Đường Đời Chông Gai

Lượt đọc: 910 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 16

❊ ❊ ❊

Ông ta không thích cái nhánh này trong sự nghiệp của mình — thực tình là ông ta ghét nó — nhưng lại không muốn thừa nhận điều đó với bản thân. Thói quen không tự thừa nhận mọi sự đã trở thành một nét tính cách cố hữu ở ông. Tuy nhiên, trong thâm tâm ông vẫn ám ảnh một cảm giác mơ hồ rằng cuộc đời sẽ dễ chịu hơn biết bao nếu không có những kẻ tội lỗi ốm đau, hoặc giả nếu họ chịu đối diện với vĩnh kiếp đọa đày bằng một thái độ dửng dưng hơn. Ông thấy mình không thuộc về chốn này. Những người nông dân thì trông có vẻ như họ rất hợp với nơi đây. Họ đầy đặn, khỏe mạnh và mãn nguyện; nhưng giữa ông và họ là một vực thẳm ngăn cách lớn lao. Một vẻ mặt cứng nhắc và khắc khổ bắt đầu hằn lên quanh khóe miệng ông, đến nỗi ngay cả khi không khoác trên mình chiếc áo choàng đen và cổ cồn trắng, bất cứ đứa trẻ nào cũng có thể nhận ra ông là một mục sư.

Ông biết mình đang làm tròn bổn phận. Mỗi ngày trôi qua càng củng cố niềm tin ấy nơi ông; nhưng ngặt nỗi chẳng có mấy việc cho ông làm. Ông đang rất thiếu công việc để giải khuây. Ông không mặn mà với bất kỳ thú vui đồng quê nào vốn không bị coi là bất nhã đối với một giáo sĩ bốn mươi năm về trước. Ông không cưỡi ngựa, không đi săn, không câu cá, không đua chó, cũng chẳng chơi cờ-ri-kê. Công bằng mà nói, ông chưa bao giờ thực sự thích việc học hành, mà ở Battersby thì lấy đâu ra động lực để ông phải học? Ông chẳng đọc sách cũ cũng chẳng ngó ngàng đến sách mới. Ông không quan tâm đến nghệ thuật, khoa học hay chính trị, nhưng lại lập tức tỏ thái độ phòng thủ nếu bất kỳ lĩnh vực nào trong đó có những bước phát triển xa lạ với hiểu biết của ông. Thật vậy, ông tự viết bài giảng cho mình, nhưng ngay cả vợ ông cũng cho rằng thế mạnh của ông nằm ở tấm gương cuộc đời (vốn là một chuỗi dài những hành động quên mình) hơn là ở những lời thuyết giáo trên bục giảng.

Sau bữa sáng, ông lui về phòng làm việc; ông cắt những mẩu nhỏ từ Kinh Thánh và dán chúng một cách khéo léo tuyệt vời bên cạnh những mẩu nhỏ khác; việc này ông gọi là biên soạn sự Hòa hợp của Cựu Ước và Tân Ước. Bên cạnh những đoạn trích đó, ông chép lại với nét chữ hoàn hảo những đoạn trích từ Mede (người duy nhất, theo Theobald, thực sự hiểu được sách Khải Huyền), Patrick, và các nhà thần học cổ xưa khác. Sáng nào ông cũng chăm chỉ làm việc này trong nửa giờ suốt nhiều năm trời, và kết quả hẳn là rất giá trị. Sau vài năm, ông bắt đầu dạy bài học cho các con mình, và những tiếng thét gào lặp đi lặp lại hàng ngày phát ra từ phòng làm việc trong suốt giờ học đã tự kể câu chuyện kinh khủng của riêng nó khắp cả ngôi nhà. Ông cũng bắt đầu sưu tầm một bộ tiêu bản thực vật, và nhờ vào mối quan hệ của cha mình, ông từng được nhắc đến trên tờ Tạp chí Thứ Bảy vì là người đầu tiên tìm thấy một loài cây, tên gọi mà tôi đã quên mất, ở vùng phụ cận Battersby. Số báo Tạp chí Thứ Bảy đó đã được đóng bìa bằng da dê đỏ, và được đặt trên bàn trong phòng khách. Ông lúi húi trong vườn; nếu nghe thấy tiếng gà cục tác, ông chạy đi báo cho Christina, và tức tốc đi tìm trứng.

