài thế giới cổ tích có được, hy vọng là Tommy đã cảm thấy mãn nguyện. Cậu bé tỏ ra vô cùng hạnh phúc, dẫu cho ẩn chứa bên trong là một vẻ điềm tĩnh rất đỗi trẻ thơ, một thứ ánh sáng suy tư trong đôi mắt xám tròn xoe đôi khi khiến Stumpy phải lo lắng. Cậu luôn ngoan ngoãn và yên lặng, và sử sách còn ghi lại rằng có lần, khi đã bò ra khỏi cái "chuồng" của mình—một hàng rào bằng cành thông đan xen bao quanh chiếc giường—cậu đã ngã lộn đầu xuống khoảng đất mềm bên bờ vực, rồi cứ thế giữ nguyên tư thế chổng ngược mấy cái chân đốm lên trời trong suốt ít nhất năm phút với một vẻ điềm tĩnh chẳng hề nao núng. Cậu được kéo lên mà chẳng hề phát ra một tiếng khóc hờn nào. Tôi ngần ngại khi phải ghi lại vô số những câu chuyện khác về sự khôn ngoan của cậu vốn xuất phát từ lời kể có phần thiên vị của những người bạn. Vài câu chuyện trong số đó không phải là không mang màu sắc mê tín. —Vừa rồi tao có bò lên bờ vực,— Kentuck hào hứng kể lại trong trạng thái thở hổn hển một ngày nọ, —và thề có chúa là nó đang trò chuyện với một con chim giẻ cùi đậu trên đùi nó đấy. Chúng cứ tự nhiên và thân thiện với nhau hết chỗ nói, cứ lải nhải với nhau hệt như hai thiên thần nhỏ vậy.— Dẫu sao đi nữa, dù là đang bò trên thảm lá thông hay nằm ì ra ngửa mặt chớp chớp mắt nhìn những tán lá bên trên, thì đối với cậu, chim muông vẫn cất tiếng hót, sóc vẫn rúc rít và hoa cỏ vẫn khoe sắc thắm. Tự nhiên chính là vú em và là người bạn chơi đùa của cậu. Vì cậu, mụ sẵn sàng thả xuyên qua những kẽ lá những luồng ánh sáng vàng óng rọi thẳng vào tầm tay với; mụ gửi những làn gió lang thang đến thăm cậu mang theo hương thơm của nguyệt quế và nhựa thông; đối với cậu, những cây gỗ redwood cao ngất ngưởng gật đầu chào quen thuộc và buồn ngủ, những chú ong nghệ vo ve, và đàn quạ kêu quàng quạc hòa nhịp như khúc ca ru ngủ.

Đó chính là mùa hè hoàng kim của Roaring Camp. Đó là "thời kỳ thịnh vượng," và vận may đang đứng về phía họ. Các mỏ khai thác mang lại nguồn lợi nhuận kếch xù. Trại vô cùng bảo vệ những đặc quyền của mình và nhìn ngó người lạ bằng ánh mắt đầy nghi kỵ. Chẳng có sự khích lệ nào dành cho dòng người nhập cư, và để củng cố sự biệt lập của mình thêm phần hoàn hảo, họ đã tiến hành định đoạt trước phần đất ở cả hai phía bức tường núi bao bọc lấy khu trại. Điều này, cùng với tiếng tăm về biệt tài sử dụng súng lục một cách điêu luyện kỳ lạ, đã giúp giữ cho sự bất khả xâm phạm của Roaring Camp được bảo toàn. Người đưa thư nhanh—cầu nối duy nhất của họ với thế giới bên ngoài—thỉnh thoảng vẫn kể những câu chuyện kỳ diệu về khu trại. Hắn hay bảo rằng: —Họ có một con phố ở trên cái xứ ‘Roaring’ đó ăn đứt bất kỳ con phố nào ở Red Dog. Xung quanh nhà họ mọc đầy dây leo với hoa cỏ, và ngày nào họ cũng tự tắm rửa những hai lần. Thế nhưng họ cực kỳ cay nghiệt với người lạ, và họ tôn sùng một đứa bé da đỏ như thần thánh.—

