Từ khoảng Tiết Tiểu Mãn đến nay, Tôn Thiếu Bình đã trải qua gần hai tháng thời gian ở Hoàng Nguyên.

Mấy ngày nữa là Đại Thử, thời tiết bắt đầu nóng lên.

Hai tháng trời, cậu dường như biến thành một con người khác. Làn da non mềm ban đầu nay trở nên đen nhợt và thô ráp, mái tóc đen rậm rạp dính bết trên trán trông lộn như chiếc thảm nỉ. Do lao động vất vả, lượng cơm ăn bỗng tăng vọt, vóc dáng nhìn rõ ràng vạm vỡ hơn hẳn. Hai đôi bàn tay bị đá và gậy sắt mài cho chai sần; mu bàn tay phải có một vết thương, dán một miếng băng dâu đen đúa dơ bẩn. Ánh mắt dường như đã mất đi vẻ lấp lánh ngày thường, trầm tĩnh tựa hồ như mặt nước không gợn sóng; rìa ria mép trên môi dường như cũng rõ ràng hơn trước. Từ bước chân thả lỏng, có thể thấy cậu đã trở thành một gã thợ hồ chính cược, hòa lẫn với những người thợ khác, hoàn toàn không nhìn ra điểm khác biệt.

Hai tháng nay, Thiếu Bình vẫn luôn làm việc ở nhà Bí thư Tào đại đội Dương Câu. Vợ chồng bí thư sau khi biết cậu vốn là một giáo viên thì tỏ ra tôn trọng cậu hơn những người thợ khác, còn dặn người thân phụ trách đội thợ không được sắp xếp cho cậu làm những việc nặng nhất. Điều này khiến Tôn Thiếu Bình nảy sinh một thứ tình cảm kính trọng đối với gia đình người chủ này. Nói chung, chủ nhà sẽ không có sự ôn hòa nào đối với những người thợ do mình thuê mướn — ta bỏ tiền ra, ngươi làm việc, chẳng có gì để nói cả; hơn nữa còn phải tìm cách bắt những người làm việc vắt kiệt sức lực!

Đã thế chủ nhà lại đối xử với mình tốt như vậy, Thiếu Bình liền không muốn vô duyên vô cớ nhận lấy tấm lòng ấy của người ta. Ngược lại, cậu chủ động đi làm những việc nặng nhất, thậm chí còn thể hiện một thái độ như thể mình là chủ nhà. Ngoài những việc trong phần việc của mình, cậu còn giúp gia đình này làm một số việc khác. Ví dụ như thỉnh thoảng gánh giúp một hai gánh nước; quét dọn sân nhà, phụ đạo bài vở cho hai đứa con đi học của nhà bí thư, cậu vẫn luôn gọi vợ chồng Bí thư Tào là chú thím. Tất cả những điều này đã đổi lại sự quan tâm chăm sóc nhiều hơn từ gia đình họ dành cho cậu. Thỉnh thoảng, sau khi ăn cơm xong ở bếp lớn, vợ bí thư luôn tìm cách giữ cậu lại nhà, riêng tư đút cho cậu ăn chút đồ ăn ngon. Tôn Thiếu Bình trong khoảng thời gian này càng nhận thức sâu sắc hơn rằng, chỉ cần bản thân mình đối xử chân thành với người khác, thì người khác mới có thể đối xử chân thành với mình. Trải nghiệm được một bài học nhân sinh lớn lao như thế, đối với một thanh niên vừa bước chân vào đời mà nói, có lẽ còn quan trọng hơn nhiều so với việc kiếm được thật nhiều tiền.

Năm gian hầm đá năm lỗ của gia đình này chẳng mấy chốc đã sắp cất xong.

Vào ngày cất nóc, ngoài những người thợ được thuê mướn, một số dân làng đội Dương Câu cũng đến giúp đỡ bí thư. Cậu của Thiếu Bình là Mã Thuận cũng đến.

Thiếu Bình nhìn thấy cậu mình mang theo cái nhiệt tình nịnh nọt bí thư, tranh nhau khiêng hòn đá cất nóc nặng nhất; vì dùng sức quá đà, sơ ý làm trầy một mảng da trên tay, bèn vội vàng bốc một nắm đất vàng đắp lên tay.

