Trong mấy ngày tổ mẫu bị bệnh, Tôn Thiếu An vẫn luôn bôn ba ở huyện thành Nguyên Tây, cho nên, cậu hoàn toàn không hay biết gì về những chuyện xảy ra trong nhà.

Thực ra, cho dù cậu có ở nhà đi chăng nữa, thì cũng không giống như trước kia, vì một trận ốm nhỏ của người già mà có thể vứt hết mọi chuyện sang một bên.

Đây không phải là nói tình yêu thương của cậu dành cho tổ mẫu đã phai nhạt —— cậu thực sự quá bận không thể xoay sở nổi đây mà! Máy làm gạch vừa bắt đầu quay, chính cậu cũng cuốn theo vòng quay đó. Nào là các khâu sản xuất khác nhau, bảy tám công nhân thuê mướn, lại còn phải tự mình chạy đi lo việc tiêu thụ, quả thực rối tung lên thành một cục. Một tiểu tử nông dân có trình độ văn hóa cấp hai, đột nhiên lại làm lớn thế này, sự bận rộn và căng thẳng đó thật khó mà dùng ngòi bút để miêu tả nổi. Mặc dù cậu thuê một sư phụ người Hà Nam với mức lương một trăm năm mươi tệ một tháng để phụ trách quy trình sản xuất của xưởng gạch, nhưng cậu mới là chủ nhân của xưởng gạch này; cậu bắt buộc phải đầu tư một lượng lớn tinh lực vào hiện trường sản xuất —— làm tốt hay làm hỏng cuối cùng thì cũng là của chính cậu, chẳng dính líu gì đến sư phụ người Hà Nam cả! Ngoài ra, cậu còn phải thường xuyên chạy qua chạy lại giữa hợp tác xã tín dụng, sở thuế vụ, công ty vận tải cũng như bên mua và các ban ngành khác.

Những lúc cậu không có nhà, vợ cậu liền trở thành người phụ trách xưởng gạch. Tội nghiệp Tú Liên ngoài việc nấu cơm cho bảy tám người ra, còn phải đếm gạch cho bên mua, viết hóa đơn làm kế toán —— tất cả những điều này đều quá sức làm khó cô ấy.

Vợ chồng son không thể nào đêm nào cũng thảnh thơi chui vào một chiếc chăn ôm nhau ngủ như trước nữa —— bọn họ thường mấy ngày liền không gặp được mặt nhau. Hổ Tử hầu như ở luôn với ông bà nội; bọn họ chẳng tài nào lo nổi cho bảo bối của mình.

Đương nhiên, bọn họ liều mạng như vậy, là bởi vì cuộc sống đột nhiên tràn ngập hy vọng lớn lao. Có hy vọng, con người ta sẽ sinh ra nhiệt huyết, và có thể không một chút do dự mà trả giá vì nó; trong quá trình như thế, mới có thể thực sự cảm nhận được ý nghĩa của cuộc đời. Nhân sinh là gì? Nhân sinh chính là sự phấn đấu không bao giờ dừng lại! Chỉ khi đã chọn lựa mục tiêu và cảm thấy trong sự phấn đấu nỗ lực của mình không hề uổng phí, cuộc sống như thế mới là phong phú, tinh thần cũng sẽ mãi mãi tươi trẻ!

Lúc này, người nông dân Tôn Thiếu An mặc dù không biết cách biểu đạt tư tưởng của mình như thế, nhưng tất cả những điều này cậu đều cảm nhận được một cách chân thực. Ở cái chốn nông thôn này, vốn dĩ cậu không phải là kẻ tầm thường; chỉ là trong những năm tháng đằng đẵng ngày trước, những việc cậu muốn làm thì không thể làm, còn những việc không muốn làm thì lại buộc phải làm cho bằng được.

Được rồi, bây giờ chính sách vừa cởi mở, cuối cùng cậu cũng có thể tung vó chạy nước đại rồi!

