Qua khỏi ngày rằm tháng Giêng, không khí lễ hội ở nông thôn cũng nhạt dần. Mọi người lại theo vòng tuần hoàn bắt đầu công việc đồng áng trong năm. Có những nông dân chăm chỉ đã bắt đầu gánh phân ra ruộng; đợi qua tiết Kinh Trập, việc đồng áng sẽ trở nên bận rộn.

Lan Hoa và hai đứa con nằm mơ cũng không ngờ tới, mùng mười tháng Giêng, Vương Mãn Ngân đột nhiên trở về nhà. Không phải hắn về một mình, mà còn dẫn theo một người phụ nữ nói giọng miền Nam xa lạ. Mãn Ngân giải thích với vợ, đây là người làm ăn buôn bán cùng hắn, đến từ "Nam Dương". Người phụ nữ đó cũng cười nói rất nhiều với Lan Hoa, nhưng Lan Hoa không nghe hiểu được câu nào.

Lan Hoa thật thà không vì chồng dẫn một người phụ nữ về mà suy diễn linh tinh, cô ngược lại còn vui vẻ tiếp đón vị khách từ phương xa tới này. Trong mắt người phụ nữ nhà quê này, "người phụ nữ Nam Dương" là một nhân vật lớn, có thể bước chân vào căn lều nghèo nàn rách nát của cô, quả thực là một vinh hạnh lớn. Cô nhiệt tình mang những chiếc bánh trà Tết còn lại ra, khoản đãi chồng và vị khách nữ này.

Lan Hoa và hai đứa con phấn khích cứ như được đón năm mới một lần nữa. "Người phụ nữ Nam Dương" bốc một nắm kẹo sữa lớn từ trong túi xách ra, vãi lên chiếu kháng (khang) như vãi đất cục, cho Miêu Đản và Cẩu Đản ăn. Vương Mãn Ngân bảo hai đứa nhóc học theo kiểu người thành phố, gọi người phụ nữ này là "a di". Chỉ có điều những lời "a di" nói, lũ trẻ chẳng hiểu nổi câu nào.

Tin tức Vương Mãn Ngân dẫn về một người phụ nữ "xa lạ" chỉ trong một ngày đã lan truyền khắp thôn Quán Tử. Người lớn trẻ con trong thôn giống như xem "gác xép Tây dương" lần lượt kéo nhau vào căn hang đá rách náte của nhà Lan Hoa, hiếu kỳ đến ngắm nhìn người phụ nữ nói chuyện nghe như tiếng cừu kêu này.

Xem xong sự hiếu kỳ, những kẻ khôn lỏi trong thôn Quán Tử đều im lặng cười. Bọn họ biết Vương Mãn Ngân và người phụ nữ này có chuyện gì. Cũng có người hâm mộ chép chẹp miệng, sinh ra một loại "kính ý" đối với gã lưu manh của thôn bọn họ; chà chà, tên này bản lĩnh không nhỏ, thế mà lại câu được một món hàng ngoại tỉnh về!

Khỏi phải nói, Lan Hoa lập tức trở thành đối tượng để toàn thôn đồng tình hoặc chế nhạo.

Nhưng người phụ nữ chậm chạp này lại không hề cảm nhận được tất cả những điều đó. Không khí náo nhiệt do toàn thôn đột nhiên kéo ùn ùn đến nhà cô tạo ra khiến cô càng thêm vui vẻ, cảm thấy chồng mình được người trong thôn tôn trọng, cô và các con cũng nở mày nở mặt.

Cho đến khi đi ngủ vào buổi tối, người phụ nữ đáng thương mới biết tất cả những điều này có ý nghĩa gì với cô. Buổi tối, Lan Hoa u sầu gọi chồng ra sân, bàn bạc với anh ta, để vị "người phụ nữ Nam Dương" này ngủ ở chỗ nào đây? Nhà bọn họ chỉ có mỗi một hang đá rách này, phải mở lời mượn nhà người khác một chỗ để người phụ nữ này nghỉ ngơi. Những gia đình trông có vẻ đàng hoàng thì họ không dám mở lời; còn những gia đình nghèo túng thì lại sợ ủy khuất khách quý.

Nhưng Vương Mãn Ngân lại thản nhiên nói: "Mượn chỗ nào chứ? Cứ ngủ trên khang nhà mình!"

Lan Hoa nghe Mãn Ngân nói vậy, vừa kinh ngạc vừa khó chịu, cô một năm không gặp chồng, đêm nay đối với cô quý giá biết bao nhiêu! Cô hỏi chồng: "Thế anh đi chỗ nào ngủ?"

