Tôn Thiếu An về nhà, trời vẫn chưa tối. Người nhà đã ăn xong cơm tối—phần cơm để lại cho anh vẫn còn nóng trong nồi. Bố vừa buông bát là đã ra mảnh đất trồng thuốc lào ngoài sân bận rộn rồi. Tú Liên đang rửa mặt cho Hổ Tử—cô đợi anh ăn cơm xong là chuẩn bị cùng nhau về trạm chăn nuôi ở Điền Gia Khất Láo.

Thiếu An lấy kẹo hoa quả trong túi áo ra đặt lên giường sưởi cho con trai, rồi áy náy cười với những người lớn trong nhà, nói: "Con có chút việc, về vội quá, không kịp mua gì cho mọi người..."

Người lớn chẳng ai nói gì, thậm chí còn chẳng buồn nghe anh nói—họ vốn dĩ chẳng bao giờ nghĩ đến chuyện đi chợ về lại phải mua thứ gì đó.

Thiếu An vội vàng xới hai bát cơm ăn, rồi bảo vợ: "Em cứ về trước đi, anh có việc muốn bàn với bố một chút. Lát nữa anh về ngay."

Tú Liên hôn Hổ Tử một cái rồi đứng dậy ra về. Hổ Tử vẫn luôn ngủ ở bên này với ông bà.

Thiếu An đặt bát xuống, quẹt miệng một cái rồi đi ra sân, nói với người bố đang bận rộn: "Bố, con có việc muốn bàn với bố một chút..."

Lão Tôn Ngọc Hậu phủi đôi bàn tay dính đầy bùn đất, từ mảnh đất trồng thuốc lào đi ra, rồi ngồi xổm đối diện với con trai trên khoảng đất trống ngoài sân.

Thiếu An cuốn xong một điếu thuốc lào, đợi bố tra thuốc vào nõ rồi lấy bật lửa châm cho cả hai người.

Sau đó, anh thuật lại đầu đuôi câu chuyện mà Lưu Căn Dân ở công xã nói với mình cho bố nghe.

Tôn Ngọc Hậu nghe con trai nói xong thì ngẩn người ra một lúc; rồi bất giác dùng ngón tay vạch những đường trên mặt đất—đây là cách ông làm tính. Ông không vạch con số, mà là những dấu chấm, gạch trông như tinh tượng đồ cổ; ngoài ông ra, chẳng ai hiểu nổi sự huyền diệu trong đó. Bình thường những khoản tính toán đơn giản, lão Ngọc Hậu đều nhẩm tính; hễ gặp con số phức tạp, ông lại dùng ngón tay vạch ra kiểu "tinh tượng đồ" này trên mặt đất. Tôn Ngọc Hậu vạch trên đất một lúc, ngẩng đầu lên nói: "Trừ đi chi phí tạp nham, một ngày có thể kiếm được không ít tiền."

Khoản tính toán này Tôn Thiếu An đã sớm tính qua, anh nói: "Đúng là vậy." "Nhưng mà không mua nổi súc vật!" Tôn Ngọc Hậu nhìn con trai nói. "Công việc này vất vả nặng nhọc, lừa thì không được, phải dùng la; mà cái này phải mất cả ngàn mới mua được! Chúng ta vay trăm hai trăm tay đã run rồi. Nhiều tiền thế này sao dám vay? Nếu công gia cho vay hết thì còn dễ nói. Nhưng người ta chỉ cho bảy trăm tệ, còn lại phải vay tư nhân. Tư nhân thì ai có nhiều tiền thế? Cho dù người khác có, chúng ta có vay được không? Chẳng lẽ lại mở miệng hỏi nhà Kim Tuấn Hải lần nữa? Số tiền vay khi con cưới vợ, nếu không nhờ Thiếu Bình dạy học có chút phụ cấp, e là bây giờ vẫn chưa trả hết cho người ta... Nói đi cũng phải nói lại, dù là khoản vay của công gia cũng bị giới hạn thời gian trả, hơn nữa còn phải gánh lãi..."

"Dù thế nào đi nữa, chỉ cần mua được súc vật, làm một hai tháng, trả hết nợ rồi vẫn còn dư được không ít tiền!" Thiếu An thấy bố bị chuyện vay nợ làm cho sợ hãi, đã quên mất khoản lợi nhuận mà anh vừa tính xong.

Tôn Ngọc Hậu lúc này mới sực tỉnh, việc vay nợ lần này không giống như vay nợ lúc Thiếu An cưới vợ—đây là vay vốn kiếm lời cơ mà!

