Trong vài tháng nay, Điền Nhuận Diệp đã rơi vào nỗi khổ tâm vô cùng lớn. Cô cứ giằng xé giữa cuộc hôn nhân được người khác mai mối và tình yêu tự do của bản thân. Gia đình ba người nhà Lý Hướng Tiền cùng với thím của cô đã tạo thành một đội ngũ mai mối thay phiên nhau tấn công cô, trong khi người mà cô yêu là Tôn Thiếu An thì lại cứ né tránh cô. Cả ngày cô lo lắng đến mức thất thần, không biết phải làm sao cho phải. Một cô gái hai mươi hai tuổi sống nhờ nhà người khác như cô, hoàn cảnh hiện tại thì có thể tưởng tượng được. Cô không có vốn liếng và dũng khí nào để từ chối một cách quyết liệt hai gia đình lẫy lừng ở huyện — mà trong đó lại có một nhà là người thân và ân nhân của cô, chưa kể họ cũng thực lòng muốn tốt cho cô.

Tất cả những chuyện này có thể tạm gác sang một bên. Giả sử Tôn Thiếu An thực sự có thể cưới cô, cô hoàn toàn có thể mặc kệ tất cả những điều đó. Thế nhưng, điều khiến cô đau khổ là tiếng gọi tình yêu của cô dành cho anh Thiếu An yêu dấu lại chẳng hề có lời đáp lại... Kể từ lần cô nhét mảnh giấy trong phong bì vào tay Thiếu An trên con đường ở Thạch Ngật Tiết, chẳng bao lâu sau cô đã trở về Song Thủy Thôn vào một ngày thứ Bảy. Cô muốn gặp Thiếu An càng sớm càng tốt để nói chuyện cho rõ ràng mọi việc.

Ngày hôm đó sau khi ăn cơm trưa ở nhà xong, cô nói với bố mẹ mình rằng cô muốn ra ngoài thăm hỏi một vài nhà trong thôn, rồi cô hứng khởi đi đến nhà Thiếu An.

Thế nhưng, sau khi đến nhà Thiếu An, cô mới nghe mẹ Thiếu An nói rằng anh không về nhà ăn cơm trưa — bây giờ chính là mùa bận rộn cày cấy, để tiết kiệm thời gian, trong khoảng thời gian này người làm ruộng không về nhà vào buổi trưa, đều đem cơm ra tận ruộng để ăn.

Cô miễn cưỡng che giấu nỗi thất vọng của mình, cùng mẹ Thiếu An chuyện trò thân thiết một lúc, rồi đặt gói bánh điểm tâm cô mang cho bà của Thiếu An xuống, đành thất thểu cáo từ. Tuy nhiên, lúc sắp đi, cô cứ dặn đi dặn lại mẹ Thiếu An rằng, đợi khi "Thiếu An tối về hãy bảo anh ấy, nói rằng trưa mai nhất định phải về nhà ăn cơm, cô có việc muốn nói với anh. Tuyệt đối không được chậm trễ! Vì chiều mai cô phải quay lại trường học rồi". Mẹ Thiếu An liền miệng hứa chắc nịch.

Vốn dĩ Nhuận Diệp định tối hôm đó lại đến, nhưng trời tối đen như mực ra khỏi nhà thì người nhà sẽ không yên tâm. Hơn nữa, buổi tối cả nhà Thiếu An đều đã về, họ không có cách nào để nói chuyện. Tất nhiên, cô cũng không dám hẹn Thiếu An ra bãi đất hoang vào buổi tối — nhỡ đâu bị người trong thôn nhìn thấy, lời ra tiếng vào lan truyền đi, đối với cả hai gia đình đều không tốt. Vẫn là buổi trưa tốt hơn! Nhà Thiếu An không có ai, họ có thể ở trong sân nhà anh muốn nói gì thì nói!