Vương Mãn Ngân ngược lại còn ngạc nhiên: "Tôi cũng ngủ ở nhà chứ!"

“Thế……”

“Thế cái gì mà thế?”

Lan Hoa mặc dù trong lòng không thoải mái, cũng đành phải nhẫn nhịn như vậy.

Lúc đi ngủ vào ban đêm, Lan Hoa vốn hy vọng vị khách quý tôn kính này có thể tự đề xuất ý kiến, nhưng cô ta lại thản nhiên ngủ say trong chiếc chăn bông mà Lan Hoa đã trải cho mình. "Người phụ nữ Nam Dương" ngủ ở phía gần bếp lò, ở giữa cách hai đứa con, Lan Hoa nằm sát cạnh con, Vương Mãn Ngân ngủ ở phía gần cửa sổ. Sự sắp xếp này coi như "hợp lý". Sau khi tắt đèn, Lan Hoa nằm trong ổ chăn, lồng ngực như bị nhét một nắm lông lợn rừng vào. Cô khao khát biết bao được chui vào chăn của chồng, thế nhưng sự xấu hổ khiến cô đến cử động cũng không dám động. Cô dám làm thế nào chứ? Đầu khang phía sau có người sống nằm ngủ, chỉ cần có động tĩnh chút là người ta có thể nghe thấy. Haizz, từ đâu chui ra cái đồ cướp mạng người này thế! Cô nằm trong bóng tối, bắt đầu oán hận người phụ nữ này.

Nửa đầu đêm cô thế nào cũng không ngủ được, nửa đêm về sáng, cơn buồn ngủ cuối cùng cũng đè bẹp được ham muốn đang sục sôi. Cô đã chìm vào giấc ngủ, nhưng vẫn có thể nghe thấy tiếng ngáy của chính mình.

Đột nhiên, Lan Hoa đang ngủ say cảm thấy chân mình bị cái gì đó chạm phải. Tim cô lập tức co rút lại thành một cục. Trong bóng tối, cô khẽ mở mắt ra, nhìn thấy chồng cởi trần bò từ dưới chân cô từ từ ngược về phía đầu khang phía sau giống như một con chó. Cô cắn chặt môi đến mức bật máu, mới không để bản thân hét lên thành tiếng.

Cô giáng cho cái sinh vật đang bò đó một cú đá thật mạnh!

Vương Mãn Ngân lập tức xoay người lại, len lén sờ soạng bò về ổ chăn của mình.

Chẳng mấy chốc, một bàn tay cầu xin tha thứ vươn vào trong chăn của cô, mưu đồ vuốt ve cô. Cô dùng móng tay bấm mạnh một cái vào bàn tay đó. Bàn tay ấy giống như bị ong đốt, rụt phắt lại. Lan Hoa cắn răng chịu đựng sự dằn vặt, cuối cùng cũng đợi được đến lúc ô cửa giấy sáng lên.

Cô đứng dậy mặc quần áo tử tế, còn chưa đợi các con mở mắt, liền một mình trượt khỏi khang, bước ra khỏi cửa.

Cô giống như một con bò cái bị thương, gần như vừa chạy bước nhỏ vừa rẽ ra đường cái, trong ánh ban mai rời khỏi thôn Quán Tử vắng lặng không một tiếng động, đi về phía xã Thạch Ngật Tiết — cô muốn đi kiện người phụ nữ "Nam Dương" không biết xấu hổ đó với nhà quan.

Khi Lan Hoa thở hồng hộc bước vào sân ủy ban xã, người của xã vừa mới ăn sáng xong. Cán bộ xã sau dịp Tết phần lớn vẫn chưa quay lại, chỉ có văn thư và chủ nhiệm Từ Trị Công.

Lan Hoa vừa bước vào văn phòng của Từ Trị Công, liền nước mắt đầm đìa kể lể nỗi khổ tâm của mình với chủ nhiệm.

Từ Trị Công hầu như vừa cười vừa nghe người phụ nữ nhà quê này kể hết nỗi bất hạnh của cô. Hắn nhổ một ngụm khói, nói: "Cái xã hội bây giờ, loại chuyện này không tính là chuyện! Chúng tôi quản không nổi đâu."

“Đến người xấu mà các anh cũng không quản sao?” Lan Hoa trợn trừng đôi mắt sưng đỏ, hỏi chủ nhiệm Từ.