Lúc đưa hòn đá cất nóc lên tầng hầm giữa, Thiếu Bình phát hiện một hòn đá mặt do cậu mình khiêng lên có dính một vệt máu. Theo phong tục quê nhà, người ta thường rất coi trọng những hòn đá cất nóc nhà mới, tuyệt đối không được vấy bẩn những thứ xui xẻo, đặc biệt kỵ máu. Thiếu Bình tuy không mê tín, nhưng vì thiện cảm với gia đình bí thư, cậu cảm thấy việc đặt một hòn đá dính máu vào một vị trí "nhạy cảm" như thế, về mặt tâm lý thì quả thực không hay ho chút nào.

Nhưng vết máu này lại do chính cậu cậu bôi lên, hơn nữa không ai trong đám đông nhìn thấy cả!

Cậu có nên nhắc nhở người chủ đang đứng chỉ tay năm ngón bên cạnh không? Nếu nói ra chuyện này, cậu cậu chắc chắn sẽ không vui; mà nếu không nói, thì lương tâm cậu lại thấy có lỗi với chủ nhà.

Lúc này, một người thợ cả đã ôm hòn đá đó lên, chuẩn bị đặt vào vị trí. Thiếu Bình bất giác nói với bí thư: "Hòn đá này có dính một chút máu..."

Sắc mặt Bí thư Tào lập tức trở nên vô cùng khó coi — ông rõ ràng biết hòn đá này do ai khiêng lên. Ông lập tức gọi người ở dưới xách lên một thùng nước, tự mình rửa sạch hòn đá đó. Bởi vì chuyện này mang một thứ điềm gở và kiêng kỵ khó nói thành lời, tất cả mọi người đều dừng tay việc trong tay, lặng lẽ chứng kiến ​​màn kịch nhỏ này.

Thiếu Bình nhìn thấy Mã Thuận đứng một bên mặt mày đỏ bừng, hơn nữa còn trừng mắt lườm cậu một cái thật sắc.

Cậu biết, cậu đã chọc giận cậu mình rồi. Trong lòng cậu không hề vì thế mà hối hận.

Chẳng bao lâu sau khi cất nóc xong, công trình cơ bản đã hoàn thành. Tất cả thợ lớn thợ nhỏ được thuê mướn, sau khi được chủ nhà khoản đãi một bữa trưa thịnh soạn, liền bắt đầu thanh toán tiền công.

Những người thợ đều chen chúc trong hang hầm mà chủ nhà hiện đang ở. Bí thư Tào vừa xem sổ chấm công vừa gảy hạt bàn tính; vợ ông ôm một chiếc hộp gỗ nhỏ sơn dầu màu đỏ, ngồi bên cạnh ông. Bí thư tính xong tiền công của một người thợ, bà liền lấy tiền từ trong chiếc hộp gỗ nhỏ màu đỏ ra, đầu ngón tay chấm nước bọt, đếm ba lần, sau đó giao cho người thợ đó. Người thợ nhận được tiền công liền chào hỏi chủ nhà một tiếng, lập tức ra cửa dọn dẹp chăn chiếu của mình, tự mình đi thẳng; họ phải vội vã chạy đến đầu cầu Đông Quan, xem có thể tìm được việc mới ngay trong ngày không. Không có quá nhiều lời khách sáo, lại càng không có nghi thức chia tay giữa chủ và thợ; chủ nhà xây hầm, thợ thuyền kiếm tiền, công việc của chủ nhà đã xong, tiền công của thợ cũng đã cầm, họ lập tức trở thành những người qua đường chẳng quen biết gì nhau.

Chủ nhà giữ tiền công của Thiếu Bình lại thanh toán cuối cùng — lúc này, tất cả thợ thuyền đã giải tán không còn một mống.

Thiếu Bình đã tính sẵn tiền của mình trong lòng, trừ những ngày mưa gió, cậu đã làm trọn vẹn năm mươi ngày. Một ngày một đồng rưỡi, tổng cộng là bảy mươi lăm đồng. Cậu ứng trước mười đồng ở giữa, bây giờ có thể nhận thêm sáu mươi lăm đồng.

Khi vợ bí thư đưa tiền công vào tay cậu, cậu đếm lại rồi phát hiện hóa ra bà đã đưa cho mình chín mươi đồng.

Cậu lập tức rút ra hai mươi lăm đồng nói: "Đưa nhiều ra rồi ạ."

Bí thư Tào ấn tay cậu xuống, nói: "Không nhiều đâu. Tao tính cho mày hai đồng một ngày đấy."

