Điền Phúc Quân cuối cùng cũng trở về huyện Nguyên Tây. Từ khi chuyển nhà đến Hoàng Nguyên, anh vẫn chưa có thời gian để ghé qua nơi chốn khó quên này một chuyến. Ngoài việc bận rộn, anh còn có chút tâm lý trở ngại khó nói thành lời. Nguyên Tây là quê hương của anh, anh lại từng làm việc ở đây mấy năm; nếu anh nóng lòng hoặc cứ dăm ba bữa lại chạy về đây, người khác có thể sẽ nói anh nặng tư tưởng quê hương, thân với quê nhà mà xa lánh xứ người. Với tư cách là một cán bộ lãnh đạo, anh không thể không bận tâm đến những dư luận thế tục tương tự như thế này. Kể từ khi nhậm chức ở địa khu Hoàng Nguyên, anh hầu như đã đi hết tất cả các huyện trong toàn địa khu. Trong đợt thị sát thông thường đầu tiên, anh đã xếp huyện Nguyên Tây ở trạm cuối cùng.
Một tháng trước, đồng chí Miêu Khải đã được điều đến Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Tỉnh giữ chức Phó Bí thư Thường trực, anh liền thay thế lão Miêu giữ chức Bí thư Địa ủy Hoàng Nguyên; Phó Bí thư Địa ủy cũ là Hô Chính Văn đã thay thế chức vụ Trưởng đặc khu hành chính của anh.
Hiện tại, anh đang ở vị trí "người đứng đầu" của địa khu, nói theo lời của bố vợ anh là Từ Quốc Cường, thì "nhiệm vụ" càng lớn hơn.
Từ khi chế độ trách nhiệm được thực thi hơn một năm nay, tình hình nông thôn toàn địa khu đã có những thay đổi mang tính lịch sử to lớn. Sự thật của một năm đã khiến nhiều kẻ vốn bảo thủ phản đối cải cải cách phải ngậm miệng lại ở chốn công cộng. Tuy nhiên, những kẻ ôm giữ luận điệu bi quan vẫn không hề thiếu – họ mở mắt ra không nhìn thấy những lợi ích mà chế độ trách nhiệm mang lại, chỉ biết tiếp tục lắc đầu thở dài rằng "chủ nghĩa xã hội đã chẳng ra thể thống gì nữa rồi." Chủ nghĩa xã hội là gì? Chủ nghĩa xã hội không phải là một khẩu hiệu mỹ miều và trống rỗng, cũng không có nghĩa là mọi người đều bình đẳng trước sự nghèo đói, nghèo thì mọi người cùng nghèo như nhau; chủ nghĩa xã hội trước hết phải phát triển mạnh mẽ lực lượng sản xuất, qua đó chứng minh bản thân ưu việt hơn các chế độ khác; bằng không, sẽ bất lực trong việc trả lời với lịch sử!
Điền Phúc Quân không phải là nhà lý luận, nhận thức của anh là thành quả trải nghiệm từ công việc thực tế suốt nửa đời người.
Đương nhiên, sự phát triển của tình hình nông thôn hiện nay quả thực rất đáng phấn khởi, nhưng những vấn đề mới nảy sinh cũng gay gắt không kém. Anh nhìn thấy, sau khi chế độ khoán ruộng đến hộ được áp dụng, tính tích cực của nông dân tăng cao chưa từng thấy, thế nhưng, cán bộ cơ sở dường như lại chẳng có việc gì để làm. Ở huyện và công xã, đều bao trùm một bầu không khí uể oải. Hiện tượng này vô cùng đáng lo ngại. Trên cơ sở điều tra nghiên cứu ở các huyện, Điền Phúc Quân đã đề ra biện pháp làm "vùng năng suất cao" diện tích lớn trong các môi trường địa lý khác nhau — "vùng năng suất cao" mặc dù ruộng đất vẫn là từng hộ tự canh tác, nhưng nông dân có thể cùng nhau tiếp nhận sự hướng dẫn của khoa học kỹ thuật và sự trợ giúp từ các mặt khác. Cứ như vậy, toàn bộ cán bộ cơ sở và nhân viên kỹ thuật ngành nông nghiệp lập tức được huy động vào cuộc. Mạng lưới khoa học kỹ thuật bốn cấp thời đại tập thể cũ sau khi khoán trắng không còn phát huy tác dụng, nay dùng hình thức mới này để hướng dẫn nông dân làm khoa học kỹ thuật nông nghiệp, rất được quần chúng hoan nghênh. Đây là một biện pháp một mũi tên trúng hai đích. Điền Phúc Quân đã tiến hành quy hoạch toàn địa khu về mặt này, tính riêng lúa nước ở mấy huyện phía nam đã làm được bảy vạn mẫu; tính theo năng suất sáu trăm cân một mẫu, Hoàng Nguyên sẽ tăng thêm rất nhiều lương thực loại ngon. Anh dự tính năm sau nữa sẽ mở rộng phát triển thêm bốn vạn mẫu!