Khi hai cô nhà Allaby ghé thăm và ở lại cùng Christina như họ vẫn thỉnh thoảng làm, họ đều nói rằng cuộc sống của chị gái và anh rể mình thật là một bài thơ đồng quê. Christina quả thực hạnh phúc trong sự lựa chọn của mình, vì chuyện cô từng có quyền lựa chọn thực ra là một hư cấu đã sớm bén rễ trong lòng họ — và Theobald cũng hạnh phúc với Christina của mình. Không hiểu sao Christina luôn hơi ngại chơi bài mỗi khi các chị em đến thăm, mặc dù những lúc khác cô vẫn rất hào hứng với một ván bài cribbage hay một ván whist, nhưng các chị em cô đều biết rằng nếu họ nhắc đến chuyện nhỏ nhặt đó, họ sẽ không bao giờ được mời đến Battersby nữa, và suy cho cùng, được mời đến Battersby cũng rất đáng giá. Nếu tính khí của Theobald có hơi cáu bẳn thì ông cũng không trút giận lên họ.

Vốn là người kín đáo, nếu tìm được ai đó nấu cơm cho mình, ông thà sống trên một hòn đảo hoang còn hơn là không. Trong thâm tâm, ông đồng tình với Pope rằng "phiền toái lớn nhất của nhân loại là con người" hoặc đại loại thế — chỉ có điều phụ nữ, ngoại trừ Christina, thậm chí còn tệ hơn. Thế nhưng mặc cho tất cả những điều đó, khi có khách đến thăm, ông lại tỏ ra niềm nở hơn bất cứ ai đứng sau hậu trường có thể mong đợi.

Ông cũng nhanh chóng giới thiệu tên tuổi của những người nổi tiếng trong giới văn chương mà ông từng gặp tại nhà cha mình, và sớm gây dựng được một danh tiếng toàn diện khiến ngay cả Christina cũng thấy hài lòng.

Ai "vẹn toàn trong cuộc sống và trong trắng trong tâm hồn" (integer vitæ scelerisque purus), người ta tự hỏi, nếu không phải là ông Pontifex ở Battersby? Ai xứng đáng được hỏi ý kiến nếu có bất kỳ khó khăn nào nảy sinh trong việc quản lý giáo xứ? Ai là sự kết hợp hạnh phúc giữa một tín đồ Cơ Đốc chân thành không hoài nghi và một người đàn ông từng trải? Vì người ta thực sự gọi ông như thế. Họ nói ông là một nhà kinh doanh đáng ngưỡng mộ. Chắc chắn rằng nếu ông nói ông sẽ trả một khoản tiền vào một thời điểm nhất định, thì số tiền đó sẽ có mặt đúng vào ngày đã định, và nói được như thế đã là điều đáng nể đối với bất kỳ ai rồi. Sự rụt rè bẩm sinh khiến ông không thể nảy sinh ý định trục lợi khi có nguy cơ bị phản đối hay công khai, và thái độ đúng mực cùng vẻ mặt hơi nghiêm nghị của ông là một lá chắn bảo vệ tuyệt vời để ông không bị người khác lừa gạt. Ông không bao giờ nói về tiền bạc, và luôn đổi chủ đề bất cứ khi nào tiền bạc được đề cập đến. Vẻ mặt kinh hoàng không thốt nên lời của ông trước mọi sự bủn xỉn là sự đảm bảo đủ đầy rằng chính ông không hề bủn xỉn. Hơn nữa, ông chẳng có giao dịch kinh doanh nào ngoài những việc đặt thịt và đặt bánh mì thông thường nhất. Những sở thích của ông — nếu có — đều giản đơn, như chúng ta đã thấy; ông có 900 bảng một năm và một ngôi nhà; vùng này lại rẻ đỏ, và trong một thời gian dài, họ không có con cái để phải bận tâm. Ai mà không đáng ghen tị, và nếu đã ghen tị thì tại sao lại không tôn trọng, nếu Theobald không đáng ghen tị?

Tuy nhiên, tôi cho rằng nhìn chung thì Christina hạnh phúc hơn chồng mình. Cô không phải đi thăm những giáo dân ốm đau, và việc quản lý nhà cửa cũng như giữ sổ sách đã mang lại cho cô bao công việc như cô hằng mong muốn. Bổn phận chính của cô, như cô đã nói rất đúng, là đối với chồng mình — yêu thương, kính trọng ông và giữ cho ông luôn vui vẻ. Công bằng mà nói, cô đã hoàn thành bổn phận này bằng tất cả khả năng của mình. Có lẽ sẽ tốt hơn nếu cô không thường xuyên khẳng định với chồng mình rằng ông là người đàn ông tốt nhất và khôn ngoan nhất, vì chẳng ai trong thế giới nhỏ bé của ông lại mơ tưởng đến việc nói với ông bất cứ điều gì khác, và chẳng bao lâu sau, ông chẳng còn mảy may nghi ngờ gì về điều đó nữa. Còn về tính khí của ông, thứ vốn trở nên rất dữ dội vào những lúc này lúc khác, cô luôn chú ý chiều chuộng nó ngay khi thấy dấu hiệu của một cơn giận sắp bùng phát. Cô sớm nhận ra đây là cách dễ dàng nhất. Cơn thịnh nộ hiếm khi nhắm vào chính cô. Ngay cả trước khi kết hôn, cô đã nghiên cứu những thói quen nhỏ nhặt của ông, và biết cách thêm dầu vào lửa chừng nào ngọn lửa còn cần, rồi sau đó dập tắt nó một cách khôn khéo, tạo ra ít khói nhất có thể.