“Vậy cô viết đơn mà kiện đi!” Chủ nhiệm Từ vẫn cười nói.

“Tôi không biết chữ.” Lan Hoa bị làm khó.

“Vậy cô tìm người mà viết chứ!”

“Anh tìm giúp tôi một người đi……”

“Đây lại không phải việc của tôi!” Từ Trị Công thiếu kiên nhẫn nói, “Chuyện này mà tôi cũng quản, thì đại sự khác ai quản đây?”

“Anh không tìm người, tôi sẽ ở lì đây không đi nữa!” Lan Hoa đang mang vết thương lòng sâu sắc cũng mặc kệ tất cả rồi.

“Ối chà, cô lại giở cái thói ăn vạ với tôi cơ đấy!” Từ Trị Công kêu lên.

“Tôi cứ không đi đấy!” Lan Hoa nói xong, vậy mà lại buông tiếng tru lên.

Từ Trị Công đầu óc rối bời đành phải gọi văn thư xã tới, nháy mắt với anh ta: “Cậu đi viết hộ cô ta lá đơn!”

Văn thư hiểu ý gật đầu với chủ nhiệm, liền khuyên Lan Hoa đừng khóc, đi theo anh ta sang căn hang đá bên cạnh viết đơn.

Lan Hoa lập tức ngoan ngoãn đi theo văn thư sang phòng bên cạnh; tiếp đó lại kể lể một lượt đầu đuôi ngắn dài về "người phụ nữ Nam Dương" và chồng mình cho người nhà quan trẻ tuổi này nghe. Chẳng mấy chốc, chủ nhiệm Từ đi sang, mặt mày đằng đằng sát khí nói với văn thư: “Cậu dẫn hai dân binh, lập tức đến thôn Quán Tử, lòi cổ trói Vương Mãn Ngân và con mụ đàn bà kia đến xã cho tôi!” Văn thư lập tức đứng dậy, nói: “Tôi đi ngay đây!”

Lan Hoa trợn tròn mắt, hét lên: “Sao lại trói cả chồng tôi nữa thế?” Từ Trị Công nói: “Sao lại không trói chồng cô? Loại chuyện này chủ yếu là phải trị đàn ông!” “Không được đâu!” Người phụ nữ đáng thương kêu lên, “Tôi đến để các anh chỉ đuổi con mụ đàn bà kia đi thôi……”

Từ Trị Công nháy mắt với văn thư: “Đi mau đi! Trói Vương Mãn Ngân cho chặt vào!”

Văn thư ra vẻ nghiêm túc chuẩn bị bước ra cửa, Lan Hoa nhào tới, giật lại "tờ đơn" từ trong tay văn thư, nói: “Các anh không được đi, tôi không kiện nữa!”

Nói xong, cô liền nhanh chóng đứng dậy bước ra khỏi cửa lớn ủy ban xã. Từ Trị Công và văn thư đứng trên bậc thềm cửa há hốc mồm chỉ biết cười.

Lan Hoa đáng thương ra khỏi Thạch Ngật Tiết, lại quay gót đi bộ về nhà. Cô vốn hy vọng nhà quan đuổi cổ con mụ đàn bà xấu xa kia đi là được, kết quả nhà quan lại muốn trói gô chồng cô đi cùng. Cô không nỡ để chồng phải chịu tội…… Khi cô đau đớn như đứt từng khúc ruột quay trở về nhà, cái tên chồng vô sỉ và người phụ nữ kia đang nấu ăn ở bếp lò. Cẩu Đản đang nhai kẹo sữa trên khang; Miêu Đản không biết đi đâu mất rồi…… Lan Hoa vốn định nhào tới xé rách mặt của con mụ đàn bà không biết xấu hổ kia, nhưng lời răn dạy cổ xưa "xấu chàng hổ ai" lại khiến cô từ bỏ ý định này — cô mà làm ầm lên, người một nhà ở trong thôn sẽ mang tiếng xấu cả đời!

Cô hỏi con trai: “Chị con đâu?”

“Chị đi nhà ông ngoại rồi.” Cẩu Đản ăn kẹo vô cùng ngon lành.

Con gái một mình chạy đến thôn Song Thuỷ để làm gì chứ?

Bộ não đau đớn của Lan Hoa đã hoàn toàn rối loạn. Cô không biết mình nên làm thế nào nữa. Vương Mãn Ngân thì thản nhiên trơ mặt nói chuyện với cô, cô cũng chẳng thèm đếm xỉa, một mình đi đến góc tối phía sau hang, hai tay bừa bãi cào bới, trong tai nhét đầy những tiếng động tạp nham hỗn độn.

