Tết Đoan Ngọ năm 1977, trùng ngay vào ngày Hạ chí. Ngày này, hoàng kinh của mặt trời là 90 độ, là ngày ban ngày dài nhất và đêm ngắn nhất trong năm ở Bắc bán cầu.

Tết Đoan Ngọ là một ngày lễ quan trọng của Trung Quốc. Dù là người thành phố hay người nông thôn, đều coi trọng việc ăn bánh ú vào ngày này.

Ở nông thôn, người ta thường chuẩn bị sẵn gạo nếp, táo đỏ và lá lau sậy từ rất sớm. Cứ đến tối ngày mùng 4 tháng 5 âm lịch, nhà nhà đều đã luộc những chiếc bánh ú hình tam giác, hương thơm ngọt ngào của gạo và táo lan tỏa khắp nơi; bánh ú ăn nguội mới ngon, vì thế phải luộc từ tối hôm trước.

Sáng tết Đoan Ngọ, trước khi ăn bánh ú, những gia đình coi trọng phong tục thường ra ngoài hái lá ngải cứu về, đặt ở trên cửa, cài lên tai của mỗi người trong nhà. Những năm trước, người lớn còn may cho trẻ con một túi thơm hùng hoàng đeo trước ngực - tất cả những điều này nghe nói là để xua đuổi côn trùng và bệnh tật.

Cao nguyên Hoàng Thổ tháng 5 âm lịch, nắng rực rỡ, không lạnh không nóng, đồng quê cũng bắt đầu trở nên nhộn nhịp. Lúa mì chín vàng, mơ chín vàng, hoa táo vàng; những cánh bướm thong dong và lũ ong bận rộn bay qua bay lại giữa những khóm hoa bụi cỏ. Dòng sông nhỏ trong vắt soi bóng trời xanh mây trắng; soi bóng những hàng dương xanh liễu lục bên bờ. Mùa này, ngoài việc cấy lại cây kiều mạch, nông dân đã treo cày, bước vào giai đoạn làm cỏ căng thẳng. Mọi người làm ruộng đều cởi giày tất, để chân trần giẫm lên nền đất vàng mềm xốp, thật là thoải mái biết bao! Dù cuộc sống ngày thường tốt hay xấu, một bữa cơm thịnh soạn ngày Tết Đoan Ngọ luôn không thể thiếu. Một số bà nội trợ nông thôn từ năm ngoái đã tính toán cho bữa ăn hôm nay rồi. Tất nhiên, người dân thành thị và các gia đình cán bộ trong huyện, ngày này không chỉ ăn bánh ú, còn xào mấy món rau, uống vài chén rượu...

Tóm lại, đây là một ngày vui vẻ và tuyệt vời, người lớn trẻ nhỏ đều chìm đắm trong không khí lễ hội.

Thế nhưng, các ủy viên thường vụ huyện Nguyên Tây hôm nay vẫn đang vùi đầu trong cuộc họp yêu thích của họ.

Cuộc họp này không nói gì khác, chỉ bàn bạc cách tiếp đón Cao lão từ trung ương về.

Cao lão là người thôn Cao Điếm Tắc, công xã Cao Gia Viên của huyện này. Ông tham gia cách mạng từ thuở thiếu niên, là "xích phỉ" nổi tiếng thời bấy giờ. Sau này trở thành chỉ huy cao cấp của Hồng quân và Giải phóng quân. Sau khi toàn quốc giải phóng, ông luôn giữ chức vụ lãnh đạo cấp bộ trung ương. Cuối năm bắt đầu Cách mạng Văn hóa, tên của Cao lão biến mất trên báo chí. Lúc đó truyền rằng ông đã bị Hồng vệ binh ném từ trên lầu xuống chết. Sau lại nghe nói ông chưa chết, chỉ là bị giam cầm. Mãi đến không lâu sau khi "Tứ nhân bang" bị đập tan, tên của ông mới lại xuất hiện trên báo chí. Nghe nói hiện tại Cao lão tuy đã được "giải phóng" nhưng vẫn chưa được sắp xếp công việc gì cụ thể. Ông cụ từ khi rời quê hương năm đó đến nay vẫn chưa có dịp quay về. Nay tuổi đã cao, lại không có công việc cụ thể, nên muốn về thăm, tiện thể làm một số điều tra nghiên cứu.

