Tôn Thiếu An thực ra không có bất kỳ việc gì cần làm. Anh chỉ cảm thấy một nỗi khó chịu và đau khổ không thể thốt nên lời, không muốn cùng cha và em gái cùng nhau trở về nhà. Anh muốn một mình trải qua một khoảng thời gian, để nỗi uất ức tích tụ trong lòng từ từ tiêu tan đi.

Anh đi dạo vô định trên con phố Thạch Ngật Tiết lác đác bóng người. Cho dù cả ngày chỉ ăn một bữa, anh cũng không thấy đói. May là trên phố không gặp người quen nữa, anh có thể tập trung tinh thần vào nội tâm của chính mình.

Mãi cho đến khi mặt trời lặn, anh mới một mình chậm rãi băng qua cây cầu nhỏ ở Thạch Ngật Tiết, bước lên con đường dẫn về làng Song Thủy.

Đi không bao xa, trời đã hoàn toàn tối hẳn. Tuy nhiên, vầng trăng sắp tròn từ sau ngọn núi phía đối diện sông Đông Lạp lặng lẽ ló mặt ra, rải ánh sáng thanh đạm lên núi sông mặt đất. Vạn vật lập tức lại hiện rõ diện mạo, nhưng đều như được phủ một lớp voan mỏng, mờ mờ ảo ảo. Hơi nóng tan đi, mặt đất lập tức trở nên mát mẻ. Tiếng côn trùng vô danh trong ruộng hoa màu hai bên đường và tiếng ếch nhái dưới sông Đông Lạp đan xen vào nhau, khiến đêm hè này tràn ngập sự náo động và xao xuyến.

Tôn Thiếu An mặc một chiếc áo ngắn bằng vải thô rách rưới, khoác áo ngoài trên vai, rít điếu thuốc lá sợi tự cuốn, lủi thủi đi bộ trên con đường về nhà. Đôi lúc anh cúi thấp đầu; đôi lúc lại ngẩng đầu lên, khựng lại đột ngột, nhìn bầu trời đầy sao rối bời và những ngọn núi mờ ảo một cách ngơ ngác. Sau một tiếng thở dài, lại sải đôi chân dài khỏe khoắn bước đi... Đau khổ, phiền muộn, hoang mang, nội tâm anh trào dâng như lũ lụt. Tất cả đều quá đắng cay, quá nặng nề, anh gần như không thể chịu đựng nổi sức nặng này của cuộc sống nữa. Anh đã trở thành người lớn từ khi còn là trẻ con. Năm nay anh mới hai mươi ba tuổi, nhưng anh cảm thấy mình đã trải qua phần lớn cuộc đời rồi. Chưa từng được ăn vài bữa cơm ngon, chưa từng mặc một bộ quần áo tử tế, chưa từng có một ngày sống vui vẻ, càng không thể giống người khác, đón nhận sự âu yếm ngọt ngào của người phụ nữ... Đến bao giờ mới được sống những ngày tháng nhẹ nhàng? Con người à! Đôi khi còn chẳng bằng loài chim bay thú chạy, tự do tự tại bay trên bầu trời, đi trên mặt đất...

Một cảm giác tủi thân khiến anh không kìm được nước mắt trào ra. Anh dừng lại dưới gốc cây bạch dương bên đường, áp gò má nóng hổi vào thân cây lạnh lẽo, hai bàn tay thô ráp vuốt ve lớp vỏ cây trơn nhẵn, qua đôi mắt nhòe lệ nhìn về phía những ngọn núi xa xăm đen thẫm đầy sầu muộn. Dưới con đường, dòng nước nhỏ của sông Đông Lạp phát ra âm thanh như tiếng thì thầm. Gió đêm hè mát mẻ thổi từ lòng thung lũng qua, làm đung đưa ngọn cây và hoa màu. Trăng đã lên cao, mỉm cười lạnh nhạt trên bầu trời đêm thanh khiết. Những vì sao ngày càng dày đặc, như thể trên một phiến đá xanh khổng lồ đính đầy đinh bạc... Tôn Thiếu An đứng dưới gốc bạch dương một lát, lại bắt đầu tiếp tục đi về. Đi không bao xa, anh đã nhìn thấy những ánh đèn le lói của làng Song Thủy.

