Tôn Thiếu An đến Sư chuyên Hoàng Nguyên vào lúc chạng vạng tối, hễ thấy người là lại hỏi thăm một học sinh tên Điền Hiểu Hà ở chỗ nào. Cậu vừa không nói được cô học khoa nào, lại cũng chẳng biết là học năm mấy.
Nhưng Điền Hiểu Hà lại là một "nhân vật nổi tiếng" ở Sư chuyên Hoàng Nguyên — ngoài bản thân rất thu hút ra, cô còn là con gái của Bí thư địa ủy; thế nên chẳng mất bao lâu Thiếu An đã dò hỏi được chỗ ở của cô.
Cậu tìm thấy cô ở ký túc xá nữ.
Năm đó lúc Hiểu Hà về thôn Song Thuỷ, cậu chỉ gặp cô có một lần. Nhưng bây giờ gặp lại, cậu nhận ra ngay cháu gái của Điền Phúc Đường — trên mặt cô gái này có vài chỗ rất giống Nhuận Diệp.
Hiểu Hà vừa nghe là anh trai của Thiếu Bình, liền nhiệt tình mời cậu ngồi lên giường mình, tiện thể pha ngay cho cậu một cốc nước trà bỏ đường. Các bạn cùng phòng khác thấy có khách đến, liền lần lượt lịch sự rời đi.
"Em có biết chỗ Thiếu Bình làm việc cách đây xa không?" Thiếu An rụt rè nhấp một ngụm trà, hỏi.
"Xa lắm đấy! Ở xưởng máy dầu ngoài cửa Nam, ít gì cũng phải năm dặm đường." Hiểu Hà nói với cậu.
Điều khiến Thiếu An mừng rỡ là Hiểu Hà thực sự biết Thiếu Bình ở đâu. Lúc này trong lòng cậu mới thực sự thấy yên tâm. "Anh phải đi tìm nó ngay đây." Thiếu An số ruột đứng lên.
"Thế sao được chứ? Đường xa thế này, anh phải đi mất nửa buổi đấy!" "Năm dặm đường thì thấm vào đâu, chốc là anh đi đến thôi."
"Anh có biết đi xe đạp không?" Hiểu Hà hỏi.
"Biết chứ."
"Thế thì tốt! Em có xe đạp, chúng ta đạp xe đi tìm nó. Anh đèo được người khác chứ?" "Chỉ sợ trong thành phố anh không đèo nổi..."
Hiểu Hà cười, nói: "Bây giờ trên phố không có mấy người. Lỡ như anh không đèo được, em đèo anh!"
"Thế sao được chứ! Để anh thử đèo em!"
Thiếu An không ngờ, con gái của Bí thư địa ủy lại nhiệt tình với người ta như vậy.
Hiểu Hà nhanh chóng khoác chiếc túi xách bằng vải bạt vàng lên vai, dắt xe đạp cùng cậu sóng vai bước ra cửa.
Tôn Thiếu An vốn dĩ đi xe đạp cũng tạm ổn, nhưng đây là trong thành phố Hoàng Nguyên, lại đang đèo theo con gái của Bí thư địa ủy, trong lòng không khỏi có chút căng thẳng. Hai tay cậu cứng đờ nắm lấy tay lái, cẩn thận từng li từng tí theo sự chỉ đường của Hiểu Hà đạp xe hướng về cửa Nam.
Đến cổng lớn xưởng máy dầu, áo lót toàn thân cậu đã ướt đẫm mồ hôi — phần lớn là do căng thẳng mà ra.
Bước vào cái sân lớn lộn xộn của xưởng máy dầu. Hiểu Hà cũng đố chịu nổi. Lần trước Cố Dưỡng Dân mời Thiếu Bình ăn cơm, cô từng đến đây tìm Thiếu Bình một lần; nhưng cô tìm được anh ở trên giàn giáo của công trường. Bây giờ đã tan tầm, ai mà biết anh ở chỗ nào cơ chứ?
Thiếu An lập tức nói với cô: "Em cứ đợi ở đây một lát, anh đi hỏi thăm một tiếng!"
