Sau khi Tôn Thiếu Bình về nhà mới biết, hóa ra người cha viết thư gọi nó về là vì chuyện chia gia tài.
So với những tai họa khác mà nó tưởng tượng ra, chuyện này xem ra không quá nghiêm trọng. Già Phượng trong "Hồng Lâu Mộng" từng nói, không có bữa tiệc nào không tàn. Anh em phân nhà, hay cha con phân nhà, ở nông thôn đã là một chuyện rất đỗi tự nhiên. So với các gia đình khác, anh cả và chị dâu cưới nhau mấy năm nay vẫn sống chung một nhà với họ, điều này vốn không hề dễ dàng. Bây giờ họ muốn ra ở riêng, dù xét ở phương diện nào đi nữa thì cũng không có gì đáng trách.
Thiếu Bình nhận ra trong lòng anh cả rất buồn. Thiếu Bình hiểu tâm trạng của anh.
Lúc nó đi lò gạch dạo quanh, anh cả kéo nó ra con mương phía dưới, muốn nói chuyện riêng với nó.
Hai anh em ngồi bên bờ sông Đông Lạp, nhất thời đều không biết nên bắt đầu từ đâu.
Thiếu Bình rút ra một điếu thuốc lá giấy đưa cho Thiếu An. Thiếu An bảo hắn hút không quen, vẫn dùng mảnh giấy tự cuốn cho mình một điếu thuốc lào.
"Đại ca, chuyện chia gia tài, anh cũng đừng suy nghĩ nhiều quá. Ba suy nghĩ là đúng, anh và chị bây giờ nên ra ở riêng rồi..." Thiếu Bình lên tiếng khuyên giải Thiếu An trước.
Thiếu An trầm mặc rất lâu, mới nói: "Vậy các em tính sao? Cả một nhà lớn, già thì già, nhỏ thì nhỏ..."
"Có em và ba hai người mà! Trong nhà thực ra chẳng còn mấy miệng ăn! Hai người em và ba hoàn toàn có thể chống đỡ được!" Thiếu Bình nói.
Thiếu An lại trầm ngâm một lúc, sau đó ngẩng đầu nhìn em trai, nói: "Vậy thế này có được không? Sau khi chia nhà, em đến lò gạch đi, hai anh em mình cùng làm ăn, lãi chia đôi, mỗi người một nửa!"
"Thế thì khác gì chưa chia gia tài!" Thiếu Bình cười cười. "Đã ra ở riêng rồi, chúng ta đừng dính lấy nhau nữa. Dù là anh em, nhưng đã chia thì phải rạch ròi, như vậy sau này mới bớt đi những phiền phức không cần thiết. Tách ra ở riêng rồi, nhà của anh không chỉ có một mình anh, còn có chị dâu em nữa!"
Thiếu An kinh ngạc nhìn chằm chằm khuôn mặt em trai một hồi lâu. Nó không ngờ Thiếu Bình đã trở nên ra dáng người lớn như vậy — điều này có chút gì đó khô khan. Hắn nói: "Anh em với nhau sao lại phải rạch ròi thế hả?"
"Rạch ròi thì tốt. Tục ngữ có câu, bạn bè tốt cũng phải sòng phẳng sổ sách. Anh em cả đời muốn xử lý cho tốt mối quan hệ, em cho rằng trước hết phải là bạn bè, sau đó mới có khả năng là anh em. Bằng không, khéo lại làm cho mối quan hệ giữa hai bên còn tệ hơn cả người dưng nước lã ngoài xã hội ấy chứ!"
Cái "lý thuyết" này Thiếu An không tài nào chấp nhận nổi, nhưng hắn nhận ra, Thiếu Bình đã không còn là Thiếu Bình của ngày trước nữa. Hắn thấy lạ: em trai học được cách ăn nói cao ngạo này từ bao giờ?