Trưa hôm sau, cô vội vàng đầy hứng khởi lại đến nhà Thiếu An. Khi đi lên con dốc nhỏ dẫn vào nhà họ, tim cô đập loạn xạ, thở hổn hển, thậm chí phải đứng lại đợi bình tĩnh hơn một chút mới vào sân.

Điều làm cô nản lòng là Thiếu An vẫn chưa về!

Cô suy nghĩ: Thiếu An là đội trưởng, phải sắp xếp sản xuất, có lẽ sẽ về muộn một chút, cô nên kiên nhẫn đợi thêm một lát.

Mẹ Thiếu An cũng rất sốt ruột, nói với cô: "Tối hôm qua mẹ đã dặn Thiếu An mấy lần rồi, nói là con bảo nó dù thế nào trưa nay cũng phải về một chuyến, có việc gấp..." "Vậy lúc đó anh ấy có đồng ý không ạ?" Cô nôn nóng hỏi.

"Nó chỉ 'ừ' một tiếng..."

Chao ôi! Cái tiếng "ừ" đó, là đồng ý sẽ về, hay chỉ biểu thị rằng nó đã biết chuyện này, còn việc có về hay không thì chưa chắc?

Nhuận Diệp ngồi bên mép giường sưởi nhà bác thím, vừa đợi Thiếu An vừa miên man suy nghĩ.

Đợi mãi cho đến khi người làm ruộng đã ăn cơm trưa xong xuôi, Thiếu An vẫn chưa về!

Nhuận Diệp đã không ngồi yên được ở mép giường nữa, cô trượt xuống đi đi lại lại trên nền đất nhà Thiếu An, giả vờ xem mấy tấm ảnh trong khung kính trên tường, nhưng đôi tai lại vô cùng nhạy bén, bắt lấy từng động tĩnh bên ngoài cửa.

Mẹ Thiếu An cũng sốt ruột đến mức cứ chốc lát lại ra sân ngóng một lần, miệng lẩm bẩm những lời trách móc con trai. Thật là! Để cô gái nhà gia giáo này chạy đến hai lần không nói, lại còn đợi lâu như vậy nữa... Mẹ Thiếu An thấy qua giờ cơm trưa đã lâu mà con trai vẫn chưa về, đành phải nói với Nhuận Diệp đang nôn nóng: "Xem ra nó không về nữa rồi, ai biết được thằng nhóc chết tiệt này bị việc gì trì hoãn! Con có chuyện gì, có thể nói với bác không, để bác chuyển lời cho nó?"

Mặt Nhuận Diệp đỏ bừng. Cô nói: "Thím à, anh ấy không về thì thôi ạ. Cũng không có việc gì lớn. Đợi khi nào con về thôn lại nói với anh ấy..."

Cô đành phải rời khỏi nhà Thiếu An, buồn bã trở về nhà mình — cô phải khởi hành quay lại huyện lỵ rồi.

Buổi chiều, bố mẹ đưa cô lên xe khách đi ngang qua. Khi xe chạy qua phía dưới sân nhà Thiếu An, nước mắt cô không kìm được cứ xoay vòng trong hốc mắt. Cô cảm thấy một nỗi ấm ức không thể nói thành lời. Cô mang một trái tim nóng hổi, chạy như bay về thôn, định dâng tặng cho người mình yêu, kết quả lại ngay cả mặt anh cũng không gặp được. Cô không thể hiểu nổi tại sao anh Thiếu An lại không về gặp cô vào buổi trưa? Anh đáng lẽ phải biết cô trở về tìm anh là vì chuyện gì chứ!

Tại sao anh lại không đếm xỉa đến cô?

Khi trở về trường, dần tĩnh tâm lại suy tính kỹ càng, cô lại đoán: Có phải trưa hôm đó Thiếu An thực sự có việc trên núi nên không thể về được? Điều này hoàn toàn có thể! Anh là đội trưởng, quản nhiều việc, biết đâu lại bị việc gì quấn lấy... Cô lập tức nghĩ: Hãy để mình nhờ Thiếu Bình chuyển lời, bảo nó đến thành phố một chuyến. Tuy nói bây giờ việc đồng áng bận rộn, nhưng chậm trễ một hai ngày cũng không lỡ việc gì lớn. Hơn nữa, nó nên biết, đây là một chuyện như thế nào!