Hơn hai tháng nay, Thiếu An và Tú Liên tuy mệt mỏi suýt chết, nhưng trong lòng vợ chồng son chưa bao giờ cảm thấy sảng khoái như lúc này. Hai con người có trình độ văn hóa tiểu học, đã ngồi trên chiếc kang đất nhỏ ở ngôi nhà mới của họ, đếm trên đầu ngón tay tính toán đi tính toán lại cảnh quang năm nay. Nếu không có sơ suất gì, sau khi trả hết tiền vay vào cuối năm, trong tay họ vẫn còn dư hai ba nghìn tệ thu nhập —— quan trọng hơn là, máy làm gạch và toàn bộ tài sản của xưởng gạch sẽ hoàn toàn thuộc về họ!

Cùng với sự cải cách và mở cửa của toàn xã hội, đất nước nhanh chóng bước vào thời kỳ xây dựng quy mô lớn. Từ nông thôn cho đến các thành phố lớn nhỏ, các loại công trình kiến trúc mọc lên như nấm sau mưa. Có cái thuộc về kế hoạch, có cái là mù quáng làm bừa. Toàn bộ Trung Quốc dường như đã biến thành một công trường xây dựng lớn. Trong tình hình như vậy, các loại vật liệu xây dựng đều trở thành mặt hàng hot. Gỗ đang tăng giá, thép đang tăng giá, mà gạch ngói thì luôn cung không đủ cầu! Đặc biệt là thép vô cùng quý giá, giống như chất dinh dưỡng trong thời kỳ khó khăn, chịu sự kiểm soát nghiêm ngặt. Càng kiểm soát, càng khan hiếm, thì kẽ hở lại càng nhiều; các loại cửa sau mở rộng toang hoác, ở rất nhiều khâu đều có những kẻ bất lương vớ bẫm những khoản tiền kếch xù —— báo chí chốc chốc lại đưa tin có những vị quan tham lam tiền bạc phải xộ khám!

Tôn Thiếu An mở xưởng gạch, quả thực đã gặp đúng thời điểm —— cậu không phải lo gạch của mình không có chỗ tiêu thụ.

Thế nhưng, để biến từng viên gạch thành nhân dân tệ, vẫn phải tốn không ít tâm sức đấy! Nếu chiếu theo giá cả thịnh hành lúc bấy giờ, thì lại rất khỏe thân —— ban đầu cậu toàn bán gạch theo cách đó. Thế nhưng có một lần, cậu bắt gặp "hộ vươn lên" Hồ Vợp Hợp cùng phòng với cậu trong đại hội "khoe sự giàu có", đã cười nhạo một trận tơi bời đối với cách làm ăn dễ dãi này của cậu.

Hồ Vợp Hợp bảo cậu rằng, người làm ăn bây giờ chẳng ai ngốc nghếch như cậu cả! Hắn dạy Tôn Thiếu An rằng: Đầu óc phải linh hoạt lên một chút! Cậu mời người bên phía người mua vào nhà ăn làm một bữa, mỗi viên gạch có thể bán đắt thêm một hai ly tiền!

Tôn Thiếu An vô cùng kinh ngạc. Cậu trước hết mời vị "nhà truyền giáo" này đến nhà ăn quốc doanh huyện Nguyên Tây ăn một bữa. Bữa cơm này đã khiến hai kẻ buôn bán trở thành bạn bè. Ba ly rượu vào bụng, tay buôn lão luyện Hồ Vợp Hợp lại truyền thụ cho cậu không ít mưu mẹo.

Từ sau lần đó, Tôn Thiếu An đã "khôn ngoan" hơn nhiều. Thử theo lời dạy của Hồ Vợp Hợp một lần, quả nhiên rất nghiệm —— trước đây một viên gạch nhiều nhất chỉ bán được ba ly tám hào tiền, lần này bán được ba ly chín hào. Một viên gạch bán đắt thêm một ly tiền, đó chính là một khoản tiền không nhỏ; mời một hai người ăn một bữa cơm thì đáng là mấy đồng tiền chứ!

