Ngày 26 tháng 10, 0300 giờ, Bộ Tư lệnh Tập đoàn quân khu Trung tâm.
"Ông nghĩ chỉ có tập đoàn quân của ông bị tấn công thôi sao?" Tư lệnh Tập đoàn quân khu Trung tâm, Nguyên soái Von Bock, cầm ống nghe nói với Thượng tướng Walter Model của Tập đoàn quân số 9 ở đầu dây bên kia, "Toàn bộ chiến tuyến, ý tôi là toàn bộ chiến tuyến đều đang bị tấn công. Tất cả các tập đoàn quân đều báo cáo với tôi rằng quân Ant đã tạo được đột phá!"
Model lớn tiếng đáp: "Nhưng không phải đột phá nào cũng chí mạng! Chúng tấn công không phân biệt mọi khu vực, chỉ cần chọc thủng được là bắt đầu đưa quân vào, lượng lớn quân đội tràn sang căn bản không gây ra được bao nhiêu thiệt hại!"
Nguyên soái Von Bock lắc đầu: "Không, ông cảm thấy mối đe dọa không lớn là vì ông có gần ba trăm nghìn quân, ông là đơn vị mạnh nhất trong toàn bộ Tập đoàn quân khu Trung tâm. Hãy nhìn những tập đoàn quân chỉ có hơn một trăm nghìn quân kia kìa, quân đột phá của Ant đã xuất hiện cách bộ tư lệnh tập đoàn quân của họ chưa đầy năm cây số rồi!"
"Nếu ông gọi điện đến là để đòi viện binh, thì tôi nói cho ông biết là không có đâu. Tôi đã điều lực lượng dự bị cuối cùng trong tay đến những tập đoàn quân đang lung lay đó rồi."
"Họ đã gọi điện cho tôi than vãn từ lâu, ông là người cuối cùng, hiểu chưa, người cuối cùng!"
Walter Model hỏi: "Vậy nếu tôi bị đánh thủng thì sao?"
"Nếu ông bị đánh thủng, Tập đoàn quân khu Trung tâm sẽ sụp đổ hoàn toàn, lúc đó còn đánh đấm gì theo Phương án Xanh nữa." Nguyên soái Von Bock cầm chiếc bánh waffle trên bàn lên, chấm một chút kem nhưng không vội đưa vào miệng.
Model hỏi: "Vậy là chúng ta không có viện binh nữa?"
"Ít nhất là không có cho đến khi Bộ Tổng tư lệnh cấp cho chúng ta quân mới. Bộ Tổng tư lệnh hiện tại chắc vẫn còn vài sư đoàn ở mặt trận phía Đông, nếu tình hình lại khẩn cấp, chỉ có thể điều động từ trong nước hoặc các mặt trận khác, nhanh nhất cũng phải mất vài ngày."
Nguyên soái Von Bock dừng lại, dường như muốn để Thượng tướng Model tự cảm nhận ý nghĩa của câu nói này.
Đợi một lúc, ông nói tiếp: "Ông phải tự nghĩ cách giải quyết cuộc tấn công của quân Ant. Ông có hai quân đoàn thiết giáp, hai quân đoàn đấy! Tập đoàn quân số 6 là chủ công của Phương án Xanh cũng chỉ có hai quân đoàn thiết giáp thôi, hãy đánh bật quân Ant trở lại!"
Nói xong, Nguyên soái Von Bock cúp máy cái rụp.
Khi đặt ống nghe xuống, vị Nguyên soái thở dài một hơi thật dài: "Hy vọng khí thế vừa rồi của mình có thể trấn áp được Thượng tướng Model."
"Chắc chắn là được ạ." Phó quan ở bên cạnh phụ họa, "Ngay cả tôi cũng tưởng ngài thực sự nổi giận."
Von Bock không trả lời, ông ăn nốt chiếc bánh waffle đang cầm trên tay, đứng dậy, đút hai tay vào túi quần rồi đi đi lại lại trước bản đồ, nhìn chằm chằm vào đó một hồi lâu.