Một luồng hơi ấm trào dâng trong chốc lát đã lan tỏa khắp tâm trí anh. Dưới những ánh đèn kia, có gia đình thân yêu của anh — gương mặt của những người thân yêu đều hiện lên trước mắt anh.

Thế là, màn sương mù hoang mang trong đầu trong chốc lát tan biến, vầng trán nóng hổi lại mát lạnh trở lại. Anh lập tức cảm thấy cảm xúc vừa rồi của mình thật đầy nguy hiểm. Phải rồi! Cả nhà già trẻ đều dựa dẫm và trông cậy vào anh, sao anh có thể nghĩ ngợi lung tung như thế được? Không, anh nên giống như mọi khi, tinh thần phấn chấn nhảy lên cỗ xe cuộc đời này, ngồi vào vị trí người đánh xe, căng hết cơ bắp và thần kinh, hò hét, gào thét, tiếp tục tiến về phía trước. Nếu anh gục ngã, có lẽ người ngã ngựa đổ, mọi thứ đều tiêu tùng...

Anh cúi người nhặt một hòn đá bên đường, vung tay, ném thật mạnh về phía thung lũng bên kia sông Đông Lạp, như thể muốn quăng hết mọi phiền não của mình đi theo hòn đá này.

Anh vội vàng mặc áo khoác ngoài vào, cũng chẳng buồn cài khuy, liền hướng về phía ngôi làng mà đi.

Lúc gần vào làng, để tâm trạng bình tĩnh lại, anh muốn tìm chỗ nào đó ngồi một lát. Ven đường không ổn, nhỡ đâu có người trong làng nhìn thấy anh ngồi giữa cánh đồng hoang lúc đêm hôm khuya khoắt, họ sẽ đoán già đoán non mất.

Thế là anh men theo con đường bước vào một cánh đồng cao lương, tìm một chỗ trống ngồi xuống, hai bàn tay bắt đầu thành thạo cuốn một điếu thuốc lá sợi.

Anh vừa rít hai hơi thuốc, liền nghe thấy phía trước cánh đồng cao lương truyền đến một tràng âm thanh sột soạt, tiếp đó, một bóng người đen thẫm đi về phía anh. Thiếu An nhìn kỹ: hóa ra là cha!

Cha anh bước tới, khựng lại một chút trước mặt anh, cũng chẳng nói tiếng nào, liền ngồi xuống bên cạnh, móc chiếc tẩu thuốc của mình ra, đào bới trong túi thuốc. "Sao cha lại đến đây? Sao cha biết con ở đây?" Thiếu An ngơ ngác nhìn cha.

Tôn Ngọc Hậu hồi lâu mới ấp úng nói: "Cha đi ngay phía sau con... Cha bảo Lan Hương về trước rồi. Cha sợ nhỡ đâu con nghĩ quẩn..."

Thiếu An thấy mũi cay xè, bỗng nhiên không kìm được nằm phục xuống ruộng cao lương bật khóc thành tiếng. Vào khoảnh khắc này, trước mặt cha, anh mới lại một lần nữa cảm thấy mình là một đứa trẻ! Anh cần sự bảo vệ và hơi ấm của người lớn, và anh cũng đã nhận được tất cả những điều đó — chà, hãy để anh khóc một chặp đi, khóc cho thật thỏa thuê một chặp! Như vậy, có lẽ lòng anh sẽ dễ chịu hơn một chút...

Thiếu An nghe thấy tiếng khóc của cha, mới hốt hoảng bò dậy từ dưới đất.

Cha cũng khóc, vậy thì anh không thể khóc nữa. Người cha thân yêu hiếm khi rơi lệ trước mặt con cái như thế này, giờ đây lại chẳng chút che giấu mà khóc lóc thảm thiết trước mặt anh, điều này khiến anh cảm thấy vô cùng chấn động!

