Nhắc đến việc ở Quan Trung, Lưu Diệp rõ ràng ung dung tự tin hơn hẳn.

Bản thân hắn chính là tông thất, lại giữ chức vụ quan trọng, rất được Tiên đế tín nhiệm, trong tông thất có ảnh hưởng không nhỏ, không ít người muốn chạy cửa sau chỗ hắn, cho nên đối với tình hình tông thất khá quen thuộc, nói năng rành mạch, lý lẽ rõ ràng.

Theo những gì Lưu Diệp biết, tông thất thiên hạ tính hết ra thì nhân khẩu đại khái có mười vạn, người có tên trong danh bạ có gần vạn người. Bản triều từ thời Quang Vũ hoàng đế trở đi, đã tăng cường kiểm soát đối với tông thất, sau thời Minh, Chương thì kiểm soát càng nghiêm ngặt hơn, không những theo luật cũ, còn chế định rất nhiều quy tắc mới. Sau thời Xung, Chất, vì đại tông không có người nối dõi, đành phải chọn con cháu phiên bang bên ngoài, ngoại thích, quyền thần vì tham lam quyền thế, thường xuyên bỏ trưởng lập ấu, Hoàn, Linh đều là xuất thân từ phiên bang bên ngoài, không tiếc sức lực đả kích tông thất có uy hiếp, thực lực tông thất không còn được như xưa.

Tiên đế tại Quan Trung thi hành tân chính, dẫn tông thất vào Quan Trung để sung túc nhân khẩu, đồng thời phân tán tông thất vào triều đường và trong quân làm việc, hy vọng phát huy sức mạnh của tông thất, chúng chí thành thành, trung hưng Đại Hán, quả thực đã phát huy được một số tác dụng. Những sĩ gia lấy người Lương Châu làm chủ lực có thể trở thành căn cơ của triều đình, những tông thất đến nhậm chức trong quân công lao không nhỏ. Những người này phần lớn là tráng niên, có binh trong tay, tự nhiên sẽ không nghe lời răm rắp theo những lão thần như Trần Vương. Khi Tiên đế còn tại thế, họ không dám làm càn, giờ thì khó mà nói trước được.

"Quần long vô thủ, không nên bức bách quá gấp, vẫn là hoãn một chút, đợi bọn chúng tự loạn." Lưu Diệp lộ ra một tia khinh miệt. "Tuy nói Quan Trung bốn bề là cửa ải, lại có tám trăm dặm Tần Xuyên, có thể tự cung tự cấp, dựa lưng vào Lương Châu, không thiếu chiến mã, có thể tiến có thể lui, nhưng dân phong Quan Tây thô lỗ, không phục giáo hóa, chỉ lấy võ lực làm hùng, nếu không có ngoại lực, tất nhiên nội bộ sẽ liên tục xảy ra xung đột, chém giết lẫn nhau. Đến lúc đó hãy lấy, tự nhiên như đá lớn đè lên trứng, thế như chẻ tre."

Tôn Sách khẽ gật đầu. "Theo ý kiến của Tử Dương, nên lấy nơi nào trước?"

"Tự nhiên là Duyện Châu, Ký Châu. Duyện Châu tiếp giáp với Dự Châu, bên cạnh giường ngủ, há có thể dung cho kẻ khác ngáy ngủ? Ký Châu là đại châu, hộ khẩu triệu người, lại có ruộng tốt binh khỏe, nếu bị Lưu Bị lấy được, ắt sẽ cát cứ Hà Bắc, hậu họa khôn lường."

"Lấy thế nào?"

Lưu Diệp nhíu mày. "Đại vương muốn lấy nhanh, hay là muốn đánh chậm?"

"Lấy nhanh thì sao, đánh chậm thì thế nào?"

"Lấy nhanh là đơn giản nhất, trưng phát bộ kỵ hai mươi vạn, phía nam dùng bộ tốt vượt sông, phía bắc dùng kỵ binh tây tiến, ở giữa dùng thủy sư đột nhập vào bụng địa, lại liên hợp với các toán giặc Thái Hành, bốn bề vây công, một năm nửa năm, ắt có thể bình định Ký Châu. Chỉ là tổn thất sẽ khá lớn. Ký Châu hào cường nhiều, dân phong lại phiêu hãn, đối mặt với ngoại địch, ắt sẽ nổi dậy phản kích. Thành kiên cố khó công, cần vây hãm dài ngày, tiêu hao ắt lớn, sát lục ắt nhiều."

