“TÔI LÀ MỘT THANH TRA CHUYÊN ĐlỀU TRA ÁN MẠNG của Sở Cảnh sát Washington. Chức vụ chính thức là trưởng bộ phận. Đôi khi, tôi được giao tham gia các vụ án liên quan tới bạo lực mà trong đó các yếu tố tâm lý có thể giúp phá án.”
Tôi tuyên thệ bên trong căn phòng xử án đông đúc, nín lặng và căng thẳng ở Washington. Đó là sáng thứ Hai. Những ngày cuối tuần dường như đã ở xa hàng triệu dặm. Những giọt mồ hôi bắt đầu lăn tròn trên trán tôi.
“Anh có thể nói cho chúng tôi biết tại sao anh lại được giao những vụ việc có liên quan đến yếu tố tâm lý chứ?” Anthony Nathan hỏi tôi.
“Tôi là một nhà tâm lý học đồng thời cũng là thanh tra. Tôi đã làm việc ở phòng khám tư trước khi gia nhập lực lượng cảnh sát DC.,” tôi nói. “Trước đó, tôi làm việc trong ngành nông nghiệp. Tôi đã là công nhân nông trường di cư trong một năm.”
“Anh tốt nghiệp trường nào?” Nathan không chịu đánh mất sự tập trung vào việc cho thấy tôi là một tay hết sức ấn tượng.
“Như anh đã biết, Nathan, tôi bảo vệ luận án tiến sĩ ở Đại học Johns Hopkins.”
“Một trong những trường tốt nhất trong nước, nhất là ở vùng này của đất nước,” anh ta nói.
“Phản đối. Đó là quan điểm của ông Nathan.” Mary Warner đòi công bằng.
Thẩm phán Kaplan chấp thuận lời phản đối.
“Anh cũng đã xuất bản các bài báo trong Kỷ yếu Tâm thần học, trong Tạp chí Tâm thần học Hoa Kỳ.” Nathan tiếp tục như thể Warner và thẩm phán Kaplan chẳng có vai trò gì quan trọng.
“Tôi có viết một vài bài. Chẳng có gì đáng kể, thưa luật sư Nathan. Rất nhiều nhà tâm lý học cũng viết báo.”
“Nhưng không phải trên các Tạp chí hay Kỷ yếu, Tiến sĩ Cross ạ. Chủ đề của những bài báo học thuật này là gì?”
“Tôi viết về tâm lý tội phạm. Tôi biết đủ những từ có ba hay bốn âm tiết để đảm bảo chất lượng cho những thứ gọi là báo chí học thuật.”
“Tôi ngưỡng mộ đức khiêm tốn của anh, thực lòng đấy. Hãy nói cho tôi biết một điều thưa Tiến sĩ Cross. Anh đã quan sát tôi trong suốt vài tuần nay. Vậy anh sẽ miêu tả tính cách tôi như thế nào?”
“Tôi sẽ cần vài phiên làm việc riêng để biết điều đó thưa anh Nathan. Tôi không chắc là anh có đủ tiền trả tôi để thực hiện các biện pháp trị liệu hay không.”
Có tiếng cười trong phòng xử án. Ngay cả thẩm phán Kaplan cũng tỏ ra thích thú với phút đùa vui hiếm hoi.
“Anh đoán liều rồi,” Nathan tiếp tục. “Tôi đủ tiền trả.”
Anh ta có cái đầu tinh nhạy và rất sáng tạo. Anthony Nathan thực sự rất biến báo. Thoạt đầu anh ta đã dựng chuyện tôi là nhân chứng độc lập, chứ không phải một “chuyên gia” trong tầm kiểm soát của anh ta.
“Anh bị loạn thần kinh.” Tôi mỉm cười. “Và có lẽ ma mãnh nữa.”
Nathan quay mặt về phía bồi thẩm đoàn và ngửa lòng bàn tay. “Ít nhất là anh ta đã trung thực. Và nếu không có gì thay đổi thì sáng nay tôi đã có một cuộc kiểm tra tâm thần miễn phí.”
