Đường Đời Chông Gai

Lượt đọc: 871 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 66

❊ ❊ ❊

Ernest đã hồi phục đến mức có thể ngồi dậy phần lớn thời gian trong ngày. Cậu đã ở tù được ba tháng, và dù chưa đủ khỏe để rời bệnh xá, nhưng đã vượt qua mọi nguy cơ tái phát. Một ngày nọ, khi đang trò chuyện với ông Hughes về tương lai, cậu lại bày tỏ ý định di cư tới Úc hoặc New Zealand bằng số tiền đòi lại được từ Pryer. Mỗi lần nhắc đến điều này, cậu nhận thấy ông Hughes lại trầm ngâm và lặng thinh: cậu từng nghĩ có lẽ vị tuyên úy muốn cậu tiếp tục nghề nghiệp cũ và không hài lòng khi thấy cậu sốt sắng muốn chuyển hướng; nhưng lần này, cậu hỏi thẳng ông Hughes lý do tại sao ông lại không tán thành ý định di cư của cậu.

Ông Hughes tìm cách né tránh, nhưng Ernest không bỏ qua. Trong thái độ của vị tuyên úy có điều gì đó cho thấy ông biết nhiều hơn Ernest nhưng lại khó nói ra. Điều này khiến cậu vô cùng lo lắng và nài nỉ ông đừng để cậu phải thấp thỏm chờ đợi; sau một thoáng do dự, nghĩ rằng Ernest đã đủ sức chịu đựng, ông Hughes nhẹ nhàng nhất có thể báo tin rằng toàn bộ số tiền của cậu đã không còn nữa.

Ngày hôm sau khi từ Battersby trở về, tôi tìm gặp luật sư của mình và được biết ông đã viết thư yêu cầu Pryer hoàn trả số tiền ghi trong các giấy nợ. Pryer hồi âm rằng hắn đã ra lệnh cho môi giới đóng các tài khoản, nhưng không may lại thua lỗ nặng, và số dư còn lại sẽ được trả cho luật sư của tôi vào ngày thanh toán tiếp theo, tức khoảng một tuần sau đó. Khi ngày ấy đến, chúng tôi không nhận được tin tức gì từ Pryer; khi đến chỗ ở của hắn, chúng tôi mới hay hắn đã bỏ đi cùng với vài món đồ cá nhân ngay ngày sau khi nhận được thư, và kể từ đó không ai thấy hắn đâu nữa.

Tôi đã nghe Ernest nói tên người môi giới được thuê, và lập tức tìm gặp ông ta. Ông ta cho biết Pryer đã đóng tất cả các tài khoản lấy tiền mặt vào đúng ngày Ernest bị tuyên án, và đã rút được 2315 bảng, đó là tất cả những gì còn lại từ số tiền 5000 bảng ban đầu của Ernest. Với số tiền đó, hắn đã cao chạy xa bay, còn chúng tôi thì không có manh mối nào về nơi ở của hắn để có thể tìm cách đòi lại tiền. Thực ra không còn cách nào khác ngoài việc coi như đã mất trắng. Ở đây tôi cũng xin nói thêm rằng, cả tôi và Ernest chưa bao giờ nghe tin tức gì về Pryer nữa, cũng chẳng biết hắn đã đi đâu.

Điều này đặt tôi vào tình thế khó khăn. Tất nhiên tôi biết rằng chỉ vài năm nữa Ernest sẽ có số tiền nhiều gấp mấy lần số đã mất, nhưng tôi cũng biết cậu ấy không hề hay biết điều đó. Tôi sợ rằng việc mất sạch gia sản, cộng thêm những bất hạnh khác, có thể là cú sốc quá lớn đối với cậu.

Phía nhà tù đã tìm được địa chỉ của Theobald từ một bức thư trong túi Ernest và liên lạc với ông ta vài lần về bệnh tình của con trai, nhưng Theobald không hề viết thư cho tôi, nên tôi cứ ngỡ con đỡ đầu của mình vẫn khỏe mạnh. Cậu ấy sẽ vừa tròn hai mươi tư tuổi khi mãn hạn tù, và nếu tôi làm đúng theo chỉ dẫn của dì cậu ấy, cậu sẽ phải tự mình chật vật với số phận trong bốn năm nữa. Câu hỏi đặt ra trước mắt tôi là liệu có nên để cậu ấy đối mặt với nhiều rủi ro như vậy, hay tôi nên phá lệ đôi chút—điều mà không gì ngăn cản nếu tôi nghĩ rằng cô Pontifex cũng muốn vậy—và cho cậu số tiền lẽ ra đã đòi được từ Pryer.