Tuy nhiên, áp lực tinh thần to lớn mà chuyện chia nhà gây ra cho Thiếu An suốt bao nhiêu ngày nay dường như đã vơi đi đôi chút. Thái độ này của Thiếu Bình đã kích thích hắn, khiến hắn không kìm được mà nghĩ: Đã thế hệ các cậu ăn to nói lớn, đã có bản lĩnh như vậy, thì chúng ta cứ thử xem sao.
Hắn hỏi em trai: "Thế em định tính thế nào?"
"Em định chuyển hộ khẩu về vùng nông thôn ven thành phố Hoàng Nguyên."
"Cái gì?" Thiếu An giật mình suýt nhảy dựng lên. "Nói nãy giờ, chẳng lẽ em vẫn định phủi mông bay cao bay xa đấy phỏng? Hèn gì mà em coi chuyện chia nhà nhẹ tênh như thế! Em đi rồi thì người lớn tính sao? Nếu thế này thì không thể chia nhà!"
"Anh, anh đừng nóng vội đã. Em chuyển đến Hoàng Nguyên, đâu phải là tự ích kỷ tìm sự thảnh thơi đâu cơ chứ! Em ra ngoài chẳng lẽ cứ ngồi không ở đấy mãi? Em không biết lao động chắc? Tiền em kiếm được không nuôi nổi người lớn sao? Hơn nữa, em ở trển mà làm ăn khá khẩm, biết đâu sau này còn đón được cả ba má ra trển nữa ấy chứ!"
"Cái này đúng là nói chuyện cười mà! Người lớn tuổi ngần ấy rồi, còn theo em lên trời chắc!" Thiếu An đã tức giận mỉa mai Thiếu Bình.
Thiếu Bình biết, Thiếu An không thể hiểu được nó. Nó trầm mặc một lát, nói: "Anh ơi, dù thế nào đi nữa, chúng ta vẫn cứ theo ý của ba, cứ tách nhà ra trước đã. Anh đừng lo lắng quá cho chúng con. Em ra ngoài mà không sống nổi, em sẽ nhanh chóng quay lại thôn Song Thủy. Chuyển hộ khẩu đi thì khó, chứ nếu chuyển hộ khẩu về lại, thôn Song Thủy chẳng lẽ lại từ chối nhận em chắc? Anh cứ để em ra ngoài xông pha một phen, có vỡ đầu chảy máu, đó là do em đáng đời. Chẳng phải anh cũng đang xông pha đó sao? Sao anh không chịu yên tâm trồng hoa màu, lại đi mở lò gạch làm gì? Chẳng phải cũng vì muốn tìm một con đường phát triển lớn hay sao? Sao em lại không thể có chút tính toán của riêng mình cơ chứ?"
Thiếu An ngược lại bị mấy lời này của em trai làm cho á khẩu không trả lời được.
Hắn hỏi Thiếu Bình: "Thế em đã bàn với ba chưa?"
"Vẫn chưa ạ. Chốc nữa em sẽ bàn với ba. Anh cứ yên tâm! Nếu ba không đồng ý cho em đi, em sẽ ở lại thôn Song Thủy trồng hoa màu!"
Hai anh em thực ra không thể tiếp tục trò chuyện được nữa.
Thiếu An thở dài một hơi, đứng dậy.
Thiếu Bình cũng đứng dậy. Hai anh em cứ thế trầm ngối không nói lời nào rời khỏi bờ sông Đông Lạp, cùng nhau đi vòng lên từ con đường nhỏ trên sườn cỏ. Cùng nhau bước đến bãi đất trống của lò gạch. Thiếu An vớ lấy khuôn gỗ đóng gạch mộc, Thiếu Bình ném giày tất sang một bên, xắn ống quần lên tận bắp đùi, chân trần nhảy phắt vào bùn, vung xẻng phụ giúp anh trai làm việc...
Hai ngày sau, dưới sự chủ trì của Tôn Ngọc Hậu, cái đại gia đình bao năm nay đã chia làm hai.
