Đường Đời Chông Gai

Lượt đọc: 910 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 29

❊ ❊ ❊

Không lâu sau khi cha mẹ rời đi, Ernest thiếp ngủ trên cuốn sách mà bà Jay đã tặng, và cậu không tỉnh giấc cho đến khi trời tối hẳn. Cậu ngồi xuống chiếc ghế đẩu trước lò sưởi, thứ ánh sáng dễ chịu hắt ra trong buổi hoàng hôn muộn màng của tháng Giêng, rồi bắt đầu trầm tư. Cậu thấy mình yếu đuối, bạc nhược, bất an và chẳng thể tìm thấy lối thoát cho vô vàn nỗi muộn phiền đang bủa vây trước mắt. Có lẽ, cậu tự nhủ, mình có thể chết mất thôi, nhưng điều này, thay vì là hồi kết cho những rắc rối, lại sẽ trở thành khởi đầu cho những rắc rối mới; bởi dù có tốt đẹp nhất thì cậu cũng chỉ tìm đến ông bà Pontifex và ông bà Allaby mà thôi, và mặc dù có lẽ họ dễ sống chung hơn cha mẹ, họ chắc chắn chẳng thực sự tốt lành và còn trần tục hơn nhiều; hơn nữa họ là người lớn—đặc biệt là ông Pontifex, người mà theo những gì cậu hiểu thì đã quá đỗi trưởng thành rồi, và cậu chẳng biết tại sao, nhưng luôn có điều gì đó ngăn cậu yêu mến bất kỳ người lớn nào—trừ một hai người giúp việc, những người thực sự tử tế đến mức cậu không thể hình dung nổi. Hơn nữa, ngay cả khi cậu có chết và lên Thiên đàng, cậu cho rằng mình vẫn phải hoàn thành việc học ở nơi nào đó.

Trong khi đó, cha mẹ cậu đang lăn bánh dọc theo những con đường lầy lội, mỗi người ngồi một góc trong cỗ xe, và mỗi người đang xoay xở trong đầu biết bao điều có thể hoặc không thể xảy ra. Thời thế đã đổi thay kể từ lần cuối tôi cho độc giả thấy họ ngồi lặng lẽ bên nhau trong xe, nhưng ngoại trừ mối quan hệ giữa họ, họ chẳng thay đổi là bao. Khi còn trẻ hơn, tôi từng nghĩ Sách Cầu nguyện thật sai lầm khi bắt chúng ta phải đọc Lời Xưng tội Chung hai lần một tuần từ thuở ấu thơ cho đến lúc già nua, mà không tính đến việc chúng ta không hẳn là những kẻ tội đồ vĩ đại ở tuổi bảy mươi như lúc bảy tuổi; giả sử rằng chúng ta nên đi giặt giũ như những chiếc khăn trải bàn ít nhất một lần một tuần, tôi vẫn từng nghĩ rằng phải có một ngày chúng ta cần ít phải chà xát, cọ rửa hơn. Giờ đây khi đã đứng tuổi, tôi mới thấy rằng Giáo hội đã ước tính các xác suất tốt hơn tôi tưởng.

Cặp đôi không nói với nhau một lời, mà chỉ dõi theo ánh sáng đang lịm dần và những hàng cây trơ trọi, những cánh đồng nâu với vài ngôi nhà tranh buồn bã thấp thoáng bên đường, và cơn mưa rơi nặng hạt trên cửa kính xe. Đó là kiểu buổi chiều mà hầu hết những người tử tế đều muốn được ấm cúng ở nhà, và Theobald hơi cáu kỉnh khi nghĩ đến việc mình còn phải đi bao nhiêu dặm nữa mới về được bên lò sưởi của mình. Tuy nhiên, chẳng còn cách nào khác, nên cả hai ngồi lặng lẽ nhìn cảnh vật bên đường lướt qua, trở nên xám xịt và ảm đạm hơn khi ánh sáng tắt dần.

