Chỉ sau một đêm, nước ở Đông Lã Hà từ đoạn Hạ Sơn Thôn trở xuống đã chảy cạn khô, không còn một giọt. Lòng sông trông như vừa trận lũ quét đi qua, cỏ xanh trên sườn đồi hai bên bờ bê bết bùn đất. Lúc này, ánh mặt trời chói chang đang chiếu xuống dòng sông dơ bẩn, xấu xí này, khiến người ta nhìn vào vô cùng chói mắt và xót xa.
Cội nguồn tai họa xuất phát từ hai người con trai của Kim Tuấn Văn là Kim Phú và Kim Cường. Chúng ngu ngốc khoét một lỗ ở giữa đập Thạch Ngật Tiết, lại còn đào quá sâu, khiến con đập đất này chẳng mấy chốc mà vỡ bờ hoàn toàn. Dòng nước cuồn cuộn đổ xuống, đánh sập con đập đất của Quán Tử Thôn, tiếp đó lại đánh sập con đập đất của Song Thuỷ Thôn, tiện thể cuốn luôn cả ông chú ba của chúng đi...
Lúc này, bên bờ Khốc Yết Hà, cả nhà già trẻ lớn bé của Kim Tuấn Vũ đều đang khóc lóc. Người khóc thảm thiết nhất là mẹ của Kim Tuấn Vũ. Cụ bà vừa khóc vừa lăn lộn co giật trên chiếc kang đất ở nhà con trai cả Kim Tuấn Văn. Vợ của Kim Tuấn Văn và Kim Tuấn Vũ mắt đỏ hoe đứng dưới đất, khuyên nhủ mẹ chồng nén đau thương. Nhưng cụ bà không nghe, vẫn khóc lóc vật vã, ném cả chiếc kính lão lên bệ bếp. Vợ gác của cố Kim tiên sinh tuy tuổi tác xấp xỉ mẹ của Tôn Ngọc Hậu, nhưng đầu óc vẫn rất minh mẫn. Ban đầu người nhà còn định giấu bà tin dữ này, nhưng cụ già nhanh chóng biết được con trai út của bà đã bị nước cuốn chết. Bà chốc chốc lại toan trèo khỏi kang, ra ngôi miếu đổ ở Miếu Bình để nhìn Kim Tuấn Bân đã chết, nhưng bị hai người con dâu hết sức khuyên can chặn lại.
Ở một gian thổ kẽm khác, Kim Tuấn Văn và Kim Tuấn Vũ đều ngồi xổm dưới đất, ôm đầu khóc thầm không thành tiếng. Kim Phú và Kim Cường đã bị Kim Tuấn Văn đánh cho một trận đuổi đi, giờ không biết chạy đi đâu mất. Hai đứa con một trai một gái của chính Kim Tuấn Vũ cũng đang khóc lóc ở bên ngoài sân, nhưng chẳng ai quản chúng.
Vương Thải Nga lúc này đang ở trong kẽm nhà mình. Người phụ nữ xinh đẹp này đã cạn khô nước mắt, mặt tái mét nằm trên kang trông như đã chết ngắt. Mẹ đẻ và một cô em gái của cô đã nghe tin chạy đến, lúc này đang nhóm lửa nấu chút ít đồ ăn cho Thải Nga. Mẹ Thải Nga có vẻ là một người cứng cỏi, chốc chốc lại bảo con gái: "Người chết rồi, có khóc cũng chẳng sống lại được! Thân thể người sống mới là quan trọng! Đừng khóc nữa!"
Lúc này, phó bí thư Kim Tuấn Sơn đã bước vào sân nhà Kim Tuấn Văn. Ban đầu anh đi sang nhà Tuấn Vũ ở sát vách trước, nhưng nhà Tuấn Vũ không có ai nên anh mới bước sang bên này. Sáng nay Điền Phúc Đường có nhắn tin qua nói rằng ông ngã bệnh, bảo anh và Ngọc Đình đại diện đại đội đứng ra lo liệu tang ma cho Kim Tuấn Bân. Thật ra không cần Điền Phúc Đường nói, Kim Tuấn Sơn cũng sẽ chủ động đến giúp đỡ lo liệu việc này. Chưa kể anh là cán bộ lãnh đạo trong thôn, mà anh với anh em nhà Kim Tuấn Vũ nói cho cùng vẫn là người một tộc, đều là hậu duệ của một vị tổ tiên đời trước.