"Cứ cầm lấy đi!" Vợ bí thư tiếp lời, "Tụi tao thích đứa nhỏ như mày! Trả công mày một đồng rưỡi, là tụi tao thiệt thòi cho mày rồi!"

"Không," khí phách nam nhi khiến Tôn Thiếu Bình không muốn nhận món quà này. Cậu nói: "Lời nói của cháu phải giữ lấy. Lúc đầu cháu tự đề nghị nhận tiền công một đồng rưỡi một ngày, cho nên số tiền này cháu không thể nhận." Cậu giằng tay khỏi tay bí thư, đặt hai mươi lăm đồng lên chiếu kháng (khang), sau đó từ sáu mươi lăm đồng trong tay mình lấy ra thêm năm đồng, nói: "Cháu lần đầu tiên bước chân ra ngoài, đã gặp được gia đình chủ nhà tốt như thế này, năm đồng này coi như cháu cho các bác mượn sức!"

Vợ chồng Bí thư Tào đứng sững ra đó. Họ có chút kinh hãi nhìn cậu, biểu cảm trên mặt dường như đang nói: Cha mẹ ơi, rốt cuộc mày là người thế nào? Trớ tuổi này, sao lại hiểu được lễ nghĩa cao đến thế?

Hai vợ chồng mất hồi lâu mới định thần lại, tiếp theo cầm lấy hai mươi lăm đồng tiền công và năm đồng cậu nhường ra, tranh nhau nhét vào tay cậu.

Nhưng Tôn Thiếu Bình nói thế nào cũng không nhận.

Thiếu Bình mang theo sáu mươi đồng tiền công, mang theo một sự thỏa mãn trong tâm hồn, cũng giống như những người thợ khác, lập tức đi thu dọn chăn chiếu của mình. Vợ chồng bí thư đuổi theo đến cái hầm nát hở miệng đó, nài nỉ giữ cậu ở lại làm thêm mấy ngày nữa — Thiếu Bình biết, gia đình này thực ra đã không cần thợ nữa rồi; họ giữ cậu "làm việc", chẳng qua là muốn mượn cớ trả thêm cho cậu ít tiền công mà thôi. Nhưng cậu sẽ không bao giờ ở lại đây nữa, cậu cảm thấy rời khỏi gia đình này lúc này là tốt nhất!

Chiều hôm đó, Tôn Thiếu Bình đã từ biệt gia đình Bí thư Tào. Vì lúc đó cậu vẫn chưa có chỗ đi, đành phải đến nhà người cậu họ Mã Thuận. Thế nhưng, gia đình cậu đối đãi với cậu quá miễn cưỡng. Cả hai vợ chồng đều sầm sì mặt mày, suýt chút nữa đã coi cậu như kẻ ăn mày đến cửa xin ăn.

Hầy, người đi xa nhà không chỉ phải chịu đựng cực khổ, mà còn phải chịu đựng sự nhục nhã, để đổi lấy niềm vui của cậu và thím, cậu đành dùng lại chiêu cũ, vội vàng xách đòn gánh đi gánh nước cho gia đình này.

Cậu và thím vẫn chẳng tỏ ra thiện cảm gì với sự ân cần của cậu; có lẽ họ cho rằng, một thằng thợ hồ thì nên làm việc tùy tiện dưới ánh mắt khinh bỉ của họ!

Thiếu Bình mang theo một nỗi đau khổ khó tả đi đến cái giếng nước dưới đáy khe. Lúc kéo nước, vì một bên tay bị thương nên không giữ chắc, cần trục liền tuột tay bay đi, làm bị thương cả bàn tay bên kia của cậu! Cậu không kịp lau vết máu trên tay, trước tiên liều mạng kéo hai thùng nước lên.

Cơn đau ở tay dấy lên một ngọn lửa giận trong lòng cậu. Để cầm máu, cậu không kìm được mà nhúng phắt cái bàn tay đang rỉ máu đó vào một thùng nước. Sau khi máu đã cầm, cậu dỗi luôn, gánh đôi nước đó đi về phía nhà cậu. Hừ, cứ để họ uống máu của cậu đi!

Leo lên đến nửa sườn dốc, Thiếu Bình cảm thấy mình quá đáng quá rồi. Nền tảng văn hóa mà cậu có khiến cậu nhận thức được hành vi của mình là thô bạo, trong chớp mắt, sự bất mãn với người khác và sự bất mãn với chính mình khiến cậu không nhãn được mà hai mắt đẫm lệ.

