Đường Đời Chông Gai

Lượt đọc: 910 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 37

❊ ❊ ❊

Nếu Theobald và Christina đã chẳng lấy làm hài lòng lắm ngay từ lúc cô Alethea mới bắt đầu kèm cặp Ernest, thì họ lại càng bực bội hơn khi mối liên hệ giữa hai người bị cắt đứt một cách quá đột ngột như vậy. Họ nói rằng, qua những gì em gái mình từng thổ lộ, họ chắc mẩm rằng bà ấy sẽ để Ernest làm người thừa kế. Tôi không nghĩ bà ấy đã từng hé nửa lời về điều này. Theobald thực sự đã khiến Ernest hiểu rằng cô mình đã làm thế trong một lá thư mà tôi sẽ sớm công bố, nhưng nếu Theobald muốn làm cho người khác khó chịu, thì một chuyện nhỏ nhặt nhẹ tựa lông hồng cũng có thể ngay lập tức hiện lên trong trí tưởng tượng của ông dưới bất cứ hình thái nào thuận lợi cho ông nhất. Tôi không cho rằng họ thậm chí đã định đoạt xem Alethea sẽ làm gì với số tiền của mình trước khi biết bà đang ở ngưỡng cửa của cái chết, và như tôi đã nói, nếu họ nghĩ rằng có khả năng Ernest sẽ được thừa kế thay cho họ mà không dành cho họ bất cứ quyền lợi nào trong di sản đó, thì hẳn họ đã sớm gây khó dễ cho mối quan hệ giữa dì và cháu rồi.

Dẫu vậy, điều đó chẳng ngăn được họ cảm thấy ấm ức khi cả hai vợ chồng lẫn Ernest đều chẳng nhận được gì, và họ có thể viện cớ thất vọng thay cho cậu con trai, điều mà họ đã quá tự trọng để thừa nhận cho chính mình. Thực tế là, việc họ tỏ ra thất vọng trong hoàn cảnh này cũng đã là tử tế lắm rồi.

Christina nói rằng bản di chúc đó hoàn toàn là lừa đảo, và bà tin chắc rằng nó có thể bị hủy bỏ nếu bà và Theobald tìm đúng cách. Bà nói, Theobald nên đến gặp Ngài Đại Chưởng Ấn, không phải tại tòa chính thức mà là tại phòng riêng, nơi ông có thể trình bày toàn bộ sự việc; hoặc có lẽ chính bà đích thân đi thì sẽ tốt hơn—và tôi không dám tự tin kể lại những mộng tưởng mà ý nghĩ cuối cùng này gợi ra. Tôi tin rằng cuối cùng thì Theobald đã chết, còn Ngài Đại Chưởng Ấn (vốn đã góa vợ vài tuần trước đó) đã ngỏ lời với bà, nhưng bà đã kiên quyết từ chối, dù không phải không biết ơn; bà nói rằng mình sẽ luôn coi ông như một người bạn—đúng lúc này người đầu bếp bước vào, nói rằng gã bán thịt đã ghé qua và hỏi bà muốn đặt món gì.

Tôi nghĩ hẳn Theobald đã có ý nghĩ rằng đằng sau khoản thừa kế để lại cho tôi có điều gì đó khuất tất, nhưng ông không hề nói gì với Christina. Ông tức giận và cảm thấy bị đối xử bất công, vì ông không thể tìm gặp Alethea để mắng mỏ một trận cho hả dạ, cũng như đã không thể làm vậy với cha mình trước đây. “Người ta thật đê tiện,” ông tự nhủ, “khi gây ra vết thương lòng thế này rồi lại trốn tránh việc đối mặt với những người mình đã làm tổn thương; chúng ta hãy hy vọng rằng, ít nhất thì họ và tôi cũng có thể gặp nhau trên Thiên Đàng.” Nhưng ông vẫn ngờ vực về điều này, vì khi người ta đã gây ra một lỗi lầm to lớn như thế, thì khó mà tin được rằng họ sẽ được lên Thiên Đàng—còn về việc gặp họ ở một nơi khác, thì ý nghĩ đó thậm chí còn chẳng bao giờ lướt qua tâm trí ông.

Một người đang tức giận và, dạo gần đây, đã quá quen với việc không ai dám trái ý mình, thì chắc chắn sẽ tìm cách trả đũa ai đó, và Theobald từ lâu đã phát triển được cái cơ quan mà nhờ đó ông có thể trút giận với ít rủi ro nhất và thỏa mãn nhất. Cái cơ quan đó, không cần đoán cũng biết, chẳng phải ai khác ngoài Ernest; thế là ông quyết định trút nỗi lòng mình lên cậu, không phải bằng cách gặp trực tiếp, mà qua thư từ.