Làm như vậy, nhà nước sẽ phải đầu tư một chút về mặt phân bón hóa học và giống tốt. Mặc dù Chủ nhiệm nông phòng địa khu và Cục trưởng nông nghiệp đều chạy gãy cả chân để tích cực lo toan, nhưng Cục trưởng tài chính địa khu lại không muốn chi tiền. Trong cuộc họp chủ nhiệm văn phòng đặc khu, vị phó cục trưởng phụ trách tài chính cũng đã gạt phăng đi. Cuối cùng, Điền Phúc Quân đành phải "lấy quyền áp người", mới giải quyết được vấn đề; bên tài chính không mấy vui vẻ trích ra tám mươi vạn để hỗ trợ việc này.
Mấy ngày trước, Điền Phúc Quân đến huyện Nguyên Đông, quy hoạch năm sau sẽ làm một "vùng cải dầu" rộng mấy vạn mẫu ở đó. Sau khi việc này được thực hiện xong, anh mới rẽ sang huyện Nguyên Tây, chuẩn bị làm một "vùng kê" ở khu vực sông Đại Mã Hà thuộc huyện này. Khu vực sông Đại Mã Hà của huyện Nguyên Tây vốn là nơi sản xuất kê truyền thống, nhưng trong phong trào học tập đại đội Đại Tr Sái, nguyên Bí thư Huyện ủy Phùng Thế Khoan đã kiên quyết bắt khúc sông này chuyển sang trồng cao lương, lý do là cao lương cho năng suất cao, hơn nữa còn nói hoa màu của Đại Tr Sái phần lớn đều trồng cao lương. Thực ra, kê cũng là cây trồng cho năng suất cao, hơn nữa chất lượng lương thực lại tốt hơn cao lương – chỉ là màu sắc không phải là "đỏ" mà thôi.
Người đứng đầu huyện Nguyên Tây hiện tại đã thành Trương Hữu Trí. "Người đứng đầu" cũ là Lý Đăng Vân đã được điều về địa khu giữ chức Cục trưởng Y tế vào mấy tháng trước. Điền Phúc Quân và Lý Đăng Vân tuy có một lớp quan hệ họ hàng, nhưng vì Nhuận Diệp và Hướng Tiền cơ bản ở trạng thái ly thân, cho nên sự qua lại giữa hai nhà bọn họ cũng hầu như rất ít. Điền Phúc Quân vì thế mà cảm thấy trong lòng rất khó chịu. Hiện tại, anh tuy đồng cảm với cuộc hôn nhân bất hạnh của người cháu gái, đồng thời cũng cảm thấy có tâm trạng hổ thẹn với người nhà Lý Đăng Vân. Dù thế nào đi nữa, người nhà này vì cháu gái của anh, bây giờ cũng rất bất hạnh. Vợ chồng Lý Đăng Vân chỉ có một đứa con trai, kết quả lại thành ra thế này trong chuyện hôn nhân, bọn họ vô cùng phiền muộn. Đáng lẽ ra, nếu Hướng Tiền và Nhuận Diệp là vợ chồng hòa thuận, Đăng Vân bây giờ e rằng đều đã bế được cháu nội rồi. Đăng Vân không phải là người có lồng ngực rộng rãi, vì chuyện này mà anh ta thậm chí có chút chán nản công việc, không muốn tiếp tục gánh vác chức vụ Bí thư Huyện ủy bận rộn công vụ nữa, mà yêu cầu điều đến Cục Y tế địa khu tương đối nhàn hạ để làm cục trưởng. Việc điều động này Đăng Vân không tìm anh, mà thông qua Miêu Khải và Phùng Thế Khoan để lo liệu. Đăng Vân chuyển đến Hoàng Nguyên tất nhiên còn có một nguyên nhân nữa, chính là muốn điều cả Hướng Tiền đến Hoàng Nguyên lái xe; như vậy, Hướng Tiền và Nhuận Diệp ở cùng một thành phố, tiếp xúc nhiều hơn một chút, biết đâu có thể điều chỉnh lại mối quan hệ – chứ không còn cách nào khác. Bọn họ từng trăm phương nghìn kế bắt con trai và Nhuận Diệp ly hôn, nhưng tên nhóc này thà cứ chịu đựng sự sống dằn vặt thế này, chứ quyết định không ly hôn. Nghe nói điều khiến vợ chồng Đăng Vân tức giận hơn nữa là, Hướng Tiền không hiểu vì sao lại kiên quyết không rời khỏi Nguyên Tây – hiện tại một nhà bị kéo thành ba ngã... Sau khi Lý Đăng Vân chuyển đi, theo lệ thường tiến bước từng bậc, "người đứng thứ hai" cũ là Trương Hữu Trí đã lên thay thế chức vụ của ông ta.