Tôn Thiếu An mãi mới tìm được một cái hang đá rách dành cho thợ làm thuê. Những người này bảo với cậu, Thiếu Bình ở một mình trên tầng hai của tòa nhà đang xây dở. Thiếu An liền quay người đi ngay, nói với Hiểu Hà: "Nó ở trên tòa nhà phía trước... Em về đi thôi, thực sự làm phiền em rồi!"
"Em đi cùng anh tìm nó! Em đang muốn xem chỗ nó ở thế nào đây!" Hiểu Hà nói rồi đẩy xe sang một bên, khóa lại.
Thiếu An đành phải cùng cô đến tòa nhà đó tìm Thiếu Bình.
Nhìn từ giàn giáo dựng đứng bên ngoài, đây là một tòa nhà năm tầng, hiện đang xây tầng thứ tư.
Thiếu An và Hiểu Hà lêu lổng bước qua đống vật liệu xây dựng chồng chất, bước vào cửa thông gió của tòa nhà ấy.
Bên trong cả tòa nhà hỗn độn cứ như vừa bị bom dội. Khắp nơi là ván khuôn và khuôn thép được tháo lắp vứt bừa bãi. Xi măng ở lối đi vẫn chưa khô, miễn cưỡng có thể đặt chân. Bên trong không có đèn điện, hai người đờ đẫn mò mẫm trèo lên tầng hai nhờ ánh sáng mờ ảo hắt từ ngoài vào.
Lối đi ở tầng hai cũng lộn xộn y hệt bên dưới. Tất cả các phòng chỉ là khung bốn bức tường, không cửa ra vào, không cửa sổ, không nước không điện. Hai người ngẩn ngơ tại lối đi: Nơi này sao có thể ở được chứ? Phải chăng đám thợ thuyền đang trêu chọc họ?
Đang lúc thắc mắc, hai người hầu như cùng lúc phát hiện ra trong một căn "phòng" ở tận cùng hành lanh, hình như có ánh sáng yếu ớt hắt ra.
Họ nhanh chóng mò mẫm đi tới.
Đến cửa, họ vô thức khựng lại.
Tôn Thiếu Bình đang quay lưng về phía họ, phủ phục trên đống chăn đệm rách nát trải rơm lúa mì, chăm chú đọc sách dưới ánh nến to bằng hạt đậu. Chiếc áo len đỏ bẩn thỉu cuộn ngược lên tận vai, để lộ ra tấm lưng khiến người ta nhìn mà giật mình kinh hãi — tím bầm sưng tấy, thương tích đầy mình!
Chắc là hoàn toàn dựa vào giác quan thứ sáu, Tôn Thiếu Bình bỗng nhiên quay phắt đầu lại. Giữa lúc kinh ngạc, anh vô thức kéo xốc chiếc áo len xuống để che tấm lưng của mình. Anh chồm dậy, hét lên một tiếng "Anh", rồi vội vã đón ra cửa. "Sao anh lại đến đây thế này? Hay là ở nhà xảy ra chuyện gì rồi?" Chưa đợi anh trai trả lời, anh lại ngượng ngùng quay đầu cười với Hiểu Hà, như để xua tan sự lúng túng, nói: "Chào mừng đến thăm tệ xá, tiếc là em không thể tiếp đãi hai người. Các anh xem, đến chỗ ngồi cũng chẳng có!"
Hiểu Hà xem chừng vẫn chưa hoàn hồn sau cú sốc. Đối mặt với cảnh tượng này, cô hoàn toàn không biết phải nói gì cho phải. Vốn dĩ cô đoán ngày tháng của Thiếu Bình rất gian nan, nhưng cô không thể ngờ lại có thể đến mức độ này!
Vòng mắt của Thiếu An đã đỏ hoe. Cậu nghẹn ngào nói: "Không ngờ em..."
Thiếu Bình nhìn thấu tâm tư của hai người. Cả hai đều đang đau lòng vì hoàn cảnh của anh, anh biết chứ.
