Cơn mưa thu dầm dề vẫn rơi rả rách, thành phố từ trước đến nay vẫn chìm trong làn sương nước lạnh lẽo. Nhìn theo tiết khí, đây có lẽ là đợt mưa cuối cùng trong năm nay của cao nguyên Hoàng Thổ; chẳng mấy chốc, bầu trời sẽ bay lất phất những bông tuyết.

Cơn mưa này đã rơi suốt một ngày một đêm, vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại. Gió nam đuổi theo những đám mây xám đen, cuồn cuộn tràn sang phương bắc. Mưa khi thưa khi dày, nhưng chưa từng đứt đoạn. Ông trời vốn chẳng bao giờ vừa lòng người, lúc trời hạn hán cần mưa thì đến một giọt cũng không rơi; bây giờ không cần mưa nữa, thì mưa lại rơi mãi không thôi!

Đường lớn ngõ nhỏ nước bẩn chảy róc rách; bụi bặm trên nhà cửa và bùn nhơ trên vỉa hè đã được nước mưa rửa sạch sẽ. Sông Hoàng Nguyên lại một lần nữa biến thành một nồi cháo bùn đục ngầu. Trong các hẻm núi ở vùng núi ngoài thành, lững lờ trôi những đám sương mù màu xanh lam. Mưa thu tạo ra một bầu không khí u uất khiến người ta rầu rĩ. Người đi đường thưa thớt lác đác; những người nhà quê bán đồ khoác mảnh bao tải rách, trốn dưới hiên nhà chán nản chầu chực người mua. Cảnh sát ở ngã tư đã chui vào bốt gác đánh giấc, mặc cho xe hơi tự do chạy trên đường. Chuyến bay từ tỉnh thành đến Hoàng Nguyên mỗi tuần ba chuyến vẫn chưa ngừng bay, gầm rú lướt thấp qua bầu trời thành phố rồi hạ xuống đường băng loang lổ vết nước ở Đông Xuyên. Âm thanh va đập bằng sắt thép nặng nề nào đó, nghe trong tiếng mưa tịch mịch lại càng chói tai bội phần.

Công trường nơi Thiếu Bình làm việc theo lệ ngừng thi công — bãi đất hoàn toàn ngập trong một bãi bùn nhão. Thợ thuyền cũng theo lệ lăn ra lò bắt đầu ngủ không biết trời đất là gì. Những con người đã quá mệt mỏi kìa! Từng người ngủ duỗi tay duỗi chân, trong tiếng ngáy không chỉ mang theo những tiếng rên rỉ thoải mái, mà còn nghiến răng kêu kèn kẹt...

Thiếu Bình nằm trên cuộn chăn của mình, nhưng lại chẳng có chút buồn ngủ nào. Cậu gối đầu lên hai tay, trừng trừng nhìn lên trần lò, một mặt nghe tiếng mưa đơn điệu nhàm chán bên ngoài, một mặt trong đầu nghĩ ngợi lung tung rất nhiều chuyện.

Mấy ngày trước, cậu tranh thủ thời gian đến nhà bí thư Tào một chuyến, đem hộ khẩu chuyển vào Dương Câu.

Cậu ở đó chẳng qua chỉ có được một cái hộ khẩu trên danh nghĩa mà thôi. Dương Câu coi đất như vàng sẽ không cho cậu ruộng đất, thực chất cậu vẫn là một cọng cỏ không gốc rễ. Bây giờ cậu hoàn toàn giao phó vận mệnh của mình vào trong tay bí thư Tào. Cậu trông mong một hai năm sau, lão Tào ít nhất có thể tranh thủ cho cậu một mảnh đất để cắm rổ cắm rá. Còn về ruộng đất, cậu không dám xa vọng.

Nói như vậy, cả đời này có lẽ cậu chỉ có thể đi làm thuê vặt ở trong thành phố Hoàng Nguyên mà thôi. Đây là một con đường mưu sinh vô cùng bấp bênh. Nếu sau này thành gia lập thất, dùng cách này liệu có nuôi nổi vợ con không?