Khi cô mơ hồ bới ra được một số gói giấy đỏ giấy xanh ở một góc nào đó, chợt khựng lại. Cô nhớ ra, đây là một ít thuốc diệt chuột còn thừa lại từ mấy năm trước khi Mãn Ngân đi buôn — chính vào năm đó những viên thuốc này đã khiến nhà quan lôi hắn đến công trường thôn Song Thuỷ, đi lao động cải tạo mười mấy ngày.

Lan Hoa đối mặt với những gói giấy nhỏ này, trái tim đập dữ dội. Sự xuất hiện của những loại thuốc này dường như là sự an bài của số mệnh, khiến cô một cách tự nhiên nghĩ đến cái chết. Phải rồi, cô thực sự không muốn sống nữa, mặc dù cô là một nông dân không biết một chữ bẻ đôi, nhưng cô cũng là một con người — chính vì cô không biết chữ, trong lòng cô lại càng không thể dung thứ cho chuyện như thế này! Cô không muốn nhà quan lấy dây pháp luật trói chồng mình đi; nhưng lại không có năng lực đuổi người phụ nữ kia đi; cô lại càng không có dũng khí để làm ầm ĩ một trận công khai — như thế con cái cô và những người trong gia đình mẹ đẻ sẽ không còn mặt mũi nào mà sống trên thế gian này nữa. Ý niệm về cái chết chỉ trong khoảnh khắc đã chiếm lấy trái tim cô.

Cô run lên trong bóng tối.

Cô nhìn thấy chồng và người phụ nữ không biết xấu hổ kia đang nói chuyện. Cô nghe không rõ bọn họ nói gì. Nhưng cô biết, hai kẻ đó bây giờ giả vờ như không có chuyện gì xảy ra vậy. Quạ đen chui vào tổ phượng, người phụ nữ xấu xa này đã hoàn toàn giống như người trong cái nhà này rồi. Cô đã bị ả ta chèn ép ra một góc. Nửa đời cô chịu đựng sống chết, nay lại rơi vào cái cục diện thế này, cô cũng chẳng còn mặt mũi nào để sống nữa. Đi chết thôi! Cô tin rằng con người sau khi chết đi vẫn có thể luân hồi chuyển thế, có khả năng biến thành người, cũng có thể biến thành động vật. Cho dù kiếp sau là người hay súc vật, cô cũng vẫn muốn chuyển sinh về thôn Quán Tử; ở đây có cốt thịt thân yêu của cô; cô muốn đến nhìn Miêu Đản và Cẩu Đản của cô……

Chết theo cách nào đây? Không thể chết ở trong cái nhà này. Không thể chết trước mặt kẻ thù. Thuốc diệt chuột không có nước thì nuốt không trôi…… Đúng rồi, ra bờ giếng ở vành sông phía trước; chỗ đó vắng vẻ, lại có nước.

Lan Hoa nghĩ vậy, bèn nhặt một số gói thuốc giấy màu xanh đút vào túi áo. Cô thích gói giấy màu xanh chứ không thích gói giấy màu đỏ. Từ nhỏ cô đã thích màu xanh lá cây, bởi vì hoa mọc trên núi, cây cối và cỏ đều là màu xanh; cô nhớ ra lúc nhỏ cô cũng thường thích dùng dây chỉ màu xanh để buộc tóc……

Lan Hoa ngay lập tức quay người lại, bước ra từ góc tối sau hang, sắc mặt xám ngắt, môi tím đen, hai mắt mờ mịt. Cô mặc kệ hai kẻ không biết xấu hổ bên cạnh bếp lò, đi thẳng đến mép khang phía trước, không nói một lời ôm Cẩu Đản vào lòng, tiếp đó liền bước ra khỏi cửa nhà.