Trong lòng anh cũng có chút buồn. Cái làm anh buồn không phải là hoàn cảnh của mình, mà là hoàn cảnh của mình lại bị hai người này nhìn thấy. Anh đã quen với cuộc sống kiểu này rồi, cảm thấy cũng chẳng có gì; nhưng rõ ràng hai người này lại vì cảnh ngộ khốn khó của anh mà đau lòng — còn gì có thể khiến bản thân đau lòng hơn việc người thân xót thương cho mình cơ chứ? Anh đành che giấu tâm trạng ấy, nói: "Em đều rất tốt mà! Vốn dĩ dưới kia có chỗ ở, em muốn tìm một nơi yên tĩnh để đọc sách nên mới chuyển lên đây ở... Ở nhà không có chuyện gì chứ?" Anh lại hỏi anh trai một lần nữa.
"Không có chuyện gì cả..." Thiếu An nói, rồi lại liếc nhìn đống chăn rách bươm của em trai giữa đống rơm. Điều này khiến cậu nhớ đến những kẻ ăn mày nghỉ lại trong ngôi miếu hoang. "Em đã dọn chỗ ở chưa?" Thiếu Bình hỏi Thiếu An.
"Dọn rồi, ở khách sạn Hoàng Nguyên."
"Khách sạn Hoàng Nguyên?" Thiếu Bình cười nhìn Hiểu Hà, "Anh tôi thành hộ 'vượt trội' rồi, chơi sang ghớm nhỉ!"
", em cùng anh đến khách sạn, anh em mình trò chuyện tử tế!" Thiếu An nói. "Đương nhiên rồi!" Thiếu Bình đi qua lấy túi xách của mình.
Hiểu Hà bảo hai anh em họ: "Hai người lấy xe đạp của em mà đi!"
"Thế còn em?" Thiếu Bình hỏi cô.
"Em không về trường nữa. Chỗ này rất gần địa ủy, em về nhà ở một đêm."
Thế là, Thiếu Bình dẫn đường, ba người cùng mò mẫm bước ra từ tòa nhà hỗn độn này.
Ba người chia tay ở cổng lớn xưởng máy dầu; Hiểu Hà đi bộ về địa ủy; Thiếu Bình đèo anh trai bằng chiếc xe đạp của cô hướng về phía Bắc.
Đến nửa đường, Thiếu An nhìn thấy một chợ đêm bán đồ ăn thức uống, liền bảo Thiếu Bình dừng xe lại.
Hai người bước qua, Thiếu An gọi liền tám bát mỳ kiều mạch xào, hai anh em mỗi người bốn bát, chẳng mấy chốc đã ăn sạch sành sanh. Chủ quán như gặp được hảo hán Lương Sơn, cười nịnh tiễn họ ra ngoài.
Bây giờ họ đã vào căn phòng mà Thiếu An đã thuê ở khách sạn Hoàng Nguyên. Cả hai anh em đều là lần đầu ở nơi cao cấp thế này, không khỏi cảm thán bàn luận một hồi.
Hai người bàn nhau đi tắm trước — buổi tối tốn mười tám đồng tiền phòng, không tắm một trận thì thật có lỗi với số tiền này!
Thiếu An nằm vào bồn nước nóng trước, sướng đến mức rên rỉ trong miệng. Thiếu Bình cởi trần mặc mỗi chiếc quần đùi, kỳ lưng cho anh trai.
Vừa tắm, họ vừa trò chuyện đủ thứ chuyện ở nhà và trong thôn. Chủ yếu là Thiếu Bình hỏi, Thiếu An kể. Đối với họ, mọi thứ ở thôn Song Thủy thân yêu mãi mãi hấp dẫn nhường ấy, có nói bao nhiêu chuyện cũng không hết.
Qua lời kể của Thiếu An, Thiếu Bình mới biết, trong khoảng thời gian ngắn ngủi anh rời đi, trong thôn lại có thêm rất nhiều thay đổi mới. Khi anh trai nhắc đến một người hay một sự việc nào đó ở thôn, Thiếu Bình có cảm giác như mình đang tận mắt chứng kiến vậy. Họ vừa nói vừa cười trong làn hơi nước ngập tràn, tâm trạng vô cùng phấn khởi. Tất nhiên, điều khiến họ càng phấn khích hơn là, không ngờ cuộc sống lại đưa họ hội ngộ ở một nơi thế này!