“Con cần phải biết,” ông viết, “rằng dì Alethea của con đã để mẹ con và ta hiểu rằng bà ấy muốn con trở thành người thừa kế của bà—tất nhiên là với điều kiện con phải cư xử sao cho bà ấy tin tưởng vào con; tuy nhiên, thực tế là bà ấy không để lại gì cho con cả, và toàn bộ tài sản của bà đã thuộc về cha đỡ đầu của con, ông Overton. Mẹ con và ta vẫn muốn hy vọng rằng nếu bà ấy sống lâu hơn thì con đã có thể giành được sự quý mến của bà, nhưng giờ thì quá muộn để nghĩ về điều đó rồi.”

“Việc đóng tủ và chế tạo đàn phải chấm dứt ngay lập tức. Ta chưa bao giờ tin vào dự án đó, và cũng không thấy lý do gì để thay đổi ý kiến ban đầu của mình. Ta không lấy làm tiếc vì lợi ích của con khi nó phải kết thúc, và ta cũng chắc rằng bản thân con sẽ không hối tiếc về điều đó trong những năm tháng sau này.”

“Một vài lời nữa về tương lai của con. Như ta tin là con đã biết, con có một khoản thừa kế nhỏ, thuộc về con theo đúng luật trong di chúc của ông nội con. Khoản thừa kế này được thực hiện một cách vô ý, và ta tin là hoàn toàn do sự hiểu lầm từ phía luật sư. Có lẽ khoản thừa kế này không được dự định có hiệu lực cho đến khi cả mẹ con và ta qua đời; tuy nhiên, theo cách soạn thảo thực tế của bản di chúc, bây giờ con có thể toàn quyền sử dụng nếu con sống đến tuổi hai mươi mốt. Tuy nhiên, từ khoản này phải trừ đi những khoản khấu trừ lớn. Sẽ có thuế di sản, và ta không biết liệu mình có quyền khấu trừ chi phí ăn học và nuôi dưỡng con từ khi mới sinh cho đến lúc trưởng thành hay không; có lẽ ta sẽ không khăng khăng đòi quyền lợi này một cách triệt để nếu con cư xử tử tế, nhưng chắc chắn một khoản tiền đáng kể sẽ bị khấu trừ, vì vậy sẽ còn lại rất ít—chỉ chừng 1000 hay 2000 bảng là cùng, như là số tiền thực sự thuộc về con—nhưng ta sẽ gửi con bảng kê khai chi tiết nhất vào thời điểm thích hợp.”

“Đây, ta phải cảnh báo con một cách nghiêm túc nhất, là tất cả những gì con có thể mong đợi từ ta (thậm chí Ernest cũng thấy rằng thực ra khoản này chẳng liên quan gì đến Theobald cả) ít nhất là cho đến sau khi ta qua đời, mà biết đâu chuyện đó còn lâu mới xảy ra. Đó không phải là một số tiền lớn, nhưng nếu cộng thêm sự kiên định và mục đích nghiêm túc thì cũng đủ dùng. Mẹ con và ta đặt tên con là Ernest, với hy vọng rằng nó sẽ luôn nhắc nhở con về—” nhưng tôi thực sự không thể chép thêm được nữa những lời lẽ này. Tất cả vẫn là trò cũ rích đem di chúc ra dọa nạt, đại ý rằng Ernest chẳng làm nên trò trống gì, và nếu cậu cứ tiếp tục như hiện tại, thì có lẽ cậu sẽ phải ra đường ăn xin mà không có giày vớ gì sau khi rời trường học, hoặc ít nhất là trường đại học; và rằng ông, Theobald, cùng với Christina, gần như là những người quá tốt đẹp cho cái thế giới này.

Sau khi viết xong lá thư này, Theobald cảm thấy tâm trạng khá hơn hẳn, và gửi cho bà Thompson (người đang phục vụ bữa ăn) nhiều súp và rượu hơn cả mức trợ cấp hào phóng thường lệ.