Thế nhưng, mọi chuyện sau này đối với cậu, xem ra vẫn còn rất xa xôi. Dù thế nào đi nữa, cậu đã trở thành một người Hoàng Nguyên. Bản thân điều này đã mang ý nghĩa phi thường. Cậu tưởng tượng, trong số các thế hệ tổ tiên tiền bối của cậu, đại khái vẫn chưa có ai rời khỏi quê hương. Bây giờ, cậu có phách lực xông ra tìm kiếm "lục địa mới" của cuộc sống, hành động này dù chứa đựng rủi ro to lớn, cũng rất đáng giá.

Cho đến lúc này, Tôn Thiếu Bình vẫn không biết dụng ý thực sự của vợ chồng bí thư Tào khi giúp cậu nhập hộ khẩu. Chúng ta có thể đoán chừng, nếu cậu biết bọn họ muốn cậu làm con rể ở rể, thì cậu sẽ rất vui vẻ chấp nhận hiện thực này. Đặt chuyện tình cảm sang một bên mà nói, hiện tại cậu ít nhất sẽ không phải chịu nhiều dằn vặt như vậy, đằng nào đến lúc đó mọi vấn đề về mặt sinh hoạt đều sẽ được giải quyết triệt để.

Nhưng cậu đồng thời cũng không biết, vợ chồng bí thư Tào hiện tại vẫn chưa muốn làm rõ mọi chuyện. Một mặt bọn họ muốn tiếp tục "quan sát" cậu; mặt khác Cúc Anh vẫn đang đi học, tuổi cũng còn nhỏ. Đối với bí thư Tào, đây là một "nước cờ xa" của ông — vẫn phải đi thêm một đoạn rồi tính tiếp!

Bây giờ, Thiếu Bình nằm trong cái hang lò nồng nặc mùi mồ hôi này, trong bản giao hưởng tiếng ngáy tiếng mưa, tính toán kế sinh nhai bước tiếp theo của mình. Cậu nghĩ, cậu nhất định không được lỡ việc, phải tìm mọi cách để tìm việc làm. Cậu phải kiếm tiền gửi cho mấy người già ở nhà. Lại còn phải lo cho em gái đi học — bây giờ đã chia nhà, cậu chính là trụ cột gia đình, gánh vác trách nhiệm trọng đại! Cậu đã để tâm học hỏi kỹ năng của thợ cả trên công trường, muốn nhanh chóng thay đổi hoàn cảnh làm thợ phụ. Nếu cậu trở thành thợ cả, tiền công một ngày có thể tăng lên gấp đôi; như thế, ngoài việc lo cho gia đình, bản thân cậu cũng có thể tích cóp được một ít. Hai ba năm sau, nếu có thể tìm được một mảnh đất ở Dương Câu, cậu có thể dựng trước hai gian lò — lúc đó mới có nghĩa là cậu thực sự cắm rễ ở Hoàng Nguyên.

Tất cả điều này có lẽ không chỉ là giấc mơ. Cậu còn trẻ khỏe, chỉ cần trong lòng gom đủ sức mạnh, mục tiêu này hoàn toàn có thể thực hiện được. Đương nhiên, đây vẫn là một dự tính cơ bản nhất đấy!

Cậu thậm chí còn nghĩ có một ngày, cậu cũng sẽ trở thành một tên đầu trỏi thầu khoán, miệng ngậm điếu thuốc lá cuộn đen, ra đầu cầu Đông Quan để chọn thợ cả... Hì hì, cậu dẫu có thành đầu thỏm thầu khoán, tại sao nhất định phải ngậm điếu thuốc lá cuộn đen trong miệng chứ? Không, cậu sẽ không giống như những kẻ thầu khoán hiện tại, ra vẻ ta đây làm cho bản thân trông giống như tên bảo trưởng trong phim ảnh; cậu phải thiết lập một mối quan hệ bạn bè bình đẳng với những người thợ mà cậu thuê mướn, đặc biệt là phải dành sự quan tâm đặc biệt cho những thanh niên từng đi học mà ra ngoài mưu sinh... Tôn Thiếu Bình nằm trên cuộn chăn của mình, liên tục mơ mộng vẩn vơ như thế. Đằng nào ngày mưa này cũng chẳng có việc gì, không thể cứ xem sách mãi không thôi; vả lại, hai cuốn sách trong tay cậu đã đọc xong, bây giờ cũng lười đến thư viện để mượn.