Khi nhắc đến người bà quá cố, Thiếu An kể cho Thiếu Bình nghe câu chuyện Lưu Ma Tử bắt "yêu tinh chó trắng" cho bà nội — chuyện này là mẹ kể cho Tú Liên, Tú Liên lại kể cho anh. Hai anh em cùng cười lớn vì vở kịch vui nhộn này. Sau khi Thiếu An bước ra khỏi bồn nước, chậu nước ấy vậy mà biến thành đen như mực, bên trên còn nổi lề bềnh một lớp cặn bẩn, giống như bọt củi sông khi lũ về. Thiếu Bình dùng vòi phun bằng kim loại mềm như rắn xịt rửa sạch sẽ thân thể cho anh trai, rồi thay nước đen trong chậu bằng nước sạch, và tự mình ngâm mình vào đó. Ngay khoảnh khắc thân thể chìm vào nước nóng, anh hét lên một tiếng như bị dao đâm. Đó là nước kích thích những vết thương trên lưng anh.
Lòng Thiếu An chùng xuống. Tâm trạng vui vẻ vừa rồi lập tức biến mất, cậu nhớ lại sứ mệnh lần này đến Hoàng Nguyên — đợi em trai tắm xong rồi nói sau vậy!
Sau khi Thiếu Bình tắm xong, hai anh em như thể bị rút hết gân cốt, mềm oặt ngồi phịch xuống ghế sô-pha.
Thiếu An thầm nghĩ: Bây giờ nên nói chuyện đó rồi.
Cậu suy nghĩ một lát, rồi nói thẳng thừng: "Anh đến đây lần này là để tìm em về nhà."
Sắc mặt Thiếu Bình chợt biến đổi, kinh hoàng hỏi: "Có phải ở nhà xảy ra chuyện gì rồi không? Sao anh không nói sớm?"
"Ở nhà thực sự không có chuyện gì cả." Thiếu An nói.
"Vậy sao anh lại lặn lội đến đây tìm em?" Thiếu Bình có chút khó hiểu.
"Về nhà chúng ta cùng mở xưởng gạch!"
Ồ, hóa ra là chuyện này!
Thiếu Bình cuộn một điếu thuốc lá, đăm chiêu nói: "Hộ khẩu của em đã chuyển đến Hoàng Nguyên rồi. Hơn nữa..."
"Hộ khẩu thì dễ thôi! Chuyển ngược lại là được chứ gì?"
Vừa nói, Thiếu An vừa cuộn một điếu thuốc lào.
"Em đã quen với cuộc sống bên ngoài này rồi..." Thiếu Bình nói.
"Bên ngoài này có gì hay ho chứ? Chịu khổ chịu sở, em kiếm được mấy đồng tiền? Về nhà chúng ta hùm hạp mở xưởng gạch, chẳng mấy năm nữa, muốn gì có nấy!"
"Tiền đương nhiên rất quan trọng, em không phải không biết điều này; ngày nào em chẳng vì tiền mà chịu biết bao đày ải! Thế nhưng, em lại cảm thấy, con người sống trên đời này, hình như còn phải có cái gì đó khác nữa mới đúng..."
"Cái gì khác cơ?"
"Em nhất thời cũng không nói rõ được..."
"Hầy, đều tại đọc sách nhiều quá đấy!"
"Có lẽ vậy..."
"Anh không nỡ nhìn em sống cái cảnh lang thang đầu đường xó chợ thế này ở bên ngoài..."
"Không hiểu sao, em lại cứ thích thế..."
Một khoảng lặng kéo dài. Hai anh em nhả khói mù mịt từ mũi và miệng, ai nấy nghĩ tâm sự nấy; đồng thời cũng nghĩ về tâm sự của đối phương. Cuộc sống đưa họ lại gần nhau, nhưng họ lại chẳng thể nói chung một tiếng nói. Hai người lúc này đang ở rất gần nhau, nhưng suy nghĩ lại cách xa nhau vạn dặm...
"Nói vậy, chuyến Hoàng Nguyên này của anh coi như công cốc rồi à?" Thiếu An hỏi.
"Anh ơi, tấm lòng tốt của anh em đều hiểu cả! Thế nhưng em cầu xin anh, hãy để em bươn chải thêm một thời gian nữa..."
"Thế thì sẽ có kết quả gì chứ?"
