Một số lượng giày cũ vừa đủ đã được ném về phía chiếc xe ngựa chở đôi uyên ương rời khỏi nhà mục sư, và chiếc xe đã rẽ vào khúc quanh ở cuối làng. Sau đó, người ta có thể thấy nó bò lầm lũi trong khoảng hai, ba trăm thước ngang qua một rặng linh sam, rồi khuất dạng.
“John,” ông Allaby bảo người giúp việc của mình, “đóng cổng lại;” và ông bước vào nhà với một tiếng thở phào nhẹ nhõm, dường như muốn nói rằng: “Ta đã làm được, và ta vẫn còn sống.” Đây là phản ứng sau một tràng vui vẻ đầy phấn khích, khi mà vị lão ông đã chạy theo chiếc xe ngựa tới hai mươi thước chỉ để ném một chiếc giày vào đó—thứ mà ông đã ném rất chuẩn.
Nhưng cảm xúc của Theobald và Christina ra sao khi ngôi làng đã lùi xa và họ đang lặng lẽ lăn bánh ngang qua đồn điền linh sam? Đây chính là thời điểm mà ngay cả trái tim kiên cường nhất cũng phải chùn bước, trừ phi nó đập trong lồng ngực của kẻ đang đắm chìm hoàn toàn trong tình yêu. Nếu một chàng trai trẻ đang ở trên một con thuyền nhỏ giữa biển động cùng vị hôn thê, và cả hai đều say sóng, nhưng chàng trai tội nghiệp kia có thể quên đi nỗi đau của chính mình để tìm hạnh phúc trong việc nâng đỡ đầu người đẹp khi cô ấy ở trong tình trạng tồi tệ nhất—thì khi đó, anh ta đang yêu, và trái tim anh ta sẽ chẳng có nguy cơ chùn bước khi đi ngang qua đồn điền linh sam của mình. Những người khác—và đáng buồn thay, đa số những người kết hôn đều phải được xếp vào nhóm "những người khác" này—chắc chắn sẽ phải trải qua một phần tư hoặc nửa giờ đồng hồ tồi tệ tùy mức độ. Xét về số lượng, tôi cho rằng sự đau khổ về tinh thần mà người ta phải chịu đựng trên những con đường dẫn từ St George’s, Hanover Square, còn nhiều hơn cả trong các xà lim dành cho tử tù ở Newgate. Không có thời điểm nào mà thứ mà người Ý gọi là *la figlia della Morte* (con gái của Thần Chết) lại đặt bàn tay lạnh lẽo của mình lên một người đàn ông một cách đáng sợ hơn trong nửa giờ đầu tiên anh ta ở một mình với người phụ nữ mà anh ta vừa cưới nhưng chưa bao giờ thực sự yêu.
Con gái của Thần Chết đã không buông tha Theobald. Cho đến lúc này, anh ta đã cư xử rất tốt. Khi Christina đề nghị để anh được tự do, anh ta đã kiên quyết giữ vững lập trường với một sự cao thượng mà anh ta vẫn luôn tự hào kể từ đó. Từ thời điểm đó trở đi, anh ta tự nhủ: "Ít nhất thì ta cũng là hiện thân của danh dự; ta không phải là..." vân vân. Đúng là vào khoảnh khắc của sự cao thượng đó, cái giá phải trả thực sự, nếu có thể nói vậy, vẫn còn xa vời; khi cha anh đồng ý chính thức cho cuộc hôn nhân, mọi thứ bắt đầu có vẻ nghiêm trọng hơn; khi vị trí mục sư tại trường đại học bị bỏ trống và anh nhận lời, mọi việc trông càng nghiêm trọng hơn nữa; nhưng khi Christina thực sự ấn định ngày cưới, trái tim Theobald đã tan nát ngay trong lồng ngực.
Mối đính ước đã kéo dài quá lâu khiến anh rơi vào một nếp sống quen thuộc, và viễn cảnh thay đổi khiến anh bối rối. Anh tự nghĩ, Christina và anh đã sống với nhau rất tốt đẹp trong suốt bao nhiêu năm trời; tại sao—tại sao—tại sao họ không thể cứ tiếp tục như vậy cho đến hết phần đời còn lại? Nhưng anh chẳng còn cơ hội nào để trốn thoát, giống như con cừu đang bị lùa tới khu giết mổ phía sau nhà, và cũng như con cừu đó, anh cảm thấy rằng kháng cự cũng chẳng ích gì, nên anh chẳng hề kháng cự. Thực tế, anh đã cư xử rất mực thước, và được mọi người công nhận là một trong những người đàn ông hạnh phúc nhất có thể tưởng tượng được.