Vài ngày trước, chủ nhiệm Ủy ban Cách mạng địa khu Hoàng Nguyên là Miêu Khải đã đích thân gọi điện cho Phùng Thế Khoan, sắp xếp các công việc liên quan đến việc tiếp đón Cao lão.

Hiện Cao lão đang đi điều tra ở mấy huyện phía nam. Chủ nhiệm Miêu cân nhắc huyện Nguyên Tây là quê hương của Cao lão, cũng là nơi ông trọng điểm điều tra lần này, vì vậy hôm qua đã đích thân chạy tới huyện Nguyên Tây. Vừa đến Nguyên Tây, ông đã trao đổi ý kiến riêng với Phùng Thế Khoan; hôm nay lại tham dự cuộc họp thường vụ huyện ủy, cùng các đồng chí trong huyện nghiên cứu các chi tiết công việc tiếp đón.

Thực ra, trước khi chủ nhiệm Miêu đến, Phùng Thế Khoan đã sớm dàn xếp ổn thỏa. Ủy ban Cách mạng huyện đã thành lập "Văn phòng tiếp đón Cao lão", do phó chủ nhiệm Mã Quốc Hùng làm chủ soái. "Văn phòng tiếp Cao lão" (tạm gọi cơ quan này như vậy) gồm những người được rút ra từ các cơ quan ban ngành trong huyện; dưới văn phòng lại thiết lập tổ tiếp đón, tổ ăn uống, tổ liên lạc, tổ giao thông, tổ bảo vệ. Kể cả vài đầu bếp nổi tiếng trong huyện, trong đó có Hồ Đắc Phúc, "chuyên gia thịt kho tàu" ở Thạch Ngật Tiết, đều đã đến căng tin nhà khách huyện. Một số thứ huyện Nguyên Tây không có, đã cử người đi Hoàng Nguyên mua sắm rồi. Mã Quốc Hùng chỉ thị cho nhân viên thu mua, nếu ở Hoàng Nguyên còn không mua được những thứ này, thì lập tức ngồi máy bay đến tỉnh thành mà mua.

Đồng chí Miêu Khải đích thân đến huyện Nguyên Tây, không bận tâm đến những việc ăn ở này - điều khiến ông đau đầu nhất không phải là những thứ đó, mà là một yêu cầu khác của Cao lão.

Vị lão thủ trưởng này vừa đến Hoàng Nguyên đã đề xuất, lần này ông về huyện Nguyên Tây, muốn triệu tập một buổi tọa đàm với những lão Hồng quân, lão Xích vệ đội viên từng cùng ông làm cách mạng ở Nguyên Tây năm xưa, nay vẫn đang ở nông thôn, thông qua họ để tìm hiểu tình hình nông thôn hiện tại.

Miêu Khải biết, những lão Hồng quân, lão Xích vệ đội viên ở nông thôn này, tình hình cuộc sống hiện tại của bản thân họ chẳng lấy gì làm sung sướng; có người thậm chí rất nghèo khổ. Làm không khéo, buổi tọa đàm này sẽ biến thành một buổi kể khổ. Huyện Nguyên Tây là huyện tiên tiến "Nông nghiệp học Đại Trại" của cả địa khu, điều này sẽ khiến Miêu Khải mất mặt trước mặt Cao lão. Nếu lão thủ trưởng phản ánh tình hình này lên tỉnh và trung ương, thì hậu quả càng nghiêm trọng hơn. Những vấn đề này trên điện thoại ông không tiện nói với Phùng Thế Khoan, cho nên bây giờ mới vội vàng chạy tới xem có cách đối phó nào thỏa đáng không.

Hôm qua vừa đến Nguyên Tây, ông đã cùng Phùng Thế Khoan bàn bạc riêng về chuyện này nửa ngày trời, Phùng Thế Khoan hiến kế rằng, cứ đơn giản là tập trung những ông lão này lên huyện, thay quần áo mới cho họ. Sau đó bí mật làm công tác tư tưởng với từng người một, bảo những ông lão này đừng "nổ súng" trong buổi tọa đàm, bảo họ tại hội nghị cứ nói mọi thứ của họ đều tốt đẹp; sau hội nghị họ có khó khăn gì, huyện nhất định sẽ giải quyết cho họ. Phùng Thế Khoan ước chừng, chỉ cần hứa sau lưng sẽ cho những ông lão này lợi ích, họ sẽ không "nói bậy bạ" trong hội nghị.