Hiện tại, trong số các nhà lãnh đạo thuở ban đầu của huyện Nguyên Tây, trong tay lớp người cũ chỉ còn lại hai người là Hữu Trí và Mã Quốc Hùng. Bạch Minh Cường và Chu Văn Long được Điền Phúc Quân và Phùng Thế Khoan cất nhắc khi điều đi cũng đã rời khỏi Nguyên Tây. Minh Cường từ rất sớm đã được điều đến thành phố Hoàng Nguyên giữ chức Phó Bí thư; Chu Văn Long dưới sự giúp đỡ của Điền Phúc Quân đã bước vào lớp trung thanh niên của Trường Đảng tỉnh.
Điền Phúc Quân đến Nguyên Tây, lập tức phát hiện công việc của huyện này rất không thể khiến người ta vừa lòng. Anh có cảm giác trạng thái tinh thần của Trương Hữu Trí thiếu đi một chút sinh khí.
Đây là vì sao chứ?
Điền Phúc Quân cảm thấy vô cùng khó hiểu.
Hữu Trí là người bạn cũ mà anh từng cộng tác mấy năm, xét về trình độ và năng lực, anh ta hoàn toàn nên làm cho công việc của Nguyên Tây vô cùng xuất sắc. Sự nhiệt tình kiểu trước kia của anh ta đã đi đâu mất rồi? Điền Phúc Quân có thể nói là rất hiểu Trương Hữu Trí, biết rằng trong đời sống cá nhân của anh ta cũng không gặp phải rắc rối gì; không giống như Lý Đăng Vân, có vấn đề hôn nhân của con trai... Trương Hữu Trí trông có vẻ như cũng chẳng có thay đổi gì. Anh ta nói chuyện vẫn cứ thẳng thắn như thế, thích tranh cãi với người khác; đôi khi thậm chí còn cãi chày cãi cối với cấp dưới. Sau khi Điền Phúc Quân đến Nguyên Tây, bọn họ đã có buổi trò chuyện riêng rất lâu ở nhà khách huyện. Đầu đề câu chuyện lan man, vừa bàn về công việc, vừa trò chuyện phiếm. Giữa cuộc trò chuyện, Điền Phúc Quân bóng gió nhắc nhở Hữu Trí rằng, anh ta nên dùng một trạng thái tinh thần hăng hái hơn để làm cho công việc của huyện Nguyên Tây thật tốt. Thế nhưng Hữu Trí lại lộ ra một thứ cảm xúc khó chịu, ý là anh ta một cán bộ chỉ có văn bằng trung học cơ sở, dẫu làm tốt đến đâu, e rằng cũng chỉ đến thế là "cùng" thôi; không giống như anh Điền Phúc Quân, có bằng đại học, chỉ chớp mắt một hai năm, đã thăng liền mấy cấp... Điền Phúc Quân giật mình kinh hãi! Anh không ngờ trong sâu thẳm tư tưởng của Hữu Trí, lại có những thứ thế này. Tư tưởng này của anh ta vốn dĩ đã có, hay là nảy sinh trong tình hình mới này? Điền Phúc Quân không thể phán đoán được. Anh suy đi nghĩ lại, Hữu Trí trước kia không có những thói hư tật xấu này – ít nhất là vào thời điểm đó anh ta không hề bộc lộ ra ngoài. Hiện tại, anh ta lại đường hoàng nói ra tâm bệnh của mình ngay trước mặt anh, điều này không khỏi khiến Điền Phúc Quân cảm thấy chấn động.