Tuy nhiên, ông vẫn đầy lo âu nói với con trai: "Đây là một khoản tiền lớn! Bố bị ám ảnh chuyện vay nợ rồi, ai biết trong việc này có nguy hiểm gì không? Với lại, mấy trăm tệ con định vay ai?"

Thiếu An không nói gì nữa. Anh biết vay mấy trăm tệ này ở đâu đây? Anh thở dài một tiếng, vứt mẩu thuốc lá đi, hai tay ôm lấy đầu gối, gục sâu đầu xuống, chỉ nghe thấy tiếng bố bên cạnh hút thuốc "bập, bập" đầy nặng nề. Giữa không gian tĩnh lặng, từ phía xa trong lòng sông Đông Lạp, vọng lại tiếng bò rống.

Trời đã tối sầm lại.

Một lát sau, Thiếu An ngẩng đầu lên, nói với bố: "Vậy mai con nhắn lại với Căn Dân, bảo anh ấy tìm người khác làm việc này đi."

Bố bất lực nói: "Để người ta làm vậy. Không có khoan kim cương, không làm nổi đồ sứ..."

Sau khi Tôn Thiếu An về đến nhà bên trạm chăn nuôi, Tú Liên đã nằm trong chăn, nhưng vẫn chưa ngủ, đèn vẫn bật sáng.

Thiếu An vừa cởi quần áo vừa hỏi cô: "Sao em ngủ rồi mà vẫn thắp đèn đốt dầu thế?"

"Em sợ..." vợ anh nói.

Khi nằm cùng Tú Liên, Thiếu An vẫn không nhịn được mà thở dài vì đã bỏ lỡ một khoản thu nhập lớn nhất từ trước đến nay.

Tú Liên cảnh giác trừng đôi mắt to tròn lên, hỏi chồng: "Anh bị sao thế?" Thiếu An bèn kể lại chuyện kéo gạch cho vợ nghe.

Tú Liên nghe anh nói xong, liền ngồi nửa người trần trong chăn, vui vẻ nói: "Nếu có thể kiếm được một khoản lớn như vậy, thì chúng ta không chỉ có thể làm nhà đất, mà xây kiên cố vài gian nhà đá cũng đủ rồi!"

Cô lại nghĩ ngay đến "chủ đề" của mình.

Thiếu An âu yếm đẩy vợ nằm xuống chăn, nói: "Em đấy! Cẩn thận kẻo lạnh... Đây đều là nói suông thôi! Lấy đâu ra chỗ để vay mấy trăm tệ mua súc vật chứ?"

Tú Liên đầy phấn khích lại lần nữa bò dậy, hai tay đặt lên ngực vạm vỡ của chồng, nói: "Việc này anh đừng có lo! Chúng ta viết một bức thư gửi cho bố em ở Sơn Tây, bảo bố nghĩ cách vay tiền cho chúng ta! Em biết mà, anh rể em cũng có chút tiền tiết kiệm!"

Thiếu An nghe Tú Liên nói vậy, cũng bật dậy khỏi chăn, nói: "Cách này có thể thử đấy!"

Hai vợ chồng bèn ngồi trần trong chăn, bàn bạc chuyện vay tiền từ nhà mẹ đẻ của Tú Liên.

"Thôi quyết định thế đi! Bây giờ ta viết thư về nhà, mai gửi đi luôn!" Tú Liên nóng lòng nói, rồi không mảnh vải che thân nhảy xuống giường sưởi, tìm chiếc bút máy cũ kỹ hồi Thiếu An đi học, lại xé mấy tờ giấy trắng viết dở ở cuối vở bài tập của Lan Hương. Cô quay lại giường, dịch đèn dầu hỏa đến sát bên cạnh. Thế là, hai người tốt nghiệp tiểu học nằm sấp trên giường sưởi, đè giấy lên gối mà viết thư cho Hạ Diệu Tông ở Sơn Tây. Tú Liên biết làm thế nào để lay động lòng bố mình, cho nên cô đọc nội dung, Thiếu An chắp bút. Hai vợ chồng loay hoay mãi mới viết xong thư.

Lúc này cả hai đều không ngủ được nữa, thừa lúc hứng khởi làm xong chuyện ân ái, lại ôm nhau trò chuyện suốt nửa đêm. Hai người phấn khởi hồi tưởng lại quá khứ quen biết, nói về cuộc sống hiện tại, vạch ra viễn cảnh tương lai...