Miêu Khải tuy biết ý kiến này của Phùng Thế Khoan không ra làm sao, nhưng lại đồng ý; hơn nữa trong lòng còn khen ngợi cấp dưới này đầu óc nhanh nhạy, trong tình huống khẩn cấp có thể đưa ra cách giải quyết hiệu quả.

Nhưng việc này không thể lừa gạt các ủy viên thường vụ huyện Nguyên Tây. Vì vậy hai người bàn bạc, cứ mở một cuộc họp thường vụ, do Phùng Thế Khoan ám chỉ đưa ý kiến này ra tại hội nghị. Nếu không ai phản đối (Miêu Khải đoán không ai dám phản đối), thì cứ thế mà làm. Nếu có người phản đối, thì đành bỏ qua; đến lúc đó Miêu Khải sẽ giả vờ không biết đề nghị này, hơn nữa còn đứng ra phủ định "ý tưởng tồi" của Phùng Thế Khoan. Còn về Phùng Thế Khoan, đến lúc đó anh ta sẽ tỏ ra cam tâm tình nguyện chịu sự "phê bình" của chủ nhiệm Miêu... Bây giờ, cuộc họp thường vụ đã chạm đến vấn đề này. Phùng Thế Khoan cầm một cây bút chì đỏ xanh gạch đường nét tùy ý lên tờ giấy trắng trước mặt, đang phát biểu: "...Mặc dù tình hình cách mạng và sản xuất của huyện Nguyên Tây chúng ta đều rất tốt, nhưng trong công tác chúng ta cũng có sơ hở, ví dụ như quan tâm chưa đủ đến các lão chiến sĩ cách mạng này. Lần này mượn gió đông Cao lão đến huyện ta thị sát công tác, chúng ta phải cải thiện triệt để tình trạng này. Vì vậy, chúng ta hãy tập trung các đồng chí lão thành này lại, thay quần áo cho họ... Lão Ngô, việc này giao cho các anh sắp xếp!"

Người phụ trách mảng dân chính là Ngô Khắc Kiệm vội vàng trả lời: "Chúng tôi nhất định sẽ làm tốt việc này!" Vừa nói vừa rút sổ tay ra, ghi lại chỉ thị của chủ nhiệm Phùng.

Phùng Thế Khoan sau đó lại khéo léo nói về những "biện pháp" khác mà anh ta đã bàn bạc với chủ nhiệm Miêu.

Phùng Thế Khoan phát biểu xong, nói với Miêu Khải đang ngồi ở giữa bàn họp dài: "Xin chủ nhiệm Miêu chỉ thị cho chúng tôi!"

Đồng chí Miêu Khải dùng tay vuốt mái tóc của mình, mỉm cười nhìn quanh một lượt, nói: "Hay là cứ để các đồng chí thường vụ phát biểu trước đi! Tóm lại, Cao lão là lão thủ trưởng đức cao vọng trọng của Đảng ta, trong thời kỳ 'Tứ nhân bang' lại phải chịu nỗi oan khuất và tra tấn tàn khốc, chúng ta nhất định phải để Cao lão trong chuyến thăm quê hương lần này, vui vẻ mà đến, hài lòng mà về!"

Sau lời nói của Miêu Khải, phòng họp chìm trong im lặng một hồi lâu. Sự im lặng này thậm chí khiến người ta cảm thấy khó xử. Không biết từ đâu bay vào một con ruồi, vo ve bay lượn trên đầu các ủy viên thường vụ, trong sự tĩnh lặng nghe chói tai như máy bay ném bom. Miêu Khải ngả người ra sau ghế, nhìn lên trần nhà. Phùng Thế Khoan vẫn cầm bút chì đỏ xanh gạch những đường nét trên giấy trắng. Lý Đăng Vân cúi đầu chuyên tâm cạy móng tay. Trương Hữu Trí không biết vì sao mặt đỏ bừng, quay đầu lại, đối mặt với bản đồ Nguyên Tây trên tường. Mã Quốc Hùng nối một điếu thuốc lá vào mẩu thuốc đang cháy dở. Điền Phúc Quân đặt khuỷu tay lên bàn, hai bàn tay đan chặt vào nhau, giữa lông mày thắt lại thành một cục. Trong số các thành viên "Văn phòng tiếp Cao lão" ngồi dự thính ở hàng ghế sau, không biết ai hắt hơi một tiếng rõ to, làm người ta giật bắn mình.