Nếu con đỡ đầu của tôi lớn tuổi hơn và đã đi vào một quỹ đạo nhất định, thì đây chính là điều tôi sẽ làm, nhưng cậu ấy vẫn còn quá trẻ, và ở cái tuổi ấy, sự chín chắn vẫn còn chưa định hình. Hơn nữa, nếu biết cậu bị ốm, tôi đã không dám chất thêm gánh nặng nào lên vai cậu; nhưng vì không lo lắng về sức khỏe của cậu, tôi nghĩ việc nếm trải gian khó đôi chút và hiểu được tầm quan trọng của việc không đùa giỡn với tiền bạc sẽ chẳng hại gì. Vì vậy, tôi quyết định sẽ để mắt kỹ đến cậu ngay khi cậu ra tù, và cứ để cậu tự bơi trong dòng nước sâu cho đến khi tôi xem thử cậu có thể tự bơi được không, hay sắp chìm. Nếu tự bơi được, tôi sẽ để cậu tiếp tục bơi cho đến khi gần hai mươi tám tuổi, rồi sẽ dần dần chuẩn bị cho vận may đang chờ đón; còn nếu sắp chìm, tôi sẽ vội vàng cứu giúp. Vậy nên tôi đã viết thư báo rằng Pryer đã bỏ trốn, và cậu có thể nhận 100 bảng từ cha mình khi ra tù. Sau đó tôi chờ xem tin tức này sẽ tác động ra sao, tôi không hy vọng nhận được thư trả lời trong ba tháng, vì tôi được biết qua tìm hiểu là tù nhân không được nhận thư cho đến khi ngồi tù đủ ba tháng. Tôi cũng viết thư cho Theobald và báo cho ông ta biết việc Pryer biến mất.

Thực tế là, khi thư của tôi đến, giám ngục đã đọc nó, và trong trường hợp quan trọng như vậy, đáng lẽ ông đã nới lỏng các quy định nếu tình trạng của Ernest cho phép; nhưng vì bệnh tật nên không thể, và giám ngục để cho tuyên úy cùng bác sĩ báo tin cho cậu khi thấy cậu đủ khỏe để chịu đựng—và giờ đây đã đến lúc đó. Trong lúc này, tôi nhận được một văn bản hành chính chính thức nói rằng thư của tôi đã được nhận và sẽ chuyển đến tay tù nhân vào thời điểm thích hợp; tôi tin rằng chỉ vì sai sót của một thư ký mà tôi không được thông báo về bệnh tình của Ernest, và tôi chỉ biết chuyện đó khi gặp cậu theo nguyện vọng của chính cậu vài ngày sau khi tuyên úy đã báo cho cậu nội dung bức thư tôi viết.

Ernest vô cùng bàng hoàng khi nghe tin mất tiền, nhưng sự non nớt với cuộc đời khiến cậu không thấy hết mức độ nghiêm trọng của thảm họa. Cậu chưa bao giờ thực sự thiếu tiền nên không hiểu nó có ý nghĩa gì. Thực ra, mất tiền là nỗi đau khó chịu đựng nhất đối với những ai đủ lớn để hiểu được giá trị của nó.

Một người có thể chịu đựng được khi nghe tin mình phải trải qua một ca phẫu thuật nghiêm trọng, hay mình mắc một căn bệnh hiểm nghèo sẽ sớm cướp đi mạng sống, hoặc sẽ tàn phế hay mù lòa suốt phần đời còn lại; dù những tin tức đó thật khủng khiếp, chúng ta không thấy chúng làm gục ngã đa số mọi người; hầu hết mọi người thậm chí còn bình thản bước lên giá treo cổ, nhưng những người mạnh mẽ nhất cũng phải run sợ trước cảnh khánh kiệt tài chính, và theo quy luật chung, họ càng là người tốt thì sự sụp đổ của họ càng hoàn toàn. Tự tử là kết cục phổ biến của việc mất tiền; hiếm khi người ta tìm đến cái chết để thoát khỏi nỗi đau thể xác. Nếu cảm thấy mình còn chút của cải, để có thể chết trong ấm êm trên giường bệnh mà không phải lo lắng về chi phí, chúng ta có thể sống trọn vẹn kiếp người, dù có phải chịu đựng nỗi đau đớn cùng cực đến thế nào. Gióp có lẽ cảm thấy nỗi đau mất đàn gia súc hơn là mất vợ con, vì ông có thể tận hưởng gia súc mà không cần gia đình, nhưng không thể tận hưởng gia đình—không được lâu—nếu ông đã mất hết tiền bạc. Mất tiền quả thực không chỉ là nỗi đau tồi tệ nhất, mà còn là nguồn cơn của mọi nỗi đau khác. Hãy thử tưởng tượng một người được nuôi dạy với mức sống vừa phải, không có kỹ năng đặc biệt, rồi đột ngột bị mất sạch tiền bạc, liệu sức khỏe của anh ta sẽ tồn tại được bao lâu trước sự thay đổi trong mọi sinh hoạt nhỏ nhặt mà việc mất tiền gây ra? Và sự quý trọng, cảm thông của bạn bè sẽ còn lại bao lâu trước sự khánh kiệt? Mọi người có thể rất tiếc cho chúng ta, nhưng thái độ của họ đối với chúng ta trước giờ vốn dựa trên giả định rằng chúng ta có vị thế thế này hay thế kia về tài chính; khi điều đó đổ vỡ, sẽ phải có một sự định nghĩa lại về vấn đề xã hội liên quan đến chúng ta; chúng ta vốn đã nhận được sự quý trọng dựa trên những giả tạo. Do đó, thừa nhận rằng ba mất mát nghiêm trọng nhất mà một người có thể phải chịu là về tiền bạc, sức khỏe và danh dự. Mất tiền là tệ nhất, sau đó mới đến sức khỏe, rồi đến danh dự; mất danh dự đứng ở vị trí thứ ba, vì nếu một người giữ được sức khỏe và tiền bạc nguyên vẹn, thường thì người ta thấy rằng việc mất danh dự chỉ là do vi phạm các quy ước xã hội của hạng người mới nổi, chứ không phải do vi phạm những quy tắc lâu đời, chuẩn mực có thẩm quyền không thể tranh cãi. Trong trường hợp này, một người có thể dễ dàng gây dựng lại danh dự mới như con tôm mọc lại càng mới, hoặc nếu có sức khỏe và tiền bạc, anh ta có thể sống an yên mà không cần danh dự gì cả. Cơ hội duy nhất cho một người mất tiền là anh ta vẫn còn đủ trẻ để chịu đựng việc bị bứng gốc và cấy ghép mà không bị rối loạn quá lâu, và tôi tin con đỡ đầu của mình vẫn còn đủ trẻ.