Ernest vô cùng, vô cùng đau khổ bởi bức thư của cha mình; nghĩ đến việc ngay cả người dì thân yêu, người duy nhất trong họ hàng mà cậu thực sự yêu quý, cũng quay lưng và nghĩ xấu về cậu sau tất cả mọi chuyện. Đây mới là nhát dao tàn nhẫn nhất. Trong cơn vội vã của bệnh tật, cô Pontifex, trong khi chỉ nghĩ đến hạnh phúc của cậu, đã quên không đề cập ngắn gọn về cậu trong di chúc để làm cho những lời mỉa mai của cha cậu trở nên vô căn cứ; và vì bệnh của cô lây nhiễm, cậu đã không được gặp cô sau khi biết rõ tính chất của căn bệnh. Bản thân tôi đã không biết về lá thư của Theobald, cũng không nghĩ đủ nhiều về con đỡ đầu của mình để đoán xem tình trạng của cậu có thể dễ dàng ra sao. Mãi nhiều năm sau tôi mới tìm thấy bức thư của Theobald trong túi của một chiếc cặp hồ sơ cũ mà Ernest từng dùng ở trường, nơi cất giữ những lá thư cũ và tài liệu học đường khác mà tôi đã sử dụng trong cuốn sách này. Cậu đã quên mất là mình có nó, nhưng khi nhìn thấy, cậu bảo với tôi rằng cậu nhớ nó chính là điều đầu tiên khiến cậu bắt đầu nổi loạn chống lại cha mình, một cuộc nổi loạn mà cậu nhận thức là chính đáng, dù không dám công khai thừa nhận. Điều nghiêm trọng không kém là cậu lo sợ rằng, trách nhiệm của mình là phải từ bỏ số tiền thừa kế mà ông nội đã để lại; vì nếu nó chỉ đến với cậu do một sai lầm, làm sao cậu có thể giữ nó?

Trong suốt phần còn lại của học kỳ, Ernest buồn bã và thờ ơ. Cậu rất quý một vài người bạn học, nhưng lại sợ những người mà cậu tin là giỏi hơn mình, và có xu hướng lý tưởng hóa mọi người thành những người vượt trội hơn cậu, trừ những kẻ rõ ràng là kém xa cậu. Cậu tự đánh giá bản thân quá thấp, và vì thiếu sức mạnh thể chất cũng như sự cường tráng mà cậu hằng khao khát, và cũng vì biết mình lười học, cậu tin rằng mình chẳng có gì xứng đáng được gọi là phẩm chất tốt; cậu vốn là kẻ xấu xa, và là một trong những người không còn cơ hội để hối cải, dù có tìm kiếm nó trong nước mắt. Vì thế, cậu lảng tránh những người mà theo cách trẻ con của mình, cậu thần tượng hóa, không mảy may nghi ngờ rằng mình có thể có những năng lực cao quý chẳng kém gì họ dù ở một lĩnh vực khác, và lại hòa nhập vào những kẻ bị coi là thấp kém, những người mà ít nhất cậu có thể coi là ngang hàng. Trước khi học kỳ kết thúc, cậu đã tụt dốc khỏi vị thế mà cậu được nâng lên trong thời gian dì mình ở Roughborough, và nỗi buồn cũ kỹ, xen lẫn những lúc tự phụ đến mức sánh ngang với mẹ cậu, lại quay trở lại cai trị tâm trí cậu. “Pontifex,” Dr Skinner nói, người đã ập đến chỗ cậu ở hội trường một ngày nọ như một trận sạt lở đạo đức, trước khi cậu kịp trốn thoát, “em không bao giờ cười sao? Lúc nào em cũng trông nghiêm trọng một cách phi lý thế à?” Vị bác sĩ không cố ý ác ý, nhưng cậu bé đỏ bừng mặt và bỏ chạy.

Chỉ có một nơi cậu thấy hạnh phúc, đó là trong ngôi nhà thờ cũ St Michael, khi người bạn chơi đàn organ của cậu đang luyện tập. Khoảng thời gian này, các phiên bản rẻ tiền của các bản oratorio vĩ đại bắt đầu xuất hiện, và Ernest mua tất cả ngay khi chúng được phát hành; đôi khi cậu bán sách giáo khoa cho đại lý đồ cũ, để lấy tiền mua một vài cuốn “Messiah”, “Creation” hay “Elijah”. Đây rõ ràng là lừa dối cha mẹ, nhưng Ernest đang sa sút trở lại—hoặc cậu nghĩ vậy—và cậu cần âm nhạc hơn, còn cuốn Sallust hay bất cứ thứ gì đó, thì chẳng cần mấy. Đôi khi người nghệ sĩ organ đi về, để lại chìa khóa cho Ernest, để cậu có thể tự chơi đàn và khóa đàn cũng như nhà thờ kịp giờ quay về điểm danh. Những lúc khác, trong khi bạn mình đang chơi đàn, cậu sẽ lang thang quanh nhà thờ, nhìn ngắm các đài tưởng niệm và những ô cửa kính màu cổ kính, mê mẩn cả tai lẫn mắt cùng một lúc. Có lần, vị linh mục quản xứ già đã bắt gặp cậu đang ngắm nghía một ô cửa sổ mới đang được lắp đặt, mà vị linh mục đã mua ở Đức—được cho là tác phẩm của Albert Dürer. Ông hỏi Ernest, và khi biết cậu thích âm nhạc, ông nói bằng giọng run run (vì ông đã ngoài tám mươi), “Vậy thì cháu nên biết Dr Burney, người đã viết lịch sử âm nhạc. Ta biết ông ấy rất rõ khi ta còn là một thanh niên.” Điều đó làm tim Ernest đập rộn ràng, vì cậu biết rằng Dr Burney, khi còn là một cậu bé học trường Chester, thường trốn học để xem Handel hút tẩu trong quán cà phê Exchange—và giờ đây cậu đang ở trước mặt một người, nếu không tận mắt nhìn thấy Handel, thì ít nhất cũng đã thấy những người từng nhìn thấy ông.

