Việc đi học của Tôn Thiếu Bình thực sự quá đỗi gian nan. Những chàng trai mười bảy, mười tám tuổi như cậu, đang ở cái tuổi ăn tuổi lớn, ăn bao nhiêu cũng không thấy đủ. Thế nhưng mỗi bữa cậu chỉ có thể gặm hai cái bánh làm từ bột cao lương. Trước đây cậu từng nghe cha nói, trong xã hội cũ, địa chủ nuôi gia súc còn chẳng thèm dùng đến cao lương – đó là loại lương thực ít dinh dưỡng nhất. Vậy mà ngay cả thứ bột cao lương này, giờ đây cậu cũng không có đủ mà ăn. Theo sức ăn của cậu, mỗi bữa ít nhất phải cần đến bốn, năm cái bánh đen xì như vậy mới đủ. Chút thức ăn hiện tại chỉ là để không bị chết đói mà thôi. Nếu như suốt ngày ngồi trong lớp học thì còn cố mà chống đỡ được, nhưng thời buổi này lại "mở cửa học" (mở cửa trường học), học sinh ngoài việc tụm năm tụm ba chạy ngược chạy xuôi học công học nông ra, thì ở trường cũng chỉ học nửa ngày, lao động nửa ngày. Còn về việc học hành, thực ra căn bản là chẳng có giáo trình gì cả, toàn là tài liệu in thạch bản do địa khu phát xuống, trên lớp chủ yếu là đọc các bài xã luận trên báo. Từ ngày khai giảng đến nay, vẫn chưa học hành gì cho ra trò, cả lớp ngày nào cũng ngồi trong lớp học tập và thảo luận lý thuyết chuyên chính vô sản. Tất nhiên, phần lớn những người phát biểu đều là học sinh thành phố, còn những người từ nông thôn lên, ngoài vài cá nhân gan dạ ra, vẫn chưa ai dám lên tiếng.

Lao động hàng ngày là quy định bất di bất dịch, từ hai giờ chiều phải làm cho đến tận lúc ăn cơm tối. Đây là khoảng thời gian Tôn Thiếu Bình thấy khó khăn nhất. Mỗi khi cậu gánh một gánh đất rác từ dưới dốc ngoài cổng trường, mang lên khu đất núi phía sau trường, chỉ thấy hai mắt hoa lên, trời đất quay cuồng, tư duy hoàn toàn biến mất, chỉ còn lại đôi chân run rẩy đang cố gắng bò từng bước một cách cơ học trên đường núi.

Thế nhưng đối với Tôn Thiếu Bình, những điều này có lẽ vẫn còn chịu đựng được. Điều khiến cậu đau khổ nhất hiện giờ là sự tổn thương lòng tự trọng do nghèo khó mang lại. Cậu đã mười bảy tuổi, trong lồng ngực đập một trái tim nhạy cảm và e thẹn. Cậu khao khát được mặc một bộ quần áo tươm tất đứng trước mặt các bạn nữ; cậu ước gì mỗi ngày xếp hàng mua cơm, cũng có thể giống người khác nhận một phần thức ăn loại B, và mỗi bữa có thể ăn kèm một cái bánh bột trắng hoặc bánh bột vàng. Điều này không phải vì thèm ăn, mà là vì muốn sống một cách có tôn nghiêm. Cậu không hề xa xỉ mong muốn có được điều kiện ưu việt như học sinh thành phố, chỉ hy vọng có thể giống như đại đa số học sinh từ nông thôn lên là đã thấy thỏa mãn lắm rồi.

Nhưng điều này tuyệt đối không thể. Gia đình có thể để một chàng trai sức dài vai rộng như cậu không kiếm công điểm mà vẫn được ăn không ngồi rồi, cho phép cậu đến huyện lỵ học cấp ba, đã là điều không hề dễ dàng gì. Năm đó, để cậu và em gái được đi học, anh cả mười ba tuổi tốt nghiệp tiểu học, ngay cả thi lên cấp hai cũng không dám mơ tới, đã về nhà làm nông. Còn chị cả, từ nhỏ đến lớn ngay cả một ngày sách cũng chưa từng cầm. Giờ đây, ngoài việc vô cùng biết ơn những người thân yêu này, cậu còn có thể đưa ra thêm bất cứ yêu cầu nào với họ nữa chứ?