Thêm vài tiếng cười nữa nổi lên từ phía bồi thẩm đoàn. Lần này, tôi có cảm giác, vài thành viên ban hội thẩm đã bắt đầu thay đổi suy nghĩ của họ về Anthony, và có lẽ về cả vị thân chủ của anh ta nữa.
Thoạt đầu họ đã rất ghét Anthony. Nhung giờ đây họ thấy anh ta hấp dẫn và rất, rất thông minh. Anh ta đang thực hiện việc bào chữa cho thân chủ của mình một cách chuyên nghiệp, thậm chí có thể nói là rất tuyệt vời.
“Anh đã có bao nhiêu buổi làm việc với Gary Murphy?” Bây giờ anh ta hỏi tôi. Gary Murphy, không phải Soneji.
“Chúng tôi đã làm việc với nhau mười lăm lần trong thời gian ba tháng rưỡi.”
“Vậy là đủ để đưa ra vài nhận định, tôi tin thế được chứ?”
“Tâm thần học không phải là môn khoa học có tính chính xác cao như thế. Tôi muốn có thêm vài buổi làm việc nữa. Tôi đã có một số nhận định sơ bộ.”
“Đó là?” Nathan hỏi tôi.
“Phản đối!” Mary Warner một lần nữa đứng dậy. Cô là người phụ nữ sốt sắng. “Thanh tra Cross vừa nói anh ấy cần có thêm các buổi làm việc để đưa ra nhận định y khoa cuối cùng.”
“Bác bỏ phản đối,” thẩm phán Kaplan nói. “Thanh tra Cross cũng đã nói anh ta có một số quan điểm sơ bộ. Tôi muốn nghe xem những quan điểm đó là gì.”
“Tiến sĩ Cross,” Nathan tiếp tục như thể không hề có những can thiệp vừa rồi, “không giống như các nhà tâm thần học và tâm lý học khác đã gặp gỡ Gary Murphy, anh có liên quan mật thiết tới vụ việc này ngay từ đầu - cả với tư cách một cảnh sát lẫn tư cách một nhà tâm lý học.”
Nữ luật sư bên nguyên lại ngắt lời Nathan lần nữa. Cô đã không còn kiên nhẫn nữa. “Thưa thẩm phán, ông Nathan có câu hỏi để hỏi không?”
“Ông có câu hỏi không ông Nathan?”
Anthony Nathan quay qua Mary Warner và búng ngón tay về phía cô. “Một câu hỏi ư? Khó gì chứ.” Anh ta quay sang tôi.
“Là một cảnh sát tham gia vụ án ngay từ ban đầu, và là một nhà tâm lý học được đào tạo bài bản, anh có thể cho chúng tôi biết nhận định chuyên môn của mình về Gary Murphy chứ?”
Tôi nhìn MurphySoneji. Hắn đang tỏ ra là Gary Murphy. Lúc này, trông hắn giống một người đàn ông tử tế và đáng được thông cảm trót bị rơi vào cơn ác mộng khủng khiếp nhất mà ai đó có thể tưởng tượng ra.
“Những cảm giác đầu tiên và những ấn tượng trung thực nhất của tôi là rất bản năng và con người. Vụ bắt cóc do một giáo viên gây ra khiến tôi bị sốc và hoang mang,” tôi bắt đầu câu trả lời của mình. “Đó là việc gây mất niềm tin sâu sắc. Rồi tình hình trở nên tồi tệ hơn thế. Cá nhân tôi đã chứng kiến thi thể bị bạo hành của Michael Goldberg. Đó là điều tôi sẽ không bao giờ quên được. Tôi đã nói chuyện với ông bà Dunne về cô con gái nhỏ của họ. Tôi có cảm giác như thể tôi quen biết Maggie Rose Dunne. Tôi cũng đã thấy các nạn nhân của vụ giết người ở nhà Turner và Sanders.”
“Phản đối!” Mary Warner lại đứng dậy. “Phản đối!”
“Anh biết nhiều hơn thế.” Thẩm phán Kaplan làm tôi cứng người với cái nhìn lạnh lẽo. “Không chấp nhận ghi lại lời khai kể trên. Bồi thẩm đoàn được chỉ thị bỏ qua. Không có bằng chứng nào cho thấy bị cáo có liên quan gì tới những sự kiện vừa được đề cập theo bất kỳ cách nào.”
