Đường Đời Chông Gai

Lượt đọc: 936 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 22

❊ ❊ ❊

Tôi thường ghé lại Battersby một hai ngày trong những dịp con đỡ đầu của tôi và các anh chị em nó còn nhỏ. Tôi cũng chẳng rõ tại sao mình lại đến, bởi Theobald và tôi ngày càng trở nên xa cách, nhưng đôi khi người ta cứ bị cuốn vào những thói quen cũ, và cái gọi là tình bằng hữu giữa tôi cùng gia đình Pontifex cứ thế duy trì, dù giờ đây nó chẳng còn lại gì hơn là cái vỏ rỗng tuếch. Tôi quý đứa con đỡ đầu của mình hơn những đứa trẻ còn lại, song nó chẳng mấy tinh anh, nghịch ngợm như trẻ nhỏ mà trông giống một ông cụ non ốm yếu, xanh xao hơn tôi tưởng. Dẫu vậy, bọn trẻ cũng rất sẵn lòng kết thân với tôi.

Tôi nhớ trong một lần ghé thăm, Ernest và anh nó cứ quẩn quanh bên tôi, tay cầm đầy những bông hoa đang héo úa, rồi cuối cùng chúng đưa cho tôi. Tôi làm điều mà chắc hẳn mọi người mong đợi: hỏi xem gần đây có cửa hàng nào bán kẹo không. Chúng bảo có, thế là tôi thọc tay vào túi, chỉ tìm được vỏn vẹn hai xu rưỡi lẻ. Tôi đưa cho chúng, và hai đứa nhóc, mới bốn với ba tuổi, lững thững đi một mình. Chẳng bao lâu sau chúng quay lại, Ernest nói: "Chúng cháu không mua được kẹo với chừng này tiền" (tôi cảm thấy mình bị quở trách, dù chúng chẳng có ý đó); "chúng cháu mua được kẹo với cái này" (nó chìa một xu), "và với cái này" (nó chìa một xu nữa), "nhưng không mua được với tất cả số này," rồi nó gộp thêm đồng nửa xu vào hai đồng xu kia. Chắc hẳn chúng muốn mua một cái bánh hai xu hoặc thứ gì đại loại thế. Tôi thấy buồn cười và để mặc chúng tự giải quyết khó khăn, vì nóng lòng muốn xem chúng định làm gì.

Một lúc sau, Ernest hỏi: "Chúng cháu trả lại bác cái này được không" (chìa đồng nửa xu) "và không trả lại cái này với cái này chứ ạ?" (chìa hai đồng xu kia). Tôi gật đầu, chúng thở phào nhẹ nhõm rồi vui vẻ bỏ đi. Vài món quà khác gồm những đồng xu và đồ chơi nhỏ đã hoàn tất công cuộc chinh phục, và chúng bắt đầu tin tưởng tâm sự với tôi.

Chúng kể cho tôi nghe khá nhiều điều mà tôi e rằng mình không nên nghe. Chúng bảo nếu ông nội sống lâu hơn thì có lẽ đã được phong tước Huân tước, và khi ấy cha chúng hẳn đã là Ngài Reverend, nhưng hiện giờ ông nội đang ở trên thiên đàng hát những bài thánh ca tuyệt đẹp cùng bà nội Allaby cho Chúa Jesus nghe, người vốn rất yêu quý ông bà; và khi Ernest ốm, mẹ đã bảo nó rằng đừng sợ chết vì nó sẽ được lên thẳng thiên đường, chỉ cần nó biết hối lỗi vì đã học hành chểnh mảng và làm cha buồn lòng, cùng hứa sẽ không bao giờ, không bao giờ làm cha buồn nữa; và khi lên thiên đường, ông nội cùng bà nội Allaby sẽ đón nó, nó sẽ mãi mãi ở bên họ, họ sẽ đối xử rất tốt với nó và dạy nó hát những bài thánh ca tuyệt đẹp, đẹp hơn hẳn những bài mà giờ đây nó đang rất thích, vân vân và vân vân; nhưng nó không muốn chết và rất vui khi khỏi bệnh, vì trên thiên đường không có mèo con, và nó nghĩ cũng chẳng có hoa anh thảo để làm trà hoa anh thảo.