Kim Tuấn Văn và Kim Tuấn Vũ thấy Tuấn Sơn bước chân vào cửa, liền lau đi nước mắt, cung kính mời Tuấn Sơn ngồi lên kang.
Kim Tuấn Sơn không ngồi. Anh nói với hai anh em: "Đau buồn thì đau buồn, việc nào ra việc đó. Hiện tại việc cấp bách nhất là phải nhanh chóng chôn cất người ta. Trời quá nóng, không thể để lâu được... Tốt nhất là hôm nay có thể hạ táng."
Kim Tuấn Vũ hỏi: "Điền Phúc Đường đi đâu rồi?"
Tuấn Sơn nói: "Phúc Đường bảo ổng bị bệnh, giao cho tôi với Ngọc Đình lo liệu tang lễ... Tôi đã gọi người đốn ngã một cây hò đóng ở đội, thợ mộc bây giờ đang đóng quan tài rồi. Tôi lập tức sai người đi đào huyệt, ngoài ra còn cắt phái hai người đã đến trấn Mịch Gia để mua vải vóc rồi..."
"Đừng vội chôn người trước!" Kim Tuấn Văn mặt mày âm trầm nói với vị cán bộ đại đội cùng tộc này.
Kim Tuấn Sơn nhất thời không hiểu ý của Tuấn Văn là gì.
Kim Tuấn Văn liền tức khắc ra cửa tìm người đi đào huyệt.
Kim Tuấn Vũ và Kim Tuấn Sơn đi sát nhau qua chiếc cầu nhỏ bắc qua Khốc Yết Hà, sang bên Điền Gia Kháo này. Khi họ đi qua con đường mòn trong rừng táo ở Miếu Bình, liền thấy bên ngoài miếu đổ vây rất nhiều dân làng. Kim Phú và Kim Cường bị bố giáng cho mấy quyền tống cổ ra ngoài, bây giờ đang ở đây quát tháo không cho những đứa trẻ nghịch ngợm trong thôn bước vào cái sân miếu đổ đó... Trước khi Kim Tuấn Vũ và Kim Tuấn Sơn đến, Điền Phúc Đường đã sai vợ đi gọi Tôn Ngọc Thụ đến. Bí thư vừa sáng sớm đã nằm liệt trên kang không dậy nổi — thực tế là ông đã đổ bệnh thật rồi. Vốn sức khỏe ông đã không tốt, lại thêm một đêm giày vò, lại thêm gây ra đại họa lớn, ông lập tức bị mấy tầng tai nạn này đánh gục, ho sù sụ thở dốc, hơn nữa toàn thân còn đang phát sốt.
Từ tối qua đến nay, những tai nạn liên tiếp ập đến trong chớp mắt đã đẩy Điền Phúc Đường rơi vào cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất từ trước đến nay. Lúc này ông hoàn toàn không thể kiểm soát được tình hình trước mắt, rơi vào thế bị động hoàn toàn. Hiện tại ông còn chưa kịp nghĩ đến việc đối phó với phiền phức từ Quán Tử Thôn, Thạch Ngật Tiết Thôn và công xã, điều đầu tiên ông nghĩ đến lại là làm thế nào để giải quyết vụ án mạng của Kim Tuấn Bân. Chà, người chết sao lại nhằm đúng em trai của Kim Tuấn Vũ cơ chứ! Sao không để cái lão già chết tiệt Điền Nhị bị nước cuốn đi cho rồi?
Điền Phúc Đường cũng hiểu rõ một điều, Kim Tuấn Bân rất khó chôn xuống đất! Anh em nhà họ Kim sẽ không dễ dàng để cho Điền Phúc Đường bước xuống cái bậc thang này đâu. Thế nên, khi ông sai người báo cho Kim Tuấn Sơn bảo anh và Ngọc Đình giải quyết việc này, trong đầu ông lập tức nghĩ lại, hai người này e là không giải quyết nổi, chuyện gì thì chuyện cuối cùng vẫn phải tự tay Điền Phúc Đường ra mặt. Nhưng hiện tại đầu óc ông rối bời, cơ thể lại đang đau ốm, nhất thời cũng không biết phải làm sao thế nên mới bảo vợ gọi Tôn Ngọc Đình sang bàn bạc trước.
Ngọc Đình gần như chạy cắm cổ bước vào cửa nhà bí thư. Vợ Điền Phúc Đường đi chậm, bây giờ vẫn còn đang ở trên đường chưa về.