Sau bữa ăn, bầu trời đột nhiên sáng lên trong chốc lát, mưa cũng nhỏ lại đôi chút. Thợ thuyền vừa buông bát, quay lại liền lăn ra ngủ tiếp.

Thiếu Bình cảm thấy vô cùng buồn bực, không muốn tiếp tục nằm trên cuộn chăn của mình để mơ mộng lãng mạn nữa. Nhân lúc mưa tạnh bớt, cậu muốn ra phố dạo quanh, xem có thể xem được suất chiếu phim nào không, coi như giết thời gian.

Thời tiết đã rất lạnh rồi. Cậu mặc bộ áo lông nhung màu đỏ sẫm vào người, bên ngoài vẫn khoác bộ quần áo làm việc rách rưới, cứ thế tay không bước ra cửa, đi đến con đường lớn. Cậu cũng chẳng có ô, cứ đi nép nép dưới hiên nhà; may là mưa không lớn, lất phất hạt, sẽ không làm ướt sũng quần áo. Bây giờ mặc áo lông nhung dường như hơi sớm, đi một đoạn đường rồi, trên người liền cảm thấy nóng hừng hực. Cậu cảm thấy có chút không tự nhiên — hai bả vai của chiếc áo khoác rách bươm, chiếc áo lông nhung đỏ bên trong lộ ra ngoài, đặc biệt chói mắt. Nhìn bộ quần áo mới cũ chênh lệch, chẳng ra thể thống gì này, liếc mắt một cái là nhận ra ngay cậu chính là một gã nhà quê chính hiệu.

Nhưng điều khiến Thiếu Bình yên tâm là, ở đây không có nhiều người quen. Trên phố ai lại có hứng thú đi chú ý đến bộ trang phục chướng tai gai mắt này chứ?

Cậu đành cố gắng gạt bỏ sự ngượng ngùng đó đi, tự do tự tại dạo chơi trên phố Hoàng Nguyên. Đường phố trong mưa hiếm hoi lắm mới có được sự tĩnh lặng; những người đi đường thưa thớt, khuôn mặt đều bị ô che khuất.

Tất cả các cửa hàng đều mở cửa kinh doanh bình thường, nhưng chẳng có mấy ai ghé thăm. Thiếu Bình vô duyên vô cớ đi dạo đến Nam Quan, nơi này cách địa ủy không xa, có một rạp chiếu phim lớn nhất thành phố, cậu rất muốn đến thử vận may, xem bây giờ có chiếu phim không.

Cậu nhìn từ xa, trên con đường phía trước rạp chiếu phim, rất đông người đang chen chúc. Đoán là có chiếu phim! Nhưng không biết có kịp mua vé vào xem không?

Cậu bước nhanh đến cửa rạp chiếu phim, liếc nhanh qua tấm biển gỗ sơn dầu màu đỏ sậm, thấy trên đó viết 《Vương tử phụân cừu ký》. Cậu vui mừng khôn xiết! Đây là bộ phim cải biên từ vở 《Hamlet》 của Shakespeare, theo lời Kim Ba lần trước kể, người lồng tiếng cho Hamlet là Tôn Đạo Lâm, vô cùng kích động lòng người.

Thiếu Bình nhìn thời gian, biết vẫn có thể kịp suất chiếu này, liền vội vã chen vào phòng bán vé.

Cậu thất vọng tràn trề — vé của suất này đã bán sạch.

Cậu đành chán nản lùi lại đám đông đang chen chúc, xem có thể "câu cá" được không.

Cậu đang chen lấn mông lung trong đám đông, bỗng khựng lại. Cậu nhìn thấy Điền Hiểu Hà mặc chiếc áo khoác đi mưa màu be, hai tay đút xéo trong túi áo, đang đứng cách đó vài bước mỉm cười nhìn cậu. Cậu đờ đẫn đứng chết trân tại chỗ, khuôn mặt lập tức nóng bừng lên như lửa.

Cô bước tới, vẫn mỉm cười, đưa tay ra, nói: "Tôi cứ tưởng đây là đang mơ."

"Là... tôi cũng nghĩ vậy..." Cậu bắt tay cô. Một khoảng im lặng khó tả.