Mẹ chúng rõ ràng thất vọng về chúng. "Các con của tôi chẳng đứa nào là thiên tài cả, ông Overton ạ," bà nói với tôi vào một buổi sáng khi đang dùng bữa. "Chúng có năng lực ở mức trung bình, và nhờ sự dạy dỗ của Theobald, chúng tiến bộ hơn so với tuổi, nhưng chúng chẳng có lấy một chút thiên tư nào: thiên tài là một thứ gì đó tách biệt khỏi những điều này, phải không ông?"

Tất nhiên tôi bảo đó là "một thứ hoàn toàn tách biệt", nhưng nếu lòng tôi phơi bày ra, thì hẳn nó đã hiện lên dòng chữ: "Đưa tôi tách cà phê ngay lập tức, thưa bà, và đừng nói mấy lời vô nghĩa ấy nữa." Tôi chẳng biết thiên tài là cái gì, nhưng theo hiểu biết của tôi, đó chỉ là một từ ngớ ngẩn mà tốt nhất nên nhường lại cho mấy gã phê bình khoa học và văn chương tự phong.

Tôi không rõ chính xác Christina kỳ vọng điều gì, nhưng tôi đoán đại loại như thế này: "Các con ta lẽ ra phải là thiên tài hết, vì chúng là con của ta và Theobald, và việc chúng không được như vậy thật là hư đốn; nhưng dĩ nhiên, chúng không thể giỏi giang như ta và Theobald được, và nếu chúng tỏ ra như vậy thì cũng là hư đốn. Tuy nhiên, thật may là chúng không được như thế, dù thật kinh khủng khi chúng không phải là thiên tài. Còn về thiên tài ư — ôi dào — một thiên tài thì phải biết lộn nhào về mặt trí tuệ ngay khi vừa chào đời chứ, đằng này chẳng đứa nào trong lũ trẻ nhà ta lên được mặt báo cả. Ta sẽ không để bọn trẻ nhà này làm bộ làm tịch—việc đó chỉ dành cho ta và Theobald thôi."

Người đàn bà tội nghiệp ấy đâu biết rằng, bậc vĩ nhân thực sự luôn khoác lên mình tấm áo choàng vô hình, dưới sự che chở đó, họ đi lại giữa người đời mà chẳng bị ai nghi ngờ; nếu tấm áo ấy không luôn che giấu họ khỏi chính bản thân mình và khỏi mọi người trong suốt bao năm, thì sự vĩ đại của họ chẳng bao lâu sẽ teo tóp lại thành những điều tầm thường. Vậy thì, có thể hỏi, làm người vĩ đại có ích gì? Câu trả lời là để bạn có thể thấu hiểu sự vĩ đại ở người khác tốt hơn, dù họ còn sống hay đã khuất, chọn được những người bạn đồng hành tốt hơn từ chính họ, rồi tận hưởng và thấu hiểu những người bạn đó hơn khi đã chọn được họ—cũng như để bạn có thể mang lại niềm vui cho những người xứng đáng nhất và sống tiếp trong cuộc đời của những người chưa chào đời. Người ta có thể nghĩ, đó đã là phần thưởng đáng kể cho sự vĩ đại mà chẳng cần phải chà đạp lên ai, ngay cả khi được ngụy trang dưới vẻ khiêm nhường.

Tôi đã ở đó vào một ngày Chủ nhật, và quan sát sự khắt khe mà bọn trẻ buộc phải tuân theo vào ngày Sabbath; chúng không được cắt dán, cũng không được đụng vào hộp màu vào Chủ nhật, và chúng thấy điều đó thật khó khăn, vì mấy đứa em họ nhà John Pontifex lại được làm những việc đó. Anh em họ có thể chơi tàu hỏa đồ chơi vào Chủ nhật, nhưng dù bọn trẻ nhà này đã hứa rằng chúng sẽ chẳng cho con tàu chạy vào ngày nào khác ngoài Chủ nhật, mọi hoạt động đều bị cấm. Chỉ một điều duy nhất được cho phép—vào tối Chủ nhật, chúng được chọn bài thánh ca riêng của mình.

Trong buổi tối hôm ấy, chúng vào phòng khách, và như một đặc ân, chúng sẽ hát vài bài thánh ca cho tôi nghe thay vì chỉ đọc, để tôi thấy chúng hát hay đến mức nào. Ernest được chọn bài đầu tiên, và nó chọn bài hát về những người sẽ đến bên cái cây lúc hoàng hôn. Tôi chẳng phải nhà thực vật học, cũng chẳng biết cái cây lúc hoàng hôn là cây gì, nhưng lời bài hát bắt đầu: "Đến, đến, đến; hãy đến bên cây hoàng hôn vì ngày đã qua và khuất dạng." Giai điệu khá hay và đã cuốn hút Ernest, vì nó đặc biệt yêu âm nhạc và có chất giọng trẻ con ngọt ngào mà nó rất thích cất lên.