Giờ đây, nếu thay đổi cách nói, thì "lưỡi dao" đã thực sự rơi xuống, và gã tội nghiệp đang treo lơ lửng giữa không trung cùng với sinh vật của lòng mình. Sinh vật này giờ đã ba mươi ba tuổi, và trông đúng với số tuổi đó: cô đã khóc, nên đôi mắt và mũi đều đỏ ửng; nếu dòng chữ "Ta đã làm được và ta vẫn còn sống" hiện rõ trên khuôn mặt ông Allaby sau khi ông ném chiếc giày, thì dòng chữ "Ta đã làm được, và ta không thấy mình có thể sống thêm được bao lâu nữa" lại hiện rõ trên khuôn mặt của Theobald khi anh đang được đánh xe ngang qua đồn điền linh sam. Tuy nhiên, điều này không lộ ra ở nhà mục sư. Tất cả những gì có thể thấy ở đó chỉ là cái đầu của người đánh xe ngựa nhấp nhô lên xuống, vừa vặn cao hơn hàng rào bên đường khi anh ta nhổm người trên bàn đạp, cùng với thân xe màu đen và vàng.
Trong một lúc, cả hai không nói gì: cảm giác của họ trong nửa giờ đầu tiên ấy là thế nào, người đọc phải tự đoán lấy, vì tôi không đủ khả năng để kể lại; tuy nhiên, khi thời gian đó trôi qua, Theobald đã lục tìm được một kết luận từ một góc khuất nào đó trong tâm hồn mình rằng giờ đây khi anh và Christina đã kết hôn, càng sớm bước vào các mối quan hệ tương lai của họ thì càng tốt. Nếu những người đang gặp khó khăn chịu làm điều hợp lý nhỏ nhặt đầu tiên mà họ có thể nhận ra một cách rõ ràng, họ sẽ luôn thấy bước tiếp theo dễ dàng hơn cả để nhìn nhận và thực hiện. Vậy thì, Theobald nghĩ, đâu là vấn đề đầu tiên và rõ ràng nhất cần cân nhắc lúc này, và đâu sẽ là cái nhìn công bằng về vị thế tương đối của anh và Christina đối với nó? Rõ ràng bữa tối đầu tiên chính là sự khởi đầu chung cho những nghĩa vụ và niềm vui của cuộc sống hôn nhân. Cũng rõ ràng không kém là nghĩa vụ của Christina là phải gọi món, và nghĩa vụ của anh là ăn và trả tiền cho nó.
Những lý lẽ dẫn đến kết luận này, cùng với chính kết luận đó, đã lóe lên trong đầu Theobald khoảng ba dặm rưỡi sau khi anh rời Crampsford trên con đường tới Newmarket. Anh đã ăn sáng từ sớm, nhưng khẩu vị thường ngày đã không còn. Họ rời nhà mục sư vào buổi trưa mà không kịp dùng bữa sáng cưới. Theobald thích ăn tối sớm; anh chợt nhận ra mình đang bắt đầu thấy đói; từ ý nghĩ này dẫn đến kết luận đã nêu ở đoạn trước là những bước rất dễ dàng. Sau vài phút suy ngẫm thêm, anh đã mở lời với cô dâu của mình, và thế là sự ngượng ngùng đã được phá bỏ.
Bà Theobald không chuẩn bị cho việc đột ngột phải gánh vác trách nhiệm như vậy. Thần kinh của cô, vốn chưa bao giờ là mạnh mẽ nhất, đã bị căng lên tới mức tối đa bởi sự kiện vào buổi sáng. Cô muốn tránh sự chú ý; cô cảm thấy mình trông già hơn một chút so với mức mong muốn của một cô dâu vừa mới cưới vào buổi sáng đó; cô sợ bà chủ nhà trọ, cô hầu phòng, người phục vụ—sợ mọi người và mọi thứ; tim cô đập nhanh đến mức khó có thể thốt nên lời, chứ đừng nói đến việc phải vượt qua thử thách gọi bữa tối tại một khách sạn lạ với một bà chủ lạ. Cô van xin và cầu khẩn để được miễn. Nếu Theobald chỉ cần gọi bữa tối cho lần này thôi, cô thề sẽ gọi món cho bất cứ ngày nào và mọi ngày trong tương lai.