Thiếu Bình biết, cảnh nhà hiện giờ đã gần như sụp đổ. Bà nội tuổi gần tám mươi, nửa người bị liệt nằm trên giường; cha mẹ cũng đã già cả, tay chân yếu ớt, chẳng kiếm được mấy công điểm; em gái đã lên cấp hai ở công xã, tiền ăn mặc chi tiêu đều tăng lên; chị gái lại lấy phải người chồng không chịu làm ăn, một mình gồng gánh hai đứa con nhỏ, bữa đói bữa no, còn phải thường xuyên nhờ gia đình đùm bọc một ít lương thực cứu mạng – cha mẹ cậu thương hai đứa cháu ngoại nhỏ, vẫn thường đón chúng về nhà nuôi nấng.

Trong nhà thực tế chỉ có mỗi anh cả là lao động chính – mà anh ấy cũng mới chỉ hai mươi ba tuổi thôi! Người anh cả yêu quý đã gánh vác trách nhiệm nặng nề của gia đình từ năm mười ba tuổi; không có anh, cả nhà họ không biết sẽ suy sụp đến mức nào nữa!

Theo lẽ thường, với chừng ấy miệng ăn, cha và anh trai cùng lao động thì cuộc sống lẽ ra phải duy trì được. Nhưng suốt bao nhiêu năm nay, người nông dân khổ không ít, nhưng năm nào cũng thường tay trắng. Đội nghèo, thì gia đình làm sao mà không nghèo cho được? Hơn nữa, cha mẹ cả đời thật thà vô dụng, cái gốc đã nghèo đến tận xương tủy rồi. Năm nào cũng thiếu hụt, năm sau lại nghèo hơn năm trước, và xem ra chẳng còn chút hy vọng nào để khá hơn... Trong tình cảnh như vậy, cậu có thể học đến cấp ba, thì còn gì để nói nữa? Nói đi cũng phải nói lại, dù gia đình có chút gì ngon, đồ gì đẹp, cũng phải ưu tiên cho bà nội già yếu và em gái còn nhỏ; huống chi còn có hai sinh linh nhỏ bé đang há miệng chờ ăn của chị gái!

Cậu cảm thấy tự ti trong môi trường hiện tại. Mặc dù ở trong lớp cậu là người cao nhất, nhưng cậu cảm thấy mình thấp kém hơn người khác một cái đầu.

Mà nghèo khó lại khiến cậu trở nên tự trọng quá mức. Cậu thường cảm thấy người khác đang cười nhạo sự túng thiếu của mình, vì vậy trong lòng nảy sinh một tâm lý đối kháng lệch lạc với tất cả các bạn học có gia cảnh tốt. Cứ nói ngay đến bây giờ, cậu đã nảy sinh một tâm lý phản cảm dữ dội với Cố Dưỡng Dân, cậu lớp trưởng có phong thái vô cùng chững chạc kia. Mỗi khi nhìn thấy cậu ta đứng trên bục giảng, ăn mặc bảnh bao hợp thời, một tay điểm danh đầy tao nhã, tay kia giơ lên xem đồng hồ, một ngọn lửa giận dữ vô danh lại bùng cháy trong lồng ngực cậu, đè cũng không đè xuống được. Khi điểm danh, gọi đến tên ai, người đó đáp "có". Có một lần gọi đến tên cậu, cậu cố tình không lên tiếng. Lớp trưởng lườm cậu một cái, lại gọi tên cậu lần nữa, cậu vẫn không lên tiếng. Nếu là ở cấp hai, tình huống này có khi đã lập tức dẫn đến một cuộc xung đột bạo lực. Có lẽ vì mọi người mới lên cấp ba, chưa nắm rõ tình hình của nhau, lớp trưởng đối với kiểu khinh thường mang tính sỉ nhục này của cậu, đã chọn thái độ kiềm chế, rồi tiếp tục đi điểm danh người khác.

Sau khi điểm danh xong, cậu cùng Kim Ba, người bạn cùng thôn, đi ra khỏi lớp. Tên này hớn hở giơ ngón tay cái về phía cậu, nói: "Được!" "Tớ sợ thằng nhóc đó sẽ đánh nhau với tớ." Tôn Thiếu Bình sau đó lại thấy hơi hối hận vì hành vi vừa rồi của mình.