Ngọc Đình vừa bước vào cửa, liền ân cần hỏi Điền Phúc Đường: "Bệnh có nặng lắm không?" Điền Phúc Đường nhổm người dậy, ho khan một hồi, nói: "Chắc là không sao." Ông bò dậy, mặc áo vào, ngồi trong chăn, nhét hai viên thuốc vào miệng, uống một ngụm nước ấm.
"Chuyện xảy ra rồi, anh cũng đừng nóng ruột. Chủ tịch Mao nói rồi, làm cách mạng thì chuyện chết chóc xảy ra như cơm bữa..." Tôn Ngọc Đình an ủi ông.
Ánh mắt mất đi vẻ tươi sáng của Điền Phúc Đường ngẩn ngơ nhìn bức tường đối diện, nói: "Tôi đoán Kim Tuấn Bân không dễ gì chôn xuống đất đâu..."
"Sao cơ?" Tôn Ngọc Đình trừng to mắt nhìn bí thư, không hiểu ý ông là gì. "Anh em Kim Tuấn Vũ có phải đám ngốc đâu, Tuấn Bân hy sinh vì tập thể, cho nên đội không có chút chính sách hay hỗ trợ gì đó, e là họ sẽ không dễ dàng bỏ qua chuyện này đâu."
"Quan tài, vải vóc, đồ ăn thức uống khi chôn cất, đại đội đều lo hết cơ mà, còn muốn thế nào nữa?" Ngọc Đình nói.
"Không phải ở những việc này. Những việc này đội đương nhiên phải lo rồi. Ý tôi là những mặt khác... Ngọc Đình, anh suy nghĩ lại xem, xem còn có thể bù đắp ở điểm nào nữa?" Tôn Ngọc Đình đại khái đã hiểu ý của bí thư. Anh suy nghĩ một lát, rồi nói: "Thế này đi, trước tiên chúng ta phải đối xử thật tốt với chuyện này về mặt chính trị. Đồng chí Kim Tuấn Bân vì sự nghiệp cách mạng của tập thể mà hiến dâng cả sinh mạng của mình, chúng ta phải truy phong anh ấy là liệt sĩ cách mạng. Bảo người ta đạc một tấm bia mộ, bên trên khắc dòng chữ 'Mộ liệt sĩ Kim Tuấn Bân'. Ngoài ra, chúng ta lại tổ chức một buổi lễ truy điệu thật long trọng. Chủ tịch Mao đã từng nói trong bài văn 'Phục vụ nhân dân' rằng, sau này trong thôn có người chết, liền tổ chức một buổi lễ truy điệu..."
"Những điều anh nói đều tốt cả. Chỉ thế thôi e là vẫn chưa đủ..."
Điền Phúc Đường còn chưa nói dứt lời, vợ ông đã dẫn Kim Tuấn Sơn và Kim Tuấn Vũ bước vào cửa — vợ Phúc Đường dọc đường đụng phải hai người này, liền cùng nhau đi về theo.
Điền Phúc Đường vừa thấy hai người này đến tìm mình, liền hiểu ý là gì — sự xuất hiện của họ ông đã sớm đoán trước từ lâu rồi.
Phúc Đường khách khí mời hai vị cán bộ này ngồi xuống. Vợ ông vội vã rót trà châm thuốc cho mấy người bọn họ.
Ngọc Đình đón lấy điếu thuốc lá vợ Phúc Đường đưa qua, chưa vội châm lửa, giắt luôn lên tai mình, nói: "Phúc Đường bị bệnh khí quản, không ngửi được mùi thuốc lá."
Kim Tuấn Sơn đang định châm thuốc, nghe Tôn Ngọc Đình nói vậy, liền ngượng ngùng không dám hút nữa.
Điền Phúc Đường tỏ vẻ không bận tâm nói: "Không sao! Các cậu cứ hút đi... Ngọc Đình, cậu gọi quách Hải Minhs ang đây, chúng ta họp chi bộ tạm thời một chuyến, bàn bạc cho đàng hoàng chuyện của Tuấn Bân!"
Tôn Ngọc Đình lập tức ra cửa tìm ủy viên chi bộ Điền Hải Dân.
Sau khi Ngọc Đình tìm Điền Hải Dân tới, năm thành viên của chi bộ đảng đại đội liền tề tựu đông đủ.