Nhưng Theobald tàn nhẫn không chịu bị gạt đi bằng những cái cớ vô lý như vậy. Giờ anh mới là chủ. Chẳng phải Christina chưa đầy hai giờ trước đã thề thốt một cách trịnh trọng là sẽ tôn trọng và vâng lời anh hay sao, và giờ đây cô lại đang tỏ ra bướng bỉnh vì một chuyện vặt vãnh như thế này ư? Nụ cười trìu mến biến mất khỏi khuôn mặt anh, thay vào đó là một cái cau mày mà gã Thổ Nhĩ Kỳ già—cha của anh—có lẽ cũng phải ghen tị. "Thật là nhảm nhí, Christina thân yêu nhất của anh," anh thốt lên một cách nhẹ nhàng, và dậm chân xuống sàn xe ngựa. "Vợ gọi bữa tối cho chồng là nghĩa vụ; em là vợ anh, và anh sẽ mong đợi em gọi bữa tối cho anh." Vì Theobald nếu không logic thì chẳng là gì cả.
Cô dâu bắt đầu khóc, và nói rằng anh thật tàn nhẫn; lúc đó anh chẳng nói gì, mà chỉ xoay chuyển những điều không thể thốt nên lời trong trái tim mình. Đây chẳng lẽ là kết cục cho sáu năm tận tụy không mệt mỏi của anh sao? Chẳng lẽ anh đã kiên quyết giữ vững lời đính ước khi Christina đề nghị để anh được tự do chỉ vì điều này sao? Chẳng lẽ đây là kết quả của những lời bàn luận của cô về nghĩa vụ và sự thấu hiểu tâm linh—rằng ngay trong ngày cưới của mình, cô lại không thể nhận ra rằng bước đầu tiên trong việc vâng lời Chúa chính là vâng lời anh? Anh sẽ lái xe quay lại Crampsford; anh sẽ phàn nàn với ông bà Allaby; anh không định cưới Christina; anh chưa hề cưới cô; tất cả chỉ là một giấc mơ kinh hoàng; anh sẽ... Nhưng một giọng nói cứ vang lên bên tai anh: "ANH KHÔNG THỂ, KHÔNG THỂ, KHÔNG THỂ."
"TA KHÔNG THỂ SAO?" sinh vật tội nghiệp hét lên trong lòng.
"Không," giọng nói vô cảm đáp, "ANH KHÔNG THỂ. ANH LÀ MỘT NGƯỜI ĐÃ CÓ VỢ."
Anh ngả người ra sau trong góc xe ngựa và lần đầu tiên cảm thấy luật hôn nhân của nước Anh bất công đến nhường nào. Nhưng anh sẽ mua các tác phẩm văn xuôi của Milton và đọc tập sách nhỏ của ông về ly hôn. Có lẽ anh có thể tìm được chúng ở Newmarket.
Thế là cô dâu ngồi khóc ở một góc xe; và chú rể hờn dỗi ở góc kia, và anh sợ cô theo cái cách mà chỉ chú rể mới sợ cô dâu.
Tuy nhiên, một lúc sau, một giọng nói yếu ớt vang lên từ góc của cô dâu:
"Theobald yêu quý—Theobald yêu quý, hãy tha thứ cho em; em đã rất, rất sai. Xin đừng giận em. Em sẽ gọi món—món—" nhưng từ "bữa tối" đã bị chặn lại bởi những tiếng nấc nghẹn ngào đang dâng lên.
Khi Theobald nghe thấy những lời này, một gánh nặng bắt đầu được trút bỏ khỏi trái tim anh, nhưng anh chỉ nhìn về phía cô, và cái nhìn đó cũng chẳng lấy gì làm dễ chịu.
"Xin hãy bảo em," giọng nói tiếp tục, "anh nghĩ mình muốn dùng món gì, và em sẽ nói với bà chủ nhà trọ khi chúng ta đến Newmar—" nhưng một tràng nấc nghẹn khác lại chặn đứng từ cuối cùng.
Gánh nặng trên trái tim Theobald càng lúc càng nhẹ đi. Liệu có khả năng là cô sẽ không "cưỡi lên đầu lên cổ" anh sau tất cả những điều đó chăng? Hơn nữa, chẳng phải cô đã chuyển sự chú ý của anh từ bản thân cô sang bữa tối sắp tới của anh rồi sao?
Anh nuốt trôi thêm những nỗi lo âu của mình và nói, dù vẫn ủ rũ: "Anh nghĩ chúng ta có thể gọi món gà quay với sốt bánh mì, khoai tây mới và đậu Hà Lan xanh, sau đó chúng ta sẽ xem họ có thể cho chúng ta món bánh anh đào và một ít kem không."