"Nó dám à!" Kim Ba trợn đôi mắt to tròn, nắm đấm khua khoắng trong không trung.

Kim Ba bằng tuổi cậu, nhưng người lại thấp hơn cậu một cái đầu. Da cậu ấy trắng trẻo, lông mày mắt mũi thanh tú, trông giống như con gái. Nhưng tính tình người này lại cứng rắn, làm việc gì tay chân cũng rất nhanh nhẹn. Lúc bình tĩnh thì như một cô nương, lúc hành động lại như một con hổ.

Cha của Kim Ba là tài xế xe tải của công ty vận tải địa khu, hoàn cảnh gia đình tốt hơn Tôn Thiếu Bình một chút, về mặt sinh hoạt trong lớp được coi là tầng lớp cao hơn. Mối quan hệ giữa Thiếu Bình và vị "phú ông" này lại đặc biệt tốt. Cậu và cậu ấy chơi với nhau từ nhỏ, tính cách rất hợp. Sau này lại luôn học cùng nhau. Ở trong thôn, cha của Kim Ba làm việc bên ngoài, nhà cậu ấy không thiếu những việc nặng nhọc, cũng thường là cha hoặc anh trai của Thiếu Bình đến giúp. Ngoài ra, em gái của Kim Ba cũng học cùng em gái cậu, hai đứa trẻ thân nhau như hình với bóng. Còn về sự giúp đỡ của Kim Ba đối với cậu, thì khỏi phải nói. Khi họ học cấp hai ở công xã, cách thôn mười mấy dặm đường, để tiết kiệm lương thực và tiền bạc, đều ăn cơm ở nhà – tối về, sáng hôm sau đến trường, tiện thể mang theo một bữa trưa. Mỗi ngày đi về hai mươi dặm đường, Kim Ba và Điền Nhuận Sinh, con trai của bí thư đại đội Điền Phúc Đường học cùng cậu, đều có xe đạp, chỉ có mình cậu là đi bộ. Kim Ba liền cho cậu đi nhờ xe. Sau hai năm, xe của Nhuận Sinh vẫn còn mới, còn xe của Kim Ba đã hỏng hóc tơi tả. Cha cậu ấy đành phải mua cho cậu ấy một chiếc mới. Giờ lên huyện lỵ, cách nhà sáu, bảy mươi dặm, mỗi thứ Bảy về nhà, cậu càng không thể thiếu chiếc xe đạp của Kim Ba. Ngoài ra, từ khi đến đây, Kim Ba còn mấy lần dúi cho cậu phiếu bột mì trắng. Tuy nhiên, cậu đều từ chối – vì thời buổi này phiếu bột mì của ai cũng chẳng dư dả gì; hơn nữa, mấy cái bánh bột mì trắng cũng chẳng giải quyết được gì, lại còn làm hư dạ dày của cậu... Haizz, dù việc đi học này gian nan là vậy, nhưng sâu thẳm trong lòng Tôn Thiếu Bình vẫn có một cảm giác vui sướng không nói nên lời. Cậu hiện giờ đã từ một xó xỉnh miền núi đến được với một thế giới rộng lớn. Đối với con trai của một nông dân nghèo mà nói, bản thân điều này đã là một việc vô cùng tuyệt vời rồi!