"Cậu bây giờ là đi xem phim? Hay là đến nhà tôi đây?" Cô lấy từ trong người ra một vé xem phim đưa đến trước mặt cậu.

"Không, cậu đi xem đi... tôi..." Khuôn mặt cậu vẫn nóng như lửa đốt. "Tôi đã xem một lần rồi... Tuy nhiên, nếu cậu sẵn lòng, tôi khuyên cậu cũng đừng đi xem nữa, chúng ta đến nhà tôi đi!" Hiểu Hà có vẻ cố tình thể hiện một thái độ giữ kẽ, nhưng rõ ràng rất khó che giấu sự kích động của mình.

Thiếu Bình nhìn thấy, Hiểu Hà đã hoàn toàn ra dáng một nữ sinh đại học, vóc dáng hình như cũng cao hơn thời trung học rất nhiều. Mái tóc đen xõa lộn xộn trên vai, bên trên vương những hạt nước nhỏ li ti tựa như vụn bạc. Chiếc áo khoác đi mưa vừa vặn được thắt lưng bằng một dải dây, dưới chân là một đôi giày du ngoạn màu nâu.

Thế nhưng, đứng trước mặt con người này, không hiểu sao, Thiếu Bình lại chẳng hề cảm thấy xấu hổ vì bộ quần áo rách rưới của mình. Ngược lại, cậu cảm thấy mặc bộ quần áo này gặp cô là "rất thích hợp".

"Đi hay ở?" Cô cười cười lắc lắc chiếc vé trong tay.

"Tôi đương nhiên từ bỏ 'phục thù' rồi!" Cỗ nhiệt khí trên mặt Thiếu Bình dần tan biến.

Hiểu Hà cười khúc khích, cô nhanh chóng sang nhượng tấm vé đó cho kẻ "câu cá" bên cạnh, rồi dẫn Tôn Thiếu Bình đi về hướng địa ủy.

"Sao cậu không trả lời thư của tôi?" Hiểu Hà vừa đi vừa hỏi cậu. Thiếu Bình cạn lời.

Cậu nghe thấy tiếng "bụp" một tiếng, tim giật thót. Quay đầu nhìn lại, Hiểu Hà trong tay đã bật mở một chiếc ô tự động màu xanh hồ nước.

Cô xích lại gần cậu thêm chút nữa, che chiếc ô lên đầu hai người. Cậu tức khắc cảm thấy bản thân chìm đắm trong một giấc mộng màu xanh hồ nước mờ ảo... Gần hai năm nay, cậu chưa gặp lại Hiểu Hà, cậu vốn nghĩ, một năm trước khi cậu không đáp lại lá thư cuối cùng ấy của cô, liên lạc giữa bọn họ cũng sẽ theo đó mà đứt đoạn vĩnh viễn. Cô sẽ biến thành một người trong ký ức của mình, còn trong hiện thực thì bọn họ không đời nào gặp lại nhau nữa. Đúng vậy, người ta là sinh viên đại học, cậu là một gã nhà quê. Chênh lệch tựa như mây với bùn... Thế mà, bây giờ lại đột ngột hội ngộ với cô giữa con đường phố Hoàng Nguyên mưa thu dầm dề này...

"Sao cậu không trả lời câu hỏi của tôi?" Cô quay đầu lại dưới tán ô, nhìn chằm chằm cậu. "Mọi thứ đều rất rõ ràng rồi..." Cậu nói.

"Là vì tôi đã học đại học, còn cậu vẫn là một tên nông dân ư? Xem ra, cậu vẫn rất thói đời!" Hiểu Hà không khách khí nói.