"Biết đâu lại tìm được lối thoát nào đó..."
"Lối thoát?" Thiếu An bất giác cười nhạt, "Hậu duệ nông dân chúng ta, lối thoát chỉ có thể ở trên đất đai của chúng ta thôi. Bát cơm của nhà nước không dễ ăn đâu!"
"Em đâu có mơ mộng bước chân vào nhà nước."
"Thế thì vì cái gì chứ?"
"Hầy, em vẫn không tài nào nói rõ cho anh hiểu được!"
Thiếu An thở dài một hơi thật dài.
Lát sau, cậu lại hỏi Thiếu Bình: "Tháng nào em cũng gửi tiền cho Lan Hương à?"
"Không nhiều đâu. Mỗi tháng gửi mười đồng."
Nhưng anh cho tiền nó, nó lại không lấy. Điều này làm trong lòng anh rất buồn..."
"Anh đừng buồn mà, anh. Bây giờ Lan Hương có em lo rồi. Chúng ta đã chia nhà rồi, đừng làm chị dâu không vui..."
"Lan Hương nói thế! Em cũng nói thế!"
"Anh phải hiểu cho tâm trạng của chúng em chứ!"
"Anh..."
Tôn Thiếu An bỗng dùng một tay che hai mắt lại, khóc ngay trước mặt em trai. Thiếu Bình hoảng hốt đứng dậy pha cho anh một cốc trà, bưng đến trước mặt anh, khuyên nhủ rằng: "Anh, đừng khóc nữa. Đàn ông con trai, khóc lóc cái gì chứ? Người nhà mình bây giờ chẳng phải đều tốt cả sao?"
Thiếu An gạt nước mắt trên mặt, nói: "Nhưng anh cứ buồn! Ngày tháng không sống nổi thì buồn, ngày tháng khá lên rồi vẫn buồn! Em nghĩ xem, anh lo lắng cho cả một gia đình mười mấy năm trời, thế mà bây giờ lại vứt bỏ người già và tụi em sang một bên không màng tới..."
"Đừng nói thế! Dù là bố mẹ, hay là em và Lan Hương, đời đời kiếp kiếp đều sẽ biết ơn anh! Anh đã làm tròn trách nhiệm của mình rồi. Trước khi chia nhà, bên bờ sông Đông Lạp, em đã nói những lời này với anh rồi. Anh ơi, anh không thẹn với lòng đối với tụi em. Người thực sự hổ thẹn là tụi em mới phải, bây giờ đáng lẽ phải là lúc tụi em suy nghĩ cho anh. Bố và chị cũng có ý này. Tụi em đều hy vọng anh có thể sống vài ngày tháng thảnh thơi!"
"Còn về phần em và Lan Hương, tụi em đều lớn cả rồi, không nên liên lụy đến anh nữa. Tụi em sao có thể cứ mãi để anh trai lo lắng quan tâm cơ chứ? Anh ơi, anh lại càng đừng lo cho em! Tụi em là quả cùng một dây, mặc dù mỗi người đi một con đường, nhưng tâm thì gắn kết với nhau. Tuy nhiên, vẫn là suy nghĩ trước đây của em, tại sao tụi em nhất định phải mãi quấy chung một nồi cháo đặc cháo loãng cả đời chứ?"
"Nói đi nói lại, em vẫn không định về à?"
"Em thật sự không muốn về. Em không muốn bỏ cuộc như thế này..."
"Hầy..."
Tôn Thiếu An xem chừng rất khó thuyết phục được Tôn Thiếu Bình.
Hai anh em thế là lại trầm mặc.
Sau đó, họ đành đổi chủ đề, bắt đầu thảo luận rất nhiều vấn đề thực tế trong gia đình.