Việc chia nhà thực ra rất đơn giản, chỉ là tuyên bố từ nay về sau họ sẽ thực hiện "hạch toán độc lập" về mặt kinh tế, tài sản trong nhà cũ Thiếu An không lấy gì cả, chỉ là Tú Liên chuyển đến nơi mới dựng để tạo bếp núc riêng sống qua ngày mà thôi. Thực ra, cái nhà này mãi mãi sẽ không thể "rạch ròi" như lời Thiếu Bình nói. Trước tiên là Hổ Tử không thể tách rời. Thằng bé trên danh nghĩa đã được chia sang bên đó. Nhưng nó sẽ không rời xa ông nội và bà nội; hai ông bà Tôn Ngọc Hậu cũng không rời xa được đứa cháu cưng này.
Cuối cùng thì nhà cũng được "chia" như thế.
Sau khi chia nhà, Thiếu Bình lập tức bàn với cha về con đường đi của mình. Lão nông Tôn Ngọc Hậu hào sảng nói với con trai: "Con cứ đi đi! Hai năm nay ba vẫn còn tráng kiện, có thể cày cấy ngần này ruộng đất. Chỉ cần con có thể xông pha ra được cơ sự gì ở bên ngoài, ba tuyệt đối không kéo chân sau của con! Con đi xa ba yên tâm lắm, không gây ra đại họa lớn đâu..."
“Chỉ cần con có thể bén rễ ở Hoàng Nguyên, sau này con sẽ đón tất cả mọi người ra trển!” Thiếu Bình vô cùng cảm kích người cha đã rộng lượng phóng tay cho nó đi xa.
Lão nhân Ngọc Hậu cười khổ một tiếng, nói: "Đừng nghĩ đến chuyện xa xôi thế trước đã. Hơn nữa, ba với má con cả đời là người thôn Song Thủy này rồi, sẽ không đem bộ xương già vứt ở xứ người đâu. Con cứ mặc sức mà lo chuyện của con đi! Con ra ngoài rồi, phải tự biết lo toan đấy nhé! Ba mong cả đời con đừng giống như ba, sống mà bó tay bó chân..."
Trong lòng Thiếu Bình chợt dâng lên một cảm xúc bi tráng. Nó nghĩ, vì tình yêu thương và hy vọng của cha mẹ dành cho mình, nó cũng phải sống thật tốt một đời người!
Sau khi làm xong thủ tục chuyển hộ khẩu trong thôn, nó chuẩn bị đến thôn Quán Tử và trường Trung học huyện Nguyên Tây để thăm chị và em gái, sau đó sẽ quay thẳng về Hoàng Nguyên.
Ngày rời khỏi thôn Song Thủy, cha mẹ cùng anh cả chị dâu đã tiễn nó ra tận đầu thôn. Mẹ khóc nấc lên, khiến vành mắt cả nhà đều đỏ hoe. Đúng vậy, chuyến đi lần này không giống những lần trước — điều này có nghĩa là nó không còn thuộc về thôn Song Thủy nữa, mà sẽ trở thành công dân của một nơi xa lạ!
Thiếu Bình nhân tiện ghé qua thôn Quán Tử thăm chị trước. Lan Hoa vừa nhìn thấy nó, chẳng nói chẳng rằng, ôm lấy khóc nức nở một trận. Vương Mãn Ngân gần một năm không về nhà, chị một mình vừa làm ruộng, vừa nuôi hai con, vất vả đến mức trông già như một bà lão. Sự cay đắng và phẫn nộ khiến tâm trạng Thiếu Bình mãi không thể bình yên.
Nó ở nhà chị mấy ngày, giúp chị gặt sạch mấy thửa hoa màu vụ thu ngả rạp xuống đất — chẳng mấy chốc ba và anh cả sẽ đến giúp mang vác về và đập lúa.
Lúc đi, nó để lại cho chị hai mươi đồng, bảo chị mua muối mua dầu.