Mỗi ngày, chỉ cần trường không có việc gì, Tôn Thiếu Bình lại một mình đi dạo khắp nơi trong thành phố: phố lớn ngõ nhỏ, trong thành ngoài thành, bất cứ nơi nào chưa từng đến, cậu đều đi. Ngoại trừ một vài cơ quan khiến người ta kính sợ – như Ủy ban Cách mạng huyện, Ban Vũ trang huyện và Công an huyện, cậu hầu như đã đi qua sân của rất nhiều cơ quan – đa số đều là giả vờ đi vệ sinh để lừa ông lão trực cổng cho vào. Do chân ướt chân ráo đến, cậu cũng không cảm thấy bộ quần áo rách rưới này của mình có gì tủi hổ ở nơi công cộng, cứ tự do tự tại dạo chơi khắp mọi ngõ ngách của thành phố này. Trong khoảng thời gian đó, cậu đã thu nhận được vô số ấn tượng mới mẻ, thậm chí còn cảm thấy mùi khói than lan tỏa trên bầu trời thành phố cũng có một nét độc đáo riêng. Tất nhiên, rất nhiều điều mới mẻ nhìn thấy được cậu vẫn chưa thể hiểu hết, nhưng tất cả mọi thứ không nghi ngờ gì đều đã tạo ra ảnh hưởng đến tinh thần của cậu. Qua tấm gương của cuộc sống thành thị, cậu dường như nhìn rõ hơn ngôi làng mà mình đã sống hơn mười năm nay – trong cái thế giới cổ xưa quen thuộc đó, vốn dĩ nhiều điều có ý nghĩa, giờ đây nhìn lại dường như có chút nhạt nhẽo vô vị. Mà ở đó, nhiều sự vật vốn dĩ quan trọng trước đây cậu lại không để ý, thì giờ đây lại bất ngờ hiện lên sống động trong tâm trí cậu.

Ngoài kiểu dạo chơi vô định này, cậu hiện còn hình thành thói quen đọc sách ngoại khóa. Thói quen này bắt đầu từ năm cuối cấp hai. Có một lần cậu đến nhà Nhuận Sinh, phát hiện trên nắp hòm nhà họ có một cuốn sách dày kẹp mẫu giày của mẹ cậu ấy, tên sách là "Thép đã tôi thế đấy". Ban đầu cậu không để ý – một cuốn sách luyện thép thì có gì hay chứ? Cậu tùy tiện lật vài trang, lại cảm thấy có gì đó không đúng. Rõ ràng là sách luyện thép, nhưng bên trong lại không nói đến chuyện luyện thép luyện sắt, mà toàn kể về những chuyện dài ngắn của một người Liên Xô tên là Pavel Korchagin. Cậu bất ngờ nảy sinh sự tò mò mãnh liệt với cuốn sách kỳ lạ này. Cậu muốn xem rốt cuộc cuốn sách này là thế nào. Nhuận Sinh nói cuốn sách này là của chị cậu ấy – chị của Nhuận Sinh dạy học ở huyện lỵ, rất ít khi về nhà; cuốn sách này là mẹ Nhuận Sinh lấy từ thành phố về để kẹp mẫu giày.

Sau khi mẹ Nhuận Sinh đồng ý, cậu cầm cuốn sách vội vã trở về nhà, lập tức đọc ngay.

Cậu lập tức bị cuốn sách mê hoặc. Nhớ lại hôm sau là Chủ Nhật, bình thường cậu đều phải lên núi chặt một bó củi cho gia đình; nhưng hôm nay cậu chẳng đi đâu cả, một mình trốn sau đống rơm ở sân đập lúa của thôn, tham lam đọc hết cuốn sách trước khi trời tối. Pavel Korchagin, câu chuyện về người nước ngoài bình thường này, đã chấn động mãnh liệt tâm hồn nhỏ bé của cậu.

