Đường Đời Chông Gai

Lượt đọc: 936 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 8

❊ ❊ ❊

Ông Pontifex đã đặt hết tâm trí vào việc cậu con trai của mình phải trở thành thành viên hội đồng một trường đại học trước khi thụ phong giáo sĩ. Việc này sẽ đảm bảo cho cậu một khoản thu nhập ngay tức khắc, đồng thời bảo đảm rằng cậu sẽ có được một công việc trong giáo hội nếu chẳng may bạn bè của cha cậu không ai cất nhắc cho cậu một chân nào. Ở trường, cậu con trai cũng học hành vừa đủ khá để thực hiện điều này, thế nên cậu được gửi đến một trong những trường đại học nhỏ hơn tại Cambridge và ngay lập tức được bố trí học kèm với những gia sư tư thục giỏi nhất có thể tìm được. Một hệ thống thi cử đã được áp dụng khoảng một năm trước khi Theobald nhận bằng, hệ thống này đã cải thiện đáng kể cơ hội giành được vị trí trong hội đồng của cậu, bởi lẽ bất kỳ năng lực nào mà cậu có đều nghiêng về cổ điển học hơn là toán học, và hệ thống mới này khuyến khích việc học cổ điển hơn hẳn những gì đã có trước đây.

Theobald cũng đủ khôn ngoan để thấy rằng nếu chịu khó học tập, cậu sẽ có cơ hội gây dựng sự nghiệp độc lập, và cậu cũng thích cái ý tưởng trở thành thành viên hội đồng trường. Thế là cậu chú tâm đèn sách, và cuối cùng lấy được tấm bằng mà với đó, việc giành được một suất trong hội đồng gần như chỉ còn là vấn đề thời gian. Trong một thời gian ngắn, ông Pontifex cha thực sự hài lòng và bảo con trai rằng ông sẽ tặng cậu tác phẩm của bất kỳ nhà văn kinh điển nào mà cậu chọn. Chàng trai trẻ chọn tác phẩm của Bacon, và theo đó, Bacon xuất hiện dưới hình thức mười tập sách được đóng bìa rất đẹp. Tuy nhiên, xem xét kỹ hơn thì thấy đó là những cuốn sách cũ.

Giờ đây, khi đã lấy được bằng, việc tiếp theo cần hướng tới là thụ phong giáo sĩ—một điều mà trước nay Theobald hiếm khi nghĩ tới ngoài việc mặc nhiên chấp nhận nó như một lẽ đương nhiên sẽ đến vào ngày nào đó. Nhưng giờ đây, khi nó thực sự đã cận kề và hiển hiện như một việc chỉ còn cách vài tháng nữa, cậu bắt đầu cảm thấy lo sợ vì một khi đã bước chân vào con đường đó thì không còn đường lui. Cậu không còn thấy việc thụ phong gần ngay trước mắt dễ chịu như khi nhìn nó từ xa, và thậm chí còn thực hiện vài nỗ lực yếu ớt để thoái thác, điều này có thể nhận thấy qua những bức thư sau đây mà cậu con trai Ernest của cậu tìm thấy trong giấy tờ của cha mình; những lá thư viết trên giấy viền vàng, mực đã phai màu, được buộc lại gọn gàng bằng một dải băng, không có thêm lời ghi chú hay bình luận nào cả. Tôi không thay đổi bất cứ điều gì. Các bức thư như sau:

“Cha kính yêu,—Con không muốn khơi lại một vấn đề vốn đã được coi là ổn thỏa, nhưng khi thời gian đến gần, con bắt đầu cảm thấy vô cùng nghi ngại về việc mình liệu có phù hợp để trở thành một giáo sĩ hay không. Con rất biết ơn khi khẳng định rằng, con không hề có chút nghi ngờ nào về Giáo hội Anh giáo, và con có thể chân thành tán đồng mọi điều trong ba mươi chín tín điều mà con thực sự cho là đỉnh cao của trí tuệ nhân loại, và cả Paley nữa, cũng không để lại bất kỳ kẽ hở nào cho những kẻ phản đối; nhưng con chắc chắn rằng mình sẽ làm trái ý cha nếu con giấu cha rằng con không cảm nhận được lời kêu gọi từ nội tâm để trở thành một mục sư của phúc âm, lời kêu gọi mà con sẽ phải tuyên bố là mình đã cảm nhận được khi Đức Giám mục thụ phong cho con. Con cố gắng để có được cảm giác đó, con cầu nguyện một cách chân thành, và đôi khi nửa tin rằng mình đã đạt được, nhưng chỉ một lát sau nó lại phai nhạt đi. Dù con không hề có sự phản cảm tuyệt đối nào đối với việc trở thành giáo sĩ và tin rằng nếu mình làm giáo sĩ, con sẽ nỗ lực sống vì Vinh quang của Chúa và thúc đẩy lợi ích của Người trên trái đất, song con cảm thấy cần phải có nhiều hơn thế này trước khi con hoàn toàn xứng đáng bước chân vào Giáo hội. Con biết mình đã là một gánh nặng tài chính lớn cho cha bất chấp việc con có học bổng, nhưng cha luôn dạy con rằng phải tuân theo lương tâm, và lương tâm mách bảo con rằng sẽ là sai lầm nếu con trở thành giáo sĩ. Chúa có thể ban cho con tinh thần mà con cam đoan với cha rằng con đã và đang liên tục cầu nguyện, nhưng Người cũng có thể không, và trong trường hợp đó, liệu có tốt hơn không nếu con thử tìm kiếm một công việc khác? Con biết cả cha và John đều không muốn con theo nghiệp kinh doanh của cha, và con cũng chẳng hiểu biết gì về tiền bạc, nhưng liệu có việc gì khác con có thể làm không? Con không muốn yêu cầu cha chu cấp cho con trong khi con theo đuổi ngành y hoặc luật; nhưng khi con nhận được vị trí trong hội đồng trường, điều mà chắc sẽ không lâu nữa, con sẽ cố gắng không làm cha tốn kém thêm nữa, và con có thể kiếm chút ít tiền bằng việc viết lách hoặc nhận dạy kèm. Con hy vọng cha không nghĩ lá thư này là bất nhã; không gì xa vời hơn mong muốn của con là gây ra cho cha bất kỳ sự không thoải mái nào. Con hy vọng cha thông cảm cho những cảm xúc hiện tại của con, vốn dĩ chẳng xuất phát từ điều gì ngoài lòng tôn trọng lương tâm mà chính cha là người đã vun đắp cho con nhiều nhất. Xin cha hãy viết cho con vài dòng sớm nhé. Con hy vọng bệnh cảm lạnh của cha đã đỡ hơn. Gửi lời yêu thương tới Eliza và Maria, con là đứa con hiếu thảo của cha,

“THEOBALD PONTIFEX.”

“Theobald thân mến,—Cha có thể hiểu được cảm xúc của con và không hề có ý định tranh cãi về cách con bày tỏ chúng. Việc con cảm thấy như vậy là hoàn toàn đúng đắn và tự nhiên, ngoại trừ một đoạn mà chắc chắn khi suy ngẫm lại, chính con sẽ cảm thấy sự không phù hợp của nó, một điều mà cha sẽ không nói thêm gì ngoài việc cho con biết nó đã làm cha tổn thương. Con không nên nói ‘bất chấp việc con có học bổng’. Chỉ cần con có thể làm bất cứ điều gì để hỗ trợ cha gánh vác gánh nặng học phí đắt đỏ của con thì tiền bạc lẽ ra nên được chuyển cho cha, như thực tế đã diễn ra. Mọi dòng trong thư của con đều thuyết phục cha rằng con đang chịu ảnh hưởng của sự nhạy cảm bệnh hoạn, vốn là một trong những mưu kế ưa thích của quỷ dữ để dụ dỗ con người đến chỗ diệt vong. Như con đã nói, cha đã tốn kém rất nhiều cho việc học hành của con. Cha đã không tiếc gì để mang lại cho con những điều kiện thuận lợi mà, với tư cách là một quý ông người Anh, cha luôn khao khát dành cho con trai mình, nhưng cha không sẵn lòng nhìn thấy số tiền đó đổ sông đổ biển và phải bắt đầu lại từ đầu chỉ vì con nảy ra những nỗi băn khoăn ngớ ngẩn trong đầu, những điều mà con nên tự cưỡng lại vì nó bất công với chính con cũng như với cha.

“Đừng chiều theo cái ham muốn thay đổi không ngừng, vốn là tai họa của biết bao người thuộc cả hai giới trong thời đại ngày nay.