Mang theo tâm trạng vô cùng đau khổ, Thiếu Bình từ thôn Quán Tử bắt xe khách đường dài đi huyện Nguyên Tây.
Bước ra từ bến xe huyện Nguyên Tây, đi trên con đường đá xanh quen thuộc ấy, ngửi mùi khói than thân thuộc trong không khí, một thứ cảm giác hoài niệm lập tức bao trùm lấy tâm can nó. Không hiểu sao, nó bỗng nhớ đến mấy câu thơ — dưới ảnh hưởng của nhà thơ Giả Băng, sau này nó cũng đã đọc không ít thơ.
Nó thầm đọc trong lòng — Ký ức ngày xưa khiến chúng ta xúc động, chúng ta lại bước lên con đường cũ, mọi cảm xúc của những ngày tháng qua, lại dần sống lại trong lòng chúng ta; khiến tim ta thắt lại lần nữa, là nỗi run rẩy từng quen thuộc; vì nỗi buồn trong ký ức, thực muốn thốt lên một tiếng thở dài thật dài...
Thiếu Bình vừa đi qua con phố vừa rưng rưng nước mắt tìm kiếm những góc ngõ mà nó từng đặt chân đến.
Mãi cho đến gần ngã tư đường, nó mới trấn an được bản thân.
Nó nhìn thấy, thành phố Nguyên Tây bây giờ có vẻ hỗn loạn hơn ngày thường một chút. Phía bắc ngã tư đường đã mọc lên một tòa nhà ba tầng; dưới nhà văn hóa huyện đang xây một rạp chiếu phim quy mô trông có vẻ khá lớn, những tấm bê tông cùng gạch ngói gỗ lợp chất đầy nửa con đường. Trên sông Nguyên Tây đang xây cầu lớn, giữa dòng sông dựng đứng vài trụ cầu khổng lồ; những chiếc xe chở vật liệu xây dựng chạy tấp nập qua lại trên đường, bầu trời thành phố bao phủ một lớp bụi mờ đục. Trên đường phố xuất hiện rất nhiều quầy hàng tư nhân và những người bán hàng ăn uống rong, dù không phải ngày chợ phiên, dòng người vẫn vô cùng đông đúc và náo nhiệt.
Thiếu Bình chợt nghe thấy có người gọi tên mình bên cạnh.
Nó quay đầu nhìn lại, hóa ra là cô gái thọt Hầu Ngọc Anh!
Hầu Ngọc Anh ôm một đứa bé trong lòng, đi khập khiễng từ một quầy hàng che vải trắng bước ra, đi đến trước mặt nó.
“Em nhận ra anh ngay cái nhìn đầu tiên!” Hầu Ngọc Anh phấn khích cười, nói với Thiếu Bình. Con bé trông mập hơn trước rất nhiều, khuôn mặt phúng phính như chiếc bánh mì tròn.
“Đây là…?” Thiếu Bình chỉ vào đứa bé trong ngực cô ta.
“Con em! Được bốn tháng rồi! Vân Vân, cười với chú một cái nào!” Hầu Ngọc Anh dùng ngón tay ấn nhẹ vào cằm đứa bé, đứa bé liền nứt cái miệng nhỏ ra cười.
Thiếu Bình đón lấy đứa bé từ tay cô gái thọt, hôn lên má thằng cu bụ bẫm ấy rồi đưa lại cho cô ta, hỏi: “Em kết hôn hồi nào thế?”
“Năm kia ngày Quốc khánh... Anh chê tụi mình, tụi mình thấy không có hy vọng gì nữa, liền kiếm đại một người đàn ông...” Hầu Ngọc Anh tuy hào phóng nói một câu đùa cợt, nhưng mặt đã đỏ bừng. Mặt Thiếu Bình cũng đỏ lựng. Nó chưa từng gặp người con gái nào nói mấy câu thế này ngay trước mặt bao giờ. “Chồng em làm gì thế?” Nó hỏi.
Hầu Ngọc Anh quay đầu chỉ về phía dưới tấm vải trắng kia.