Điền Phúc Đường ngồi trong đống chăn trên kang, nói với bốn người đang ngồi dưới đất rằng: "Đồng chí Tuấn Bân vì cách mạng mà hiến dâng sinh mạng một cách vinh quang, tất cả chúng ta đều vô cùng đau xót. Chúng ta mở một cuộc họp chi bộ, nghiên cứu xem nên lo liệu tang ma cho đồng chí Tuấn Bân thế nào, tiện thể cũng xem xét luôn vấn đề đãi ngộ gia thuộc cho anh ấy... Tuấn Vũ, cậu là người thân của Tuấn Bân, cậu nêu ý kiến trước đi. Ngoài ra còn có yêu cầu gì khác, cậu cứ nói ra hết, chúng ta cố gắng làm sao để các cậu vừa lòng."
Kim Tuấn Vũ ban đầu không lên tiếng. Đợi một lúc sau anh mới nói với Kim Tuấn Sơn bên cạnh: "Anh Tuấn Sơn anh nói trước đi."
Kim Tuấn Sơn nhìn ra Kim Tuấn Vũ khó mở lời, liền dùng danh nghĩa của chính mình, đem những ý định của anh trai Tuấn Vũ bày tỏ hết ra — cứ như thể đó là ý kiến của chính anh ta vậy.
Điền Phúc Đường lập tức biểu thị thái độ nói: "Chuyện này không thành vấn đề! Thải Nga từ nay về sau sẽ được đối xử như người nhà cán bộ, lương thực tiền nong do đại đội cấp phát. Còn về phần thím Kim, một phần lương thực định lượng của thím ấy đại đội cũng có thể bao thầu luôn. Thêm nữa, chúng ta còn phải đối xử với Tuấn Bân như liệt sĩ ấy chứ! Phải dựng bia mộ, để con cháu đời sau biết được công lao của anh ấy. Trước khi hạ táng, chúng ta lại tổ chức một buổi lễ truy điệu thật long trọng!" Điền Phúc Đường mang y nguyên đề xuất ban nãy của Tôn Ngọc Đình ra nói lại, cứ như tất cả những điều này đều do một tay ông tự suy xét ra vậy.
Tôn Ngọc Đình lập tức lại kích động phát biểu nói: "Tôi còn có một kiến nghị nữa, dứt khoát luôn đi! Chúng ta truy nhận đồng chí Kim Tuấn Bân làm đảng viên Đảng Cộng sản Trung Quốc luôn!"
Mọi người nghe kiến nghị này có hơi ngẩn người trân trối. Ủy viên tổ chức trẻ tuổi Điền Hải Dân uyển chuyển nói: "Tấm lòng của chú Ngọc Đình thì tốt. Nhưng anh Tuấn Bân lúc sinh thời cũng chưa từng viết đơn xin gia nhập đảng. Hơn nữa, chuyện gia nhập đảng cuối cùng còn phải đợi công xã phê chuẩn nữa, việc này e là..."
Kim Tuấn Vũ lập tức lý trí nói: "Không thể thế được! Hơn nữa, Tuấn Bân là một nông dân, người cũng mất rồi, lại chẳng để lại hậu duệ nào, là đảng viên hay không phải đảng viên cũng chẳng có ý nghĩa gì nữa... Cứ xử lý như thế này là được rồi. Tôi thì sao cũng được, nhưng tai nạn đã xảy ra rồi, đại đội xử lý cho tốt một chút, tôi cũng dễ ăn nói với người nhà hơn. Nếu xử lý không tốt, người nhà đến gây sự với đại đội, tôi cũng hết cách... Xử lý thế này tôi thấy thỏa mãn rồi, đoán chừng người nhà cũng sẽ không làm âmm ĩ gì nữa. Haiz, nói đi nói lại, người nhà chúng tôi cũng có trách nhiệm trong chuyện này..."
Mọi người thấy thái độ này của Kim Tuấn Vũ, đều thở phào nhẹ nhõm một hơi. Điền Phúc Đường thầm nghĩ trong lòng với Kim Tuấn Vũ: Tôi biết nếu không làm thế, cậu Kim Tuấn Vũ tuyệt đối sẽ không tha cho cái mạng già của Điền Phúc Đường này đâu! Nhưng ngoài miệng ông lại nói: "Lời Tuấn Vũ nói làm tôi vô cùng cảm động. Quả không hổ danh là đảng viên! Biết đại cục, coi trọng đại cục..." Vì âm lượng quá cao, ông lại ho khan kịch liệt. Đợi tiếng ho ngừng hẳn, ông thở dốc nói: "Tôi không ngồi dậy nổi, mấy việc cụ thể các cậu cứ tự nhìn xem mà làm cho tốt nhé; Ngọc Đình lo chuẩn bị chuyện truy điệu cho tôi; còn mấy việc khác Tuấn Sơn cậu cứ dẫn người đi lĩnh vật liệu..."