Thế là cô lại chạy đến trường trung học huyện, dặn dò Thiếu Bình, bảo rằng khi nào thứ Bảy về, hãy gọi anh trai nó đến thành phố một chuyến, nói rằng cô còn có một việc gấp muốn nói với anh nó...

Chiều Chủ nhật, cô nôn nóng đợi Thiếu Bình trở về. Cô nghĩ, lần này nếu anh Thiếu An đến, cô sẽ không nhút nhát như lần trước nữa, cô dám nói với anh bất cứ điều gì!

Thiếu Bình trở về, mang đến cho cô tin tức lạnh lùng: Nó nói anh bận, không đến được.

Cô sững sờ. Cô đóng cửa lại, một mình lén khóc trong ký túc xá cả đêm... Sáng hôm sau, cô không có tiết. Cô cũng không ăn sáng, cứ thế một mình với đôi mắt sưng húp đi đến cái vịnh nhỏ phía sau trường học. Trước kia mỗi khi rảnh rỗi, cô thường thích đến nơi yên tĩnh này tản bộ.

Cô đang ngồi ngẩn ngơ trong một bụi cỏ. Hôm nay cô không muốn ở trong ký túc xá. Nhỡ đâu có giáo viên nào đến tìm cô, nhìn thấy bộ dạng này của cô thì không biết đã xảy ra chuyện gì — cô lại không thể giải thích cho người khác. Ngoài ra, cô sợ trường lại có việc gì cần cô làm. Tâm trạng cô hỗn loạn đến thế này, thì làm được việc gì chứ? Trong khoảnh khắc này, cô đã chán ghét mọi thứ trên đời!

Ánh nắng rực rỡ của giữa hè chiếu rọi vạn vật trên mặt đất phồn vinh, nhưng Điền Nhuận Diệp cảm thấy lòng mình trống rỗng.

Ngồi một lúc, cô cảm thấy rất mệt mỏi, đôi mắt chưa được ngủ cũng đau nhức như lửa đốt, liền nằm lăn ra bãi cỏ như một người nông dân lười biếng — chẳng bao lâu sau thì không biết gì nữa... Mãi cho đến khi nghe thấy tiếng người nói, cô mới giật mình tỉnh dậy.

Cô hoảng loạn ngồi dậy, nhìn thấy trước mặt mình lại đứng sừng sững thím của cô và mẹ của Hướng Tiền. Cô vội vàng đứng dậy.

Rõ ràng, hai vị trưởng bối nhìn thấy cô ngủ ở chốn hoang dã này một cách kém duyên dáng như vậy, cảm thấy vô cùng kinh ngạc. Còn cô đối với sự xuất hiện bất ngờ của họ cũng cảm thấy hơi khó hiểu.

Chưa đợi cô hỏi họ đến nơi này có chuyện gì, mẹ Hướng Tiền đã lập tức tiến lại gần, nhìn chằm chằm vào mắt cô nói: "Ôi! Sao mắt của đứa nhỏ này lại sưng lên thế kia?"

Cô lập tức ngượng ngùng nói: "Đêm qua... con đọc sách cả đêm..." Thím cô nói với cấp trên của mình: "Đứa nhỏ này chính là ham đọc sách!" Bà lại quay đầu hỏi cháu gái: "Cháu không ngủ ở ký túc xá, chạy đến đây..." Nhuận Diệp vội vàng nói: "Ký túc xá thường có người đến tìm, con muốn ngồi đây một lát, không ngờ lại..."

Hai vị trưởng bối đều cười — không khí ngay lập tức cũng nhẹ nhàng hơn.