Cô thẫn thờ đi tới ven đường cái trước thôn, đặt con trai xuống đất, nước mắt trào ra xối xả từ đôi mắt bị vây quanh bởi những nếp nhăn. Cô cố sức hôn lên mặt con trai hết lần này đến lần khác, rồi bảo nó: “Con đi thôn Song Thuỷ tìm ông bà ngoại đi…… con đừng quay lại nữa……”

Cẩu Đản trợn tròn đôi mắt to, dùng hai bàn tay bẩn thỉu lau nước mắt trên mặt mẹ, hỏi cô: “Mẹ ơi sao mẹ lại khóc? Sao mẹ không đi nhà bà ngoại?” Lan Hoa nấc nghẹn nói: “Con đi trước đi, mẹ một lát nữa là tới……” Cẩu Đản nghe lời mẹ, giống như một người lớn, khoanh hai tay ra sau lưng, ngực ưỡn thẳng đi mất. Từ thôn Quán Tử đến thôn Song Thuỷ chỉ có vài dặm đường, nó thường hay đi cùng chị gái đến nhà ông ngoại, cho nên một mình lên đường cũng không sợ hãi.

Lan Hoa dùng tay vịn lấy một cột điện bên đường, vừa khóc vừa gọi với theo đứa con trai đang đi xa dần: “Con đi sát lề đường vào, đừng đi giữa đường, cẩn thận ô tô đấy……” Con trai quay đầu lại vẫy tay với cô, nói: “Vâng ạ!”

Khi bóng lưng của Cẩu Đản hoàn toàn biến mất trên đường cái, Lan Hoa liền bước đi với đôi chân mềm nhũn, đi về phía khúc sông ở bên dưới đường cái.

Cô đến bên cái giếng nước ven sông, ngồi xuống một tảng đá, lấy mấy gói thuốc diệt chuột trong túi áo ra. Cô ngay lập tức cảm thấy trên ngực giống như bị đè một vật gì đó, thở cũng không thở nổi, giống như đã nuốt chất độc vào bụng vậy. Cô há hốc miệng, hơi thở thở ra biến thành từng đám sương trắng trong tiết trời đại hàn.

Sông Đông Lạp phủ một lớp băng dày cộp, dòng nước chảy róc rách bên dưới lớp băng. Vùng núi hoang vắng xám xịt không nhìn thấy bất kỳ một sinh vật sống nào. Gió lạnh thổi tiếng huýt sáo sắc nhọn càn quét qua khe núi, cuốn những chiếc lá khô vàng trên mặt đất và lá hoa màu bay thẳng lên không trung.

Trời âm u. Sự lạnh giá mang theo một chút ẩm ướt. Xem ra sắp có một trận sấm. Phải rồi, nên có tuyết rơi rồi, cô nghĩ. Cả một mùa đông không thấy một bông tuyết nào, lúa mì hạn hán chưa nói, đến mùa xuân khởi động việc đồng áng e là cũng không có cách nào gieo hạt giống. Năm nay mà được như năm ngoái thì tốt biết mấy, một năm mưa gió liên miên, thu hạ đều được mùa……

Một người sắp chết ngồi bên giếng nước, trong tay cầm mấy gói thuốc độc chí mạng, trong lòng vẫn đang tính toán ngày tháng và năm tháng — đây chính là Lan Hoa của chúng ta!

Haizz, con người đáng thương ơi, đối với cô mà nói, hình như cái chết là một chuyện, còn ngày tháng năm tháng lại là một chuyện khác. Cô cũng không nghĩ xem, sau khi cô chết đi, tất cả những điều này đối với cô còn có ý nghĩa gì nữa? Thế nhưng cô sẽ không đem hai chuyện này nhập làm một! Bởi vì cô tin rằng sau khi mình chết đi vẫn sẽ chuyển sinh trở lại thế giới này. Phải rồi, sao cô có thể không quay lại thế giới này chứ? Cho dù sống ở thế giới này có khổ thế nào đi nữa, nhưng cô tóm lại vẫn rất yêu thế giới này! Cô đã quen lao động trên mảnh đất vàng này rồi, hơn nữa, cô cũng không nỡ rời xa Miêu Đản và Cẩu Đản yêu quý — cô vẫn muốn đến nhìn chúng; cho dù có chuyển sinh thành lợn thành chó, cũng muốn lại được sống cùng chúng……

Lan Hoa mở mấy gói thuốc diệt chuột đó ra, đổ đống bột thuốc giống như đất xám vào lòng bàn tay, ngẩng đầu lên, liếc nhìn bầu trời âm u xám xịt, sau đó liền đổ hết bột thuốc vào trong miệng mình.

Cô dùng hai tay múc một bụm nước lạnh trong cái giếng nước lạnh buốt, cúi đầu uống một ngụm, nuốt đống bột thuốc trôi tuột xuống bụng.

Bây giờ cô đang ngồi trên tảng đá bên giếng nước, nhắm nghi mắt lại, lăng lẽ chờ đợi sự giáng lâm của thần chết……