Đường Đời Chông Gai

Lượt đọc: 936 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 18

❊ ❊ ❊

Lần đầu tiên trong đời, Theobald cảm thấy mình vừa làm được một điều đúng đắn, và giờ đây anh có thể trông đợi việc gặp cha mà không còn chút lo âu nào. Thật vậy, vị quý ông lớn tuổi ấy đã viết cho anh một lá thư hết sức nồng nhiệt, thông báo ý định muốn làm cha đỡ đầu cho đứa trẻ—thôi, có lẽ tôi nên chép lại toàn văn bức thư, vì nó thể hiện rõ nhất phong thái của người viết. Thư viết rằng:

“Theobald con trai yêu quý,—Lá thư của con đã đem lại cho ta niềm vui vô bờ, và càng vui hơn khi ta đã chuẩn bị sẵn tinh thần cho điều tồi tệ nhất; hãy thay ta gửi lời chúc mừng chân thành nhất của ta đến con dâu và chính con.

“Ta đã giữ gìn một lọ nước sông Jordan từ lâu để dành cho lễ rửa tội của đứa cháu trai đích tôn đầu lòng, nếu Chúa lòng lành ban cho ta một đứa cháu như vậy. Lọ nước này do người bạn cũ của ta là Bác sĩ Jones tặng. Con chắc sẽ đồng ý với ta rằng, mặc dù hiệu quả của bí tích không phụ thuộc vào nguồn gốc của nước thánh, nhưng xét trên mọi phương diện, vẫn có một ý nghĩa thiêng liêng gắn liền với dòng sông Jordan mà ta không nên xem nhẹ. Những chuyện nhỏ nhặt như thế này đôi khi lại ảnh hưởng đến cả sự nghiệp tương lai của một đứa trẻ.

“Ta sẽ mang theo đầu bếp riêng của mình, và đã bảo hắn chuẩn bị mọi thứ cho bữa tối mừng lễ rửa tội. Hãy mời càng nhiều người hàng xóm tử tế của con đến chừng nào bàn ăn còn chỗ. Nhân tiện, ta đã bảo Lesueur không cần mua tôm hùm—tốt nhất là con nên tự lái xe đến Saltness mà mua lấy một con (vì Battersby chỉ cách bờ biển chừng mười bốn, mười lăm dặm); tôm ở đó ngon hơn bất cứ nơi nào khác tại Anh, ít nhất là ta nghĩ vậy.

“Ta đã dành riêng một khoản cho con trai của con nếu nó đạt đến độ tuổi hai mươi mốt. Nếu em trai John của con vẫn chỉ sinh toàn con gái thì có lẽ sau này ta sẽ làm nhiều hơn, nhưng ta còn nhiều trách nhiệm phải lo, và cũng chẳng khá giả như con tưởng đâu.—Cha yêu quý của con,

“G. PONTIFEX.”

Vài ngày sau, người viết lá thư trên đã xuất hiện trên một chiếc xe ngựa thuê chở ông từ Gildenham đến Battersby, một quãng đường dài mười bốn dặm. Lesueur, gã đầu bếp, ngồi trên tòa cùng người đánh xe, và vô số giỏ mây lớn nhỏ được chất đầy trên nóc xe cùng những chỗ trống khác. Hôm sau, vợ chồng John Pontifex cùng Eliza và Maria phải đến, cả Alethea nữa, người đã tự yêu cầu được làm mẹ đỡ đầu cho đứa bé, bởi ông Pontifex đã quyết định rằng họ phải tạo thành một gia đình hạnh phúc; vậy nên ai cũng phải đến, và ai cũng phải tỏ ra hạnh phúc, nếu không muốn chịu hậu quả đáng tiếc. Ngày hôm sau, nhân vật chính của cả cái sự xôn xao này đã thực sự được làm lễ rửa tội. Theobald đã định đặt tên cho thằng bé là George theo tên ông cụ Pontifex, nhưng kỳ lạ thay, ông cụ lại gạt đi và muốn đặt là Ernest. Từ “earnest” (nghiêm túc/thành khẩn) lúc bấy giờ đang bắt đầu trở nên thời thượng, và ông nghĩ việc sở hữu cái tên như vậy, cũng giống như việc được rửa tội bằng nước sông Jordan, có thể tạo ra ảnh hưởng lâu dài đến tính cách đứa trẻ, dẫn dắt nó theo hướng thiện trong những giai đoạn quan trọng nhất của cuộc đời.