Sau khi cuộc họp chi bộ giải tán, Tôn Ngọc Đình liền vội vã ra ngoài bố trí công việc tổ chức lễ truy điệu. Kim Tuấn Sơn và Kim Tuấn Vũ lại quay trở lại phía Kim Gia Lam Hà Vịnh, lĩnh vật liệu và lo các thủ tục chôn cất khác.
Buổi trưa, từ phía sau ngọn núi Điền Gia Kháo ở phía Tây, đột nhiên cuồn cuộn kéo lên một cụm mây đen; dưới chân đám mây, thấp thoáng truyền đến tiếng sấm nặng nề. Đàn quạ kêu quàng quạc bay vút qua ngôi làng ngột ngạt, trong không khí tràn ngập sự dao động và bất an. Dân làng ngẩng đầu kinh ngạc nhìn bầu trời, bàn tán xôn xao: "Đây có lẽ là cái chết của Tuấn Bân đã cảm động ông trời, muốn ban chút cam lộ cho Song Thuỷ Thôn đang khô hạn và bất hạnh này chăng?"
Lúc này, ở bãi trống trước ngôi miếu đổ ở Miếu Bình, vợ chồng Tôn Ngọc Đình đang dẫn theo một số người trong thôn bận rộn bố trí hội trường truy điệu. Ngọc Đình ban đầu định tổ chức lễ truy điệu ở trường học, nhưng rất nhiều người già trong thôn phản đối, nói Tuấn Bân chết trẻ, linh hồn không được yên ấm, nhỡ đâu sau này lại quậy phá, sợ bọn trẻ con sợ hãi. Vợ anh ta là Hạ Phượng Anh cũng mắng cho anh ta một trận xối xả. Ngọc Đình không cãi lại được số đông, đành quyết định tổ chức lễ truy điệu ngay trước ngôi miếu đổ này — đằng nào nơi này vốn dĩ cũng là chốn thần thánh ma quỷ gì rồi!
Chủ nhiệm phụ nữ Hạ Phượng Anh đang cùng một số phụ nữ treo dải băng tang. Mấy vòng hoa đã làm xong, hiện đang được đặt trước linh cữu trong miếu đổ. Họ còn chuẩn bị sẵn cho mỗi người dân làng đến tham dự lễ truy điệu một bông hoa giấy trắng nhỏ. Trên ngực chiếc áo rách của Tôn Ngọc Đình, ngay giữa hai chiếc khuy áo ít ỏi, giắt bài điếu văn mà anh đã viết sẵn cho Kim Tuấn Bân, đang bận rộn đứng một bên chỉ đạo thợ đá việc dựng bia mộ. Mấy người con dâu khéo tay trong thôn lúc này đã tụ tập ở nhà Kim Tuấn Hải, dưới sự hướng dẫn của mẹ Kim Ba, đang dùng chiếc máy khâu tại nhà cô ấy để may trang phục tẩm liệm cho Kim Tuấn Bân. Kim Tuấn Văn và chục người đào huyệt, trên ngực đeo dải vải đỏ, tại khu đất đã được sắp xếp theo vai vế ở nghĩa trang gia tộc họ Kim, đã đào xong huyệt mộ cho người em trai. Cùng lúc đó, Kim Tuấn Vũ đang dẫn theo cả nhà, bận rộn chuẩn bị cơm nước cho họ hàng từ thôn khác đến dự tang lễ...
Lúc này, tại nhà người quá cố Kim Tuấn Bân, mẹ của Vương Thải Nga đang nói những lời khuyên giải con gái. Người phụ nữ này có vẻ mang tâm địa rất cứng rắn, bà bảo Thải Nga: "Đừng khóc nữa! Thân thể của con mới là quan trọng! Con cứ ở lại nhà họ Kim hai năm đã, rồi tính tiếp chuyện sau này. Rời khỏi cái ổ nghèo nàn Song Thuỷ Thôn này cũng tốt, đến lúc đó tìm cho con một đám ở Thạch Ngật Tiết hay trấn Mịch Gia. Thằng Tuấn Bân tuy thật thà, nhưng thật thà quá mức ngu ngốc, đi ỉa mà cũng mất toi cả cái mạng! Sau này tìm một người thợ khéo léo, ăn cay uống cay con cũng được trải qua mấy ngày tháng thảnh thơi!"
Vương Thải Nga ngồi trên mép kang, đôi mắt sưng húp không nói một lời, chỉ im lặng lắng nghe mẹ mình tính toán đường lui cho tương lai...
