Ngày hôm sau, cô Pontifex trở về thành phố, tâm trí tràn ngập những suy nghĩ về đứa cháu trai và làm thế nào để có thể giúp đỡ nó một cách hữu hiệu nhất.
Với cô, để làm được điều gì đó thực sự có ích cho nó, cô phải dành trọn vẹn bản thân cho nó; nói đúng hơn, cô phải từ bỏ cuộc sống ở London, ít nhất là trong một thời gian dài, và chuyển đến sống tại Roughborough nơi cô có thể gặp nó thường xuyên. Đây là một quyết định hệ trọng; cô đã sống ở London mười hai năm qua, và đương nhiên chẳng mấy thích thú viễn cảnh phải sống ở một thị trấn nhỏ như Roughborough. Liệu có khôn ngoan không khi cố gắng nhiều đến thế? Chẳng phải con người nên phó mặc cho số phận ở thế gian này sao? Liệu ai có thể giúp ích gì cho người khác trừ khi họ lập di chúc để lại tài sản và chết ngay tức khắc? Mỗi người chẳng nên tự lo cho hạnh phúc của chính mình hay sao, và thế giới này chẳng phải sẽ vận hành tốt nhất nếu ai nấy đều lo việc của mình và để người khác làm việc của họ hay sao? Cuộc đời đâu phải là cuộc đua lừa, nơi ai cũng phải cưỡi lên con lừa của hàng xóm và kẻ về cuối là kẻ thắng cuộc; và nhà soạn thánh thi từ lâu đã đúc kết trải nghiệm phổ quát này khi tuyên bố rằng chẳng người nào có thể cứu chuộc anh em mình hay thỏa thuận với Chúa thay cho họ, vì cái giá để chuộc linh hồn họ quá đắt, khiến người ta chỉ còn cách mặc kệ mãi mãi.
Tất cả những lý lẽ tuyệt vời để mặc kệ đứa cháu trai này đều hiện ra trong đầu cô, và còn nhiều nữa, nhưng chống lại những lý lẽ đó là tình yêu thương con trẻ của một người phụ nữ, cùng khao khát tìm kiếm một người nào đó trong các nhánh trẻ hơn của gia đình để cô có thể gắn kết sâu sắc, và khiến người đó cũng gắn kết với mình.
Hơn nữa, cô muốn có người để lại tiền bạc cho mình; cô sẽ không để lại cho những người cô chẳng biết gì nhiều, chỉ vì họ tình cờ là con cái của những người anh em mà cô chưa bao giờ ưa. Cô biết quá rõ sức mạnh và giá trị của đồng tiền, và biết bao nhiêu người đáng mến phải chịu khổ và chết hàng năm chỉ vì thiếu nó; cô khó mà để lại tiền mà không chắc chắn rằng những người thừa kế của mình là người ngay thẳng, đáng mến và ít nhiều đang túng thiếu. Cô muốn người nhận tiền là kẻ có khả năng sử dụng nó một cách vui vẻ và hợp lý, và nhờ đó khiến họ hạnh phúc nhất; nếu tìm được một người như vậy trong số các cháu trai cháu gái, thì càng tốt; rất đáng công sức để tìm hiểu xem cô có thể tìm thấy hay không; nhưng nếu thất bại, cô phải tìm một người thừa kế không cùng huyết thống.
"Tất nhiên," cô đã nói với tôi, không chỉ một lần, "tôi sẽ làm hỏng bét cả thôi. Tôi sẽ chọn một gã đẹp mã, ăn mặc bảnh bao, có kiểu cách quý ông lừa được tôi, và ngay khi tôi trút hơi thở cuối cùng, gã sẽ đi vẽ tranh cho Viện Hàn lâm, hoặc viết bài cho tờ Times, hoặc làm điều gì đó kinh khủng tương tự."
Tuy nhiên, cho đến giờ, cô vẫn chưa lập di chúc nào cả, và đây là một trong số ít những điều khiến cô bận tâm. Tôi tin rằng cô đã để lại phần lớn tài sản cho tôi nếu tôi không ngăn cản. Cha tôi đã để lại cho tôi một gia tài dư dả, và lối sống của tôi luôn giản dị, nên tôi chưa bao giờ phải lo lắng về tiền bạc; hơn nữa, tôi đặc biệt lo ngại rằng việc này sẽ gây ra những lời đàm tiếu ác ý; vì vậy, cô biết rõ rằng việc để lại tiền cho tôi sẽ là điều dễ làm suy yếu mối quan hệ giữa chúng tôi nhất, với điều kiện là tôi biết về nó. Nhưng tôi không phiền nếu cô bàn tán về người cô sẽ chọn làm người thừa kế, miễn là cô hiểu rõ rằng người đó không phải là tôi.