Sáng hôm sau khi ăn cơm, Thiếu An kể cho bố nghe chuyện anh viết thư mượn tiền nhà bố vợ.

Tôn Ngọc Hậu nói: "Nhà bố vợ con cũng đâu phải ngân hàng! Liệu có đưa ra được nhiều tiền thế không? Nếu ông ấy có thể cho con vay số tiền này, thì con cứ theo ý mình mà làm, bố không quản đâu." "Nếu con nhận thầu khoán đi xa, sắp đến thu hoạch mùa thu bận rộn, bố sẽ phải chịu vất vả. Với lại, cũng không biết mấy nhà khác trong tổ có muốn con đi không..."

"Sao họ lại không muốn? Con nộp tiền thầu cho tổ, cuối năm mọi người lại có chút tiền mặt để chia. Nhìn ngay trước mắt, vấn đề ăn uống tạm thời không đáng lo, nhưng tiền nong thì vẫn thiếu như trước, mọi người ai chẳng mong có chỗ kiếm tiền? Còn chuyện thu hoạch mùa thu, cái này không giống với đội sản xuất hồi xưa, ai cũng để tâm hết! Chẳng mấy chốc là xong việc lớn thôi. Trong nhà có bố một sức lao động là đủ rồi. Chỉ cần con mua nổi súc vật. Con cứ đi đi! Vả lại, con đâu phải nhận thầu quanh năm, công việc đó làm một hai tháng chẳng phải xong sao?"

Thiếu An nói: "Theo giá thầu hiện nay, mỗi tháng nộp cho đội năm mươi tệ, con sẽ nộp thêm mười tệ nữa..."

Thái độ của người bố đã xóa bỏ những lo lắng khác của Thiếu An. Bây giờ anh chỉ chờ thư hồi đáp từ Sơn Tây.

Thế nhưng, liệu anh và Tú Liên có quá tự tin vào chuyện nhà ngoại cho mượn tiền không? Nhà bố vợ có khoản tiền này không? Cho dù có, liệu họ có cho mượn không? Thường Hữu Lâm là con rể ở rể, nếu bố vợ có ý giúp đỡ, liệu "nhân vật" đó có gây khó dễ không? Từ khi Tú Liên kết hôn với anh, họ vẫn chưa về lại Sơn Tây, tình hình ở đó bây giờ họ hoàn toàn mù tịt...

Vài ngày sau, lá thư từ Sơn Tây cuối cùng cũng đến.

Bức thư này khiến Thiếu An và Tú Liên vui mừng hớn hở! Thư do Thường Hữu Lâm viết cho họ. Anh rể cho họ biết trong thư, sau khi nhận được thư, cả nhà đều rất sẵn lòng giúp đỡ họ khoản tiền này. Thường Hữu Lâm còn bảo họ rằng, anh đã hỏi thăm rồi, giá súc vật lớn ở bên Sơn Tây rẻ hơn bên này, cho nên anh khuyên Thiếu An cầm số tiền vay được, đến Sơn Tây một chuyến. Để anh giúp họ mua một con la tốt...

Sau khi nhận thư, Thiếu An bàn bạc với người nhà rồi lập tức đến Thạch Ngật Tiết tìm Lưu Căn Dân. Căn Dân lập tức giúp anh vay bảy trăm tệ ở tín dụng xã công xã, và báo cho người anh họ đang học cấp ba ở huyện biết chuyện Thiếu An sắp tới kéo gạch. Thiếu An cầm số tiền vay, lấy cái túi len lần trước bỏ quên ở lò làm việc của Căn Dân, trước tiên chạy xuống thôn Hạ mua một chiếc xe cút kít với giá bảy mươi tệ, đến tối mịt mới quay về Song Thủy Thôn. Ngày hôm sau, anh ngồi xe buýt đến nhà bố vợ ở Sơn Tây.

Sau khi đến Sơn Tây, Thường Hữu Lâm lấy ra bốn trăm tệ, dẫn Thiếu An đến trấn Liễu Lâm mua một con la màu xanh sắt, ba tuổi với giá chín trăm chín mươi tệ... Lúc từ Sơn Tây quay về, Thiếu An không cần ngồi xe buýt nữa. Anh vắt chiếc túi lên lưng la, cưỡi con vật đi về. Con la này vóc dáng hùng tráng, răng xanh sức khỏe tốt, lông bóng mượt như lụa, trên đường đi đâu cũng được người ta khen ngợi. Khi sắp qua Hoàng Hà, có người ra giá một nghìn một trăm tệ muốn mua nó. Nhưng dù giá cao hơn nữa thì bây giờ Thiếu An cũng không bán.