"Tôi xin có vài ý kiến," Điền Phúc Quân phá vỡ sự im lặng, mắt nhìn lướt qua Miêu Khải và Phùng Thế Khoan, "Cao lão lần này về quê, chúng ta tất nhiên phải làm tốt công tác tiếp đón trên mọi phương diện. Còn về buổi tọa đàm với các lão chiến sĩ mà Cao lão muốn triệu tập, tôi hiểu ông ấy là đi làm điều tra nghiên cứu, là đi làm việc; điều ông ấy muốn biết chính là tình hình thực tế, mà chúng ta lại công khai làm giả dối như vậy, lừa trên gạt dưới, thì không chỉ là phạm sai lầm, mà còn là phạm tội!"

Lời của Điền Phúc Quân như ném một quả bom vào phòng họp. Các thành viên "Văn phòng tiếp Cao lão" ngồi hàng sau, ngẩng đầu lên bày tỏ sự đồng tình sâu sắc, ngưỡng mộ nhìn chủ nhiệm Điền của họ, Trương Hữu Trí lập tức quay khuôn mặt vẫn còn đang đỏ bừng lại, nói: "Tôi hoàn toàn đồng ý với ý kiến của đồng chí Điền Phúc Quân."

Mặt Phùng Thế Khoan cũng đỏ bừng. Nhưng anh ta cố gắng bình tĩnh hỏi Lý Đăng Vân và Mã Quốc Hùng: "Ý kiến của hai người thế nào?"

Lý, Mã hai người nhìn nhau, không biết nói thế nào cho phải.

Lúc này, đồng chí Miêu Khải phát biểu: "Ý kiến của đồng chí Phúc Quân rất hay! Chúng ta vẫn phải thực sự cầu thị. Ý kiến của đồng chí Thế Khoan cũng đúng. Sau này chúng ta quả thực phải quan tâm nhiều hơn đến những lão Hồng quân, lão Xích vệ đội viên ở nông thôn này, họ là công thần cách mạng của chúng ta! Về buổi tọa đàm mà Cao lão muốn mở, các anh xuống dưới nghiên cứu kỹ lại đi. Tóm lại, nhất định phải làm cho Cao lão hài lòng. Chiều nay tôi phải về địa khu, mọi việc đều trông cậy vào các vị đang ngồi đây..."

Miêu Khải nói xong, Mã Quốc Hùng báo cáo với mọi người tình hình chuẩn bị các mặt khác của công tác tiếp đón, sau đó giải tán cuộc họp.

Sau cuộc họp, Phùng Thế Khoan tiễn Miêu Khải về phòng khách của Ủy ban Cách mạng huyện để nghỉ ngơi. Trên đường đi, Miêu Khải tâm trạng không tốt chỉ nói một câu: "Hôm nay tôi mới được lĩnh giáo Điền Phúc Quân này!" Phùng Thế Khoan chỉ mỉm cười, không nói một lời nào. Còn cần phải nói thêm gì nữa không? Điền Phúc Quân tự mình nhảy ra thể hiện trước mặt chủ nhiệm Miêu, điều này còn tốt hơn việc anh ta phản ánh vấn đề của Điền Phúc Quân với lão Miêu. Anh ta tự nhủ trong lòng: Ông Miêu Khải, ông lĩnh giáo là tốt rồi! Lần này ông đã nhận ra Điền Phúc Quân là loại người gì rồi chứ? Ngông cuồng, tự đại, chẳng coi ai ra gì! Khi Điền Phúc Quân mới nhậm chức, tôi chạy đôn chạy đáo ở địa khu, yêu cầu xếp anh ta sau Lý Đăng Vân, tổ chức không đồng ý, ông Miêu Khải cũng không lên tiếng, kết quả mấy năm nay hành hạ tôi Phùng Thế Khoan khổ sở quá! Được, hôm nay chủ nhiệm Miêu cũng đã "lĩnh giáo" nhân vật được chủ nhiệm Hô của địa khu tán dương là "có năng lực, có khí phách" này - đây chính là năng lực và khí phách của hắn đấy!