Sau khi trò chuyện xong với Trương Hữu Trí lần này, Phúc Quân cảm thấy vô cùng đau đớn; bởi vì trong những năm tháng gian khó trước kia, hai người họ luôn luôn sát cánh chiến đấu. Giờ đây, người chiến hữu cũ của anh lại có sự thay đổi lớn đến thế. Vốn dĩ trách nhiệm của một bí thư huyện ủy đã đủ lớn lao rồi, nhưng Hữu Trí lại cho rằng cái "chức quan" này vẫn còn hơi nhỏ. Bạn tôi ơi! Điều này thật đáng đau lòng làm sao. Hàng chục triệu con người trong toàn tỉnh chỉ có thể có một người làm Bí thư Tỉnh ủy; hàng triệu con người trong toàn địa khu cũng chỉ có thể có một người làm Bí thư Địa ủy. Đương nhiên, không nhất thiết cứ phải để Kiều Bá Niên và Điền Phúc Quân làm, nhưng rốt cuộc không thể để ai muốn làm cũng được đến làm chứ! Nếu chỉ muốn làm quan mà không muốn làm việc, tư tưởng này quá nguy hiểm rồi! Chẳng lẽ đây chính là cảnh giới của đồng chí Bí thư Huyện ủy Trương Hữu Trí sao?
Điền Phúc Quân cảm thấy, anh phải có một buổi trò chuyện thẳng thắn cởi mở với Hữu Trí, nhưng lần này thời gian ngắn ngủi, không kịp nữa rồi – vấn đề tư tưởng của một người cũng không thể giải quyết trong một sớm một chiều; đợi anh tranh thủ được thời gian, tìm cơ hội sẽ lại đọ sức một trận với Hữu Trí này! Chà, trước kia anh đối với mọi mặt của Hữu Trí tin tưởng biết bao nhiêu. Xem ra hiện tại, anh có thể dùng tiêu chuẩn lý tưởng để yêu cầu con người, nhưng đem nó ra để đánh giá con người thì không được. Điền Phúc Quân đồng thời cũng nghĩ đến, rất nhiều người vì lý tưởng và tín ngưỡng trước kia bị hiện thực đập tan vỡ từng mảnh hết lần này đến lần khác, dưới điều kiện xã hội mới hiện nay, họ liền cũng trở nên "thực tế" hơn; mà cái gọi là "tầm mắt thực tế" của những kẻ này, chẳng qua chỉ là cái nhìn phiến diện của một tâm hồn đã già cỗi mà thôi...
Ngày hôm sau khi làm xong "vùng năng suất cao" kê ở sông Đại Mã Hà, Điền Phúc Quân và Trương Hữu Trí hẹn nhau, cùng nhau đi dạo một vòng quanh chùa Thạch Phật – di tích cổ nằm cách thành phía nam Nguyên Tây ba mươi cây số.