Trong chuyện tiền nong, cô là hiện thân của sự cẩn trọng. Theobald cấp cho cô một khoản phụ cấp hàng quý để chi tiêu cho trang phục, tiền tiêu vặt và những việc từ thiện, quà cáp nhỏ nhặt. Với những khoản sau này, cô hào phóng tương xứng với thu nhập của mình; thực tế là cô ăn mặc rất tiết kiệm và dành bất cứ khoản nào dư ra để làm từ thiện hoặc tặng quà. Ồ, thật là một niềm an ủi cho Theobald khi nghĩ rằng mình có một người vợ mà anh có thể tin tưởng là sẽ không bao giờ tiêu tốn của mình một xu mà không được phép! Chưa kể đến sự phục tùng tuyệt đối của cô, sự đồng thuận hoàn hảo trong quan điểm của cô với anh về mọi vấn đề và những lời khẳng định liên tục của cô rằng anh luôn đúng trong mọi điều anh nghĩ hoặc làm, sự chính xác của cô trong chuyện tiền nong quả là một chỗ dựa vững chắc cho anh! Khi năm tháng trôi qua, anh dần yêu thương vợ mình hết mức có thể trong bản tính của mình đối với bất kỳ sinh vật nào, và tự tán thưởng mình vì đã giữ đúng cam kết — một đức hạnh mà giờ đây anh đang gặt hái thành quả. Ngay cả khi Christina có lỡ tiêu quá khoản phụ cấp hàng quý của mình chừng ba mươi shilling hay một hai bảng, thì mọi chuyện vẫn luôn được làm rõ ràng cho Theobald thấy khoản thiếu hụt đó đã phát sinh như thế nào — có thể là do đã mua một chiếc váy dạ hội đắt tiền bất thường mà sẽ phải dùng trong thời gian dài, hoặc đám cưới bất ngờ của ai đó đòi hỏi một món quà tươm tất hơn mức số dư quý cho phép: khoản chi vượt mức luôn được hoàn trả trong quý hoặc các quý tiếp theo, dù chỉ là mười shilling mỗi lần.

Tuy nhiên, tôi tin rằng sau khi kết hôn được khoảng hai mươi năm, Christina đã phần nào đánh mất sự hoàn hảo ban đầu của mình trong chuyện tiền nong. Cô đã dần dần bị thâm hụt trong nhiều quý liên tiếp, cho đến khi mắc phải một khoản nợ mãn tính, một loại nợ quốc gia trong gia đình, lên tới khoảng bảy đến tám bảng. Cuối cùng, Theobald cảm thấy rằng việc khiển trách đã trở nên cấp thiết, và nhân ngày lễ kỷ niệm đám cưới bạc, ông đã thông báo với Christina rằng khoản nợ của cô đã được xóa bỏ, đồng thời cầu xin cô từ nay về sau hãy cố gắng cân bằng thu chi. Cô bật khóc vì yêu thương và biết ơn, khẳng định với ông rằng ông là người đàn ông tốt bụng và hào phóng nhất, và trong suốt quãng đời hôn nhân còn lại, cô không bao giờ nợ nần dù chỉ một shilling.

Christina ghét mọi thay đổi chẳng kém gì chồng mình. Cô và Theobald có gần như mọi thứ trên đời mà họ có thể mong ước; vậy thì tại sao mọi người lại muốn giới thiệu đủ thứ thay đổi mà chẳng ai có thể đoán trước kết cục? Tôn giáo, cô tin tưởng sâu sắc, từ lâu đã đạt đến sự phát triển cuối cùng của nó, và cũng chẳng thể có bất kỳ người có lý trí nào có thể hình dung ra một đức tin nào hoàn hảo hơn những gì được Giáo hội Anh giáo giảng dạy. Cô không thể hình dung ra vị trí nào đáng kính hơn vị trí vợ của một mục sư, ngoại trừ, tất nhiên, là vợ của một giám mục. Cân nhắc ảnh hưởng từ cha mình, không hoàn toàn là không thể nếu một ngày nào đó Theobald trở thành giám mục — và rồi — rồi cô sẽ chợt nghĩ đến một khiếm khuyết nhỏ trong thực tiễn của Giáo hội Anh giáo — một khiếm khuyết không phải về giáo lý, mà là về chính sách, điều mà cô tin là nhìn chung đã sai lầm trong khía cạnh này. Ý tôi là sự thật rằng vợ của giám mục không được hưởng tước hiệu của chồng mình.