Thím cô nói: "Đi nhanh thôi! Dì Lưu của cháu bảo cháu đến nhà dì ấy ăn cơm, dì ấy chưa đến trường của các cháu bao giờ, thím đưa dì ấy đến tìm cháu, kết quả ký túc xá không có ai, một cô giáo bên cạnh nói nhìn thấy cháu đến đây rồi..."

"Đi nhanh! Nếm thử tay nghề của dì xem nào! Cháu chưa đến nhà dì bao giờ, sợ cháu lạ nhà, dì bảo thím cháu cũng đi cùng cháu đấy!" Mẹ Hướng Tiền dùng giọng điệu không thể chối cãi của một người lãnh đạo nói với cô.

Điền Nhuận Diệp thật quá khó xử! Tại sao cô phải đến nhà một người ngoài ăn một bữa cơm chẳng có lý do gì chứ? Nhưng hai người này đã tìm đến tận nơi này để mời cô, cô làm sao có thể từ chối thẳng thừng được? Nếu cô từ chối, bảo hai vị trưởng bối có thân phận này xuống đài thế nào? Liệu cô còn ở được ở cửa nhà thím cô nữa không?

Aizz! Người sống một đời, gió mưa sấm chớp và sương giá tuyết rơi, đôi khi sẽ đổ ập xuống đầu bạn cùng một lúc!

Nhuận Diệp đáng thương không còn cách nào khác, lòng thì phản đối việc này, nhưng đôi chân đã đứng dậy đi theo họ.

Suy cho cùng, cô không dám làm mất mặt hai người này. Nếu cô khiến họ khó xử, hậu quả mang lại cô bây giờ đều không thể tưởng tượng hết được.

Cô đi dọc đường như một con cừu non theo sau họ, trong lòng nghĩ: Mình đến nhà họ ăn một bữa cơm, chẳng lẽ liền trở thành người nhà của họ sao? Hơn nữa, dì Lưu và thím, chú Lý và dượng, đều là đồng nghiệp cũ, người nhà này đến nhà kia ăn một bữa cơm, đây đều là một chuyện rất bình thường... Cô đi, trong lòng cố gắng tìm một vài lý do bình thường để làm loãng buổi gặp mặt rõ ràng là không bình thường này...

Ba người vào nhà Hướng Tiền, hai cha con Lý Đăng Vân lập tức nhiệt tình đón tiếp họ. Hướng Tiền vội vàng cởi chiếc tạp dề ở thắt lưng — rõ ràng vừa bận rộn trong bếp xong, tiếp đó liền rót trà cho cô và thím cô, hai tay run rẩy làm đổ nước trà ra cả bàn. Mẹ anh ta nhanh tay lẹ mắt, vớ lấy một chiếc giẻ lau liền lau bàn. Hướng Tiền đỏ mặt rút lui về bếp. Lý Đăng Vân cười hớn hở ngồi đối diện họ, nói với thím của cô: "Tôi không bằng Phúc Quân nhà các bà, văn võ song toàn! Tôi chỉ biết ăn, không biết làm! Nhà có khách đến, đều là Hướng Tiền nhà chúng tôi xào rau, thằng bé còn nấu ăn ngon hơn tay nghề của mẹ nó một bậc!"

Chủ nhiệm Lý dường như vô tình nhưng thực tế là cố ý khen ngợi con trai một phen. Dì Lưu khéo léo tiếp lời chồng, nói: "Người thì mỗi người có sở trường riêng mà! Hướng Tiền làm việc thì khéo léo, nhưng Nhuận Diệp đây lại ham học hỏi, một đêm thức trắng mà mắt sưng hết cả lên!"

"Ham học là tốt!" Lý Đăng Vân nói, "Ái Vân chắc bà cũng biết, bố bà thường chỉ dạy chúng tôi rằng, học tập cho tốt, sách đọc vào bụng thì không bao giờ hỏng!"