Khoảng ba giờ chiều, toàn bộ người trong Song Thuỷ Thôn đều lần lượt kéo đến Miếu Bình. Trong hội trường truy điệu trước ngôi miếu đổ, chốc lát đã chen chúc một đám đông đen nghịt. Hạ Phượng Anh bưng một chiếc nong lớn, phát cho mỗi người đến dự một bông hoa giấy trắng nhỏ đựng bên trong. Những người nông dân vừa tò mò vừa vụng về cài bông hoa giấy đó lên khuy áo trước ngực mình.
Đám mây đen đã phủ kín bầu trời trên ngọn núi đất Điền Gia Kháo theo hình rẻ quạt, che khuất mặt trời ngả về tây. Đại địa chốc lát trở nên âm u mờ mịt. Tiếp theo đó, trên bầu trời vang lên tiếng sét nổ đầu tiên!
Thấy trời sắp mưa, lễ truy điệu liền lập tức bắt đầu trong tiếng sấm ầm ầm.
Lễ truy điệu do Kim Tuấn Sơn chủ trì. Phần thứ nhất cởi mũ mặc niệm. Những người nông dân lần lượt tháo chiếc khăn tay đẫm mồ hôi trên đầu xuống, cúi đầu thật thấp.
Phần thứ hai do Tôn Ngọc Đình đọc điếu văn. Ngọc Đình lấy cuộn giấy giắt trước ngực ra trải rộng, bước đến trước đám đông đọc lớn: "Đồng chí Kim Tuấn Bân vì sự nghiệp cách mạng, vào tối ngày hôm qua đã vĩnh biệt chúng ta, hưởng thọ ba mươi tám tuổi..."
Tôn Ngọc Đình đọc bài điếu văn được viết theo khuôn mẫu trên báo chí này, mọi người đều lăng nghe yên lặng. Chỉ có Điền Nhị là ngoại lệ. Cái tên "nửa sọ" có vầng trán vĩ đại này, cứ đi tới đi lui giữa đám đông trang nghiêm, nhặt những bông hoa giấy mảnh giấy rơi trên đất bỏ vào cái túi lớn trước ngực áo mình. Vừa nhặt những thứ này, hắn ta vừa nở nụ cười bí ẩn bên khóe miệng, lẩm bẩm nói: "Thế sự sắp đổi thay rồi..."
Có một vài người đã bị Điền Nhị chọc cho phì cười lén lút. Tôn Ngọc Đình chốc chốc lại dừng lại, tức giận lườm Điền Nhị trong đám đông một cái. Kim Phú và Kim Cường lập tức bước tới, kéo tên phá rối này ra khỏi đám đông, lôi tuột hắn qua bên kia Đông Lã Hà. Điền Nhị vừa đi vừa la hét nói: "Thế sự sắp đổi thay rồi! Thế sự sắp đổi thay rồi..."
Khi bài điếu văn của Tôn Ngọc Đình đọc gần xong, lại một tiếng sét nổ vang rền trên đầu mọi người, khiến đám đông hoảng sợ náo loạn một trận. Tiếp theo đó, gió nổi lên. Cuồng phong cuốn theo bụi cát và rác cành củi vụn, trong chớp mắt đã khuấy đảo cả đất trời trở thành một một mảnh hỗn độn.
Lễ truy điệu vội vã tiến hành xong nghi thức, tiếp theo liền nhanh chóng khởi linh.
Tám người trai tráng khiêng linh cữu đi ở phía trước, Tôn Ngọc Đình và Kim Tuấn Sơn lần lượt đỡ hai bên linh cữu, đi phía sau là người thân ruột thịt của người quá cố và tộc nhân họ Kim. Miếu Bình chốc lát vang dội một khoảng tiếng khóc tê tâm liệt phế!
Đội ngũ đưa tang vừa qua cây cầu nhỏ bắc qua Khốc Yết Hà, những giọt mưa trắng to bằng đồng tiền đã trút xuống xối xả như trút nước. Những người ngoài họ trong thôn đều lần lượt chạy trốn về nhà. Những người tham gia đưa tang từng người một ướt sũng trong bùn đất khó khăn tiến về phía nghĩa trang gia tộc họ Kim. Tiếng sấm, tiếng mưa, tiếng nước chảy và tiếng khóc của con người hòa quyện vào nhau. Chốc lát lại có những tia chớp sáng lòa xẹt qua đỉnh đầu. Khốc Yết Hà và Đông Lã Hà đã dâng nước, dòng nước đục ngầu gầm thét tuôn trào từ các khe rạch lớn nhỏ, gia tăng thêm bầu không khí đau thương tột cùng cho đám tang này...