Điều này là do Elizabeth, một người phụ nữ tồi tệ, có tư cách đạo đức cực kỳ đáng ngờ, và trong thâm tâm là một người theo Công giáo đến cùng. Có lẽ mọi người nên vượt lên trên những cân nhắc về phẩm giá trần thế đơn thuần, nhưng thế gian là vậy, và những thứ đó luôn có sức nặng, dù chúng có nên hay không. Ảnh hưởng của cô với tư cách là bà Pontifex bình thường, ví dụ như vợ của Giám mục Winchester, chắc chắn sẽ không nhỏ. Một tính cách như của cô sẽ không thể không có sức nặng nếu cô từng ở trong một vị trí đủ nổi bật để tầm ảnh hưởng của nó được cảm nhận rộng rãi; nhưng với tư cách là phu nhân Winchester — hoặc Nữ Giám mục — nghe mới hay làm sao — ai có thể nghi ngờ rằng quyền năng của cô trong việc làm điều thiện sẽ được nâng cao? Và điều đó sẽ càng tuyệt vời hơn vì nếu cô có một cô con gái, con bé sẽ không trở thành Nữ Giám mục trừ khi nó cũng kết hôn với một Giám mục, điều này khó mà xảy ra.

Đó là những suy nghĩ của cô vào những ngày tốt lành; những lúc khác, công bằng mà nói, cô lại có những nghi ngờ liệu mình có hoàn toàn có tư tưởng tinh thần như lẽ ra phải có hay không. Cô phải thúc đẩy, thúc đẩy, cho đến khi mọi kẻ thù ngăn cản sự cứu rỗi của cô bị khuất phục và chính Satan phải nằm bẹp dưới chân cô. Trong một dịp như thế, cô chợt nghĩ rằng mình có thể vượt mặt một số người cùng thời nếu cô ngừng ăn dồi huyết, món mà cô vẫn ăn thỏa thích mỗi khi họ giết lợn; và nếu cô cũng cẩn thận để không món gia cầm nào được phục vụ trên bàn ăn mà lại bị vặn cổ, mà chỉ những con nào được cắt tiết và để cho chảy hết máu. Thánh Paul và Giáo hội Jerusalem đã nhấn mạnh rằng ngay cả những người cải đạo gốc Gentile cũng phải kiêng những thứ bị bóp nghẹt và máu, và họ đã kết hợp lệnh cấm này với một thói xấu mà bản chất ghê tởm của nó là điều không cần bàn cãi; do đó, sẽ rất tốt nếu từ nay về sau kiêng khem và xem liệu có kết quả tâm linh đáng chú ý nào xảy ra hay không. Cô đã kiêng, và tin chắc rằng kể từ ngày quyết định đó, cô cảm thấy mình mạnh mẽ hơn, trong sạch hơn trong tâm hồn, và về mọi phương diện đều có tư tưởng tinh thần hơn so với bất kỳ lúc nào trước đây. Theobald không coi trọng điều này bằng cô, nhưng vì cô là người quyết định món ăn tối cho ông, cô có thể đảm bảo rằng ông không ăn phải gia cầm bị vặn cổ; còn về món dồi huyết, thật may là ông đã thấy người ta làm chúng khi còn nhỏ, và chưa bao giờ từ bỏ được sự ghê tởm đối với món đó. Cô ước điều này được tuân thủ phổ biến hơn; đây chính là trường hợp mà với tư cách là phu nhân Winchester, cô có thể làm được điều mà với tư cách là bà Pontifex bình thường thì thật vô vọng ngay cả khi muốn thử.

Và cứ thế, cặp vợ chồng đáng kính này sống lặng lẽ tháng này qua tháng khác, năm này qua năm khác. Người đọc, nếu đã qua tuổi trung niên và có mối liên hệ với giới giáo sĩ, hẳn sẽ nhớ đến hàng tá những vị mục sư và vợ mục sư không khác gì mấy so với Theobald và Christina. Nói dựa trên trí nhớ và kinh nghiệm trải dài gần tám mươi năm kể từ khi tôi còn là một đứa trẻ trong nhà trẻ của một giáo xứ, tôi cho rằng mình đã vẽ ra khía cạnh tốt đẹp hơn là tồi tệ hơn trong cuộc đời của một mục sư nông thôn Anh quốc khoảng năm mươi năm về trước. Tuy nhiên, tôi thừa nhận rằng ngày nay không còn tìm thấy những người như vậy nữa. Một cặp vợ chồng hòa thuận hơn, hoặc nhìn chung là hạnh phúc hơn, không thể tìm thấy ở nước Anh. Chỉ có một nỗi buồn bao trùm những năm đầu đời hôn nhân của họ: đó là việc họ không có những đứa con còn sống được sinh ra.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.