Bác sĩ Từ cười nói: "Nhưng chính ông ấy lại chẳng thèm đọc lấy một cuốn sách!" "Cái đó cũng không thể nói như vậy! Cụ Từ đã đọc thấu cuốn sách xã hội này rồi! Đây mới là một cuốn sách lớn đó!" Chủ nhiệm Lý làm công tác chính trị tuyên truyền dù nói thế nào, cũng khiến người ta cảm thấy ông nói có lý.

Đăng Vân nói xong, lại lập tức nói với vợ mình: "Chí Anh, dọn cơm đi?"

Vợ ông là Lưu Chí Anh liền đi vào bếp. Chẳng bao lâu sau, hai mẹ con Hướng Tiền người ra người vào, bày đầy một bàn thức ăn.

Năm người ngồi đủ cả, vợ chồng Lý Đăng Vân gắp thức ăn cho Nhuận Diệp, Lý Hướng Tiền bận rộn tiếp đãi thím của cô. Nhuận Diệp thoái thác rằng mình thức đêm không muốn ăn, chỉ ăn một ít rau, uống nửa bát canh nhỏ.

Mãi mới ăn xong bữa cơm này. Thím cô nói với cô: "Thím về có chút việc, cháu cứ ở nhà dì Lưu chơi thêm một lát. Cháu ít khi đến, tâm sự với dì Lưu và mọi người đi..."

Nhuận Diệp lập tức cảm thấy sống lưng như bị kim châm, cô sốt ruột và thậm chí có chút hoảng sợ nói: "Chiều con phải lên lớp, giáo án vẫn chưa soạn xong! Con phải về ngay đây!"

Gia đình Lý Đăng Vân thấy không cách nào giữ cô lại được, đành phải tiễn cô và thím cô cùng ra cửa...

Điền Nhuận Diệp không ngờ tới, sau khi cô ăn xong bữa cơm này ở nhà Lý Hướng Tiền, một số người trong trường và trong thành phố không biết bằng cách nào đã biết chuyện này, bắt đầu đồn đại cô và Lý Hướng Tiền đã đính hôn rồi, hơn nữa còn thêm mắm dặm muối, nói rằng chẳng bao lâu nữa cô sẽ kết hôn với con trai chủ nhiệm Lý ở huyện.

Điều làm cô tức giận hơn là, Lý Hướng Tiền dường như để chứng thực cách nói này, lại chạy đến ký túc xá trường tìm cô. Anh ta ngồi trong ký túc xá của cô, nói chuyện phiếm, và đề nghị cô nghỉ hè ngồi xe của anh ta đi đến tỉnh thành và Bắc Kinh để mở mang tầm mắt. Cô không thể cầm gậy đuổi con trai chủ nhiệm Lý ra ngoài — cô không có tính cách đanh đá như vậy! Cô đành tìm cớ lẻn ra ngoài, để người lái xe này tự ngồi một mình trong phòng của cô!

Khi cô đoán chừng Lý Hướng Tiền thấy không thú vị nên đã đi rồi, mới quay lại ký túc xá của mình. Cô nhìn thấy, Lý Hướng Tiền đi rồi, nhưng căn phòng của cô lại được quét dọn sạch sẽ tinh tươm! Tro xỉ trong bếp lò được lấy đi không còn chút nào; cái hốt rác sắt đổ rác được rửa sạch bóng loáng... Trời ạ, trên thế giới này còn có người như vậy sao!