Tôi được mời làm cha đỡ đầu thứ hai, và vô cùng vui sướng khi có cơ hội gặp lại Alethea, người mà tôi đã không gặp vài năm nay dù vẫn thường xuyên thư từ qua lại. Cô và tôi luôn là bạn từ khi còn chơi đùa cùng nhau hồi thơ ấu. Khi cái chết của ông bà cô cắt đứt mối liên hệ của cô với Paleham, tình bạn thân thiết của tôi với gia đình Pontifex vẫn được duy trì nhờ việc tôi từng học chung trường và đại học với Theobald. Mỗi lần gặp lại, tôi lại càng ngưỡng mộ cô hơn, coi cô là người phụ nữ tốt bụng nhất, tử tế nhất, hóm hỉnh nhất, đáng yêu nhất, và theo suy nghĩ của tôi, là người đẹp nhất mà tôi từng được thấy. Các thành viên nhà Pontifex ai cũng có ngoại hình ưa nhìn; họ là một gia đình cao lớn và vóc dáng đẹp đẽ, nhưng Alethea mới chính là đóa hoa rực rỡ nhất ngay cả về vẻ bề ngoài. Còn về những phẩm chất khác khiến một người phụ nữ trở nên đáng yêu, dường như toàn bộ vốn liếng thiên phú vốn dành cho ba chị em gái, và lẽ ra chỉ vừa đủ cho cả ba, nay lại được dồn hết cho một mình cô; các chị em cô không được hưởng chút nào, còn cô thì có tất cả.

Tôi không tài nào giải thích nổi tại sao cô và tôi lại không bao giờ nên duyên vợ chồng. Chúng tôi hiểu rất rõ điều đó, và như vậy là đủ đối với độc giả rồi. Giữa chúng tôi có một sự đồng điệu và thấu hiểu hoàn hảo; cả hai đều biết rằng người này sẽ không lấy ai khác ngoài người kia. Tôi đã cầu hôn cô không dưới chục lần; nói đến đây, tôi sẽ không bàn thêm về một vấn đề chẳng hề liên quan gì đến sự phát triển của câu chuyện này nữa. Vài năm trở lại đây, việc gặp gỡ trở nên khó khăn, và dù vẫn giữ liên lạc chặt chẽ, tôi đã không gặp lại cô. Đương nhiên, tôi vô cùng sung sướng khi được gặp lại cô; giờ cô đã tròn ba mươi tuổi, nhưng tôi thấy cô còn xinh đẹp hơn xưa.

Cha của cô, tất nhiên, là tâm điểm của bữa tiệc, nhưng thấy tất cả chúng tôi đều ngoan ngoãn và sẵn sàng đón nhận những lời giáo huấn, ông chỉ gầm gừ với chúng tôi mà thôi. Thật là một cảnh tượng thú vị khi thấy ông cài chiếc khăn ăn dưới đôi má hồng hào, để nó rủ xuống chiếc áo ghi-lê rộng thùng thình, trong khi ánh sáng rực rỡ từ chùm đèn chùm nhảy múa trên bướu nhân từ trên cái đầu hói của ông như một ngôi sao Bethlehem.

Món súp là rùa thật; vị quý ông lớn tuổi tỏ ra rất hài lòng và bắt đầu bộc lộ bản chất. Gelstrap đứng sau lưng ghế chủ nhân. Tôi ngồi cạnh bà Theobald bên tay trái, nhờ thế mà tôi ngồi đối diện ngay với cha chồng bà, và có đủ mọi cơ hội để quan sát ông.

Trong mười phút đầu tiên, khi mọi người đang mải mê thưởng thức món súp và chờ món cá được mang lên, nếu chưa từng đánh giá về ông, tôi hẳn đã nghĩ ông thật là một vị lão ông đáng kính và con cái ông đáng phải tự hào về ông biết bao. Thế nhưng đột nhiên, khi đang tự tay múc sốt tôm hùm, mặt ông đỏ gay, một vẻ bực bội tột độ hiện rõ trên nét mặt, và ông liếc hai cái nhìn lén lút nhưng đầy giận dữ về hai phía đầu bàn, một dành cho Theobald và một cho Christina. Những linh hồn tội nghiệp ngây thơ ấy tất nhiên thấy có điều gì đó không ổn, và tôi cũng vậy, nhưng tôi không thể đoán ra chuyện gì cho đến khi nghe thấy ông cụ rít lên bên tai Christina: “Không phải được nấu bằng tôm hùm cái. Đặt tên thằng bé là Ernest và làm lễ rửa tội cho nó bằng nước sông Jordan thì có ích gì, nếu cha nó còn chẳng phân biệt nổi tôm hùm đực với tôm hùm cái?”