Theo ghi chép của "Nguyên Tây huyện chí" và "Hoàng Nguyên phủ chí", chùa Thạch Phật từng là một ngôi cổ sát màu đỏ thẫm. Xung quanh nó là một vùng thông tùng râm mát cao vút tận mây xanh. Hơn thế nữa, cây cổ thụ trước cửa phải tám người ôm mới xuể, trong thân cây lại kỳ diệu mọc ra một cây hán hòe, sử sách cổ gọi đó là "bách ôm hòe". Tưởng tượng lại cảnh tượng năm xưa, ngôi chùa ấy tường đỏ ngói vàng, bóng xanh rợp đất, khói hương nghi ngút, giống như chốn thần tiên vậy. Ngôi chùa này tương truyền được xây dựng từ đời Đường. Theo ghi chép trên văn bia năm Gia Khánh thứ 8 đời Thanh hiện còn, thì khởi nguồn từ năm Thống Tứ thứ tư, tức năm 1144 sau Công nguyên, tính đến nay đã có lịch sử hơn tám trăm năm. Trải qua các đời chiến loạn binh đao giặc giã, nhìn từ vẻ ngoài, di tích nổi tiếng này chỉ còn lại một bãi gạch vụn và một chiếc cổng đá sừng sững giữa cỏ khô – vào thời kỳ đầu của cuộc "Cách mạng văn hóa", chiếc cổng đá này cũng đã bị Hồng vệ binh đập phá "tứ cựu" lật nhổm. Tuy nhiên, ở đây vẫn còn lại một hang nghìn Phật. Cơ bản vẫn được bảo tồn nguyên vẹn.
Đi qua một bãi cỏ gạch vỡ hoang tàn, đến chân vách đá, liền bị thu hút bởi một câu đối lớn khắc đá ở cửa hang đá: Thạch sơn thạch động thạch Phật tượng thiên hạ đệ nhất, Hoành tự hoành miếu hoành Phật đường thế giới vô nhị. Hang đá cao hơn ba mươi mét, rộng hơn sáu mươi mét; vòm hang phẳng lỳ, được chạm khắc đủ loại hoa văn, thư pháp. Chính giữa hang ngồi một bức tượng Phật bằng đá cực lớn; hai bên đứng hai bức tượng. Hai bên hang có hai dãy hành lang, trên hành lang lại lần lượt dựng mười tám bức tượng Phật đá lớn. Quy mô to lớn thậm chí có thể sánh ngang với những bức tượng Phật bằng đất nung trong "Đại Hùng Bảo Điện" của chùa Linh Ấn ở Hàng Châu. Ngoài ra, trên những bức tường đá cao hơn ba mươi mét xung quanh trong hang, được chạm khắc từng hàng tượng Phật nhỏ chi chít với đủ các tư thế khác nhau, được tô đủ loại màu sắc, quả thực khó mà đếm xuể. Đáng tiếc là, một số bia đá và tượng Phật đã bị sứt mẻ không còn nguyên vẹn.
Điền Phúc Quân và Trương Hữu Trí từ trong hang đi ra, bước đến trước cổng đá đã bị lật đổ ở bãi gạch vụn, cùng nhau ngồi lên một cột đá đã gỉ những vết mốm xanh. Thư ký của Điền Phúc Quân là Bạch Nguyên đi theo hướng dẫn bọn họ tham quan, cũng ngồi đối diện với bọn họ, cánh tay cẩn thận vắt chiếc áo khoác của Bí thư Địa ủy.
Sau khi Miêu Khải chuyển đi, Bạch Nguyên liền lại làm thư ký cho Điền Phúc Quân. Thông thường, lãnh đạo mới nhậm chức đều không dùng thư ký của người tiền nhiệm. Điền Phúc Quân không "kiêng kỵ" quy củ này, vẫn để Bạch Nguyên làm thư ký cho mình. Bạch Nguyên vì trước mặt vị bí thư tiền nhiệm nôn nóng muốn có một chức quan, kết quả lại chẳng được làm chức quan nào cả. Thế nhưng vị thư ký này trong lòng vẫn kính sợ vị lãnh đạo tiền nhiệm của mình, mà lại có chút coi thường Điền Phúc Quân (tất nhiên không dám biểu lộ mảy may). Cậu ta coi thường Điền Phúc Quân chủ yếu là vì vị tân Bí thư Địa ủy quá không ra dáng một "quan lớn" gì cả, hở ra là tay chân dính bùn đất hòa mình vào với bách tính, giống như một cán bộ công xã vậy. Với tư cách là thư ký, Bạch Nguyên quả quyết: Đại lãnh đạo thì nên có uy nghiêm và uy phong của đại lãnh đạo. Điền Phúc Quân quá không có dáng vẻ quan cách! Quá ư dễ dãi thân thiện! Đây đâu giống một Bí thư Địa ủy cơ chứ?