Trong lòng Thiếu Bình không đồng tình với đánh giá của cô bạn cũ dành cho mình. Thực ra, sâu thẳm trong linh hồn, cậu chưa từng coi thường bản thân. Cô rõ ràng không hiểu được những thay đổi của cậu trong hai năm qua. Sở dĩ cậu không muốn liên lạc lại với cô, quả thực là vì hoàn cảnh sống của hai người chênh lệch quá lớn. Nhưng điều này không có nghĩa là, cậu cho rằng con đường mình đang đi thấp kém hơn việc học đại học. Đúng vậy, cậu đang giãy giụa ở tầng đáy thấp nhất của xã hội, vì dăm ba đồng bạc mà chịu đựng đủ mọi đày đọa; nhưng cậu đã không chỉ coi đây là việc mưu sinh kiếm sống — sự cao quý hay thấp hèn của nghề nghiệp, không thể định đoạt giá trị cuộc sống của một con người. Trái lại, bây giờ cậu rất "yêu" những đau khổ của chính mình. Trải qua một phen gột rửa như lửa đỏ máu tươi, cậu tin rằng, mật ngọt cuộc sống do chính cậu chắt chiu qua muôn vàn cay đắng nghìn vạn khó nhọc, chắc chắn sẽ có hương vị hơn thứ dễ dọng lấy được — cậu tự giễu cợt nhận thức này của mình là "học thuyết về sự đau khổ"...

Hiểu Hà dẫn cậu vào cổng địa ủy. Ông lão gác cổng nở nụ cười đầy mặt sau lớp cửa kính gật đầu chào Hiểu Hà, bọn họ cứ thế đi thẳng qua một khoảng sân lớn, lại qua một cánh cửa nhỏ, đi đến một tiểu viện yên tĩnh.

Hiểu Hà nói với cậu: "Đây là viện Thường vụ." Cô lại chỉ vào tòa nhà bốn tầng bên cạnh, "Đó là khu nhà gia đình địa ủy, chúng tôi ở tầng hai đơn nguyên số một bên trái... Thấy thế này đi, chúng ta không về nhà nữa, ở văn phòng của bố tôi mà nói chuyện. Bố tôi hôm qua đi huyện Nguyên Đông, vẫn chưa về..."

Viện Thường vụ là một dãy hang đá lớn được chế tác tinh xảo, ba mặt tường vây, có một cửa nhỏ thông ra khu nhà gia đình. Trong sân có mấy bồn hoa nhỏ, hoa trong đó đại đa số đã điêu tàn, vậy mà kỳ tích để lại một đóa hồng đỏ rực. Dưới mấy gốc cây ngô đồng bên tường, tích tụ một tầng lá vàng dày đặc.

Hiểu Hà thu ô lại, từ trong người móc ra chiếc chìa khóa, mở cửa một hang lò ở giữa. Cô xốc tấm rèm cửa, nhường Thiếu Bình bước vào.

Diện tích hang lò rất lớn, hai gian thông nhau; gian vừa bước vào rõ ràng là văn phòng, xuyên qua một lối đi nhỏ ở giữa bức tường, chính là phòng sách kiêm phòng ngủ. Cô dẫn cậu vào gian trong.

Cậu câu nệ ngồi xuống ghế sô-fa, đảo mắt nhìn quanh nơi phi thường này. Hiểu Hà bận rộn rót trà, gọt táo cho cậu.

Thiếu Bình nhìn thấy mình trong chiếc gương soi toàn thân trên bức tường đối diện, mặc một bộ quần áo rách rưới tóc tai bù xù trông như một búi bồ kết, ngồi trên chiếc ghế sô-fa bọc đệm êm ái này, quả thực có chút buồn cười. Nếu không có Hiểu Hà ở đây, có người xa lạ bước vào nhìn thấy dáng vẻ này của cậu, sẽ tưởng đâu là kẻ gian có mưu đồ bất chính đấy chứ!

Hiểu Hà đưa một quả táo đã gọt vỏ vào tay cậu, sau đó cũng ngồi xuống chiếc ghế sô-fa bên cạnh, bắt đầu hỏi thăm tình hình hai năm nay của cậu.

Lúc này Thiếu Bình vừa ăn táo vừa mở lời, kể lại trải nghiệm và tình trạng hiện tại của mình cho Hiểu Hà nghe một cách chân thực.

Trong lúc Thiếu Bình nói chuyện, Hiểu Hà trừng đôi mắt đẹp đẽ đầy kinh ngạc, chăm chú lắng nghe.

Sau khi Thiếu Bình nói xong, Hiểu Hà ngẩn ngơ ngồi chết trân trên ghế sô-fa như tượng gỗ, không hỏi thêm gì nữa, cũng không nói năng gì nữa.