Sau khi trời tối hẳn, cậu vẫn chưa về nhà. Cậu một mình thẫn thờ ngồi bên sân phơi thóc, ngắm nhìn những vì sao đầy trời, nghe tiếng nước chảy róc rách của con sông nhỏ, chìm vào một luồng suy tư không nói nên lời. Luồng suy tư này vừa tán loạn phiêu du, lại vừa u sâu khó lường. Cậu bất ngờ cảm thấy, bên ngoài Thôn Song Thủy được bao bọc bởi những ngọn núi kia, còn có một thế giới rộng lớn. Và quan trọng hơn là, cậu hiện giờ mơ hồ nhận ra rằng, bất kể là người như thế nào, hay nói cách khác là dù người ta đang ở trong hoàn cảnh nào, đều có thể sống tốt biết bao! Trong khoảnh khắc đó, chất thơ của cuộc sống tràn ngập lồng ngực mười sáu tuổi của cậu. Trước mắt cậu không ngừng hiện lên gương mặt gầy gò của Pavel và dáng vẻ tràn đầy sức sống của anh. Đôi mắt anh không hề bị mù, mãi mãi xanh biếc nhìn cậu như một người anh em ở nơi xa xôi. Tất nhiên, cậu cũng không bao giờ có thể quên được cô con gái đáng yêu của nhà giàu, Tonya. Cô ấy thật tốt. Cô ấy từng yêu thương Pavel, con trai của người nghèo đến thế. Thiếu Bình đến tận cuối cùng cũng không hề ghét Tonya. Cậu đã rơi nước mắt vì cuộc chia tay cuối cùng của Tonya và Pavel. Cậu nghĩ: nếu như cậu cũng gặp được một người như Tonya thì tốt biết bao! Ngày hôm đó, cậu quên cả ăn, cũng không nghe thấy tiếng người nhà gọi mình. Cậu quên hết mọi thứ xung quanh, mãi đến khi trở về nhà, nghe thấy tiếng cha than phiền và nhìn thấy ánh mắt trách móc của anh trai, bưng bát cháo cao lương lạnh ngắt trên bếp lên, cậu mới trở lại với thực tế lạnh lùng của cuộc đời mình... Từ đó về sau, cậu đâm ra mê mẩn tiểu thuyết, đặc biệt thích đọc sách Liên Xô. Trước khi đến cấp ba, cậu đã đọc "Truyện Zoya và Shura".

Hiện tại, cậu đang tìm mọi cách để lùng sục sách trong thư viện của trường và thư viện văn hóa huyện. Những cuốn sách xuất bản gần đây cậu đều không thích xem, vì cậu đã đọc qua vài cuốn tiểu thuyết Liên Xô, so với những cuốn sách Trung Quốc mới này thì đối với cậu, chúng đã chẳng còn ý nghĩa gì nữa. Cậu chỉ lùng sục sách nước ngoài và sách Trung Quốc xuất bản trước Cách mạng Văn hóa.

Dần dần, ngày nào cậu cũng đắm chìm trong việc đọc sách. Khi rảnh rỗi, cậu lại nằm trong đống chăn đệm rách nát của mình đọc không dứt. Ngay cả khi đi dạo bên ngoài trường học, nách cũng kẹp một cuốn – dạo chơi chán chê rồi, lại tìm một nơi vắng vẻ để đọc. Sau đó, thậm chí còn phát triển đến mức khi đang họp lớp hoặc học tập chính trị, cậu cũng lén giấu sách dưới gầm bàn để đọc.

Chẳng bao lâu sau, hành vi không quan tâm đến chính trị vô sản, chỉ thích đọc "sách phản động" này của cậu đã bị người khác tố cáo với chủ nhiệm lớp. Kẻ chỉ điểm chính là cô nàng thọt Hầu Ngọc Anh ngồi không xa chỗ cậu. Đây là một cô bạn học thích quan tâm chuyện riêng của người khác. Khiếm khuyết về sinh lý dường như mang lại khiếm khuyết nào đó về tâm lý: trong cuộc sống, cô ta quan tâm nhất là khuyết điểm của người khác, dường như muốn ra sức chứng minh rằng tất cả mọi người trên thế giới này đều không hoàn hảo – chân các người tốt hơn tôi, nhưng những chỗ khác có lẽ lại không bằng tôi! Hầu Ngọc Anh khi thảo luận thường là người phát biểu đầu tiên, giải thích lý thuyết chuyên chính vô sản đạo lý đâu ra đấy như các cán bộ vậy. Lúc lao động mặc dù chân không tốt, nhưng luôn tranh giành làm việc. Tất nhiên cũng thích làm một số việc tốt; đồng thời lại như bí thư ủy ban kiểm tra kỷ luật giám sát tất cả các hành vi không phù hợp với yêu cầu cách mạng trong lớp.