Trước bữa ăn tối, phó bí thư Kim Tuấn Sơn chôn cất xong Kim Tuấn Bân, vừa mới thay bộ quần áo khô ở nhà, thư ký công xã Thạch Ngật Tiết Lưu Căn Dân đã bước chân vào cửa nhà anh. Công xã đã biết chuyện trộm nước tối qua ở Song Thuỷ Thôn, Bạch Minh Xuyên và Từ Trị Công ra lệnh cho thư ký Lưu Căn Dân đến gọi Điền Phúc Đường. Căn Dân đã đi qua nhà Điền Phúc Đường rồi, nhưng thấy Điền Phúc Đường đang ốm liệt giường không dậy nổi, đành phải chạy sang gọi Kim Tuấn Sơn — nếu không dẫn được một người về, anh ta không thể ăn nói với hai vị lãnh đạo công xã được.
Kim Tuấn Sơn biết đi đến công xã có ý nghĩa gì. Nhưng anh nghĩ tới nghĩ lui, cũng không có cách nào từ chối. Bí thư Điền Phúc Đường bị bệnh rồi, anh là phó bí thư, anh không đi thì gọi ai đi?
Anh hết cách, đành mặc chiếc áo mưa, ra căn phòng làm việc của con trai ở trường học dắt chiếc xe đạp ra, đi theo Căn Dân bất chấp trời mưa đến công xã Thạch Ngật Tiết...
Tại công xã Thạch Ngật Tiết, Bạch Minh Xuyên và Từ Trị Công hai người lúc này đang chờ đợi sự xuất hiện của bí thư đại đội Song Thuỷ Thôn Điền Phúc Đường. Hôm nay vừa mới ăn sáng xong, bí thư chi bộ đại đội Thạch Ngật Tiết và đại đội Quán Tử Thôn lần lượt chạy đến công xã, báo cáo sự việc nghiêm trọng là đập nước của họ đã bị kẻ xấu phá hoại, toàn bộ nước tích trữ trong đập đều đã chảy cạn sạch. Bí thư Quán Tử Thôn báo cáo rằng, một thôn làng của họ nửa đêm thức dậy đi vệ sinh, nhìn thấy chiếc máy kéo hạng lớn của Song Thuỷ Thôn chạy từ trong thôn ra, trên xe còn chở rất nhiều người cầm theo công cụ. Bí thư Thạch Ngật Tiết lập tức làm chứng rằng, trên con đường lớn phía trên đập nước của họ quả thực có để lại vết tích máy kéo dừng lại, hơn nữa từ đường lớn đến mặt đất cạnh đập nước còn để lại rất nhiều dấu chân lộn xộn. Chẳng mấy chốc, tin tức tai họa tối qua ở Song Thuỷ Thôn đã được truyền chính thức vào công xã...
Bạch Minh Xuyên vô cùng tức giận về chuyện này, cảm thấy Điền Phúc Đường làm việc quả thực không coi trời đất gì cả. Anh bàn bạc với Từ Trị Công, quyết định triệu tập ông ta đến công xã trước, một khi đã điều tra rõ ràng chân tướng sự việc, liền chuẩn bị xử lý nghiêm khắc đương sự.
Lúc này, hai vị lãnh đạo công xã đang bàn luận về chuyện này trong văn phòng.
Bạch Minh Xuyên tựa người vào bàn làm việc, một tay xoa xoa phần râu quai nón đen sì dưới cằm, nói với Từ Trị Công đang ngồi vắt chân chữ ngũ trên chiếc ghế băng dài bên cửa sổ: "Nếu chuyện này quả thực do Điền Phúc Đường đứng ra làm, nhất định phải cho người này ăn kỷ luật mới được!"