Lời trách móc này cũng làm tôi nhói lòng, vì tôi nhận ra rằng cho đến tận giây phút đó, tôi còn chẳng biết tôm hùm có phân biệt đực cái, mà cứ mơ hồ nghĩ rằng trong chuyện hôn nhân, chúng cũng giống như những thiên thần trên thiên đàng, tự nhiên sinh sôi nảy nở từ đá và rong biển.

Trước khi món tiếp theo được mang lên, ông Pontifex đã lấy lại được bình tĩnh, và từ đó đến cuối buổi tối, ông thể hiện phong thái tuyệt vời nhất. Ông kể cho chúng tôi nghe tất cả về nước sông Jordan; cách Bác sĩ Jones mang nó về cùng với những vại đá đựng nước từ sông Rhine, sông Rhone, sông Elbe và sông Danube, những khó khăn mà ông ấy đã gặp phải ở các trạm quan thuế, và dự định ban đầu là pha rượu punch bằng nước từ tất cả các con sông vĩ đại nhất châu Âu; rồi ông, ông Pontifex, đã cứu vãn dòng nước Jordan như thế nào để không bị đổ vào cái bát pha punch đó, v.v.

“Không, không, không,” ông tiếp tục, “như thế thì không ổn chút nào, con biết đấy; ý tưởng đó thật phạm thượng; nên mỗi người chúng ta đều mang một chai nước một panh về nhà, và món rượu punch ngon hơn hẳn khi không có nó. Mà này, suýt nữa thì ta đánh mất chai của mình hôm nọ đấy; ta vấp phải một cái giỏ mây dưới hầm khi đang lấy nó lên để mang đến Battersby, nếu ta không cực kỳ cẩn thận thì chắc chắn chai nước đã vỡ tan rồi, nhưng may thay ta đã giữ được nó.” Và Gelstrap vẫn đứng sau lưng ghế ông suốt quãng thời gian đó!

Không có chuyện gì khác xảy ra làm ông Pontifex phật ý, vì vậy chúng tôi đã có một buổi tối thú vị, điều mà tôi vẫn thường nhớ lại khi dõi theo chặng đường đời sau này của con đỡ đầu của mình.

Một hai ngày sau tôi ghé qua thăm và thấy ông Pontifex vẫn còn ở lại Battersby, đang nằm liệt giường vì một trong những cơn đau gan và trầm cảm mà ông ngày càng hay mắc phải. Tôi ở lại dùng bữa trưa. Vị lão ông cáu kỉnh và rất khó tính; ông không ăn được gì—hoàn toàn chán ăn. Christina cố gắng dỗ dành ông ăn một mẩu thịt sườn cừu. “Nhân danh lý trí, làm sao con có thể yêu cầu cha ăn một miếng sườn cừu cơ chứ?” ông giận dữ thốt lên; “Christina con thân mến, con quên rằng con đang phải đối mặt với một cái dạ dày hoàn toàn bị rối loạn rồi sao,” và ông đẩy đĩa ra xa, bĩu môi và cau mày như một đứa trẻ hư.

Viết lại những dòng này dưới ánh sáng của tri thức sau này, tôi cho rằng mình lẽ ra chẳng nên thấy gì ở đây ngoài những cơn đau tăng trưởng của thế gian, sự xáo trộn không thể tách rời trong quá trình chuyển đổi của nhân loại. Tôi cho rằng, trên thực tế, chẳng có chiếc lá nào chuyển vàng vào mùa thu mà không ngừng quan tâm đến nhựa sống và làm cái cây mẹ vô cùng khó chịu bằng những tiếng rền rĩ, càu nhàu kéo dài—nhưng chắc chắn thiên nhiên có thể tìm ra cách nào đó ít gây khó chịu hơn để tiếp diễn công việc nếu chịu bận tâm đến nó. Tại sao các thế hệ cứ phải chồng chéo lên nhau làm gì? Tại sao chúng ta không thể được chôn cất như những quả trứng trong những tổ nhỏ xinh xắn với mười hoặc hai mươi ngàn bảng Anh mỗi quả bọc quanh bằng các tờ giấy bạc của Ngân hàng Anh, để rồi thức dậy, như loài ong bắp cày sphex, và thấy rằng cha mẹ không chỉ để lại đầy đủ của cải ngay bên cạnh, mà còn bị lũ chim sẻ ăn thịt từ vài tuần trước khi nó bắt đầu sống bằng nhận thức của chính mình?