“Anh cần một câu trả lời trung thực,” tôi bảo Nathan. “Anh muốn nghe những điều tôi tin. Đó là thứ anh đang nhận được.”
Nathan gật đầu khi đi về phía bồi thẩm đoàn. Anh ta quay lại phía tôi.
“Được rồi, được rồi. Tôi chắc là chúng tôi sẽ nhận được sự trung thực tuyệt đối của anh, Tiến sĩ Cross ạ. Bất kể việc tôi có thích sự trung thực ấy hay không. Bất kể việc Gary Murphy có thích nó không. Anh là người hoàn toàn trung thực. Tôi sẽ không chen vào quan điểm trung thực của anh, miễn là bên truy tố không làm thế. Xin mời tiếp tục.”
“Tôi khao khát bắt được kẻ bắt cóc tới mức không yên thân nổi. Tất cả thành viên trong Đội Giải cứu Con tin đều như thế. Với hầu hết chúng tôi, việc ấy rất giống vấn đề của cá nhân.”
“Anh thực sự rất căm thù kẻ bắt cóc. Anh muốn thấy kẻ đó, dù hắn là ai đi nữa, phải chịu sự trừng phạt cao nhất mà pháp luật cho phép chứ?”
“Tôi đã muốn vậy. Giờ đây vẫn muốn thế,” tôi trả lời Nathan.
“Khi Gary Murphy bị bắt, anh cũng ở đó. Anh ta bị cáo buộc đã thực hiện các hành vi phạm tội. Sau đó anh có nhiều buổi làm việc với anh ta. Ngay lúc này anh nghĩ gì về Gary Murphy?”
“Thú thật là tôi không biết tin gì ngay lúc này.”
Anthony Nathan không hề dừng lại. “Như vậy hẳn là có một nghi ngờ hợp lý nào đó trong đầu anh?”
Mary Warner giậm chân xuống mặt sàn cổ lỗ của căn phòng xử án. “Mớm lời. Dẫn dắt nhân chứng.”
“Bồi thẩm đoàn sẽ bác bỏ,” thẩm phán Kaplan nói.
“Hãy nói cho chúng tôi biết những cảm giác của anh lúc này về Gary Murphy. Hãy cho chúng tôi biết nhận định chuyên môn của anh, Tiến sĩ Cross,” Nathan nói.
“Tôi vẫn chưa biết anh ta là Gary Murphy hay Gary Soneji. Tôi không chắc hai nhân cách này cùng tồn tại trong người đàn ông này hay không. Tôi tin rằng có một khả năng anh ta là trường họp có nhân cách phân lập.”
“Vậy nếu anh ta là một người có nhân cách phân lập?”
“Nếu đúng là vậy, Gary Murphy có thể nhận thức được rất ít hoặc không có ý thức về những hành động của Gary Soneji. Anh ta có cũng thể là một kẻ tâm thần hết sức thông minh có thể điều khiển tất thảy chúng ta. Kể cả anh nữa.”
“Được rồi, tôi có thể chấp nhận những thông số đó. Đến thời điểm này thế là tốt rồi,” Nathan nói. Viên luật sư để hai tay trước ngực như thể đang giữ một quả bóng nhỏ. Hiển nhiên anh ta đang cố gắng để lấy được một định nghĩa chặt chẽ hơn từ tôi.
“Khái niệm nghi ngờ này dường như rất quan trọng, phải không?” anh ta tiếp tục. “Đây là một trận đấu trọn vẹn. Vì thế tôi muốn anh giúp cho bồi thẩm đoàn đưa ra được quyết định quan trọng của họ. Tiến sĩ Cross, tôi muốn anh thôi miên Gary Murphy!” anh ta tuyên bố.
“Tại đây, trong phòng xử án này. Hãy để các vị bồi thẩm tự quyết định. Và tôi hoàn toàn tin tưởng vào bồi thẩm đoàn này cùng quyết định của họ. Tôi tin tưởng tuyệt đối rằng khi những người này chứng kiến toàn bộ bằng chứng, họ sẽ đi đến quyết định đúng đắn. Được không, thưa Tiến sĩ Cross?”