Thiếu Bình nhìn thấy, một thanh niên tóc để rất dài đang ân cần lấy đồ cho khách, thối tiền.
“Cậu ta cũng là thanh niên chờ việc! Năm ngoái, ba em lo cho tụi em một tờ giấy phép kinh doanh, thế là tụi em làm cái nghề này... Việc làm ăn cũng khá lắm... À, chiều nay đến nhà em ăn cơm nhé! Hơn hai năm không gặp anh, cứ tưởng anh chết rồi chứ! Em thì... vẫn chưa quên anh được...” Hầu Ngọc Anh đến mức thẹn thùng cúi gằm mặt xuống.
Thiếu Bình đã cực kỳ mất tự nhiên — cô gái thọt đứng giữa phố nói mấy lời kiểu này! Nó đành khách sáo nói: "Anh còn phải đến trường cấp hai tìm em gái, hôm nào anh vào thành phố sẽ ghé nhà em sau... Em bận việc đi, anh đi đây..." Thiếu Bình vội vàng chào Hầu Ngọc Anh rồi cáo từ rời đi.
Nó căng thẳng băng qua đường, cố gắng hòa mình vào biển người đông đúc. Mãi cho đến khi bước lên con dốc đá dẫn tới trường trung học, nhịp tim của nó mới trở lại bình thường.
Cuộc gặp gỡ bất ngờ với Hầu Ngọc Anh lần này khiến Tôn Thiếu Bình cảm thán muôn vàn. Chà, vật đổi sao dời, lứa tuổi của bọn họ đã bắt đầu tự tìm lấy bến đỗ cho riêng mình. Trong số bạn học, có người đã kết hôn, lại có con cái, an nhô an phận sống qua ngày tháng. Thiếu niên! Thiếu niên! Đó là thứ đã vĩnh viễn trôi qua mất rồi... Thế nhưng, bây giờ mày vẫn chưa chuẩn bị sẵn sàng để sắp xếp cuộc sống của chính mình như vậy. Còn tương lai của mày sẽ ra sao, bây giờ mày vẫn khó lòng mà định đoạt...
Sau khi Thiếu Bình gặp em gái ở trường trung học, tâm trạng nó nhanh chóng chuyển sang một trạng thái khác. Nó vui mừng nhìn thấy, em gái đã lớn phổng phao thành một thiếu nữ, vóc dáng cao ráo thẳng thắn, mái tóc đen nhánh được cắt gọn gàng. Thiếu Bình tự hào nghĩ thầm trong bụng, em gái dẫu có đến thành phố Hoàng Nguyên, cũng vẫn là cô gái xinh đẹp nhất!
Nó mang đến cho Lan Hương bộ quần áo mốt mới mua ở Hoàng Nguyên và hai chiếc khăn quàng cổ lông xù màu xanh lam — trong đó một chiếc là để tặng Kim Tú.
Lan Hương và Kim Tú đã mua bánh bao trắng và hai phần thức ăn loại A cho nó ở nhà ăn tập thể của trường. Ba anh em ăn bữa chiều ở ký túc xá của hai đứa. Lúc ăn cơm, Kim Tú liên tục hỏi thăm tình hình của anh nó và ba nó.
Hôm sau, Lan Hương đuổi theo ra bến xe để tiễn nó. Lúc đợi xe, con bé không kìm được mà khóc.
Thiếu Bình an ủi em gái: "Đừng khóc! Anh biết em đau lòng vì chuyện phân nhà. Em đừng sợ, có anh hai đây mà! Em cứ học hành cho giỏi, gặp khó khăn gì thì viết thư cho anh, gửi chỗ anh Kim Ba ấy, anh đảm bảo sẽ nhận được. Tuyệt đối không được để ảnh hưởng đến việc học, em sắp thi đại học rồi đấy! Đời này anh hai e là không còn cơ hội bước chân vào cổng trường đại học nữa, nhưng anh cực kỳ hy vọng em có thể đỗ đại học. Nhà mình trông cậy vào việc em tranh thủ lấy thể diện này đấy!"