Tuy nhiên, mãi mà nó vẫn chưa phát âm được âm "c" hoặc "k" cứng, và thay vì nói "come" (đến), nó lại nói "tum tum, tum".

"Ernest," Theobald nói từ chiếc ghế bành trước lò sưởi, nơi ông ta đang ngồi với đôi tay đan vào nhau trước mặt, "chẳng phải sẽ rất hay nếu con nói 'come' như người khác, thay vì nói 'tum' sao?"

"Con có nói tum mà," Ernest đáp, ý nó là nó đã nói "come".

Theobald lúc nào cũng gắt gỏng vào tối Chủ nhật. Chẳng biết là do các giáo sĩ cũng chán ngấy ngày này như những người hàng xóm của họ, hay do họ mệt mỏi, hay bất kể lý do gì, họ hiếm khi giữ được tâm trạng tốt nhất vào tối Chủ nhật; tôi đã thấy những dấu hiệu cho thấy chủ nhà của mình đang cáu bẳn ngay từ tối hôm đó, và thấy hơi lo khi nghe Ernest đáp lại rất nhanh "Con có nói tum mà" khi cha nó bảo nó không nói đúng cách.

Theobald nhận ra ngay việc mình bị cãi lại. Ông đứng dậy khỏi ghế bành và tiến về phía đàn dương cầm.

"Không, Ernest, con không nói vậy," ông nói, "con chẳng nói gì giống thế cả, con nói 'tum', chứ không phải 'come'. Giờ thì nói 'come' theo cha nào, như cha đây này."

"Tum," Ernest nói ngay lập tức; "thế có tốt hơn không ạ?" Tôi không nghi ngờ gì việc nó nghĩ là có, nhưng thực ra thì không phải.

"Nào, Ernest, con không chịu cố gắng: con không nỗ lực như con phải làm. Đã đến lúc con phải học cách nói 'come', này, Joey còn nói được 'come', đúng không Joey?"

"Vâng, con làm được ạ," Joey đáp, và nó nói một từ nghe không xa lắm so với từ "come".

"Đấy, Ernest, con nghe thấy chưa? Chẳng có gì khó khăn cả, một chút cũng không. Giờ thì, cứ thong thả, suy nghĩ kỹ, rồi nói 'come' theo cha."

Thằng bé im lặng vài giây rồi lại nói "tum" lần nữa.

Tôi bật cười, nhưng Theobald quay sang tôi đầy mất kiên nhẫn và bảo: "Làm ơn đừng cười, Overton; nó sẽ làm thằng bé nghĩ rằng điều đó không quan trọng, nhưng nó rất quan trọng đấy;" rồi quay sang Ernest, ông ta nói: "Nào, Ernest, cha cho con thêm một cơ hội nữa, và nếu con không nói 'come', cha sẽ biết là con cứng đầu và hư đốn."

Ông ta trông rất giận dữ, và một bóng đen lướt qua khuôn mặt Ernest, giống như vẻ mặt của một chú cún con khi bị mắng mà không hiểu tại sao. Đứa trẻ hiểu rõ điều gì sắp xảy ra, nó sợ hãi, và tất nhiên, nó lại nói "tum" thêm lần nữa.

"Được rồi, Ernest," cha nó nói, tóm lấy vai nó đầy giận dữ. "Cha đã cố hết sức để cứu con, nhưng nếu con cứ khăng khăng như thế thì tùy con," và ông ta lôi cổ thằng bé tội nghiệp đang khóc vì sợ hãi ra khỏi phòng. Vài phút sau, chúng tôi có thể nghe thấy tiếng gào thét phát ra từ phòng ăn, băng qua đại sảnh ngăn cách phòng khách với phòng ăn, và biết rằng Ernest tội nghiệp đang bị đòn roi.

"Tôi đã tống nó lên giường rồi," Theobald nói khi quay lại phòng khách, "và giờ, Christina, tôi nghĩ chúng ta sẽ gọi người làm vào cầu nguyện," rồi ông ta rung chuông gọi họ, với đôi bàn tay còn vấy tội.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.