Dù không nói với nhau, mỗi người đều có một người gần gũi hơn để thoải mái trò chuyện. "Ta hy vọng," Theobald tự nhủ, "Ta hy vọng thằng bé sẽ chăm chỉ—hoặc không thì Skinner sẽ buộc nó phải làm. Ta không thích Skinner, ta chưa bao giờ thích ông ta, nhưng ông ta không nghi ngờ gì là một người có tài, và chẳng ai đào tạo được nhiều học trò thành đạt ở Oxford và Cambridge như ông ta, đó mới là thước đo chuẩn xác nhất. Ta đã góp phần của mình để giúp nó khởi đầu thuận lợi. Skinner nói nó có nền tảng tốt và rất tiến bộ. Ta cho rằng giờ nó sẽ ỷ lại vào đó mà chẳng làm gì cả, vì bản tính nó vốn lười biếng. Nó không quý mến ta, ta chắc chắn là vậy. Nó đáng lẽ phải quý mến ta sau tất cả những vất vả ta đã bỏ ra vì nó, nhưng nó lại vô ơn và ích kỷ. Thật là điều trái tự nhiên khi một đứa con trai không yêu quý chính cha mình. Nếu nó yêu quý ta, ta đã yêu quý nó, nhưng ta không thể yêu thương một đứa con trai mà ta chắc rằng nó ghét ta. Nó cứ lảng tránh mỗi khi thấy ta đến gần. Nó sẽ không ở lại trong cùng một căn phòng với ta quá năm phút nếu có thể tránh được. Nó thật dối trá. Nó đã không muốn trốn tránh nhiều như vậy nếu nó không dối trá. Đó là một dấu hiệu xấu và là điều khiến ta sợ rằng nó sẽ lớn lên thành kẻ hoang phí. Ta chắc chắn nó sẽ lớn lên thành kẻ hoang phí. Đáng lẽ ta đã cho nó nhiều tiền tiêu vặt hơn nếu ta không biết điều này—nhưng cho nó tiền tiêu vặt thì được ích gì? Nó tiêu sạch ngay lập tức. Nếu nó không mua thứ gì đó với chỗ tiền ấy, nó lại đem cho đứa trẻ đầu tiên mà nó thấy có cảm tình. Nó quên mất rằng đó là tiền của ta mà nó đang đem cho. Ta cho nó tiền để nó có tiền và học cách sử dụng nó, chứ không phải để nó đi tiêu xài hoang phí ngay lập tức. Ta ước gì nó đừng quá say mê âm nhạc, nó sẽ làm ảnh hưởng đến việc học tiếng Latin và tiếng Hy Lạp. Ta sẽ ngăn cản điều đó hết mức có thể. Chà, khi nó dịch Livy hôm nọ, nó đã nhầm tên Handel thay cho Hannibal, và mẹ nó bảo ta rằng nó thuộc lòng một nửa số giai điệu trong vở 'Messiah'. Một cậu bé trạc tuổi nó thì biết gì về 'Messiah'? Nếu ta bộc lộ nhiều khuynh hướng nguy hiểm như vậy hồi còn nhỏ, cha ta hẳn đã cho ta đi làm học việc cho một người bán rau quả, điều đó thì ta rất chắc chắn," vân vân và vân vân.

Sau đó, suy nghĩ của ông hướng về Ai Cập và tai ương thứ mười. Ông thấy rằng nếu những đứa trẻ Ai Cập nhỏ bé cũng giống như Ernest, thì tai ương đó hẳn phải là một phước lành ẩn giấu. Nếu người Israel đến Anh lúc này, hẳn ông sẽ vô cùng cám dỗ mà không để họ đi.

Suy nghĩ của bà Theobald lại chạy theo một dòng khác. "Cháu trai của Ngài Lonsford—tiếc là họ cậu bé lại là Figgins; tuy nhiên, máu mủ vẫn là máu mủ, dù là qua dòng họ mẹ hay cha, thực ra, có lẽ còn hơn thế nữa nếu sự thật được biết. Tự hỏi không biết ông Figgins là ai. Mình nghĩ bà Skinner nói ông ấy đã qua đời, tuy nhiên, mình phải tìm hiểu tất cả về ông ấy. Sẽ thật tuyệt nếu cậu Figgins trẻ tuổi mời Ernest về nhà chơi trong kỳ nghỉ. Biết đâu nó lại có thể gặp chính Ngài Lonsford, hay ít nhất cũng là một vài hậu duệ khác của Ngài Lonsford?"

Trong khi đó, chính cậu bé vẫn đang ngồi ủ rũ trước lò sưởi trong phòng bà Jay. "Cha và Mẹ," cậu tự nhủ, "tốt bụng và giỏi giang hơn bất cứ ai, nhưng mình, than ôi! sẽ chẳng bao giờ tốt hay giỏi giang cả."