Bạch Nguyên chính là hiểu "quan lớn" như vậy đấy. Trong cuộc sống có một loại người như thế này, bạn khinh miệt thậm chí sỉ nhục anh ta, anh ta không những coi đó là bình thường, mà còn rất khâm phục bạn; nếu như bạn đối xử bình đẳng với anh ta về nhân cách, anh ta ngược lại còn xem thường bạn! Hoàn cảnh của loại người này, trong các tác phẩm bất hủ của Lỗ Tấn có giải thích tường tận, ở đây không dài dòng thêm nữa.
Lúc này, vị thư ký này đang làm ra vẻ khiêm tốn, lắng nghe Điền Phúc Quân uyên bác đàm đạo chuyện kim cổ với Trương Hữu Trí. Cậu ta kinh ngạc nhìn thấy, Bí thư Địa ủy giống như một người nông dân, lại cởi cả giày tất ra, mất thể thống mà dùng ngón tay gãi móng chân của chính mình!
Điền Phúc Quân quả thực là bộ dạng này – anh mắc bệnh hôi chân, hở ra là lấy ngón tay gãi ngón chân.
Vừa gãi chân, anh vừa nói với Trương Hữu Trí: "Nên tu bổ chùa Thạch Phật cho đàng hoàng, xây một bức tường bao, xây hai cái đình hóng mát, dùng đá phiến lát phẳng sân viện, rồi dựng lại cái cổng đá đã bị xô đổ lên. Đây là một di tích cổ quý giá, nếu không tu bổ nữa, e là sẽ bị hủy hoại mất. Nếu chùa Thạch Phật cuối cùng bị hủy hoại trong tay chúng ta, con cháu đời sau sẽ phỉ nhổ chúng ta đấy..."
Trương Hữu Trí buông thõng hai tay, sắc sảo hỏi: "Tiền đâu?"
"Các anh phái người đến tỉnh mời một chuyên gia tới, làm một bản dự toán trước, tôi sẽ bảo các ban ngành có liên quan của địa khu cấp một ít kinh phí."
"Vậy cũng được... Thế nhưng, tiêu một khoản tiền cũng chưa chắc đã sửa ra được manh mối gì. Hơn nữa, nơi này hẻo lánh, không có nhiều người đến tham quan du lịch. Nếu mà nằm ở khu vực quanh thành Nguyên Tây, còn có thể bán được chút vé vào cổng." Trương Hữu Trí vừa nói vừa đứng dậy cùng Điền Phúc Quân đi về phía xe ô tô. "Chẳng phải phía trước là trấn Thạch Phật đó sao? Nơi này sau này nhất định sẽ phát triển lên, đến lúc đó sẽ có người đến tham quan du lịch. Nói đi cũng phải nói lại, cho dù không có ai đến xem, chúng ta cũng nên tu bổ, đây là di tích văn vật cơ mà!"
Điền Phúc Quân và Trương Hữu Trí cùng ngồi chung một chiếc xe, rời khỏi chùa Thạch Phật.
Khi xe chạy đến trấn Thạch Phật cách đó không xa, Điền Phúc Quân liền bảo tài xế dừng xe lại ở trong trấn. Anh muốn kéo Hữu Trí cùng đi đến cửa hàng cung tiêu ở trong trấn xem thử. Điền Phúc Quân hễ đến trụ sở cấp công xã, bao giờ cũng phải ghé qua cửa hàng cung tiêu địa phương một chuyến. Anh biết rằng, nơi này đối với những người nông dân của mấy chục thôn xóm xung quanh mà nói, chính là "Vương Phủ Tỉnh" và "Nam Kinh Lộ" của họ, vô cùng quan trọng!