Tuân Úc ánh mắt hơi co rút, muốn nói lại thôi. Tôn Sách nhìn thấy rõ ràng, nhưng giả vờ như không biết, tiếp tục hỏi: "Đánh chậm thì sao?"

"Đánh nhanh thì lấy binh, đánh chậm thì lấy thế. Bốn bề vây công, vây mà không đánh, ép buộc Ký Châu lúc nào cũng tự thấy nguy hiểm, xuân không dám gieo trồng, thu không dám thu hoạch, thương nhân không dám ra ngoài, không quá mấy năm, Đại vương lấy Vương sư chinh phục thành trì, lấy Vương đạo dụ dỗ dân chúng, Ký Châu sẽ không đánh mà tự tan rã."

Tôn Sách xoa ngón tay, trầm ngâm một lát. "Tử Dương cho rằng kế sách nào là ưu việt?"

"Lấy nhanh."

"Ồ?"

"Lấy nhanh tuy tiêu hao lớn, sát lục nhiều, nhưng cũng có chỗ tốt, mượn việc tác chiến để đồ sát thế gia, đoạt lấy sản nghiệp của chúng, có thể miễn trừ hậu họa. Công phá thành kiên, nhổ bỏ mũi nhọn, có thể luyện ra tinh binh dũng tướng, tương lai khai thác bốn phương, tự nhiên sẽ thuận tay."

Tuân Úc vuốt râu, ho một tiếng. Tôn Sách liếc ông ta một cái, mỉm cười nói: "Đại phu chọn kế nào?"

Tuân Úc chắp tay nói: "Thần kiến nghị đánh chậm. Binh pháp có vân: Công thành là hạ, công tâm là thượng. Sát lục tuy có thể đạt được hiệu quả nhất thời, nhưng cũng làm tổn thương nguyên khí. Thế gia Ký Châu tuy có kẻ minh ngoan không linh, lẽ nào không có người hiểu lẽ phải? Chẳng qua là tin tức không thông, không phân biệt được thật giả, cho nên nhất thời trì hoãn. Đại vương hoặc lấy hổ lang chi sư chinh phạt, hành việc sát lục, với Tần diệt sáu nước thì có gì khác nhau? Vương đạo như nước, gấp thì gây họa, chậm thì cứu dân, nguyện Đại vương minh giám."

Lưu Diệp mặc dù không phản bác Tuân Úc, nhưng cũng không che giấu sự không đồng tình của mình.

"Hai vị ý kiến khác nhau, lại đều có đạo lý, nhất thời quả thật khó mà quyết đoán." Tôn Sách vỗ vỗ đầu gối. "Không bằng thế này đi, Tử Dương nếu không chê, cứ ở lại trên thuyền nán lại mấy ngày, chúng ta bàn bạc kỹ hơn. Thế nào?"

Tuân Úc cầu còn không được, chính hợp ý ông. Lưu Diệp lại có chút thất vọng, do dự một lát, mới ủ rũ đáp ứng.

Tôn Sách nhìn thấy trong mắt, nhưng không nói toạc ra.

Vượt Sào Hồ, vào Trường Giang, thuận gió thuận nước, cách Kiến Nghiệp ngày càng gần.

Tôn Sách từ đầu đến cuối không tìm Lưu Diệp nói chuyện nữa, cũng không triệu kiến người khác, trái ngược hoàn toàn với thường ngày, đóng cửa từ chối tiếp khách, không đọc sách thì là suy nghĩ, có lúc cái gì cũng không làm, một mình ngồi trên phi lư, nhìn trời nhìn mây, nhìn núi nhìn nước, ngồi một cái là mất nửa ngày.

Có rất nhiều việc, hắn cần phải suy nghĩ rõ ràng mới có thể đối mặt, ví dụ như gia và quốc, Vương đạo và Bá đạo, dân chủ và tập trung.

Đi đến bước này, thiên hạ đã không còn ai dám chủ động tấn công hắn, là chuyển thủ thành công, hay là đợi thêm chút nữa, cũng đồng dạng là một vấn đề cực kỳ then chốt. Gấp quá, thời cơ chưa chín muồi, trở lực sẽ rất lớn. Chậm quá, sẽ bỏ lỡ chiến cơ, nuôi hổ gây họa.