Anh lập tức đưa mình từ trạng thái đứa trẻ trở về trạng thái người lớn, nói với cha: "Cha, cha đừng buồn. Con không sao cả! Con chỉ là nhất thời trong lòng bí bách quá, muốn một mình giải tỏa một chút thôi. Cha yên tâm! Con sẽ không làm chuyện gì dại dột đâu; con mới hai mươi ba tuổi, còn chưa được sống trọn vẹn, làm sao có thể đi vào đường cùng chứ? Cha nghĩ xem, con bắt đầu cùng cha chống đỡ cái nhà này từ năm mười ba tuổi, con làm sao có thể bỏ lại đám người này được? Cha đừng khóc nữa, cha. Cha yên tâm! Tâm trí con chẳng hề buông lơi chút nào, con vẫn sẽ xốc lại tinh thần như mọi khi. Con còn trẻ, khổ một chút cũng chẳng sao. Người chịu khổ như chúng ta, cuộc sống thường nhật vẫn cứ trôi như thế, cả đời ba tai sáu nạn luôn không tránh khỏi. Có lẽ thế sự rồi sẽ có lúc đổi thay, nếu năm tháng thuận lợi hơn chút nữa, cảnh nhà chúng ta sẽ khá lên thôi. Hơn nữa, Thiếu Bình và Lan Hương cũng sắp lớn rồi, hai ta nhất định phải nuôi cho chúng ăn học đến nơi đến chốn. Nhà ta già trẻ lớn bé, đều trông chờ vào hai ta chống đỡ cảnh nhà này đấy. Cha đừng nản lòng, việc lớn trong ngoài nhà cửa, tất cả đã có con gánh vác rồi..."

Tôn Ngọc Hậu nghe xong những lời của con trai, liền ngượng ngùng dùng lòng bàn tay lau sạch nước mắt nước mũi trên mặt, lau tay vào mép giày, rồi đau đớn nói: "Cha có lỗi với con. Cha cả đời không có bản lĩnh, không thể nuôi con ăn học, còn bắt con phải quay về làm lụng. Chịu khổ thì không nói, con lớn thế này rồi, cha còn không cưới nổi cho con một cô vợ. Lòng cha như có mèo cào, chết thì không chết được, sống cũng không sống nổi!"

Thiếu An châm lại một điếu thuốc lá sợi, nói với cha: "Chuyện hôn sự của con cha đừng lo lắng. Con tuổi còn chưa lớn. Có là lớn tuổi rồi, con cũng không tin là mình sẽ ở vậy. Đến lúc đó con tự tìm một người. Chỉ cần thách cưới ít là được, con không kén chọn đâu. Nhà gái không chê nhà mình nghèo, có thể cùng sống với mình là được." "Con cũng không còn nhỏ nữa, phải xem để tìm cho con một cô vợ. Chỉ cần con vừa ý, thách cưới bao nhiêu cũng không sợ, chúng ta xoay xở đi vay, từ từ rồi trả. Giờ cha vẫn còn làm lụng được, Thiếu Bình cũng sắp học xong cấp ba rồi, ba cha con mình cố gắng vài năm, sẽ trả hết nợ nần thôi."

"Con không muốn trả những khoản thách cưới đó. Nhà nào thách cưới cao con sẽ không lấy. Chúng ta không thể nợ nần thêm nữa, cứ thế này thì cả đời cũng không khá lên nổi!"

"Nhưng thiên hạ này làm gì có nhà nào không đòi tiền cơ chứ!"

"Từ từ rồi tính thôi... Cha, trời không còn sớm nữa, chúng ta về thôi! Người nhà chắc hẳn đang sốt ruột không biết hai cha con mình xảy ra chuyện gì rồi."

Thế là, hai cha con Tôn Thiếu An đứng dậy, phủi phủi bụi bám trên người, bước ra khỏi cánh đồng cao lương, dưới ánh trăng men theo con đường lớn đi về nhà...