Đương nhiên, với tư cách là một người nông dân chất phác, thuở đầu khi làm như vậy, trong lòng cậu tổng cảm thấy thấp thỏm không yên, rất không thực tế. Sau này cậu mới biết được, cậu không làm thế cũng không được! Một số người làm nhà nước không những không bận tâm đến chuyện mời khách tặng quà này, mà còn chủ động ám chỉ hoặc nói thẳng thừng bảo cậu phải "chảy máu". Đây là một kiểu làm ăn "có qua có lại", đã rẳng người nhà nước còn chẳng sợ, một người nông dân tại sao có món hời lại không chiếm chứ?

Một thực tế đáng buồn là, rất nhiều người nông dân quê mùa, phần lớn là vì phong trào không lành mạnh của các cơ quan công quyền và hành vi trái pháp luật của một số cán bộ, mới khiến họ trở thành những người làm ăn "lành nghề". Họ xách chiếc cặp da nhân tạo màu đen, mang theo thuốc lá ngon rượu quý, từ quê ra đến thành phố, thoạt nhìn thì hành động vụng về, vẻ mặt chất phác, nhưng lại tinh ranh không bỏ sót bất kỳ một "kẽ hở" nào có thể khai thác được.

Nhưng so với những kẻ buôn bán như Hồ Vợp Hợp, Tôn Thiếu An về mặt này vẫn chưa thực sự thông suốt. Cậu chỉ biết mời người ta ăn một bữa cơm ở nhà ăn —— đây là phương thức thông thường mà một người nhà quê nhận được ân huệ dùng để cảm ơn người khác.

Nhà mà nói, trên người Tôn Thiếu An cũng có một vài thay đổi rõ rệt. Tỉ như y phục trang sức trên người cậu lúc này, đã khác xa xưa rồi. Giờ đây hễ ra ngoài có việc, cậu liền thay bộ "lễ phục" đó ra; mặc bộ đồ lót bằng chỉ đỏ sát người, bên ngoài là bộ đồng phục vải len pha giá rẻ; chân đi giày thể thao hiệu "Lực Sĩ"; trên đầu đội chiếc mũ ca-đinh màu xanh sậm, trên tay xách chiếc cặp da nhân tạo màu đen giống như những người làm ăn khác (cũng có thể đeo chéo to bản trên người). Đương nhiên, bộ trang phục này trong mắt người thành phố thì vẫn là một tên nhà quê, nhưng ở nông thôn, thì đã được coi là "mốt" rồi. Tú Liên kiên quyết bắt cậu phải thay đổi diện mạo như thế. Bản thân Thiếu An cũng cảm thấy, đi thành phố có việc, mặc bộ đồ thường dân đúng là không thể bước chân ra ngoài được. Mặc bộ quần áo mới này, lúc đầu còn có chút ngượng ngùng, sau rồi dần dần cũng thành quen...

Lúc này, Tôn Thiếu An chính là mang bộ trang phục như thế, ngồi trong nhà ăn nhỏ của nhà ăn quốc doanh huyện Nguyên Tây.

Cậu đang mời khách ăn cơm ở đây —— đương nhiên là vì việc tiêu thụ gạch của mình.