"Tôi đột nhiên cảm thấy hơi lo lắng," ông quay đầu nhìn phó quan và tham mưu trưởng tập đoàn quân khu, "Ngộ nhỡ các điểm bị chọc thủng của chúng ta quá nhiều, toàn tuyến sụp đổ thì sao? Khả năng này hoàn toàn có thể xảy ra, phải không?"
Phó quan đáp: "Sao có thể chứ, bị đánh đến mức sụp đổ toàn tuyến bởi lối đánh này thì trong lịch sử quân sự chưa từng xảy ra. Quân Ant chỉ đang lãng phí binh lực thôi, chiến dịch tấn công duy nhất thành công của chúng từ trước đến nay là sau khi tiêu hao hết nguồn cung ứng của chúng ta mới đắc thủ."
"Mà hiện tại nguồn cung của chúng ta rất đầy đủ, vì đã dự đoán được bùn lầy có thể ảnh hưởng đến tiếp tế, các tập đoàn quân đều đã dự trữ vật tư từ trước. Quân Ant chắc chắn sẽ chẳng thu được gì."
Nguyên soái Von Bock chắp tay sau lưng, nhìn bản đồ vài giây rồi lắc đầu: "Vẫn phải làm phương án xấu nhất. Tham mưu trưởng, tổ chức các sĩ quan tham mưu ước tính xem chúng ta đang bị bao nhiêu quân Ant tấn công, các tiêu chí đánh giá có thể nới lỏng một chút, làm nổi bật sự nguy cấp của tình hình lên."
Tham mưu trưởng lắc đầu: "Các báo cáo chúng ta nhận được hiện nay chắc chắn đã được phóng đại rồi, bộ chỉ huy cấp dưới chắc chắn cũng muốn thổi phồng tình hình để đòi thêm viện binh."
Nguyên soái Von Bock xua tay: "Tôi là Tư lệnh Tập đoàn quân khu Trung tâm, trách nhiệm của tôi là đảm bảo tập đoàn quân khu của mình không rơi vào nguy hiểm, đảm bảo kiểm soát được chiến tuyến hiện tại. Vì vậy, đòi thêm quân từ Bộ Tổng tư lệnh chỉ là đang hoàn thành trách nhiệm của mình thôi. Không có quân thì không cách nào đảm bảo được chiến tuyến, hiểu chưa?"
Tham mưu trưởng gật đầu: "Đã rõ. Tôi sẽ lập tức thực hiện đánh giá."
Nguyên soái Von Bock nói: "Tôi đi chợp mắt một lát, khi tôi tỉnh dậy hy vọng các anh đã đánh giá xong và soạn thảo xong bức điện gửi Bộ Tổng tư lệnh. Tôi muốn xem bản thảo đầu tiên. Vậy nhé, các quý ông, vất vả cho các anh rồi, và... chúc ngủ ngon."
Von Bock nhìn thời gian, đổi giọng: "Chào buổi sáng."
"Chào." Đại tướng Gorky ngáp một cái rồi bước vào Bộ Tư lệnh Phương diện quân phía Tây, "Tình hình tiến triển đến hôm nay thế nào?"
Tham mưu trưởng báo cáo: "Toàn là những cuộc đột phá quy mô nhỏ, các điểm đột phá có giá trị lớn trên toàn chiến tuyến chỉ có năm nơi."
Đại tướng Gorky hạ lệnh: "Đội dự bị thứ hai tiến về năm điểm đột phá này!"
"Đang thực hiện rồi, nhưng vì chúng ta dàn trải đội dự bị thứ hai ra toàn bộ chiến tuyến, lại đang là mùa bùn lầy, tôi nghĩ rất khó để nhanh chóng tạo ra ưu thế quyết định tại năm điểm đột phá đó." Tham mưu trưởng vừa nói vừa dùng gậy chỉ bản đồ vạch trên bản đồ.