Đó là những ốc đảo giữa sa mạc đời cậu, nhưng thông thường, cậu bé trông gầy gò, xanh xao, như thể đang che giấu một bí mật khiến cậu suy sụp, điều mà chắc chắn cậu có, nhưng tôi không thể trách cậu về điều đó. Cậu vẫn thăng tiến trong trường dù bản thân không muốn, nhưng ngày càng rơi vào sự bất tín của các giáo viên, và không giành được cảm tình từ những cậu bạn mà cậu tin rằng chắc chắn không bao giờ biết đến cảm giác có một bí mật đè nặng trong tâm trí là như thế nào. Đây chính là điều khiến Ernest đau đớn nhất; cậu không quan tâm lắm đến những cậu bạn quý mến mình, mà lại thần tượng hóa những kẻ luôn giữ khoảng cách với cậu hết mức có thể, nhưng đây là tình trạng chung của mọi cậu bé ở khắp nơi.

Cuối cùng, mọi chuyện đã đi đến đỉnh điểm, không thể tồi tệ hơn được nữa, vì vào cuối học kỳ sau khi dì cậu qua đời, Ernest mang về nhà một tài liệu trong chiếc túi xách của mình, thứ mà Theobald gọi là “vô sỉ và phẫn nộ”. Tôi không cần phải nói cũng biết tôi đang ám chỉ đến hóa đơn học phí của cậu.

Tài liệu này luôn là nỗi lo lắng của Ernest, vì nó được xem xét với sự tỉ mỉ đến mức nghiệt ngã, và cậu thường bị tra khảo về nó khá nhiều. Đôi khi cậu “viết đơn xin” các vật dụng cần thiết cho việc học, như cặp hồ sơ hay từ điển, rồi bán chúng đi như tôi đã giải thích, để trang trải tiền tiêu vặt, có lẽ là để mua nhạc hoặc thuốc lá. Những hành vi gian lận này đôi khi, theo suy nghĩ của Ernest, nằm trong nguy cơ bị phát hiện, và cậu trút được gánh nặng trong lòng khi cuộc tra khảo trôi qua an toàn. Lần này Theobald đã làm ầm ĩ về các khoản phụ phí, nhưng cũng đã miễn cưỡng chấp nhận; tuy nhiên, mọi chuyện lại khác với phần đánh giá tư cách và thống kê đạo đức ở cuối hóa đơn.

Trang có chứa những chi tiết này như sau:

BÁO CÁO VỀ HẠNH KIỂM VÀ HỌC LỰC CỦA ERNEST PONTIFEX.

LỚP UPPER FIFTH, HỌC KỲ KẾT THÚC VÀO GIỮA HÈ NĂM 1851

Cổ điển—Lười biếng, thờ ơ và không tiến bộ.

Toán học—" " "

Thần học—" " "

Hạnh kiểm tại nội trú.—Trật tự.

Hạnh kiểm chung—Không đạt, do thiếu sự đúng giờ và không chú tâm vào nhiệm vụ.

Tiền thưởng hàng tháng 1s. 6d. 0d. 6d. Tổng cộng 2s. 6d.

Số điểm thưởng 2 0 1 1 0 Tổng cộng 4

Số điểm phạt 26 20 25 30 25 Tổng cộng 126

Số lần phạt bổ sung 9 6 10 12 11 Tổng cộng 48

Tôi kiến nghị tiền tiêu vặt của cậu ta nên phụ thuộc vào điểm thưởng.

S. SKINNER, Hiệu trưởng.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.