Khi cô trở về nhà thím, lại thỉnh thoảng chạm mặt mẹ Hướng Tiền, bà quan tâm hỏi cô có khó khăn gì, cần giúp đỡ gì thì cứ việc nói với họ... Thím cô đã tìm cô nói chuyện vài lần, nói Hướng Tiền bày tỏ với bố mẹ anh ta, nó chỉ ưng mỗi cô; nếu cô không thể kết hôn với anh ta, thì nó sẽ đi tự sát! Nói bố mẹ Hướng Tiền sốt ruột đến mức liên tục bảo thím cô phải làm công tác tư tưởng cho cô, để cô làm con dâu nhà Hướng Tiền... Nói thật lòng, đối với những hành động này của nhà Hướng Tiền, cô phản cảm đến tận cùng, nhưng cũng không hề thù hận trong lòng. Nhuận Diệp là người hiểu chuyện, cô cũng biết, gia đình này cũng là xuất phát từ tấm lòng chân thành, nếu là việc khác, cô dù có hy sinh cũng có thể chiều theo họ. Nhưng đây là muốn cô đem cả bản thân mình giao cho một người mà cô không hề mong muốn!

Cuộc đời, cuộc đời! Tại sao lại đưa ra những bài toán khó như vậy cho cô? Nếu không có một Lý Hướng Tiền, bây giờ cô vẫn sẽ như quá khứ, bình yên mà bận rộn với công việc, nội tâm bình lặng như mặt hồ — đây là điều cô mong muốn nhất. Thế nhưng, tại sao lại ném một hòn đá vào mặt hồ này, khuấy động thế giới nội tâm bình lặng của cô? Mà điều bất hạnh hơn là, do sự va đập của hòn đá cứng nhắc là Lý Hướng Tiền này, lại khiến cô bộc phát xung động tình yêu thực sự nóng bỏng đối với một người khác — nhưng, khi cô cũng ném một hòn đá vào lòng người khác, lại chẳng làm bắn lên bất kỳ một gợn nước nào...

Từ mùa đông năm ngoái đến bây giờ, Nhuận Diệp đã phải chịu đựng sự dày vò như lửa đốt hơn nửa năm trời. Cô khao khát được nói với dượng đáng kính về nỗi khổ tâm của mình, nhưng cô lại không muốn mang phiền nhiễu đến cho ông. Cô lờ mờ cảm thấy, dượng cô trong công việc cũng không quá suôn sẻ, thường có nhiều nỗi phiền muộn của riêng mình. Làm sao cô có thể để ông lại phân tâm vì cô nữa chứ?

Còn về phần bố, tuy nói là bí thư đại đội, nhưng thực tế cũng là một nông dân, làm sao có thể hiểu được trái tim của cô chứ? Trong chuyện này, cô không thể nhận được sự giúp đỡ ở chỗ ông; còn mẹ lại là người phụ nữ nông thôn không biết một chữ bẻ đôi... Nhuận Diệp suy đi tính lại, cảm thấy chủ ý vẫn phải do chính mình quyết định. Tất nhiên, cô là một đứa con gái, đối với sức mạnh của bản thân mình cũng không có nhiều tự tin. Nhưng cô nghĩ cô phải cố gắng hết sức để nắm bắt vận mệnh của mình.

Áp lực của Lý Hướng Tiền đối với cô ngày càng lớn. Không biết từ lúc nào, người này đã ân cần chất lại những khối than dùng để đốt vào mùa đông bên ngoài cửa của cô, xếp ngay ngắn thành hàng lối, như một công trình kiến trúc nhỏ được thiết kế tinh xảo. Hơn nữa còn đem những khúc củi chẻ thô kệch ban đầu, gia công thành những tác phẩm nghệ thuật tinh xảo, xây dựng bên cạnh đống than một công trình kiến trúc khác "nghệ thuật" hơn nữa cho cô!

Giáo viên toàn trường đều đang khen ngợi "con rể của cô", chỉ trỏ những "tác phẩm" mà anh ta để lại trước cửa cô, kinh ngạc bàn tán.

Cô thực sự không thể chịu đựng nổi nữa!

Cô đột nhiên quyết định rất nhanh sẽ trở lại Song Thủy Thôn một lần nữa. Lần này dù thế nào cô cũng phải gặp được Thiếu An — cho dù anh có trốn không về nhà, cô cũng phải xé bỏ mặt mũi mà vào núi tìm anh...