Bà Pontifex tiếp tục—

"Có lẽ tốt nhất là nên mời cậu Figgins trẻ tuổi đến chơi nhà mình trước. Điều đó sẽ rất tuyệt. Theobald sẽ không thích đâu, vì ông ấy không thích trẻ con; mình phải xem làm cách nào để xoay xở, vì sẽ thật tuyệt khi có Figgins trẻ tuổi—hoặc khoan đã! Ernest sẽ đi và ở lại nhà Figgins và gặp vị Ngài Lonsford tương lai, người mà mình nghĩ chắc cũng trạc tuổi Ernest, và sau đó nếu nó và Ernest trở thành bạn bè thì Ernest có thể mời cậu ấy đến Battersby, và cậu ấy có thể sẽ phải lòng Charlotte. Mình nghĩ chúng ta đã rất sáng suốt khi gửi Ernest đến chỗ Tiến sĩ Skinner. Sự sùng đạo của Tiến sĩ Skinner cũng đáng chú ý không kém gì tài năng của ông. Người ta có thể nhận ra những điều này chỉ trong nháy mắt, và hẳn ông ấy cũng cảm nhận được điều đó ở mình không kém gì mình cảm nhận ở ông ấy. Mình nghĩ ông ấy có vẻ rất ấn tượng với Theobald và mình—thật vậy, trí tuệ của Theobald hẳn phải gây ấn tượng với bất kỳ ai, và mình, tin mình đi, cũng đã thể hiện được những ưu điểm tốt nhất của mình. Khi mình mỉm cười với ông ấy và nói rằng mình gửi gắm con trai trong tay ông với niềm tin trọn vẹn rằng nó sẽ được chăm sóc tốt như thể đang ở nhà mình, mình chắc chắn ông ấy đã vô cùng hài lòng. Mình không nghĩ nhiều người mẹ đem con đến gửi ông lại có thể gây ấn tượng thuận lợi đến thế, hay nói những lời tử tế với ông như mình đã làm. Nụ cười của mình rất ngọt ngào khi mình muốn nó như vậy. Mình chưa bao giờ thực sự xinh đẹp, nhưng mình luôn được công nhận là đầy cuốn hút. Tiến sĩ Skinner là một người đàn ông rất bảnh bao—nói chung là quá tốt so với bà Skinner. Theobald bảo ông ấy không bảnh bao, nhưng đàn ông chẳng đánh giá được gì đâu, và ông ấy có khuôn mặt sáng sủa dễ chịu. Mình nghĩ chiếc mũ của mình rất hợp với mình. Ngay khi về nhà, mình sẽ bảo Chambers cắt tỉa chiếc váy len xanh vàng của mình bằng..." vân vân và vân vân.

Suốt thời gian đó, lá thư đã được đề cập ở trên vẫn nằm trong chiếc tủ Nhật Bản nhỏ riêng tư của Christina, đã được đọc đi đọc lại và phê duyệt nhiều lần, chưa muốn nói đến, nếu sự thật được phơi bày, là đã được viết lại không dưới một lần, mặc dù vẫn đề ngày như lần đầu—và điều này, ngay cả khi Christina cũng khá thích những trò đùa nhỏ.