Chuyển thủ thành công không chỉ là chuyện trên chiến trường, thậm chí có thể nói, mấu chốt không nằm ở chiến trường, mà ở triều đường. Tướng sĩ ở tiền tuyến có thể tồi phong chiết nhuệ, đánh tất thắng, công tất lấy hay không, quyết định ở việc quan hệ lợi ích trên triều đường có thể dàn xếp ổn thỏa hay không, các phái hệ khác nhau có thể giữ được kiềm chế, đồng tâm hiệp lực hay không, nếu không tướng sĩ trên chiến trường sẽ trở thành vật hy sinh cho đấu tranh phe phái, chết không có giá trị. Trước kia mỗi người cai quản một phương, những vấn đề này còn chưa rõ ràng, giờ cần liên hợp sức mạnh của các phe phái khác nhau để cùng tác chiến, những vấn đề này không giải quyết tốt mà đã vội vàng xuất kích, sớm muộn gì cũng sẽ xảy ra chuyện.

Không mưu toàn cục, không thể mưu một vực. Ván cờ lớn thiên hạ này, đã bày ra trước mắt hắn, bất kể hắn có nguyện ý hay không, có lòng tin này hay không, đều chỉ có thể đâm lao phải theo lao. Hắn tập hợp vô số tinh anh của thời đại này, đương nhiên có thể thỉnh giáo họ, nhưng nếu bản thân không có năng lực giám biệt đầy đủ, biết đâu lại bị ai đó dắt mũi mà không tự biết.

Ai có thể đại công vô tư? Xét vào thời điểm hiện tại, không một ai cả. Trương Hoành, Ngu Phiên không phải, Tuân Úc, Quách Gia cũng không phải, Lục Tốn, Gia Cát Lượng cũng không phải, mỗi người đều sống trong hiện thực, đều có những mối quan hệ lợi ích không thể cắt đứt, có thể lo vẹn cả đôi đường công và tư đã là tốt lắm rồi, mượn công làm tư cũng không phải không thể xảy ra, đại công vô tư, công mà quên tư chỉ tồn tại trong tưởng tượng. Có lẽ tương lai trên sử sách nước Ngô sẽ có những người như vậy, công thần khai quốc mà, không có mấy hiền giả đức tài kiêm bị sao được, nhưng hiện tại thì không có.

Mỗi khi lúc này, Tôn Sách luôn nhớ tới câu nói đó của Thái Tổ, luôn cảm thấy mình đang đối mặt với một cuộc đại khảo của cuộc đời. Cuộc đại khảo này không chỉ quyết định cá nhân hắn, Tôn gia, mà còn có khả năng quyết định vận mệnh mấy trăm năm thậm chí mấy ngàn năm của văn minh Hoa Hạ.

Thiên mệnh huyền vi xa xôi không thể biết, nhưng cơ hội tạo thời thế lại bày ra trước mắt hắn. Chỉ là anh hùng này thật sự không dễ làm, sơ sảy một chút là có khả năng trở thành trò cười. Tần Thủy Hoàng là một trò cười, Vương Mãng cũng là một trò cười, Tào Tháo cùng thời vốn dĩ cũng sẽ trở thành trò cười.

Đương nhiên, Tào Tháo hiện tại đã trở thành trò cười rồi. Bị Hoàng Trung, Chu Du hai bên giáp công, khốn thủ Ích Châu, cơ hội tỏa sáng gần như bằng không.

Một khi nghĩ đến Tào Tháo và Lưu Bị, tâm trạng đè nén của Tôn Sách đột nhiên tốt hơn nhiều. Quả nhiên hạnh phúc là do so sánh mà ra, chỉ cần có người xui xẻo hơn, vấn đề của bản thân liền không còn là vấn đề nữa.

Trác Huyện.

Lưu Bị ngồi trong căn nhà cũ đã được tân trang mới tinh, nhìn góc sân từng trồng cây dâu, nay lại trống trơn, nhất thời xuất thần.

Được phong làm Trung Sơn Vương, hắn lập tức trở thành niềm tự hào của Lưu thị Trác Huyện, căn nhà cũ nằm ở góc xó này cũng trở thành cố cư của Trung Sơn Vương, bị lật mới hoàn toàn, mở rộng ra gấp mấy lần. Nếu không phải mẫu thân Hoàng thị kiên trì giữ lại cái sân nhỏ này, có lẽ hắn sẽ không tìm thấy đường về nhà.