Cùng với sự thịnh vượng của khu trại là mong muốn được cải thiện hơn nữa. Người ta đề xuất xây một khách sạn vào mùa xuân năm sau, và mời một hoặc hai gia đình đàng hoàng đến sinh sống ở đó vì lợi ích của The Luck, kẻ có lẽ sẽ được hưởng lợi từ sự đồng hành của phụ nữ. Sự hy sinh mà nhượng bộ đối với phái nữ này giáng xuống những gã đàn ông vốn mang tư tưởng hoài nghi dữ dội về phẩm hạnh và sự hữu ích chung của họ, chỉ có thể được giải thích bằng tình yêu thương dành cho Tommy. Vẫn còn vài kẻ tỏ ra kiên quyết phản đối. Thế nhưng quyết định đó không thể được thi hành trong suốt ba tháng, và nhóm thiểu số đành ngoan ngoãn nhượng bộ với hy vọng rằng sẽ có chuyện gì đó xảy ra để ngăn cản nó. Và điều đó đã thực sự xảy ra.

Mùa đông năm 1851 sẽ còn được ghi nhớ dài lâu ở vùng chân đồi. Tuyết phủ dày đặc trên dãy Sierras, và mọi con suối trên núi đều biến thành sông, và mọi con sông lại hóa thành hồ. Mỗi khe núi và vực sâu đều biến thành dòng nước xiết cuồn cuộn đổ xuống sườn đồi, quật ngã những thân cây khổng lồ và cuốn theo rác rưởi cùng mảnh vụn tràn ra vùng đồng bằng. Red Dog đã ngập chìm trong biển nước tới hai lần, và Roaring Camp thì đã nhận được cảnh báo trước. —Nước đã mang vàng đến những khe núi đó,— Stumpy nói. —Nó đã đến đây một lần và sẽ lại quay về đây thôi!— Và đêm hôm đó, nhánh Bắc đột ngột vượt qua bờ kè và càn quét qua thung lũng hình tam giác của Roaring Camp.

Giữa khung cảnh hỗn loạn của dòng nước lũ cuồn cuộn, những thân cây gãy đổ răng rắc và tiếng gỗ nứt toác, cùng màn đêm tưởng chừng như đang hòa quyện vào dòng nước để xóa nhòa thung lũng xinh đẹp, người ta chẳng thể làm gì nhiều để tập hợp lại cái trại đang tản mác. Khi ánh bình minh phá vỡ màn đêm, căn lều của Stumpy, nằm sát bờ sông nhất, đã biến mất. Ngược lên phía khe núi cao hơn, họ tìm thấy thi thể của người chủ nhân bất hạnh; thế nhưng niềm kiêu hãnh, hy vọng, niềm vui, The Luck của Roaring Camp đã biến mất không dấu vết. Họ đang lủi thủi quay về với nỗi buồn man mác thì một tiếng hò hét từ bờ sông níu chân họ lại.

Đó là một chiếc thuyền cứu hộ từ hạ lưu trôi lên. Họ cho biết đã vớt được một người đàn ông và một đứa trẻ sơ sinh trong trạng thái kiệt sức ở cách đó chừng hai dặm về phía hạ nguồn. Có ai nhận ra họ không, và họ có phải là người ở đây không?

Chỉ cần liếc mắt một cái là đủ để họ nhận ra Kentuck đang nằm đó, mình mẩy bầm dập và thương tích đầy mình, nhưng đôi tay vẫn ôm chặt lấy The Luck của Roaring Camp vào lòng. Khi họ cúi người kiểm tra cặp đôi kỳ lạ ấy, họ nhận ra đứa trẻ đã lạnh ngắt và chẳng còn nhịp đập. —Nó chết rồi,— một người lên tiếng. Kentuck hé mắt. —Chết rồi á?— hắn yếu ớt lặp lại. —Phải, bạn tôi ạ, và anh cũng sắp chết đến nơi rồi đấy.— Một nụ cười lóe lên trong đôi mắt của Kentuck đang lúc hấp hối. —Sắp chết á?— hắn lặp lại; —nó đang kéo tao đi cùng đấy. Hãy nhắn với mấy đứa rằng tao đang mang theo The Luck đây;— và gã đàn ông lực lưỡng ấy, bám chặt lấy đứa trẻ mỏng manh hệt như cách một kẻ chết đuối bám lấy cọng rơm, cứ thế trôi dạt vào dòng sông mờ ảo chảy mãi về phía biển khơi vô định.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của Bret Harte

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.