Phùng Thế Khoan hôm nay quá vui mừng. Ở một khía cạnh khác, Điền Phúc Quân phủ định ý kiến của anh ta cũng tốt, thực ra đây là phủ định ý kiến của chủ nhiệm Miêu, chỉ là ý kiến này do chính miệng hắn nói ra mà thôi. Loại chuyện lừa dối này Phùng Thế Khoan cũng không muốn làm - lỡ sau này bị vạch trần, người chịu thiệt chẳng phải là anh ta sao? Đến lúc đó chủ nhiệm Miêu vẫn là chủ nhiệm Miêu, ông ta sẽ sầm mặt lại nghiêm nghị khiển trách Phùng Thế Khoan anh mất nguyên tắc đảng tính!

Sau bữa trưa, chủ nhiệm Miêu lên xe quay về địa khu Hoàng Nguyên. Phùng Thế Khoan lại gọi Mã Quốc Hùng đến, bảo anh ta khẩn trương thúc đẩy công việc ở các phương diện khác - ngày kia Cao lão sẽ về huyện Nguyên Tây...

Sáng sớm hôm sau, thành Nguyên Tây bỗng chốc trở thành một thế giới hỗn loạn. Tất cả các cơ quan, trường học, tất cả cán bộ, học sinh, công nhân, thị dân, đều dựa theo tinh thần văn kiện số 69 của tỉnh, phát động phong trào vệ sinh yêu nước. Đâu đâu cũng quét dọn, lau cửa sổ, nhổ cỏ dại, sơn mới biển hiệu, bụi vàng bao trùm cả bầu trời thành phố, giống như đang tiến hành một cuộc chiến tranh. Phó chủ nhiệm Ủy ban Cách mạng huyện Mã Quốc Hùng mặc bộ quân phục cũ, đeo kính râm, như một vị tư lệnh phòng thủ thành phố thời chiến, chạy ngược chạy xuôi kiểm tra và chỉ đạo. Vị chủ nhiệm Mã vạm vỡ yêu thích chỉ huy những công việc náo nhiệt này, ông ta mặt mày hồng hào, bụi bặm đầy người, chỉ tay năm ngón, không ngừng phát ra những chỉ thị và mệnh lệnh nghiêm trang. Người dân cả thành phố bận rộn suốt nửa ngày, thành huyện Nguyên Tây quả nhiên lập tức thay đổi diện mạo.

Hiện tại, đoạn đường từ cửa ngõ thành phố đến phố chữ thập, đều được sửa chữa bằng phẳng; hai bên còn xây vỉa hè giống như thành Hoàng Nguyên - tuy rằng vừa đủ một người đi. Cỏ xanh hai bên đường đều bị nhổ sạch sành sanh; vốn dĩ đám cỏ xanh này cũng không hẳn là không tạo nên cảnh sắc. Trong sân nhà khách huyện, dùng vôi trắng kẻ những ô vuông, chuẩn bị đỗ xe theo trật tự khi đến lúc. Đáng chú ý nhất là, ở chính giữa phố chữ thập nhỏ bé đó, dùng đá xây lên một đài chỉ huy giao thông. Trên đó đã đứng một cảnh sát giao thông duy nhất của thành phố này. Vì chẳng có mấy xe ô tô, vị cảnh sát này chỉ huy những chiếc máy kéo tay và xe lừa vào thành. Anh ta cũng không có gậy chỉ huy, thấy xe lừa đi tới, hai cánh tay liền như biển báo chỉ hướng; làm những người nông dân hoảng loạn vội vàng quát dừng súc vật, không hiểu đây là ý gì? Họ tưởng mình vi phạm luật lệ, vậy mà hoảng sợ đứng nguyên tại chỗ không động đậy. Vị cảnh sát này liền tức tối nhảy xuống đài chỉ huy, đích thân nắm lấy dây cương lừa, kéo chiếc xe khung qua phố chữ thập. Đây có lẽ lại là một "sự vật mới mẻ" chăng? Một số kẻ rảnh rỗi trong thành Nguyên Tây tò mò tụ tập xung quanh phố chữ thập, hào hứng xem sự náo nhiệt này...