Anh và Hữu Trí bước vào cửa hàng, đi thẳng đến chỗ bán dầu muối. Anh hỏi một nữ nhân viên bán hàng về tình hình tiêu thụ hai thứ mà nông dân cần thiết nhất này ra sao.
Nữ nhân viên bán hàng bảo anh: "Muối thì rất đầy đủ, nhưng dầu hỏa thắp đèn thì đứt đoạn rồi." "Đứt đoạn từ bao lâu rồi?"
"Từ tháng bảy bắt đầu cho đến nay..." Nữ nhân viên bán hàng đánh giá hai người đầu tóc hoa râm, hình như cảm thấy bọn họ có chút bất thường, cho nên nói chuyện vô cùng khách khí.
"Những nơi khác trong huyện thì sao?" Điền Phúc Quân quay đầu hỏi Trương Hữu Trí ở bên cạnh.
Hữu Trí hơi đỏ mặt, nói: "Tôi vẫn chưa rõ tình hình này..."
Lúc này, chủ nhiệm cửa hàng cung tiêu đã đến. Ông ta rõ ràng nhận ra hai người đang đứng ngoài quầy là ai, vội vàng đẩy tấm chắn quầy hàng ra, mời hai vị lãnh đạo vào sân sau uống nước.
Điền Phúc Quân không để ý đến lời mời của vị chủ nhiệm, hỏi ông ta: "Các anh có bao nhiêu hộ dùng dầu?" Lúc này chủ nhiệm cửa hàng cung tiêu mới có chút hoảng hốt, nói: "Hai nghìn hộ, một tháng phải dùng hai tấn dầu hỏa, nhưng hiện tại chỉ cung ứng được nửa tấn, người dân không có đèn để thắp, đành phải mua nến dùng tạm. Nhưng đa số nông dân không mua nổi nến; một cân dầu hỏa mới có ba hào năm xu, một gói nến mười cây, mỗi cây một xu rưỡi, tính ra là một đồng một hào năm xu, dùng lại không kéo dài thời gian bằng một cân dầu hỏa..."
"Vấn đề xuất phát từ đâu thế?" Điền Phúc Quân hỏi.
Trương Hữu Trí ở bên cạnh nói: "Theo tôi được biết, công ty dầu mỏ của huyện cũng không có dầu. Dầu thuộc loại vật tư nhóm một, do địa khu thống nhất điều phối, bên dưới thì có cách gì chứ?"
Điền Phúc Quân móc trong túi áo ra cuốn sổ tay, nhanh chóng viết lên: Trở về sẽ nhanh chóng tìm văn phòng tài mậu địa khu, chuyên môn cấp chỉ tiêu dầu mỏ,lạc thựcđến huyện, xã, trấn... Anh cất sổ tay đi, nói với chủ nhiệm cửa hàng cung tiêu Thạch Phật: "Đừng lo lắng, dầu hỏa sẽ có ngay thôi!"
"Á chà, thế thì tốt quá! Các anh không biết đấy thôi, người dân chạy mấy chục dặm đường đến đây, mà không mua được dầu, tức giận đến mức vứt cả bình dầu đi, còn chửi cả xã hội của chúng ta..."
Sau khi Điền Phúc Quân và Trương Hữu Trí quay trở lại xe, chẳng ai nói năng gì nữa. Việc nhỏ này đã kích thích bọn họ rất lớn.
"Trách tôi quan liêu..." Giữa đường, Trương Hữu Trí với tâm trạng kém cỏi mà nói. Điền Phúc Quân đưa cho Hữu Trí một điếu thuốc lá giấy, nói: "Trách nhiệm của việc này chủ yếu nằm ở địa khu!"
Buổi tối ngày trở về huyện, Điền Phúc Quân nhận được điện thoại từ văn phòng địa ủy gọi tới, nói lão nhà văn Hắc Bạch đang ở huyện Nguyên Bắc, mấy ngày nữa sẽ đến Hoàng Nguyên, muốn gặp anh...
Vị bạn cũ này không gặp không được. Điền Phúc Quân quyết định ngày mai sẽ quay trở về Hoàng Nguyên.