Kế hoạch tấn công này của Đại tướng Gorky không ai biết sẽ đột phá ở đâu, để có thể nhanh chóng đưa quân vào bất cứ nơi nào đạt được đột phá, trong kế hoạch tác chiến, đội dự bị thứ hai đã bị dàn trải trên toàn chiến tuyến, đội dự bị thứ ba mới được tập trung bố trí tại những nơi dự kiến có thể đạt được tiến triển.
Kết quả là đội dự bị thứ hai có thể đưa vào ngay lập tức, nhưng chỉ đưa được một chút, không thể tạo ra ưu thế áp đảo như nước lũ vỡ đê được.
Đại tướng Gorky nhíu mày: "Bùn lầy vậy mà cũng bắt đầu ngăn cản chúng ta rồi."
Tham mưu trưởng nói: "Nó luôn ảnh hưởng đến tất cả mọi người như nhau, chỉ là chúng ta đã quen với bùn lầy, cộng thêm tuyến tiếp tế ngắn hơn nên chiếm được ưu thế."
Đại tướng Gorky không trả lời, nhìn chằm chằm vào bản đồ vài chục giây, đột nhiên chỉ vào Shostka: "Cầu cảng phía bắc Shostka này, xe tăng có qua được không?"
Tham mưu trưởng đáp: "Không được, chúng ta không có nhiều phà hạng nặng đến thế. Cầu phao — loại cầu phao hạng nặng do Liên bang viện trợ hiện tại chỉ có Phương diện quân Pháo đài Saint Andrew và Phương diện quân Abavahan có, chúng ta không có."
Đại tướng Gorky hỏi: "Vậy đã vận chuyển vũ khí chống tăng cho họ chưa?"
"Đã chuyển cho họ một số pháo chống tăng ZIS-3, pháo phòng không 85 thì chưa."
Đại tướng Gorky ra lệnh: "Lập tức chuyển pháo chống tăng đến đó. Quân Prossen muốn phản công thì sẽ đưa lực lượng thiết giáp vào, ít nhất cũng là bộ binh cơ giới, không có hỏa lực chống tăng là không được."
"Còn lực lượng không quân của chúng ta thì sao? Có thể thả dù một số pháo chống tăng hạng nhẹ không?"
Tham mưu trưởng nhìn ra bên ngoài: "Cơn mưa này, e là không quân không thể xuất kích, dù có cưỡng ép xuất kích cũng không nhìn thấy nên thả dù ở đâu."
Đại tướng Gorky thở dài: "Vậy chỉ có thể để chiến sĩ của chúng ta dùng xương máu đối mặt với xe tăng của địch thôi."
Ngày 26 tháng 10, 0700 giờ, Bộ Tư lệnh Tập đoàn quân số 6 Prossen.
Tư lệnh Tập đoàn quân, Wilhelm von Frederick, cầm ống nghe vô tuyến chất vấn: "Cái gì gọi là quân đoàn xe tăng của địch đã biến mất?"
"Thưa tướng quân, đúng là như vậy. Theo lời khai của tù binh, một lữ đoàn bị chúng ta tiêu diệt thuộc Lữ đoàn 124, Quân đoàn xe tăng số 51 của Ant. Quân đoàn này đáng lẽ còn vài lữ đoàn xe tăng nữa, nhưng giờ chúng ta đều không tìm thấy đâu cả." Sư đoàn trưởng Sư đoàn thiết giáp số 5 Kỵ sĩ Asgard, Joset, người đang tham gia phản công, trả lời.
Thượng tướng Frederick vừa định nói thì tham mưu trưởng của ông nhắc nhở: "Những lữ đoàn xe tăng này đang phá hủy trận địa pháo và tuyến tiếp tế của chúng ta. Đã có vài trung đoàn pháo binh mất liên lạc, trước khi mất liên lạc đều báo cáo là bị xe tăng đột kích."