Khoảng mười một giờ sáng hôm đó, một hàng xe con và xe jeep tiến vào sân nhà khách huyện Nguyên Tây. Cao lão dưới sự tháp tùng của Miêu Khải và hai vị lãnh đạo khác của địa khu, cuối cùng cũng đã trở về huyện Nguyên Tây. Phùng Thế Khoan và những người khác đã chờ sẵn ở nhà khách huyện, nhiệt tình chào đón vị lão thủ trưởng này vào phòng khách của nhà khách.

Cao lão đã gần bảy mươi tuổi, sức khỏe xem ra cũng không tốt lắm, nhưng đôi mắt vẫn tinh anh sáng ngời. Ông trở về quê hương đã lâu ngày không gặp, cảm xúc rõ ràng rất kích động. Ông lập tức bắt đầu hỏi thăm về các tình hình của huyện Nguyên Tây. Trí nhớ của Cao lão xem ra rất tốt, tên đất, tên người đọc ra một tràng dài, có những nơi Phùng Thế Khoan còn không biết, Điền Phúc Quân và Lý Đăng Vân là người địa phương liền đứng bên cạnh bổ sung.

Sau khi nghỉ ngơi một chút, các lãnh đạo địa khu và huyện liền mời Cao lão đến nhà ăn dùng bữa trưa.

Nhà ăn đã được dùng vài tấm bình phong ngăn thành một khu vực riêng ở một góc, bên trong bày hai bàn tiệc.

Sau khi các thủ trưởng bước vào, trên bàn đã bày biện đầy đủ các loại rượu thịt.

Mã Quốc Hùng giống như vị cảnh sát ở phố chữ thập kia, dùng hai cánh tay làm thành hình biển báo, cúi người dẫn mọi người vào bàn.

Cao lão đi đến trước bàn, lại không ngồi xuống. Ông sắc mặt lạnh lùng hỏi: "Ai cho phép bày biện tiệc rượu xa hoa thế này?" Ông quay đầu nhìn Miêu Khải bên cạnh, "Tôi ở Hoàng Nguyên đã nói với các anh, không được làm những trò này! Cơm canh đơn giản là được rồi, sao các anh còn làm thế này?"

Miêu Khải bối rối vò hai bàn tay, không biết làm sao cho phải. Tất cả các lãnh đạo địa khu và huyện khác đều đứng nghiêm trước bàn, nhìn nhau, không ai dám lên tiếng. Phùng Thế Khoan vội vàng bước ra giải vây cho Miêu Khải, nói: "Đây đều là trách nhiệm của chúng tôi, chủ nhiệm Miêu và các lãnh đạo địa khu đều không biết chuyện..."

"Mang hết những thứ này đi, thay bằng cơm thường là được rồi!" Cao lão giận dữ nói.

Phùng Thế Khoan lập tức nháy mắt với Mã Quốc Hùng. Chủ nhiệm Mã vội vàng gọi nhân viên phục vụ đến, mang hết rượu thịt trên bàn đi. Trong chớp mắt, hai bàn tiệc đầy ắp chỉ còn trơ trọi lại vài lọ gia vị.

May mà món chính chuẩn bị trong bếp đều là các món ăn đặc sản địa phương, không đáng bao nhiêu tiền: vốn định để sau khi ăn xong tiệc rượu mới thưởng thức, giờ Mã chủ nhiệm tùy cơ ứng biến, liền chỉ huy mang những thứ này lên bàn.

Cao lão lúc này mới vui vẻ, nói: "Thế này mới đúng chứ! Tôi ở nhà chỉ thích ăn cơm địa phương mình, tốn ít tiền mà ăn lại ngon miệng... Các anh sau này tuyệt đối không được hở tí là tổ chức những tiệc rượu ăn uống linh đình đó. Tôi đi mấy huyện rồi, cuộc sống nông dân còn khổ lắm! Các anh làm sao có thể an tâm ăn những sơn hào hải vị này chứ?" Miêu Khải lúc này mới thở phào nhẹ nhõm, vội vàng nói: "Chúng tôi sau này nhất định sẽ sửa chữa những lối làm việc không đúng đắn này! Cảm ơn Cao lão đã phê bình chúng tôi... không, đây thực ra là sự chăm sóc lớn nhất của Cao lão đối với chúng tôi..."