Ernest đã khiến cô hài lòng rằng nó có đủ tố chất để cô bị cám dỗ mà nâng đỡ, nhưng phải mất nhiều ngày suy nghĩ cô mới nghiêng hẳn về phía thực hiện điều đó, cùng với tất cả sự đảo lộn trong nếp sống hàng ngày mà việc này kéo theo. Ít nhất cô nói rằng cô mất vài ngày, và quả thực trông có vẻ là vậy, nhưng từ khoảnh khắc cô bắt đầu gợi mở chủ đề này, tôi đã đoán được mọi chuyện sẽ kết thúc ra sao.
Mọi việc giờ đã được sắp đặt: cô sẽ thuê một ngôi nhà ở Roughborough và đến đó sống trong một vài năm. Tuy nhiên, như một sự thỏa hiệp để giải quyết vài phản đối của tôi, cô cũng sẽ giữ lại các phòng ở phố Gower, và mỗi tháng sẽ lên thành phố một tuần; tất nhiên, cô cũng sẽ rời Roughborough trong phần lớn các kỳ nghỉ. Sau hai năm, mọi chuyện sẽ kết thúc trừ khi nó thành công rực rỡ. Đến lúc đó, ít nhất cô cũng đã quyết định được tính cách cậu bé là thế nào, và sau đó sẽ hành động tùy theo hoàn cảnh.
Cái cớ mà cô đưa ra một cách công khai là bác sĩ khuyên cô nên sống ở nông thôn một hoặc hai năm sau quá nhiều năm sống ở London, và đã gợi ý Roughborough vì không khí trong lành, lại dễ đi lại từ London—vì lúc này đường sắt đã đến đó. Cô lo ngại việc không muốn cho anh và chị dâu có quyền phàn nàn nếu sau khi gặp gỡ đứa cháu trai nhiều hơn, cô thấy mình không thể hòa hợp với nó, và cô cũng lo ngại không muốn gieo những hy vọng hão huyền nào vào tâm trí cậu bé.
Sau khi đã quyết định mọi thứ, cô viết cho Theobald rằng cô dự định thuê một ngôi nhà ở Roughborough từ lễ Michaelmas sắp tới, và đề cập một cách ngẫu nhiên rằng một trong những điểm hấp dẫn của nơi này là đứa cháu trai đang học ở đó và cô hy vọng sẽ được gặp nó nhiều hơn trước.
Theobald và Christina biết Alethea yêu London biết bao, và thấy thật kỳ lạ khi cô lại muốn đến sống ở Roughborough, nhưng họ không nghi ngờ rằng cô đến đó chỉ vì đứa cháu trai, càng không nghi ngờ việc cô đã nghĩ đến chuyện chọn Ernest làm người thừa kế. Nếu đoán được điều này, chắc họ đã ghen tị đến mức tôi gần như tin rằng họ sẽ yêu cầu cô đến sống ở nơi khác. Tuy nhiên, Alethea trẻ hơn Theobald hai hoặc ba tuổi; cô vẫn còn cách tuổi năm mươi vài năm, và rất có thể sống đến tám mươi lăm hoặc chín mươi; do đó, tiền bạc của cô không đáng để phải bận tâm nhiều, và người anh cùng chị dâu đã gạt bỏ suy nghĩ đó, có thể nói là như vậy, ra khỏi tâm trí họ, dù vẫn mặc định rằng nếu chẳng may cô có mệnh hệ gì khi họ còn sống, thì tiền bạc đương nhiên sẽ thuộc về họ.
Viễn cảnh Alethea gặp gỡ Ernest nhiều là một vấn đề nghiêm trọng. Christina đánh hơi thấy rắc rối từ xa, điều mà bà ta thường làm. Alethea là người từng trải—ý nói là, từng trải như một người chị của Theobald có thể làm. Trong thư gửi Theobald, cô viết rằng cô biết Theobald và Christina đã dành bao nhiêu tâm trí cho việc lo lắng cho sự an nguy của cậu bé. Alethea nghĩ thế là đủ tử tế rồi, nhưng Christina muốn một điều gì đó tốt hơn và mạnh mẽ hơn. "Làm sao cô ấy biết được chúng ta nghĩ đến đứa con yêu quý của mình nhiều đến thế nào chứ?" bà ta kêu lên, khi Theobald cho bà xem thư của em gái. "Anh thân mến, em nghĩ Alethea sẽ hiểu những điều này rõ hơn nếu cô ấy có con của riêng mình." Điều ít nhất khiến Christina hài lòng là được nghe nói rằng chưa bao giờ có những bậc cha mẹ nào sánh được với Theobald và bà. Bà không cảm thấy yên tâm rằng một kiểu liên minh nào đó sẽ không nảy sinh giữa dì và cháu, và cả bà lẫn Theobald đều không muốn Ernest có bất kỳ đồng minh nào. Joey và Charlotte là quá đủ đồng minh tốt cho nó rồi. Tuy nhiên, suy cho cùng, nếu Alethea chọn đến sống ở Roughborough, họ không thể ngăn cản cô, và phải chấp nhận tình thế đó.