Từ Trị Công cởi dép lê vứt xuống đất, chân trần co quắp ngồi trên ghế hút thuốc lá sợi, ban đầu không nói gì. Sau khi đại kiến thiết ruộng đất nông nghiệp quy mô lớn đông xuân kết thúc, anh đã quay trở về công xã làm việc. Bây giờ đụng phải cái rắc rối đau đầu này, anh cảm thấy vô cùng khó xử. Nếu đây là do bí thư chi bộ của thôn khác gây ra, thì anh Từ Trị Công sẽ xử lý sự việc này nghiêm khắc hơn cả Bạch Minh Xuyên. Nhưng chuyện này lại liên quan đến Điền Phúc Đường. Thế nên anh không thể dễ dàng biểu thị sự ủng hộ đối với ý kiến của Bạch Minh Xuyên được. Ngược lại anh còn nói với chủ nhiệm Bạch: "Cậu chẳng phải vẫn thường giáo dục tôi rằng, phải khoan dung với nông dân một chút hay sao? Phúc Đường tuy là bí thư đại đội, nhưng cũng là một người nông dân cơ mà! Hơn nữa, Song Thuỷ Thôn là điển hình tiên tiến học Đại Trại của công xã Thạch Ngật Tiết chúng ta, công việc của Phúc Đường vẫn luôn tích cực, bây giờ phạm phải một sai lầm như thế này liền mang ra kỷ luật, e là không thỏa đáng..."
Bạch Minh Xuyên nghe Từ Trị Công nói vậy, liền khó xử chìm đắm vào trong suy tư. Dù anh rất tức giận về chuyện này, nhưng cảm thấy lời Trị Công nói cũng có đạo lý nhất định của nó. Mà nghĩ kỹ lại một cách bình tĩnh, anh với tư cách là người đứng đầu công xã, cũng có trách nhiệm trong đó. Tại sao anh lại không chú ý đến vấn đề này sớm hơn, mà chia nước của Đông Lã Hà cho từng thôn dọc theo con sông một chút chứ? Phúc Đường và người ở Song Thuỷ Thôn bị dồn vào chân tường, mới làm ra cái việc hoang đường này...
Bạch Minh Xuyên suy nghĩ một lúc, rồi nói: "Không cho kỷ luật cũng được. Nhưng chuyện này không thể cứ qua loa đại khái mà kết thúc được, ít nhất Phúc Đường phải đại diện cho chi bộ Song Thuỷ Thôn làm một bản kiểm điểm, nếu không chúng ta giải thích thế nào với Thạch Ngật Tiết và Quán Tử Thôn?"
"Bởi vì chuyện này đã gây ra ảnh hưởng trên phạm vi toàn công xã, bản kiểm điểm của Điền Phúc Đường bắt buộc phải phát thanh truyền hình qua hệ thống phát thanh hữu tuyến truyền đi toàn công xã, để tất cả mọi người đều rút ra bài học từ chuyện này!"
Từ Trị Công đồng ý với ý kiến này của Bạch Minh Xuyên. Trị Công biết, không làm thế cũng không được. Hơn nữa, cách này rất hay! Phúc Đường tuy làm kiểm điểm, nhưng là đại diện cho tập thể kiểm điểm, như vậy thì không phải chỉ là trách nhiệm của một mình ông ta nữa!
Khi thư ký Lưu Căn Dân dẫn Kim Tuấn Sơn đến công xã, hai vị chủ nhiệm đều ngạc nhiên hỏi: "Tuấn Sơn sao cậu lại đến đây thế? Còn Phúc Đường đâu?"
Kim Tuấn Sơn nói: "Phúc Đường bị bệnh rồi... Gây ra đại họa này là do tập thể lãnh đạo đại đội quyết định, không phải chủ ý của một mình Phúc Đường. Tôi đến cũng thế thôi..." Kim Tuấn Sơn là một người khá thà thà chất phác. Mặc dù anh có chút mâu thuẫn với Điền Phúc Đường, nhưng trong chuyện thế này anh sẽ không bao giờ chơi trò giậu đổ bìm leo hãm hại người khác...
Không đợi lãnh đạo công xã tra hỏi, Kim Tuấn Sơn liền thành khẩn khai báo toàn bộ diễn biến đầu đuôi sự việc cho lãnh đạo công xã nghe...
Kim Tuấn Sơn ăn tối ở nhà ăn công xã xong, sau khi chương trình liên hợp phát thanh phát thanh nhân dân các địa phương của Đài Phát thanh Nhân dân Trung ương kết thúc, liền ở trong phòng phát thanh của công xã, đại diện cho chi bộ đảng đại đội Song Thuỷ Thôn, kiểm điểm trước toàn thể nhân dân công xã về hành vi bất hợp pháp tổn người lợi mình của thôn họ. Khi bước vào phòng phát thanh công xã, Tuấn Sơn thầm nghĩ: Song Thuỷ Thôn lập được thành tích, đều do Điền Phúc Đường lên đài phát thanh giới thiệu kinh nghiệm phô trương danh tiếng; thế mà cái loại chuyện xui xẻo mất mặt này, lại đến lượt Kim Tuấn Sơn tôi phải gánh chịu...