Sau vài phút nữa, anh kéo cô về phía mình, hôn lên những giọt nước mắt và cam đoan với cô rằng anh biết cô sẽ là một người vợ tốt đối với anh.
"Theobald yêu quý," cô thốt lên đáp lại, "anh thật là một thiên thần."
Theobald tin cô, và mười phút sau, cặp đôi hạnh phúc đã dừng chân tại nhà trọ ở Newmarket.
Christina đã hoàn thành nhiệm vụ khó khăn của mình một cách dũng cảm. Cô hăm hở nài nỉ bà chủ nhà trọ, một cách bí mật, đừng bắt Theobald của cô phải chờ đợi lâu hơn mức cần thiết.
"Nếu bà có sẵn món súp, bà biết đấy, bà Barber, nó có thể tiết kiệm mười phút, vì chúng tôi có thể dùng nó trong khi chờ gà quay chín tới."
Hãy xem sự cần thiết đã tiếp thêm sức mạnh cho cô như thế nào! Nhưng thực ra, cô đang bị đau đầu dữ dội và sẵn sàng đánh đổi bất cứ thứ gì để được ở một mình.
Bữa tối đã thành công tốt đẹp. Một cốc rượu sherry đã làm ấm trái tim Theobald, và anh bắt đầu hy vọng rằng, rốt cuộc thì mọi chuyện vẫn có thể ổn thỏa với mình. Anh đã chiến thắng trong trận chiến đầu tiên, và điều này mang lại uy thế rất lớn. Mà nó lại dễ dàng đến thế cơ chứ! Tại sao trước đây anh chưa bao giờ đối xử với các chị em của mình theo cách này? Lần tới gặp họ, anh sẽ làm thế; dần dần anh có thể đủ khả năng đối mặt với người anh trai John, hay thậm chí là cha của mình. Chúng ta thường xây lâu đài trên không trung như thế đấy khi đang lâng lâng men rượu và chiến thắng.
Cuối tuần trăng mật, bà Theobald đã trở thành người vợ phục tùng tận tụy nhất nước Anh. Theo câu tục ngữ cũ, Theobald đã "giết con mèo ngay từ đầu". Đó chỉ là một con mèo rất nhỏ, thực tế chỉ là một con mèo con, nếu không có lẽ anh đã sợ không dám đối mặt với nó, nhưng dù nó là gì đi nữa, anh đã thách thức nó vào một cuộc chiến sinh tử, và giơ cái đầu đầy máu của nó lên một cách thách thức ngay trước mặt vợ mình. Những phần còn lại đã trở nên dễ dàng.
Thật lạ lùng khi một người mà tôi đã mô tả cho đến giờ là vô cùng nhút nhát và dễ bị bắt nạt lại tỏ ra là một kẻ bạo chúa ngay lập tức vào ngày cưới của mình. Có lẽ tôi đã bỏ qua những năm tháng tán tỉnh của anh ta quá nhanh. Trong suốt thời gian đó, anh đã trở thành một gia sư của trường đại học, và cuối cùng là Phó khoa. Tôi chưa từng biết một người đàn ông nào mà cảm nhận về tầm quan trọng của bản thân lại không phát triển đầy đủ sau khi đã giữ chức giảng viên nội trú trong năm hoặc sáu năm. Đúng là—ngay khi đặt chân vào bán kính mười dặm quanh nhà cha mình, một phép thuật lại ập xuống người anh, khiến đầu gối anh trở nên yếu ớt, sự vĩ đại tan biến, và anh lại cảm thấy mình như một đứa trẻ quá khổ sống dưới một đám mây u ám vĩnh viễn; nhưng dẫu sao thì anh cũng không thường ở Elmhurst, và ngay khi rời khỏi đó, bùa chú lại được giải tỏa; anh lại trở thành một giảng viên và gia sư của trường, là Phó khoa, là vị hôn phu của Christina, là thần tượng của đám phụ nữ nhà Allaby. Từ tất cả những điều đó, có thể kết luận rằng nếu Christina là một con gà mái Barbary, và cô xù lông lên để tỏ thái độ kháng cự thì Theobald đã chẳng dám lên mặt với cô, nhưng cô không phải là gà mái Barbary, cô chỉ là một con gà mái thông thường, hơn nữa lại có phần kém can đảm hơn những con gà mái thông thường khác.