Mãi cho đến gần sáng, cảm xúc của hai người mới sôi nổi trở lại. Mặc dù Thiếu An không thể thuyết phục em trai về nhà cùng mình mở xưởng gạch, nhưng hai anh em đã phấn khởi bàn luận về những thay đổi của gia sản trong hai năm nay, lại còn cổ vũ nhau rất nhiều, điều này khiến cậu vô cùng phấn chấn. Qua quan sát thực tế, Thiếu An cảm thấy em trai quả thực đã trưởng thành, xem ra hoàn toàn có thể độc lập bươn chải bên ngoài — điểm này thì hiện tại cậu có thể yên tâm rồi. Suy cho cùng, Tôn Thiếu An không phải là kiểu ý thức nông dân thuần túy; cậu ít nhiều vẫn có chút văn hóa, bản chất lại không thuộc dạng an phận thủ thường, thế nên cậu cũng mơ hồ suy ngẫm, thái độ sống này của em trai liệu có lý do riêng của nó chăng?
Đến khi trời sáng hẳn, hai anh em lại ra chợ tự do mỗi người ăn bốn bát mỳ kiều mạch xào.
Đã nói chuyện đến nước này rồi, Thiếu An không định ở lại Hoàng Nguyên nữa. Cậu quyết định chốc nữa sẽ lên xe khách về nhà luôn — ở nhà có bao nhiêu việc đang chờ cậu làm kìa...
Trước lúc đi, cậu nhét chặt một trăm đồng tiền lại cho Thiếu Bình. Cậu bảo em trai gửi năm mươi đồng cho cô em gái ở thành Tây Nguyên, để con bé mua bộ quần áo mùa hè thay đổi; năm mươi đồng còn lại, bảo Thiếu Bình đổi chăn đệm đi.
Cậu dặn dò em trai: "Nhất định phải đổi chăn đệm đấy! Em có đi làm thuê đi nữa, nhưng rốt cuộc cũng là người đi xa nhà!"
Thiếu Bình mang theo thứ tình cảm ngập tràn sự ấm áp, đút số tiền anh trai cho vào chiếc túi ngực gần tim.
Cậu tiễn anh trai mãi lên tận chiếc xe khách đường dài chạy đi trấn Mễ Gia.
Khi chiếc xe đã chạy xa, hai hốc mắt cậu không kìm được trào ra hai giọt nước mắt nóng hổi...
Tôn Thiếu Bình tiễn anh trai xong, lòng mang nỗi trống vãi trở lại bãi đậu xe của khách sạn Hoàng Nguyên, đạp chiếc xe đạp của Điền Hiểu Hà, đi thẳng đến Sư chuyên — cậu phải trả xe lại cho Hiểu Hà. Hiểu Hà tình cờ không có ở ký túc xá. Cậu phải vội về đi làm, không tài nào đi tìm cô nữa, liền gửi gắm chiếc xe cho người cùng phòng của cô.
Thiếu Bình mang theo tâm trạng yên tâm, dọc đường đi bộ từ cửa Bắc trở về xưởng máy dầu ở cửa Nam. Cậu định mang túi xách về chỗ mình ở, rồi đi làm luôn — ít ra vẫn kiếm được nửa buổi tiền công!
Khi bước vào căn phòng trống hoác không cửa nẻo của mình, cậu sững sờ đứng khựng lại.
Cậu nhìn thấy, chỗ nằm trên đống rơm lúa mì đã hoàn toàn đổi khác. Một chiếc đệm mới đè lên chiếc đệm cũ của cậu, bên trên phủ một chiếc ga trải giường hoa ô vuông trang nhã; còn chiếc chăn rách ban đầu thì được chồng lên trên bằng một chiếc chăn mới nền xanh hoa trắng... Mọi thứ huyền ảo như trong truyện cổ tích vậy!
Tôn Thiếu Bình lập tức hiểu ra chuyện này là thế nào. Cậu không kìm được lao đầu vào tấm nệm dưới đất, vùi sâu khuôn mặt vào chăn, vừa khóc vừa lâu lâu hít hà lấy thứ hương thơm ngát ấy...
Rất lâu sau, cậu mới bò dậy khỏi tấm chăn; đồng thời phát hiện bên gối có một mảnh giấy nhỏ rộng bằng hai ngón tay. Trên giấy viết: Đừng thấy lạ, đừng khách sáo. Điền.
Tôn Thiếu Bình dùng đầu ngón tay khẽ lau đi những giọt nước mắt trên mặt, nhanh chóng thay bộ quần áo bẩn ấy ra, rồi nhảy tưng tưng như đứa trẻ chạy xuống lầu, sải bước lớn đi về phía công trường...