Ngày hôm đó lớp học tập bài xã luận "Cán bộ lãnh đạo làm gương học tập cho tốt" của "Nhân dân Nhật báo", chủ nhiệm lớp chủ trì, lớp trưởng Cố Dưỡng Dân đọc báo. Tôn Thiếu Bình chẳng nghe lấy một câu, cúi đầu lén lút đọc tiểu thuyết dưới gầm bàn. Cậu hoàn toàn không phát hiện ra cô nàng thọt đã ra hiệu cho thầy chủ nhiệm về hành vi không quy củ của mình. Mãi đến khi thầy giáo đi đến trước mặt cậu, giật phắt cuốn sách từ tay cậu, cậu mới bàng hoàng tỉnh ngộ. Cả lớp tức thì cười ồ lên. Cố Dưỡng Dân không đọc báo nữa, cậu ta trông có vẻ như là một người ngoài cuộc, nhưng Tôn Thiếu Bình cảm thấy lớp trưởng rõ ràng đang mang thái độ hả hê, xem thầy giáo sẽ xử lý cậu như thế nào.

Chủ nhiệm lớp đặt cuốn sách tịch thu được lên bàn giáo viên, ban đầu không nói gì, bảo Cố Dưỡng Dân đọc tiếp.

Sau khi học xong, thầy giáo gọi cậu đến ký túc xá, bất ngờ trả lại sách cho cậu và nói: " "Hồng Nham" là một cuốn sách hay, nhưng sau này em đừng đọc trong giờ học nữa. Đi đi..."

Tôn Thiếu Bình bước ra khỏi phòng thầy giáo với lòng biết ơn. Cậu không nhìn thấy một chút trách móc nào trong mắt thầy giáo, ngược lại còn chan chứa một sự thân thiết và nhiệt tình. Chuyện nhỏ này khiến cậu càng thêm trân trọng sách. Phải rồi, ngoài mỗi ngày vài cái bánh cao lương đen mỗi ngày ra, cậu còn có gì nữa? Chỉ có những cuốn sách này mới khiến cậu cảm thấy sống vẫn còn rất có ý nghĩa, tinh thần của cậu mới có thể được an ủi đôi chút, và khơi dậy niềm khao khát tốt đẹp nào đó đối với cuộc sống tương lai của chính mình – không có điều này, cậu không thể vượt qua nổi mỗi ngày gian nan đau khổ trước mắt. Mà trong cuộc sống trước mắt của cậu, thực tế còn có một việc nhỏ khiến cậu không thể nói rõ, mang lại một chút ấm áp và vui vẻ cho nội tâm cậu. Việc này thực ra chúng ta đã biết rồi, đó là: mỗi ngày khi đến giờ ăn, lúc mọi người đã tan hết mà chỉ còn một mình cậu đi lấy hai cái bánh đen kia của mình – mỗi khi như thế, cậu luôn có thể nhìn thấy một người khác cũng làm cùng một việc như vậy.

Tất nhiên, lúc ban đầu, cậu và cô bạn học tên là Hác Hồng Mai kia đều chẳng ai liên quan đến ai, mỗi người lấy bánh của mình rồi rời đi.

Không biết là ngày nào, khi cô ấy đi ngang qua, đã nhìn cậu một cái. Cậu cũng nhìn cô ấy một cái. Mặc dù chẳng ai nói câu nào, nhưng thực tế đã nói rồi. Con người trong cuộc sống thường có một loại ngôn ngữ không cần lời nói. Từ đó về sau, sự "trò chuyện" bằng ánh mắt này ngày càng nhiều hơn.

Tôn Thiếu Bình phát hiện ra, Hác Hồng Mai thực tế là nữ sinh xinh đẹp nhất lớp. Chỉ vì cô ấy ăn mặc rách rưới, cộng thêm khuôn mặt xanh xao, mới khiến cho tất cả mọi người đều không phát hiện ra điều này. Nam thanh niên ở độ tuổi này, lại vừa mới có chút tri thức, thường thích tỏ ra ga lăng với mấy "cô nàng thành phố". Đặc biệt là những nam sinh mới từ nông thôn lên, trong mắt họ, con gái cán bộ thành phố dường như đều là tiên nữ hạ phàm. Tất nhiên, nam nữ thanh niên ở độ tuổi này còn chưa thể nói là yêu đương nghiêm túc, nhưng họ chắc chắn đã hiểu một cách nông cạn về chuyện này, và chính vì vừa mới hiểu, nên có sự nhiệt huyết lớn hơn so với những người đã từng trải. Haizz, ai mà chẳng từng trải qua cái độ tuổi ấy chứ? Trong cái độ tuổi xao động bất an kiểu Werther này, bất kỳ cảm xúc nhỏ bé nào giữa khác giới cũng có thể dấy lên những cơn sóng cuồng phong trong lòng một thiếu niên!