Vài tuần sau, Alethea quyết định đến sống ở Roughborough thật. Cô tìm được một ngôi nhà có một mảnh ruộng và một khu vườn nhỏ xinh rất phù hợp. "Ít nhất," cô tự nhủ, "mình sẽ có trứng tươi và hoa." Cô thậm chí còn cân nhắc chuyện nuôi một con bò, nhưng cuối cùng quyết định thôi. Cô mua sắm nội thất mới hoàn toàn cho ngôi nhà, không lấy bất cứ thứ gì từ cơ ngơi ở phố Gower, và đến lễ Michaelmas—vì ngôi nhà vẫn trống khi cô thuê—cô đã ổn định thoải mái và bắt đầu cảm thấy như ở nhà mình.
Một trong những bước đi đầu tiên của cô Pontifex là mời một tá cậu bé thông minh và lịch thiệp nhất đến ăn sáng cùng cô. Từ chỗ ngồi trong nhà thờ, cô có thể nhìn thấy mặt các học sinh lớp trên, và sớm quyết định cậu nào là tốt nhất để vun đắp quan hệ. Cô Pontifex, ngồi đối diện với các nam sinh trong nhà thờ, dùng đôi mắt sắc bén từ dưới mạng che mặt để đánh giá chúng theo mọi tiêu chuẩn của phụ nữ, đã đưa ra kết luận chính xác hơn cả Dr Skinner về phần lớn những đứa trẻ cô quan sát. Cô đã "phải lòng" một cậu bé chỉ vì thấy cậu ta đeo găng tay.
Như tôi đã nói, cô Pontifex đã bắt mối được với vài cậu nhóc này thông qua Ernest, và cho chúng ăn uống tử tế. Không cậu bé nào có thể cưỡng lại việc được một người phụ nữ đôn hậu và vẫn còn xinh đẹp chiêu đãi một bữa ngon. Con trai cũng rất giống những chú chó ngoan ở điểm này—cho chúng một khúc xương và chúng sẽ thích bạn ngay lập tức. Alethea sử dụng mọi thủ thuật nhỏ khác mà cô nghĩ có thể giành được sự trung thành của chúng đối với mình, và thông qua đó, giành được sự ủng hộ của chúng dành cho đứa cháu trai. Cô phát hiện câu lạc bộ bóng đá đang gặp chút khó khăn tài chính và lập tức tặng nửa đồng tiền vàng để giải quyết. Lũ trẻ không có cơ hội nào chống lại cô, cô hạ gục từng đứa một dễ dàng như thể chúng là những con chim trĩ đang đậu trên cành. Bản thân cô cũng không thoát khỏi thương tích, vì như cô viết cho tôi, cô đã hoàn toàn trao trái tim mình cho nửa tá trong số đó. "Chúng đáng mến làm sao," cô nói, "và chúng biết nhiều hơn hẳn những kẻ tự xưng là thầy dạy chúng!"
Tôi tin rằng gần đây có quan điểm cho rằng chính những người trẻ và đẹp mới là những người thực sự già dặn và thực sự giàu kinh nghiệm, bởi lẽ chỉ có họ mới có ký ức sống động để dẫn lối cho mình; "toàn bộ sự quyến rũ," người ta đã nói, "của tuổi trẻ nằm ở lợi thế của nó so với tuổi già xét về mặt kinh nghiệm, và khi điều này vì lý do nào đó thất bại hoặc bị áp dụng sai, sự quyến rũ sẽ tan vỡ. Khi chúng ta nói rằng mình đang già đi, đáng lẽ nên nói rằng mình đang trở nên mới mẻ hoặc trẻ trung, và đang phải chịu đựng sự thiếu kinh nghiệm; cố gắng làm những việc chưa từng làm trước đây, và thất bại ngày càng thảm hại, cho đến khi cuối cùng chúng ta rơi vào tình trạng bất lực hoàn toàn của cái chết."
Cô Pontifex đã qua đời từ rất lâu trước khi đoạn văn trên được viết, nhưng cô đã độc lập đi đến kết luận gần như tương tự.
Vì vậy, trước tiên, cô đã "giải quyết" xong đám học trò. Dr Skinner còn dễ đối phó hơn. Ông và bà Skinner đến thăm, như một lẽ thường tình, ngay khi cô Pontifex đã ổn định chỗ ở. Cô đã đánh lừa ông ta một cách triệt để, và ngay trong lần ghé thăm đầu tiên, cô đã giành được lời hứa về một bản thảo viết tay một trong những bài thơ nhỏ của ông (vì Dr Skinner nổi tiếng là một trong những nhà thơ nhỏ lẻ dễ dãi và thanh lịch nhất của chúng tôi). Những giáo viên khác và vợ của họ cũng không bị lãng quên. Alethea tận tâm làm hài lòng mọi người, như cách cô vẫn làm bất cứ nơi đâu cô đến, và nếu bất kỳ người phụ nữ nào dốc lòng làm điều này, cô ấy thường sẽ thành công.