Cậu lập tức đổ đôi nước lẫn máu của mình đi, quay lại giếng nước dưới đáy khe gánh hai thùng khác.

Thiếu Bình gánh đầy chum nước nhà cậu xong, trời đã gần tối.

Nhưng cậu nhìn thấy, nhà cậu không có dấu hiệu gì muốn cho cậu ăn cơm, hơn nữa cũng không nhắc đến chuyện tối nay cậu ngủ ở đâu. Lần đầu tiên đến, mặc dù thái độ của thím đối với cậu tệ hại y như lần này, nhưng cậu vẫn miễn cưỡng qua loa được. Thế nhưng bây giờ, cậu cũng chán ghét cậu y như thím vậy.

Tôn Thiếu Bình biết, đây là vì lúc cất nóc nhà bí thư, cậu đã từng "tố giác" cậu mình, khiến ông mất mặt.

Rất rõ ràng, cậu không thể tiếp tục ở lại nhà người họ hàng này được nữa. Hơn nữa ở tạm một đêm cũng không xong — bây giờ phải rời đi ngay lập tức!

Chẳng có gì phải đau buồn cả. Cậu thu dọn hành lý của mình, chào từ biệt cậu và thím.

Hai vợ chồng này không một ai giữ lại, thậm chí còn không ra cửa tiễn cậu một đoạn. Thiếu Bình nhớ lại tình nghĩa của gia đình người chủ mà cậu từng làm việc, lần đầu tiên cảm nhận sâu sắc rằng, tình hữu ái giữa người với người không nằm ở việc có phải là họ hàng hay không. Đúng vậy, hồi nhỏ, chúng ta thường nhìn hai chữ họ hàng đẹp đẽ và quan trọng biết bao. Một khi trưởng thành, bắt đầu cuộc sống độc lập, chúng ta liền nhanh chóng biết rằng, quan hệ họ hàng thường rất tầm thường; tìm cách lợi dụng lẫn nhau, không lợi dụng được thì lật mặt; thậm chí những khó khăn lớn nhất trong cuộc sống của bạn thường cũng do họ hàng gây ra; cuộc sống cũng sẽ nói cho bạn biết, họ hàng vốn dĩ không chân thành với bạn bằng bạn bè. Biến đi cho khuất mắt, họ hàng ạ!

Thiếu Bình đeo một bọc chăn rách, tay xách chiếc túi vải bạt vàng rách rưới, rời khỏi nhà người họ hàng, ra khỏi Dương Câu, đi đến con đường lớn.

Ánh chiều tà lại một lần nữa nhuộm đỏ núi Ngô Đồng và núi Cổ Tháp. Bầu trời xa xăm phía đông bay lên mấy đám mây đỏ rực, viền xung quanh được khảm ánh sáng vàng lấp lánh.

Hạ chí đã đến, buổi tối của thành phố ngập tràn hơi nóng. Dưới những tán cây ngô đồng rậm rạp lá hai bên đường, người dân cởi trần ngồi trên những chiếc ghế đẩu, thong thả quạt chiếc quạt mỏng. Các cô gái hầu hết đã mặc váy, muôn màu muôn vẻ, rực rỡ sắc màu, tăng thêm rất nhiều cảnh tượng rực rỡ cho thành phố mang tông màu u ám này.

Thiếu Bình đeo hành lý của mình len lỏi giữa dòng người. Tuy nhiên, trong thế giới rực rỡ sắc màu này, lúc này cậu không còn cảm thấy không được tự nhiên như khi mới đến nữa. Thiếu Bình lúc này mới cảm thấy, một thành phố như thế này là một thế giới hỗn tạp đủ mọi thành phần; mà mỗi một tầng lớp người lại có thế giới của riêng mình. Điểm tuyệt vời nhất là, trên đường lớn không ai quen biết ai, cũng không ai quan tâm đến ai. Trang phục hành lý của cậu tuy rách rưới tả tơi, nhưng chỉ cần không phô bày sự xấu hổ, cậu vẫn có thể tự do đi lại trong thế giới này, người ta thậm chí còn chẳng có hứng thú mà cười chê cậu.

Thiếu Bình hầu như không cần suy nghĩ nghiêm túc, hai đôi chân đã tự động dẫn dắt cậu đi qua cây cầu cũ trên sông Hoàng Nguyên, đến Đông Quan, gia nhập vào "vương quốc" của những gã thợ hồ ở đầu cầu.