Ernest, vẫn trong phòng bà Jay, tiếp tục trầm tư. "Người lớn," cậu tự nhủ, "khi họ là những quý ông quý bà, không bao giờ làm những điều nghịch ngợm, nhưng cậu thì lúc nào cũng làm. Cậu từng nghe nói một số người lớn sống trần tục, điều đó tất nhiên là sai trái, nhưng điều này hoàn toàn khác với việc trở nên nghịch ngợm, và không khiến họ bị phạt hay bị mắng. Cha và Mẹ của cậu thậm chí còn không trần tục; họ thường giải thích với cậu rằng họ đặc biệt không trần tục; cậu biết rõ rằng họ chưa bao giờ làm điều gì nghịch ngợm kể từ khi còn nhỏ, và ngay cả khi còn nhỏ họ cũng gần như không tì vết. Ồ! Thật khác biệt so với cậu! Khi nào cậu mới học được cách yêu thương Cha Mẹ như họ đã yêu thương cha mẹ họ? Làm sao cậu có thể hy vọng lớn lên trở nên tốt đẹp và khôn ngoan như họ, hay thậm chí là tàm tạm tốt đẹp và khôn ngoan? Than ôi! Không bao giờ. Không thể nào. Cậu không yêu Cha Mẹ, bất chấp tất cả sự tốt lành của họ đối với bản thân họ và đối với cậu. Cậu ghét Cha, và không thích Mẹ, và đây là điều mà không ai ngoài một đứa trẻ tồi tệ và vô ơn lại làm sau tất cả những gì đã được làm cho nó. Hơn nữa cậu không thích Chủ nhật; cậu không thích bất cứ điều gì thực sự tốt lành; sở thích của cậu thật thấp kém và là những điều cậu cảm thấy xấu hổ. Cậu thích mọi người nhất nếu thỉnh thoảng họ chửi thề một chút, miễn là không phải chửi cậu. Về phần Giáo lý và những bài đọc Kinh thánh, cậu chẳng hề để tâm. Cậu chưa bao giờ chú ý đến một bài giảng nào trong đời. Ngay cả khi được đưa đi nghe ông Vaughan ở Brighton giảng, người mà ai cũng biết là giảng những bài giảng rất hay cho trẻ em, cậu đã rất vui khi nó kết thúc, và cậu cũng không tin mình có thể chịu đựng được buổi lễ nhà thờ nếu không nhờ tiếng đàn organ và những bài thánh ca, tụng ca. Giáo lý thật kinh khủng. Cậu chưa bao giờ có thể hiểu được điều mình mong mỏi ở Chúa và Cha trên Trời là gì, cũng như chưa nắm bắt được một ý niệm nào liên quan đến từ Bí tích. Bổn phận đối với người lân cận là một nỗi ám ảnh khác. Đối với cậu, dường như cậu có bổn phận với tất cả mọi người, luôn rình rập cậu ở khắp mọi phía, nhưng chẳng ai có bổn phận gì với cậu cả. Rồi còn cái từ 'công việc' đầy đáng sợ và bí ẩn đó nữa. Tất cả nghĩa là gì? 'Công việc' là gì? Cha cậu là một người làm việc cực kỳ giỏi, Mẹ cậu thường nói với cậu như vậy—nhưng cậu sẽ chẳng bao giờ làm được như thế. Thật vô vọng, và rất khủng khiếp, vì mọi người cứ liên tục bảo cậu rằng cậu sẽ phải tự kiếm sống. Không nghi ngờ gì nữa, nhưng bằng cách nào—khi xét đến việc cậu ngu ngốc, lười biếng, thiếu hiểu biết, nuông chiều bản thân và yếu ớt về thể chất đến nhường nào? Tất cả người lớn đều giỏi giang, ngoại trừ người hầu—và ngay cả họ cũng giỏi giang hơn cậu bao giờ hết. Ồ, tại sao, tại sao, tại sao, người ta không thể sinh ra trên đời với tư cách là người lớn luôn nhỉ? Rồi cậu nghĩ đến Casabianca. Cậu vừa mới được cha khảo bài thơ đó không lâu trước đây. 'Khi nào cậu ấy mới rời khỏi vị trí của mình? Cậu ấy đã gọi cho ai? Cậu ấy có nhận được câu trả lời không? Tại sao? Cậu ấy đã gọi cha mình bao nhiêu lần? Chuyện gì đã xảy ra với cậu ấy? Cuộc đời cao quý nhất đã kết thúc ở đó là gì? Con có nghĩ vậy không? Tại sao con lại nghĩ vậy?' Và tất cả những phần còn lại. Tất nhiên cậu nghĩ cuộc đời của Casabianca là cuộc đời cao quý nhất đã kết thúc ở đó; không thể có hai ý kiến về vấn đề đó; cậu không bao giờ nghĩ đến việc bài học đạo đức của bài thơ là người trẻ không bao giờ là quá sớm để bắt đầu thực hành sự thận trọng trong việc vâng lời cha mẹ. Ồ, không! Suy nghĩ duy nhất trong đầu cậu là cậu sẽ không bao giờ, không bao giờ được như Casabianca, và rằng Casabianca sẽ khinh thường cậu đến mức, nếu biết cậu, cậu ta sẽ chẳng thèm hạ mình mà nói chuyện với cậu. Trên con tàu đó chẳng còn ai đáng kể cả: việc họ bị nổ tung tơi tả chẳng quan trọng. Bà Hemans biết tất cả bọn họ và họ là một đám chẳng có gì đáng nói. Hơn nữa Casabianca lại rất ưa nhìn và xuất thân từ một gia đình rất danh giá."

Và cứ thế, tâm trí nhỏ bé của cậu tiếp tục lang thang cho đến khi không thể theo kịp được nữa, và lại thiếp đi.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.