Khách mời là giám đốc và phó giám đốc công ty bách hóa huyện Nguyên Tây cùng với cán bộ phụ trách xây dựng cơ bản của đơn vị này. Vị phó giám đốc thì chúng ta đã quen thuộc rồi —— cha của cô gái thọt Hầu Ngọc Anh, Hầu Sinh Tài. Chính vì năm xưa Thiếu An từng cứu con gái của Hầu Sinh Tài trong trận lũ lụt, nên mối làm ăn này đã giúp Tôn Thiếu An kiếm được không ít tiền. Công ty bách hóa muốn xây mới một tòa nhà ba tầng làm cửa hàng kinh doanh, cần một lượng lớn gạch lớn. Có rất nhiều xưởng gạch đang cạnh tranh vị khách lớn này. Khi vị phó giám đốc phụ trách xây dựng cơ bản Hầu Sinh Tài biết Thiếu An chính là anh trai của Thiếu Bình, đã không chút do dự đem mối lợi giao cho cậu trước; hơn nữa mỗi viên gạch ra giá bốn ly —— mức giá này cao hơn hai ly so với giá thịnh hành lúc bấy giờ. "Lý do" của Hầu Sinh Tài là, gạch của Thiếu An tốt. Đương nhiên, gạch của Thiếu An quả thực rất tốt, hệ số chịu lực đều trên một trăm số (trên bảy mươi lăm số là tiêu chuẩn quốc gia).

Để tỏ lòng biết ơn vị giám đốc Hầu hào phóng, Thiếu An liền sắp mâm cơm này ở nhà ăn nhỏ của nhà ăn quốc doanh huyện. Từ tiêu chuẩn của Nguyên Tây mà nói, mâm cơm này đã thuộc hàng cao cấp nhất rồi. Trên bàn có sơn hào hải vị, còn mang lên đủ loại rượu. Thiếu An ân cần gắp thức ăn chúc rượu ba người kia, cố gắng làm cho phong độ của mình giống ra dáng một chút; cuộc sống đã buộc một người nhà quê khép kín phải cởi mở hướng ra thế giới bên ngoài.

Khi ăn uống cụng ly, Tôn Thiếu An vô hạn bùi ngùi nhớ lại, năm xưa chính ở nơi này, cậu và Nhuận Diệp từng cùng nhau ăn một bữa cơm. Bữa cơm đó là do Nhuận Diệp mời cậu. Lúc ấy, cậu chật vật và thảm hại biết nhường nào! Ai mà ngờ được, hôm nay cậu lại có thể ở chính cái nơi này, xa hoa mời người khác ăn yến tiệc chứ?

Cậu không kiềm được mà nhớ đến Nhuận Diệp —— mấy năm nay, cậu rất ít khi nhớ lại người từng yêu mình này. Đối với một người nông dân vướng vào trăm mối tơ vò trong cuộc sống thực tế, chẳng có nhiều thời gian rảnh rỗi để gợi lên tình cảm lãng mạn của bản thân. Thế nhưng hễ nhớ đến người này, cậu liền nhớ đến cả một đoạn lịch sử cuộc đời mình; không chỉ là mối quan hệ giữa cậu và Nhuận Diệp năm ấy, mà còn là khoảng thời gian vô cùng gian khó mà cậu và cả gia đình từng trải qua...

Tâm trạng của cậu trên bàn ăn bỗng chốc trùng xuống. Nhân đây, cậu đau đớn nghĩ đến, tình hình của những người khác trong gia đình bọn họ hiện giờ vẫn không mấy khá khẩm. Sau khi phân nhà, gánh nặng của cha lại càng nặng thêm, tuổi lớn thế rồi, mà vẫn phải ra đồng lao động như một thanh niên. Đứa em trai thì bơ vơ lưu lạc bên ngoài, không biết đã biến thành cái dạng gì nữa. Hoàn cảnh nhà chị gái thì vẫn y như cũ; ngay cả cô em gái đang học cấp ba, cũng rất chật vật.

Trán Tôn Thiếu An rỉ ra một lớp mồ hôi lạnh. Trong lòng cậu trong khoảnh khắc dâng lên một nỗi hổ thẹn: Sau khi phân nhà, cậu chỉ lo chuyện của bản thân, đối với những người khác trong nhà hầu như chẳng làm tròn trách nhiệm gì. Cậu thật là khốn kiếp! Suốt ngày bận rộn kiếm tiền cho bản thân, đến cả em trai và em gái cũng chẳng màng quan tâm tới —— nói một cách nghiêm khắc thì chúng vẫn chưa thực sự trưởng thành mà!