Sau khi ăn trưa, Cao lão lại không nghỉ ngơi, hào hứng lên xe về Cao Điếm Tắc là nơi sinh của ông...

Hai ngày sau, Cao lão đã thăm hỏi rất nhiều nơi ông từng chiến đấu năm xưa; lại đến nhà người bạn già thời trẻ là Cố Kiện Linh ăn một bữa cơm - năm xưa ông đánh giặc ở huyện này bị thương hai lần, đều là tiên sinh Cố chữa khỏi cho ông.

Một ngày trước khi rời huyện, ba bốn mươi lão chiến hữu năm xưa vẫn còn sống, đều tụ họp tại nhà khách huyện. Mấy chục năm không gặp, Cao lão và những người anh em từng vào sinh ra tử cùng ông thời trẻ đều trăm mối cảm xúc ngổn ngang. Mọi người ai nấy đều nước mắt lưng tròng, lại không nhịn được vui mừng hớn hở.

Buổi trưa, Cao lão kiên quyết tự bỏ tiền túi, bảo nhà khách chuẩn bị vài bàn tiệc, mời các lão chiến hữu cùng ăn bữa cơm. Ông phá lệ nâng ly, đi từng bàn chúc rượu các lão chiến hữu.

Sau bữa ăn, buổi tọa đàm có sự tham gia của các lãnh đạo địa khu và huyện được tổ chức tại phòng họp của nhà khách huyện. Cao lão không ngừng hỏi thăm những lão đồng chí này về cuộc sống và tình hình khác ở nông thôn. Những ông lão này càng nói càng khóc, lần lượt mở cái miệng không còn răng, miêu tả cho lão thủ trưởng về tình hình nghèo khổ ở nông thôn và hoàn cảnh bất hạnh thiếu ăn thiếu mặc của họ.

Cao lão đeo kính lão, vừa ghi chép vào sổ tay, vừa thỉnh thoảng tháo kính lau nước mắt. Tất cả các lãnh đạo địa khu và huyện đều cúi gầm đầu, như thể bị cáo đang chịu sự phán xét của những ông lão này.

Gần kết thúc hội nghị, Miêu Khải và Phùng Thế Khoan lần lượt có bài phát biểu mang tính kiểm điểm. Họ bày tỏ nhất định sẽ phê bình gay gắt "Tứ nhân bang", nắm lấy cương lĩnh trị quốc, tiếp tục kiên trì phong trào nông nghiệp học Đại Trại, phấn đấu sớm ngày thực hiện ba năm đổi thay diện mạo, năm năm sản lượng lương thực tăng gấp đôi... Sau khi Miêu Khải và Phùng Thế Khoan phát biểu xong, mặt Cao lão co giật, nói: "Thủ tướng Chu kính yêu của chúng ta khi còn sống rất quan tâm đến nhân dân vùng căn cứ cũ Hoàng Nguyên. Năm trước khi ông cụ qua đời, nghe nói có nơi ở Hoàng Nguyên nông dân vẫn còn đói bụng, ông cụ đã đau lòng đến rơi nước mắt..." Ông quay mặt nhìn Miêu Khải và Phùng Thế Khoan, "Các anh vài năm trước đã đảm bảo với Thủ tướng, muốn ba năm đổi thay diện mạo, năm năm sản lượng lương thực tăng gấp đôi. Bây giờ vẫn nói như vậy! Chẳng lẽ năm năm sau, vẫn nói như vậy sao? Các đồng chí, đừng chỉ hô khẩu hiệu trên miệng nữa, phải thực sự giải quyết vấn đề! Theo tôi thấy, vấn đề quan trọng nhất hiện nay là, cái lối làm việc đó của 'Tứ nhân bang' vẫn còn đang tác oai tác quái..."

Miêu Khải và Phùng Thế Khoan liên tục gật đầu với Cao lão, bày tỏ hoàn toàn đồng ý với ý kiến của lão thủ trưởng.