Thượng tướng Wilhelm von Frederick lập tức hét vào ống nghe: "Chúng đang tấn công trận địa pháo của chúng ta, tìm những lữ đoàn này rồi tiêu diệt chúng!"
Sư đoàn trưởng Joset đề nghị: "Tướng quân, tôi có một đề nghị tốt hơn, chúng ta mở cuộc tấn công vào đầu cầu, cắt đứt tuyến tiếp tế của chúng, như vậy lực lượng xe tăng buộc phải quay về cứu viện."
Thượng tướng Frederick suy nghĩ một chút rồi cười nói: "Được, cứ làm như vậy đi."
Xe chỉ huy Lữ đoàn 123, Quân đoàn xe tăng số 51.
Tham mưu trưởng lữ đoàn leo lên xe chỉ huy, nói với lữ đoàn trưởng: "Chúng ta đã bảy tiếng không liên lạc được với quân đoàn rồi, đạn dược của đơn vị đang tiêu hao nghiêm trọng, ngài xem có nên quay về đầu cầu tiếp tế một chút không?"
Lữ đoàn trưởng đáp: "Không, mệnh lệnh chúng ta nhận được là tấn công, không ngừng tấn công, một đường quay về trận địa quân ta ở ngoại ô thành Abavahan. Đợi nghỉ ngơi xong, toàn lữ đoàn tiếp tục tiến lên!"
Tham mưu trưởng nói: "Còn xa như vậy cơ mà, hơn nữa trước khi đến được trận địa quân ta, chúng ta sẽ gặp phải quân tấn công của địch trước, đúng không? Không có đạn dược..."
Lữ đoàn trưởng nói: "Anh nhìn mặt sông bên cạnh đi!"
Tham mưu trưởng quay đầu nhìn sông Valdai Hill, trên mặt sông có rất nhiều tàu thuyền đang xuôi dòng.
Lữ đoàn trưởng nói: "Nếu cầu phao còn đó thì tàu thuyền không xuống được đâu, quay về đầu cầu cũng chẳng còn tiếp tế nữa. Chúng ta tiếp tục tiến lên thôi! Trút những quả đạn pháo cuối cùng lên đầu quân Prossen!"
Tham mưu trưởng đứng trên nắp động cơ xe tăng, nhìn sông Valdai Hill, nhìn những con tàu trên mặt sông, khẽ cắn môi.
Anh nói: "Đầu năm nay, khi Tướng Rokossov đuổi kẻ địch khỏi cạnh thành Yeburg, vợ tôi đã nhất quyết muốn có con với tôi, nói rằng trước đây không muốn sinh con là vì không muốn nó làm nô lệ. Tính thời gian thì ngày dự sinh là trong vài ngày tới."
Lữ đoàn trưởng cũng nhìn sông Valdai Hill: "Tôi có hai cô con gái, đứa nhỏ mới ba tuổi. Hy vọng cha dượng sẽ chăm sóc tốt cho chúng."
"Đúng vậy." Tham mưu trưởng đồng tình, "Hy vọng cha dượng sẽ chăm sóc tốt cho chúng. À phải rồi, vợ của Thượng tướng Rokossov hình như cũng vừa mới sinh không lâu, bà ấy dường như cũng đang trên đường tới tiền tuyến."
"Tôi có nghe nói, có lẽ chính vì điều này mà vị tướng quân đó không còn nhảy lên xe tăng, xông pha ngoài tiền tuyến nữa."
"Tư lệnh phương diện quân mà còn nhảy lên xe tăng đích thân xông pha thì quả thật hơi không ra làm sao." Tham mưu trưởng cười nói.
"Quả thực là vậy."
Hai người cười một lúc rồi đồng loạt im lặng.
Vài giây sau, tham mưu trưởng chỉ vào xe điện đài: "Tôi quay về trực vô tuyến đây."
"Đi đi, quân đoàn có tin tức gì thì báo cho tôi ngay lập tức!"
"Yên tâm đi." Tham mưu trưởng vẫy tay, chui vào cửa xe điện đài đang mở.