Tôn Thiếu An gượng gạo cười gượng ăn xong bữa cơm này, tiễn ba vị khách ra khỏi nhà ăn quốc doanh.

Cậu quyết định lập tức đến trường cấp ba tìm em gái —— cậu muốn để lại cho con bé năm mươi tệ.

Đúng vậy, cô em gái thân yêu sắp tốt nghiệp cấp ba đến nơi rồi, con bé đã lớn thành một thiếu nữ rồi, nhất là về mặt ăn mặc nên ra dáng một chút mới phải. Vốn dĩ, cậu muốn tự mình đến cửa hàng mua mấy bộ quần áo cho Lan Hương, lại sợ không vừa người, liền quyết định đến trường cấp ba đưa tiền cho em gái, để con bé tự mình đi lựa chọn mua một bộ quần áo đẹp.

Tôn Thiếu An xách chiếc cặp da nhân tạo màu đen đó, vội vã chạy về phía trường cấp ba. Trước đó, cậu đã thăm dò được một chuyến xe quá giang về Thạch Ngật Tiết; đưa tiền cho Lan Hương xong, là phải vội vàng đón xe về ngay —— cậu đã rời nhà mấy ngày nay, trong lòng vô cùng vướng bận đống ngổn ngang ở nhà. Một mình Tú Liên không kham nổi đâu!

Lan Hương đang tự học. Cậu gọi con bé từ trong phòng học ra khoảng sân lớn bên ngoài. Cậu hỏi thăm tình hình của em gái một cách đơn giản trước.

Lan Hương nói con bé cái gì cũng tốt cả.

Cậu bèn rút năm mươi đồng đó ra đưa cho em gái.

Nhưng Lan Hương lại không nhận tiền này. Không biết vì sao khóe mắt con bé bỗng ngấn lệ, nói: "Em có tiền mà..."

“Em lấy đâu ra tiền!” Thiếu An thấy em gái không nhận tiền, hơi nổi giận. “Anh hai tháng nào cũng gửi cho em mười đồng...”

Tôn Thiếu An sững sờ tại chỗ.

Cha ạ, cậu không ngờ em trai vẫn luôn gửi tiền cho em gái!

Cổ họng cậu tức khắc giống như bị nhét thứ gì đó.

Cậu có chút mềm giọng nói: "Tiền anh hai cho là tiền của anh hai, đây là tiền của anh cả, em cầm lấy đi mua một bộ quần áo thời thượng vào, em xem bộ quần áo này của em cũ hết cả rồi..." Lan Hương vặn vặn ngón tay, đột nhiên ngẩng mặt lên dùng đôi mắt đẫm lệ nhìn anh cả, nói: "Anh, em hiểu lòng anh mà. Bây giờ đã phân nhà rồi, bên phía các anh có đại tẩu cơ mà. Em không muốn làm khó anh. Anh đừng cho tiền em nữa. Em không muốn đại tẩu cãi nhau với anh, trong tay em rộng rãi lắm..."

Hốc mắt Tôn Thiếu An nóng lên.

Cậu tiếp đó lại cứng rắn nhét tiền vào tay em gái. Lan Hương liền quay phắt người lại, dùng tay gạt đi giọt nước mắt, chạy vụt về phòng học... Tôn Thiếu An tay cầm năm mươi đồng tiền, ngẩn ngơ đứng giữa sân trường cấp ba trống huơ trống hoác, một trái tim đau đớn tựa như ngâm trong nước kiềm cay đắng.

...Cậu không biết mình đã rời khỏi trường trung học Nguyên Tây bằng cách nào. Cậu cũng không biết mình đã từ Nguyên Tây trở về công xã Thạch Ngật Tiết bằng cách nào... Tôn Thiếu An xuống xe ở Thạch Ngật Tiết, liền thẫn thờ đi về phía thôn Song Thuỷ.