Chiều ngày hôm sau, Thiếu An cưỡi la đến cầu lớn Hoàng Hà.

Mấy lần trước đi về Sơn Tây đều đi bằng ô tô, lúc qua cầu không thể ngắm kỹ Hoàng Hà, rất sốt ruột. Bây giờ anh không thể chờ đợi được nữa, nhảy xuống khỏi lưng la, buộc con vật vào một hòn đá, rồi mang theo sự xúc động khó tả, đi ra giữa cầu, cúi người lên lan can cầu.

Anh lập tức cảm thấy chóng mặt và hồi hộp... Trước mắt là một màu vàng như lúa mì. Những con sóng cuồn cuộn như vô số dã thú chen chúc nhau chạy rống lên từ thung lũng xa xôi tràn tới, ùa thẳng vào ngực anh. Hai bên bờ vách đá dựng đứng như dao cắt. Đá đen xanh như sắt, phía sau hai bờ sông sắt thép ấy lại là những ngọn núi đất vàng trải dài vô tận. Lúc này, mặt trời lặn phía tây vừa đỏ vừa to vừa tròn, nhuộm núi đất vàng và nước Hoàng Hà thành một màu cam đỏ. Giữa những con sóng cuồn cuộn phía xa, bỗng nhiên thấp thoáng hiện ra một chấm đen đang nhảy nhót, và loáng thoáng nghe thấy tiếng gào thét như xé lòng. Dần dần nhìn rõ ra, đó là một chiếc thuyền ăn nước rất sâu. Con thuyền như mũi tên lao xuống từ dòng nước, chỉ trong chớp mắt đã đến trước gầm cầu. Đây là một chiếc thuyền gỗ nhỏ chở than đá, tưởng chừng như lúc nào cũng có thể bị lật úp vào dòng nước vàng sôi sục này. Những người lái thuyền đều cởi trần, liều mạng hét lớn, xuyên qua gầm cầu...

Thiếu An lập tức quay người lại, thấy con thuyền trong chớp mắt đã trôi xuống hạ lưu—hạ lưu mặt sông rộng rãi, thuyền đi dường như chậm lại. Lúc này, anh thấy một con thuyền khác đang ngược dòng, ở mép sông như con bọ cánh cứng chậm chạp di chuyển về phía cầu lớn. Sợi dây kéo thuyền căng cứng như dây cung, đè nặng lên vai một nhóm phu kéo thuyền mình trần. Những người này gần như phải dùng cả tay lẫn chân bò trên con đường nhỏ cheo leo giữa vách đá; tiếng "ư ử" như tiếng rên rỉ vọng ra từ sâu thẳm đất mẹ... Trong tiếng rên rỉ đau đớn đó, con thuyền xuôi dòng đã trôi ra vùng nước lặng; tiếp đó là tiếng hát phóng khoáng của lái đò vọng lại—

Anh có biết,

Thiên hạ Hoàng Hà có mấy chục khúc quanh?

Mấy chục khúc quanh, mấy chục con thuyền?

Trên mấy chục con thuyền, mấy chục cái sào?

Mấy chục lái đò điều khiển con thuyền?

Tiếng đáp lại của các bạn thuyền tựa như sấm rền—Tôi có biết,

Thiên hạ Hoàng Hà chín mươi chín khúc quanh, chín mươi chín khúc quanh, chín mươi chín con thuyền, chín mươi chín con thuyền, chín mươi chín cái sào, chín mươi chín lái đò điều khiển con thuyền!

Con thuyền và tiếng hát đều dần dần xa khuất... Tôn Thiếu An đứng bên cầu lớn, hai tay nắm chặt lan can cầu, mười ngón tay như muốn cắm sâu vào trụ bê tông, anh cảm thấy lồng ngực như đang bốc cháy, cổ họng cũng hơi khô khốc. Trong lòng anh trào dâng một luồng nhiệt huyết khó kiềm chế, dường như dòng nước cuồn cuộn không dứt kia đã chảy vào huyết quản của anh rồi! Anh rời khỏi bên cầu, đi qua tháo dây cương con vật, nhảy lên lưng, nhanh như gió băng qua cầu lớn, lao về phía bờ tây Hoàng Hà...