Tôn Thiếu Bình hiện tại vẫn chưa đến mức độ đó. Cậu chỉ cảm thấy, trong cuộc sống túng quẫn như vậy, có một cô gái dùng ánh mắt thân thiết và thiện chí như thế để quan tâm đến mình, khiến cậu cảm thấy ấm áp vô hạn. Đôi má gầy gò đáng thương của cô ấy, chiếc cổ thon dài của cô ấy, bộ quần áo rách rưới vừa đủ che đậy sự xấu hổ của cô ấy, đều làm gợn lên một làn sóng như nước xuân trong lòng cậu.

Sau khi họ "trò chuyện" bằng ánh mắt như vậy một thời gian, cuối cùng vào một ngày nọ, cô ấy lấy xong hai cái bánh bột đen, ngập ngừng đi đến trước mặt cậu, khẽ hỏi: "Hôm đó, cuốn sách bị thầy giáo tịch thu của bạn, tên là gì?"

" "Hồng Nham". Tớ mượn ở thư viện văn hóa huyện." Cậu trả lời, tay cầm cái bánh đen khẽ run. Cô ấy ở quá gần cậu, cậu không dám nhìn cô ấy nữa. Cậu rất không tự nhiên cúi đầu xuống, nhìn vào hai vật đen xì trong tay mình. "Trong đó có Giang chị..." Cô ấy vốn không căng thẳng, nhưng thấy cậu không tự nhiên như vậy, giọng cũng có chút không tự nhiên.

Cậu vội nói: "Đúng. Sau này hy sinh rồi... rất bi tráng!" Cậu thêm vào một từ mà mình cho là rất đắt giá, đầu vẫn cúi thấp.

"Còn có bà lão hai súng nữa." Cô ấy lại nói.

"Bạn cũng đọc cuốn sách này à?" Lúc này cậu mới dám ngẩng mí mắt lên nhìn cô ấy một cái. "Tớ chưa đọc. Trước đây nghe cha tớ kể câu chuyện trong đó."

"Cha bạn? Cha bạn đã đọc à?"

"Ừ."

"Cha bạn là...?" Thiếu Bình rõ ràng có chút kinh ngạc về cô bạn học ăn mặc rách rưới này, cha cô ấy lại từng đọc "Hồng Nham", vì vậy không hiểu nổi cha cô ấy làm nghề gì. "Cha tớ là nông dân, thành phần không tốt, là địa chủ, không, ông nội tớ là địa chủ, cho nên..."

"Vậy cha bạn từng đi học à?"

"Cha tớ chưa từng đi học. Ông nội tớ từng học. Chữ của cha tớ là do ông nội tớ dạy. Ông nội tớ mất sớm rồi... Tớ chưa đọc tiểu thuyết "Hồng Nham", nhưng tớ biết hát những bài hát trong vở kịch "Hồng Nham". Tên của tớ là do cha tớ lấy từ lời bài hát đó. Trong vở kịch đó có một câu lời hát là: Hồng Nham trên, Hồng Mai nở..."

Cô ấy cứ nhẹ nhàng thong thả nói như vậy, cậu thẫn thờ lắng nghe.

Cô ấy đột nhiên đỏ mặt nói: "Sách của bạn đã trả chưa?"

Cậu nói: "Chưa."

"Có thể cho tớ mượn xem không?"

"Được!" Cậu sảng khoái trả lời.

Thế là, ngày hôm sau cậu đã giao cuốn sách vào tay cô ấy.

Sau đó, bất cứ cuốn sách nào Tôn Thiếu Bình đọc qua, đều cho Hác Hồng Mai mượn xem. Cho dù là cậu cho cô ấy mượn sách, hay cô ấy trả sách cho cậu, hai người không hẹn mà cùng làm một cách lén lút. Họ đều biết, một nam sinh và một nữ sinh qua lại thân mật quá mức như vậy, nếu để các bạn trong lớp phát hiện ra, sẽ gây ra phản ứng gì – thì họ cũng đừng hòng có ngày nào yên ổn để sống nữa!