Khoảng một năm rưỡi sau, tình thế xoay chuyển tại Battersby—khi vợ của John Pontifex hạ sinh một bé trai bình an vô sự. Khoảng một năm sau đó nữa, chính George Pontifex đột ngột ngã quỵ vì một cơn liệt, giống như mẹ ông từng gặp phải, nhưng ông không sống lâu bằng tuổi mẹ mình. Khi di chúc của ông được mở ra, người ta phát hiện ra rằng khoản di sản ban đầu là 20.000 bảng Anh dành cho Theobald (chưa tính khoản tiền đã được định đoạt cho anh và Christina vào thời điểm kết hôn) đã bị cắt giảm xuống còn 17.500 bảng Anh khi ông Pontifex để lại “một khoản” cho Ernest. “Khoản đó” hóa ra là 2.500 bảng Anh, số tiền này sẽ tích lũy dần trong tay các người được ủy thác. Phần tài sản còn lại thuộc về John Pontifex, ngoại trừ việc mỗi cô con gái đều được để lại khoảng 15.000 bảng Anh, ngoài 5.000 bảng mỗi người mà họ đã được thừa kế từ mẹ.

Vậy là cha của Theobald đã nói với anh sự thật, nhưng không phải toàn bộ sự thật. Tuy nhiên, Theobald có quyền gì để phàn nàn chứ? Chắc chắn việc khiến anh nghĩ rằng bản thân và gia đình sẽ là những người hưởng lợi, và nhận lấy vinh dự cùng sự vẻ vang của khoản di sản, trong khi thực tế số tiền đó gần như đang bị rút ra từ chính túi tiền của Theobald, là điều khá cay đắng. Mặt khác, người cha chắc chắn đã lập luận rằng ông chưa bao giờ nói với Theobald là anh sẽ được nhận bất cứ thứ gì; ông hoàn toàn có quyền làm bất cứ điều gì mình muốn với tiền của mình; nếu Theobald chọn cách nuôi dưỡng những kỳ vọng không chính đáng thì đó không phải chuyện của ông; dù sao thì ông cũng đang chu cấp cho anh rất hào phóng; và nếu ông có lấy 2.500 bảng Anh từ phần của Theobald, thì ông vẫn để lại số tiền đó cho con trai của Theobald, mà xét cho cùng thì kết quả cũng chẳng khác là bao.

Không ai có thể phủ nhận rằng người lập di chúc có quyền chính đáng trong tay; tuy nhiên, độc giả sẽ đồng ý với tôi rằng Theobald và Christina có lẽ sẽ không coi bữa tiệc rửa tội đó là một thành công lớn nếu họ biết trước tất cả mọi sự thật. Trong khi còn sống, ông Pontifex đã cho dựng một đài tưởng niệm trong Nhà thờ Elmhurst để tưởng nhớ vợ mình (một phiến đá có chạm khắc những chiếc bình và các thiên thần nhỏ trông như những đứa con ngoài giá thú của Vua George IV, cùng đủ mọi thứ trang trí khác), và chừa lại một khoảng trống bên dưới văn bia của vợ để khắc văn bia cho chính mình. Tôi không biết văn bia đó do một trong những người con của ông viết, hay họ đã nhờ người quen viết giúp. Tôi không tin rằng có ẩn ý mỉa mai nào ở đây. Tôi tin rằng ý định của họ là muốn truyền tải thông điệp rằng, không gì ngoài Ngày Phán Xét mới có thể cho bất cứ ai biết ông Pontifex đã là một người tốt đến nhường nào, nhưng lúc đầu tôi thấy thật khó mà tin rằng nó không có chút dối trá nào.

Văn bia bắt đầu bằng việc ghi ngày sinh và ngày mất; sau đó nêu rõ người quá cố đã làm chủ doanh nghiệp Fairlie và Pontifex trong nhiều năm, và cũng là cư dân tại giáo xứ Elmhurst. Không có một từ nào khen ngợi hay chê bai. Những dòng cuối cùng viết như sau:—

ÔNG HIỆN ĐANG NẰM CHỜ ĐỢI SỰ PHỤC SINH ĐẦY VUI SƯỚNG

VÀO NGÀY TẬN THẾ.

ÔNG LÀ NGƯỜI NHƯ THẾ NÀO

NGÀY ĐÓ SẼ TỎ TƯỜNG.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.