Thiếu Bình cũng trầm mặc một lát. Sau đó cậu tin tưởng nói với cô: "Cậu đừng kể tình hình của tôi cho bất kỳ người quen nào hoặc bạn học của chúng ta nghe. Tôi biết cậu có thể hiểu tôi, tôi mới nói thật với cậu tình hình. Không muốn tình hình thực tế hiện tại của mình bị người khác biết. Nếu truyền về Nguyên Tây, bố mẹ tôi nhất định sẽ lo lắng. Tôi hy vọng trong tưởng tượng của người già, mọi thứ của tôi ở Hoàng Nguyên đều tốt đẹp. Trong số các bạn học của chúng ta, trừ Kim Ba ra, không ai biết tình hình hiện tại của tôi cả; tôi cũng không muốn bọn họ biết. Đây không phải vì hư vinh, mà là không muốn gánh chịu sự chế nhạo của những kẻ hư vinh; tôi muốn lặng lẽ, yên bình bước đi trên con đường của mình..."

"Cậu phải hứa với tôi điều này!" Thiếu Bình nhấn mạnh.

Hiểu Hà như bừng tỉnh từ trong giấc mộng, buột miệng nói: "Cái này cậu yên tâm!" Cô đứng dậy, "Tạm thời không nói nữa, để tôi đi mua cơm! Chúng ta không về nhà tôi ăn nữa, tôi biết cậu ăn cơm ở nhà tôi không được tự nhiên. Tôi ra đại táo để mua..."

Hiểu Hà lấy bát đũa từ trong rổ ra, lại vốc một nắm phiếu cơm trong ngăn kéo bàn, rồi nhanh chóng bước ra ngoài.

Mười lăm phút sau, cô bưng về một chậu men sứ đựng món xào; bên trên món xào chất một đống bánh màn thầu. Cô lấy ra một chiếc bát nhỏ, múc cho mình một ít thức ăn, lại cầm một chiếc màn thầu, nói: "Số còn lại đều là của cậu!"

Thiếu Bình ước lượng một lúc, nói: "Tôi đại khái có thể tiêu diệt hết, nhưng cậu đừng chê cười nhé!" Cậu vừa nói vừa bưng chậu lên, không khách khí ăn ngấu nghiến.

Hiểu Hà cười. Cô ngồi bên cạnh cậu, gắp miếng thịt trong bát của mình bỏ ngược lại vào chậu men sứ của cậu. Không hiểu sao, hành động này của cô khiến cậu nhớ đến chị Nhuận Diệp — thứ cảm giác thân thiết ấm áp vốn có ở những cô gái cao nguyên Hoàng Thổ...

Sắc trời tối sầm lại.

Hiểu Hà bật sáng đèn điện, đặt chiếc bát của mình sang một bên, đứng nhìn cậu gần một phút, đột nhiên hỏi: "Tôi có thể giúp gì cho cậu không?"

Thiếu Bình ngẩng đầu lên, nói: "Nếu cậu thấy cuốn sách nào hay, lại giống như trước đây, kịp thời giới thiệu cho tôi đọc."

"Còn gì nữa không?"

"Không cần."

"Vậy tôi đưa sách cho cậu bằng cách nào?"

Thiếu Bình nghĩ ngợi, nói: "Nửa tháng tôi đến tìm cậu một lần, được không?"

"Đương nhiên là được!"

"Khi nào đến thì thích hợp hơn?"

Hiểu Hà cũng suy nghĩ một lúc, nói: "Ban ngày cậu đều phải làm việc, vậy thì, tối thứ bảy đi. Cứ ở đây. Bố tôi thường tối thứ bảy đều không có ở văn phòng..."

Thiếu Bình tiếp đó liền đứng lên cáo từ. Hiểu Hà cũng không giữ lại, đứng dậy tiễn cậu một mạch đến tận cổng lớn cơ quan địa ủy.

Lúc chia tay, cô nói với cậu: "Tôi biết, cậu không muốn nói cho tôi biết cậu ở nơi nào. Nhưng, cậu nhất định phải đến tìm tôi đấy..."

"Tôi sẽ tìm cậu!" Cậu chủ động bắt tay cô, rồi quay người bước ra đường lớn.

Mưa không biết đã tạnh từ lúc nào, bầu trời đằng xa phía tây lộ ra một khoảng trời xanh thẫm.

Được, trời tạnh rồi, ngày mai có thể đi làm rồi!