Tổ phụ, phụ thân, thậm chí cả cao tổ phụ, tằng tổ phụ mà hắn không có chút ấn tượng nào đều được người ta nhớ tới, liệt kê từng người trong tông từ, hưởng thụ tế tự bốn mùa tám tiết, những người thân chưa từng gặp mặt cũng từ bốn phương tám hướng kéo tới, vừa có Lưu thị, cũng có Hoàng thị, thi nhau khen hắn hồi nhỏ đã khác biệt với mọi người, vừa nhìn là biết ngay hào kiệt làm việc lớn.

Nhân tình lạnh ấm, dù Lưu Bị đã hơn bốn mươi tuổi, thấy qua không ít sự đời, vẫn cảm thấy kinh ngạc trước sự vô sỉ của những kẻ này.

Ngược lại, tộc thúc Lưu Nguyên Khởi lại không có cơ hội nhìn thấy tất cả những điều này. Mấy năm trước, ông ấy đã mất tích, nói là ra ngoài làm ăn, đến nay vẫn chưa về. Ngay cả con trai ông là Lưu Tu cũng không rõ ông rốt cuộc là sống hay chết, người đang ở đâu. Điều này khiến Lưu Bị rất bất an, luôn lo lắng phú quý trước mắt chỉ là mây khói thoảng qua, thậm chí chỉ là một giấc mơ, bất cứ lúc nào có thể tỉnh dậy, thậm chí hóa thành một cơn ác mộng.

"Đại vương." Một giọng nói quen thuộc truyền đến từ phía sau.

Lưu Bị quay đầu lại, thấy Giản Ung đang đứng ở cửa, trên mặt trong nháy mắt lộ ra nụ cười rạng rỡ. "Hiến Hòa, ngươi về rồi? Thế này thì tốt quá, ta đợi ngươi lâu lắm rồi." Nói đoạn đứng dậy đón lấy, vươn tay ra nắm lấy cánh tay Giản Ung.

Giản Ung lùi lại một bước, cúi người hành lễ. "Đại Ngô U Châu Đốc Khách Tào Duyện Ung, bái kiến Trung Sơn Vương."

Nụ cười của Lưu Bị cứng lại trên mặt, trong mắt lóe lên một tia sát khí, ngay sau đó lại cười. Hắn xoa xoa tay, hắc hắc cười nói: "Hiến Hòa, ngươi hà tất phải khổ vậy chứ, ta có đắc tội gì với ngươi đâu."

"Há dám. Đạo khác biệt, không cùng mưu tính thôi." Giản Ung cũng làm dịu giọng điệu, cười nói: "Đại vương, vẫn là nên nói công việc trước, rồi hãy kể chuyện cũ."

"Có công việc gì để nói?" Lưu Bị quay người, nhìn quanh bốn phía, khẽ thở dài. "Ngươi xem, cây dâu đó ngay cả gốc cũng bị đào đi rồi, tâm tư Ngô Vương thâm sâu, không phải ta có thể kịp, nay thực lực chênh lệch, chẳng khác nào trời vực, thắng bại đã rõ ràng."

Giản Ung im lặng không nói. Ông không rõ câu nói này của Lưu Bị có ý gì. Nhận thua? Đây không phải tính cách của Lưu Bị. Ông từ thuở nhỏ đã cùng Lưu Bị lăn lộn, trong đám du hiệp U Châu, Lưu Bị nổi tiếng là kiên nhẫn, chưa bao giờ dễ dàng từ bỏ. Nay đã là Trung Sơn Vương cao quý, ngồi giữ nửa cái U Châu, hai quận Ký Châu, sao có thể không đánh mà hàng. Cho dù đầu hàng, cũng phải bàn điều kiện chứ, không thể nào không nói gì đã cúi đầu xưng thần được.

"Nghe nói Trung Sơn Vương hậu có thai, sắp đến ngày lâm bồn, Đại vương có người nối dõi, thật đáng mừng đáng chúc."

Lưu Bị đảo mắt một vòng, lập tức nhướng mày, cười. "Hiến Hòa, ngươi cũng biết rồi? Vậy ngươi chắc chắn còn nhớ Vương hậu chứ. Mao Tường ở Tây Mao, ngươi còn ấn tượng không?"

"Tự nhiên nhớ chứ. Đại vương toại nguyện, ta cũng thay Đại vương vui mừng."

"Ha!" Lưu Bị cười lớn một tiếng, có chút tự giễu. "Tâm nguyện vốn dĩ quyến rũ, chính là ở chỗ khó mà thực hiện, thực sự thực hiện được rồi cũng chỉ có vậy thôi. Được rồi, không nói những chuyện này nữa. Hiến Hòa, ngươi vì sao mà đến?"