Bây giờ là mùa hè, tuy trời sắp chạng vạng, nhưng phần lớn những người thợ đang chờ "tuyển dụng" vẫn chưa giải tán; trên vỉa hè và khoảng trống của chợ tự phố, đâu đâu cũng là những người nhà quê nói giọng các huyện phía bắc. Có người thoải mái cởi chiếc áo vải bạt đẫm mồ hôi, cởi trần ngồi dưới ánh đèn đường sáng choang chăm chú bắt chí. Những người tiểu thương bán trà bánh xung quanh kéo dài giọng rao hàng để thu hút khách hàng. Không khí tràn ngập khói bụi cay xè; ruồi nhặng bay thành từng đàn qua lại.

Thiếu Bình vẫn đặt cuộn chăn dọc theo bức tường gạch, dùng đôi bàn tay nát bét cuộn một điếu thuốc lá sợi, ngồi xổm bên tường hút. Bây giờ cậu trông hoàn toàn giống như một kẻ từng trải sành sỏi đi xa nhà. Không còn sự căng thẳng và hoảng loạn như khi mới đến nữa. Đương nhiên, điều khiến cậu yên tâm hơn là trên người cậu đang dắt theo sáu mươi đồng tiền công kiếm được, mười ngày nửa tháng không phải lo lắng về sinh kế nữa. Hơn nữa, thời tiết cũng ấm lên rồi, không phải bận tâm chuyện chỗ ở nữa. Mùa hè à, đây chính là mùa vàng của những gã thợ hồ!

Cậu cứ bình thản ngồi như vậy cho đến khi khắp thành phố đèn hoa rực rỡ. Lúc này, trong lòng cậu bỗng nhớ đến người bạn Kim Ba, cậu bây giờ rất muốn đi gặp anh ấy — kể từ khi Kim Ba đến Hoàng Nguyên, bọn họ vẫn chưa gặp nhau lần nào.

Đúng vậy, bọn họ không còn là trẻ con nữa, đã mỗi người bắt đầu mưu sinh ngoài xã hội; mặc dù nội tâm vẫn sâu nặng tình nghĩa như trước, nhưng không thể lúc nào cũng dính lấy nhau được nữa.

Thiếu Bình biết, Kim Ba ở bưu điện Đông Quan học lái xe cùng bố anh ấy — Kim Tuấn Hải đã được điều từ công ty vận tải khu vực ra để lái xe bưu điện. Hai tháng trước khi mới đến Hoàng Nguyên, cậu không muốn tìm Kim Ba, để tránh việc bạn bè nhìn thấy bộ dạng lưu lạc của mình mà áy náy. Lúc ấy cậu vẫn chưa vượt qua được tâm lý tự tôn tự ái của một học sinh trung học. Hai tháng nay, đá và sắt thép đã xé nát lớp khăn che mặt e thẹn đó thành trăm mảnh! Nhưng Thiếu Bình để không khiến bộ trang phục rách rưới này "hù dọa" người bạn của mình, vẫn quyết định trước khi gặp Kim Ba, hãy chỉnh đốn và "hóa trang" một phen.

Cậu suy nghĩ một lát, liền lập tức mang theo hành lý, đi từ đầu cầu đến phòng chờ của bến xe đường dài.

Cậu tiếp tục bước vào nhà vệ sinh nam của phòng chờ.

Tôn Thiếu Bình thay bộ quần áo vải ka-ki mới mua vào người trong nhà vệ sinh, còn bộ quần áo rách trên người lúc nãy thì nhét vào chiếc túi rách.

Cậu bước ra từ nhà vệ sinh, tốn hai xu, gửi cuộn chăn rách cùng chiếc túi rách của mình tại nơi gửi đồ của bến xe — có thể gửi đến tám giờ sáng mai.

Bây giờ, cậu giống như biến thành một con người khác, người nhẹ tênh bước ra khỏi phòng chờ. Cậu mượn khung cửa kính được ánh đèn đường chiếu sáng của một cửa hàng, dùng năm ngón tay vội vàng chải lại mái tóc rối bù của mình. Cậu mỉm cười hài lòng với hình ảnh mờ ảo trong kính: Nhìn cách ăn mặc này xem, mày trông như một gã đang hỗn chiến khá ngon nghẻ ở thành phố Hoàng Nguyên đấy chứ!

Thế là, cậu sải hai bước chân thon dài vạm vỡ, không kịp chờ đợi mà đi về phía bưu điện Đông Quan.