Theo quy định nhà tù, cậu có thể nhận và gửi thư sau khi ngồi tù ba tháng, và cũng có thể nhận một chuyến thăm từ bạn bè. Khi nhận được thư của tôi, cậu lập tức yêu cầu tôi đến thăm, và tất nhiên tôi đã làm vậy. Tôi thấy cậu thay đổi rất nhiều, vẫn còn quá yếu, nên việc đi từ bệnh xá đến phòng giam nơi tôi được phép gặp cậu, cùng sự xúc động khi gặp tôi, đã quá sức với cậu. Lúc đầu, cậu hoàn toàn suy sụp, và tôi đau lòng đến mức suýt chút nữa đã phá lệ ngay lúc đó. Tuy nhiên, tôi tạm hài lòng với việc đảm bảo với cậu rằng tôi sẽ giúp đỡ ngay khi cậu ra tù, và khi đã quyết định được sẽ làm gì, cậu cứ đến tìm tôi để lấy số tiền cần thiết nếu không xoay xở được từ cha mình. Để cậu thấy dễ chịu hơn, tôi bảo rằng dì của cậu, trên giường bệnh, đã căn dặn tôi làm điều gì đó tương tự nếu tình huống cấp bách xảy ra, nên cậu chỉ đơn giản là đang nhận những gì dì đã để lại cho cậu.

“Vậy thì,” cậu nói, “con sẽ không nhận 100 bảng từ cha, và con sẽ không bao giờ gặp lại ông ấy hay mẹ con nữa.”

Tôi nói: “Hãy nhận 100 bảng đó đi, Ernest, và nhận thêm bao nhiêu tùy ý nếu con có thể, rồi sau đó không gặp lại họ nữa nếu con không muốn.”

Ernest không làm vậy. Nếu nhận tiền của họ, cậu không thể cắt đứt quan hệ, mà cậu lại muốn cắt đứt. Tôi nghĩ con đỡ đầu của mình sẽ xoay xở tốt hơn nhiều nếu chỉ cần đủ kiên định để làm những gì cậu định, liên quan đến việc cắt đứt hoàn toàn với cha mẹ, và tôi đã nói như vậy. “Vậy chú cũng không thích họ sao?” cậu hỏi với vẻ ngạc nhiên.

“Thích họ á!” tôi nói, “Chú thấy họ thật đáng ghét.”

“Ồ, đó là điều tử tế nhất chú từng làm cho con,” cậu thốt lên, “Con cứ tưởng tất cả—tất cả những người trung niên đều thích cha mẹ con.”

Cậu định gọi tôi là người già, nhưng tôi mới chỉ năm mươi bảy tuổi, và không đời nào chịu như vậy, nên tôi làm mặt nhăn nhó khi thấy cậu ngập ngừng, điều đó khiến cậu phải đổi sang từ “người trung niên.”

“Nếu con thích vậy,” tôi nói, “chú sẽ bảo cả gia đình con đều đáng ghét ngoại trừ con và dì Alethea. Phần lớn mọi gia đình đều luôn đáng ghét; nếu có một hay hai người tốt trong một gia đình rất đông người, thì đó đã là may mắn lắm rồi.”

“Cảm ơn chú,” cậu đáp đầy biết ơn, “Con nghĩ giờ con có thể chịu đựng được hầu hết mọi thứ. Con sẽ đến thăm chú ngay khi ra tù. Tạm biệt chú.” Vì quản ngục đã báo rằng thời gian dành cho cuộc gặp của chúng tôi đã hết.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.