Lan Hương lau khô nước mắt trên mặt, vừa nghe Thiếu Bình nói vừa gật đầu với nó. Buổi trưa, Thiếu Bình lên xe buýt, thẳng tiến thành phố Hoàng Nguyên.
Sau khi xuống xe ở bến xe Hoàng Nguyên, trong người nó chỉ còn vỏn vẹn năm hào; trừ khoản tiền đủ mua một vé xe, nó đã đem tất cả số tiền còn lại chia hết cho ba, chị và em gái.
Bây giờ, nó coi như tay trắng trở lại cái thành phố khắc nghiệt này.
Lúc này đang là giờ tan ca tối trong thành phố, những chiếc xe đạp lũ lượt chảy qua trước mặt nó như một trận hồng thủy.
Nó lại một lần nữa thẫn thờ đứng ngoài phòng đợi xe, tự suy tính xem mình phải làm gì bây giờ.
Nó phải tìm ngay việc để làm, nếu không năm hào này chỉ đủ miễn cưỡng ăn một bữa ở hàng quán ven đường.
Đương nhiên, tối nay nó cũng có thể đến chỗ Kim Ba hoặc Bí thư Tào ở Câu Dương để tá túc qua đêm. Nhưng còn ngày mai thì sao? Ngày kia thì sao? Không được! Trước tiên phải có chỗ đặt chân, có cơm ăn, kiếm được ít tiền, rồi mới có thể tính đến chuyện khác.
Khi nghĩ như vậy, đôi chân của nó đã bắt đầu tự giác di chuyển về phía đầu cầu Đông Quan.
Khi nó hòa vào "chợ lao động" ở đầu cầu, mặt trời sắp lặn khuất sau lưng núi Ma Tước. Một số thợ hồ mất kiên nhẫn đã bắt đầu rời khỏi nơi này.
Thiếu Bình sốt ruột đứng bên bức tường gạch, mang theo một tia may mắn trong nỗi tuyệt vọng, ngóng chờ xem có ông thầu nào đến "tuyển thợ" hay không.
Mong ước của nó dần tan vỡ theo màn đêm buông xuống.
Nó chợt nghĩ: Liệu nó có thể đến công trường cũ mà mình từng làm để vận may mỉm cười một lần nữa hay không? Nó biết công trình đó vẫn chưa kết thúc, chỉ là thông thường, chỗ trống do nó giữa chừng bỏ việc sẽ nhanh chóng có người khác khỏa lấp vào rồi.
Dù chẳng nắm chắc phần trăm nào, Thiếu Bình vẫn qua cầu sông Hoàng Nguyên, đi về phía công trường của Cục Vật tư.
Nó cầm bao thuốc lá mua bằng năm hào tiền thừa dùng để xã giao, lượn quanh công trường mấy vòng mới tìm được người thợ cả.
Bởi vì bây giờ nó mặc một bộ quần áo mới tinh, thợ cả suýt chút nữa không nhận ra nó. Nó hào phóng dúi bao thuốc lá vào túi áo thợ cả, nói: "Cháu là Tôn Thiếu Bình đây ạ. Cháu lại đến rồi. Bây giờ cháu không có việc làm, không biết có thể làm ở công trường của chú nữa không?"
Thợ cả có vẻ đã nhớ ra tên thợ phụ làm việc bán mạng này. Ông ta suy nghĩ một lát, rồi nói: "Đáng lẽ người đủ cả rồi, nhưng mà một người thì... cậu đến đi!"
Thiếu Bình vui mừng suýt nhảy dựng lên. Nó chạy thẳng đến nhà ăn của công trường múc liền hai bát cơm trắng; sau đó cắm cổ chạy như bay đến chỗ Kim Ba ở Đông Quan để lấy cuộn hành lý rách rưới của mình.