Suốt dọc đường, tiếng nức nở không thành tiếng chốc chốc lại dâng lên cổ họng cậu. Lực ngực cậu như bị đè một tảng đá. Đau đớn làm sao! Cậu nhớ lại, năm đó sau khi bị phê phán ở công xã vì tội mở rộng ruộng tư, cậu cũng mang theo tâm trạng đau đớn thế này, từ con đường này đi về thôn. Nỗi đau lúc ấy tất cả đều là do nghèo đói gây nên. Thế nhưng bây giờ, trong ngực cậu đang giắt một sấp nhân dân tệ, vậy mà lại một lần nữa rơi vào nỗi đau đớn sâu sắc!

Cuộc đời ơi, đây là vì sao chứ? Nghèo khổ khiến người ta đau đớn, nhưng có tiền rồi tại sao lại vẫn khiến người ta đau đớn thế này?

Qua thôn Quản Tử, lúc sắp bước vào thôn Song Thuỷ, Tôn Thiếu An thực sự không kìm nổi nữa. Cậu đột nhiên rẽ từ đường cái vào một mảnh ruộng hoa màu, tìm một gò đất tứ phía không nhìn thấy ai, đột ngột ngã nhúp xuống đất, ôm đầu oà khóc nức nở!

Vùng núi non tĩnh mịch lặng lẽ lắng nghe tiếng khóc của cậu.

Ánh chiều tà sắp chìm vào muôn trùng núi non phía tây, trên đỉnh những gò núi tròn vo, được nhuộm một lớp màu cam ấm áp đồng đều. Có một đàn chim bồ câu hoang màu xám trắng lướt qua bầu trời xanh thẳm, đôi cánh vỗ tạo ra những tiếng động vo ve. Cách đó không xa bên sông Đông Lạp, truyền lại tiếng rống trầm đục của bò vàng... Rất lâu sau, Tôn Thiếu An mới từ dưới đất bò dậy. Cậu phủi sạch bụi đất trên quần áo, lại kéo chiếc mũ vải trên đầu xuống lau đi vết nước mắt trên mặt, sau đó ủ rũ cuộn một điếu thuốc lào, ngồi xổm xuống đất lủi thủi hút. Sắc mặt cậu xám ngoét, nhìn qua giống như vừa mới ốm một trận nặng.

Vòng qua một mỏm núi, cậu chợt khựng lại bên vệ đường cái.

Cậu nhìn thấy xưởng gạch của mình rồi! Ở đó, máy làm gạch đang rền vang, sáu bảy miệng lò nung gạch lóe lên ánh đỏ; khói đen cuồn cuộn bay lên như rồng lớn, bao trùm cả một vùng trời rộng lớn.

Một dòng nước xiết cuồn cuộn trong khoảnh khắc tràn ngập trong tim Tôn Thiếu An. Cơ thể mệt mỏi của cậu tức thì giống như bị ai đó quất cho một roi thật mạnh, lập tức xốc lại tinh thần.

Đúng vậy! Dù thế nào đi nữa, cậu vẫn phải kiên cường bước tiếp trên con đường mới mẻ vừa vạch ra này; mọi thứ mới chỉ bắt đầu, lòng cậu không thể loạn! Sự nghiệp lớn nhường này, nếu không tập trung tinh thần, để sập tiệm, thì hậu quả thật khôn lường!

Tuyệt đối không được chùng xuống! Cậu vẫn nên giống như mọi khi, tinh thần phấn chấn nhảy lên chiếc xe ngựa của cuộc sống, ngồi vào vị trí cầm cương, siết chặt toàn bộ cơ bắp và thần kinh trên cơ thể, hô hoán, gào thét, tiếp tục tiến về phía trước... Tôn Thiếu An nhanh chóng cuộn một điếu thuốc lào.

Cậu phun ra làn khói từ mũi và miệng, sải bước chân vội vã đi về phía xưởng gạch của mình; cậu nhìn thấy từ xa, người vợ đầu chít khăn tay lông cừu trắng, đã đứng đợi cậu bên cạnh một bức tường gạch màu xanh.