“Tất nhiên con không cần phải thụ phong: chẳng ai ép buộc con cả; con hoàn toàn tự do; con đã hai mươi ba tuổi và lẽ ra phải tự biết suy nghĩ của mình; nhưng tại sao con không biết điều đó sớm hơn, thay vì chẳng hề hé nửa lời phản đối cho đến khi cha đã phải gánh hết mọi chi phí gửi con đi đại học, điều mà cha sẽ không bao giờ làm nếu không tin rằng con đã quyết định chắc chắn về việc thụ phong? Cha còn giữ những lá thư của con, trong đó con bày tỏ sự sẵn lòng tuyệt đối để được thụ phong, và anh em của con sẽ làm chứng cho cha rằng không có bất kỳ áp lực nào đặt lên con. Con đã lầm lẫn về suy nghĩ của chính mình, và đang phải chịu đựng một sự rụt rè lo lắng, điều này có thể rất tự nhiên nhưng không vì thế mà ít đi những hệ lụy nghiêm trọng đối với chính con. Cha đang không khỏe, và sự lo âu do bức thư của con gây ra đang đè nặng lên cha. Cầu mong Chúa dẫn dắt con đến một sự sáng suốt tốt hơn.—Cha của con, người luôn yêu thương và phiền lòng,

G. PONTIFEX.”

Sau khi nhận được bức thư này, Theobald lấy lại tinh thần. “Cha mình,” cậu tự nhủ, “nói rằng mình không cần phải thụ phong nếu không muốn. Mình không muốn, và do đó mình sẽ không thụ phong. Nhưng ý nghĩa của cụm từ ‘những hệ lụy nghiêm trọng đối với chính con’ là gì? Có phải một lời đe dọa đang ẩn giấu đằng sau những lời đó—mặc dù không thể nắm bắt được nó hay chính những lời đó? Phải chăng chúng được đưa ra để tạo ra mọi tác động của một lời đe dọa mà không thực sự là một lời đe dọa?”

Theobald hiểu cha mình đủ để khó mà hiểu lầm ý ông, nhưng vì đã mạo hiểm đi xa đến thế trên con đường phản kháng, và vì thực sự khao khát thoát khỏi việc thụ phong nếu có thể, cậu quyết định mạo hiểm thêm một bước nữa. Theo đó, cậu viết bức thư sau:

“Cha kính yêu,—Cha nói với con—và con chân thành cảm ơn cha—rằng sẽ không ai ép buộc con thụ phong. Con biết cha sẽ không thúc ép con thụ phong nếu lương tâm con thực sự phản đối điều đó; vì vậy con đã quyết định từ bỏ ý định này, và tin rằng nếu cha vẫn tiếp tục chu cấp cho con như hiện tại cho đến khi con nhận được vị trí trong hội đồng trường, điều mà chắc sẽ không lâu nữa, con sẽ ngừng làm cha tốn kém thêm. Con sẽ quyết định càng sớm càng tốt nghề nghiệp mà con sẽ theo đuổi và sẽ thông báo cho cha ngay.—Con trai hiếu thảo của cha,

THEOBALD PONTIFEX.”

Bức thư còn lại, được viết ngay khi nhận được thư trả lời, giờ đây phải được đưa ra. Nó có ưu điểm là ngắn gọn.

“Theobald thân mến,—Cha đã nhận được thư của con. Cha không thể nào hiểu nổi động cơ của nó, nhưng rất rõ ràng về hệ quả của nó. Con sẽ không nhận được dù chỉ một xu từ cha cho đến khi con tỉnh ngộ. Nếu con cứ khăng khăng giữ lấy sự ngu xuẩn và hư hỏng của mình, cha cảm thấy hạnh phúc khi nhớ rằng mình vẫn còn những đứa con khác mà hạnh kiểm của chúng cha có thể trông cậy để trở thành nguồn tự hào và niềm hạnh phúc cho cha.—Cha của con, người vẫn yêu thương nhưng đang phiền lòng,

G. PONTIFEX.”

Tôi không biết kết quả trực tiếp của chuỗi thư từ trên, nhưng cuối cùng mọi chuyện đều đâu vào đấy. Hoặc là vì can đảm của Theobald đã tiêu tan, hoặc là cậu đã diễn giải cú huých bên ngoài mà cha mình tạo ra như chính lời kêu gọi từ nội tâm mà tôi không nghi ngờ gì rằng cậu đã cầu nguyện với tất cả sự thành tâm—bởi cậu là người tin tưởng vững chắc vào hiệu quả của lời cầu nguyện. Và tôi cũng vậy, trong một số hoàn cảnh nhất định. Tennyson đã nói rằng lời cầu nguyện làm được nhiều điều hơn những gì thế giới này mơ tới, nhưng ông đã khôn ngoan không nói liệu đó là những điều tốt hay xấu. Có lẽ sẽ tốt hơn nếu thế giới mơ tới, hoặc thậm chí tỉnh táo nhận ra, một số điều đang được thực hiện nhờ lời cầu nguyện. Nhưng câu hỏi này vốn dĩ đã rất khó. Cuối cùng, Theobald đã giành được vị trí trong hội đồng trường nhờ một chút may mắn ngay sau khi lấy bằng, và được thụ phong vào mùa thu cùng năm, 1825.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.