Lục Khang vô cùng vui mừng. Nhìn cái thế này của Tôn Sách, tuyệt đối không giống như có ý tiếp nhận Phù Đồ đạo. Vốn dĩ, Tôn Sách có chí nuốt chửng thiên hạ, làm sao có thể chấp nhận Phù Đồ đạo vốn chủ trương vô quân vô phụ, mê hoặc bách tính xuất gia tu hành. Nếu Phù Đồ đạo thịnh hành thiên hạ, người người đều xuất gia tu hành, chỉ biết có Phật đà, thì đặt nhân gian đế vương vào đâu?
Nghiêm Phù Điều nhíu chặt mày. Hắn nhận được thông báo của Ngô Phu nhân, nói Tôn Sách muốn gặp hắn, mời hắn cầu phúc cho Tôn Kiên, nhưng thái độ này của Tôn Sách một chút cũng không giống muốn cầu phúc, mà giống như muốn hưng binh hỏi tội thì có.
"Xin Đại vương chỉ giáo."
"Chỉ giáo thì không dám nhận." Tôn Sách thở nhẹ một hơi. "Quân lữ ta bận rộn, không rảnh rỗi học hành, đối với Phù Đồ đạo lại càng biết rất ít. Nhưng có vài sự thật cơ bản, ta vẫn rõ ràng." Hắn đánh giá Nghiêm Phù Điều, đi lại hai bước. "Ngươi đã đọc bao nhiêu bộ Phù Đồ kinh rồi?"
"Đọc kỹ thì có mười mấy bộ, đọc lướt qua thì cả trăm bộ." Nghiêm Phù Điều đã hiểu ý của Tôn Sách, chắp tay nói: "Phù Điều học tập quả thật nông cạn, không bằng một phần vạn đạo lý tinh thâm của Phù Đồ đạo. Nhưng chính một phần vạn này đã khiến Phù Điều thụ ích vô cùng, cho nên mới cả gan, dám xin Đại vương cho phép truyền đạo tại Đại Ngô, khiến người trong thiên hạ đều có thể minh tuệ khai ngộ, cùng hưởng thái bình."
"Tin theo Phù Đồ đạo, là có thể hưởng thái bình?"
"Tất nhiên."
"Người Thiên Trúc tin theo Phù Đồ đạo mấy trăm năm, nay vẫn là các nước nhỏ san sát, đánh giết lẫn nhau, thậm chí ngoại địch liên tiếp kéo đến, chiến tranh không ngớt, thái bình ở đâu ra?"
Nghiêm Phù Điều nghẹn lời, kinh ngạc nhìn Tôn Sách. "Lời này của Đại vương, từ đâu mà nói ra? Thiên Trúc tuy nước nhỏ san sát, nhưng hòa bình chung sống, an ổn không việc gì, nói gì đến chuyện đánh giết? Còn về ngoại địch, đó chỉ là lời đồn, xin Đại vương chớ nên tin lời gièm pha."
Tôn Sách cười, chỉ vào Nghiêm Phù Điều. "Ta nói ngươi chỉ biết vỏ ngoài, ngươi còn không tin. Những chuyện về Thiên Trúc này đều là do đám người An Tức kia nói cho ngươi biết phải không? Bản thân ngươi đã tìm hiểu qua chưa? Không nói chuyện khác, cứ nói nước An Tức đi, bọn họ tin theo Phù Đồ đạo rất thành kính, đến cả vương tử cũng có thể xuất gia tu hành, nhưng cục diện nước An Tức hiện nay ra sao, ngươi có biết không? Đám người An Tức cao quý đều là người chạy nạn mà đến."
Nghiêm Phù Điều biến sắc, sắc mặt thay đổi mấy lần, nhưng không dám phản bác. Tình hình nước Thiên Trúc rốt cuộc thế nào, hắn không rõ, nhưng việc đám người An Tức cao quý là người chạy nạn đến, hắn rõ như lòng bàn tay. Nếu tình hình đúng như Tôn Sách nói, tin theo Phù Đồ có họa vong quốc, thì việc truyền bá Phù Đồ đạo ở Trung Nguyên khó có khả năng rồi.
Lục Khang vui mừng khôn xiết, không nhịn được hỏi: "Còn có chuyện như vậy sao?"
Tôn Sách cười nhẹ một tiếng: "Tế tửu, huyện Ngô nay đã là nơi thương nhân Hồ bắt buộc phải qua, lúc ngươi nhàn rỗi đọc sách, không bằng đi dạo chợ Hồ một chút, uống vài chén rượu, nghe người Hồ kể những câu chuyện hải ngoại này. Đá núi khác có thể làm ngọc, sẽ có gợi mở đấy."
"Đúng đúng, Đại vương nói có lý."
"Còn nữa, Thái đại gia nghiên cứu chữ Thiên Trúc đã có thành tựu, thu thập không ít sử sự Thiên Trúc, đang biên soạn một bộ Thiên Trúc giản sử, trong đó có lai lịch của Phù Đồ đạo, tuy giản lược, nhưng có mạch lạc để lần theo. Sau khi in ấn, Tế tửu nhất định phải đọc qua."
"Được, được." Lục Khang liên tục đồng ý, tâm tình rất tốt.
Nghiêm Phù Điều đờ đẫn như gỗ, mồ hôi như mưa. Tôn Sách hiểu biết về Thiên Trúc còn nhiều hơn hắn, lại còn sắp xếp bậc đại gia như Thái Diễm chuyên nghiên cứu Thiên Trúc, điều này khiến sự tự tin của hắn lập tức sụp đổ, không dám tùy tiện mở miệng.
"Ngươi hiếu học hướng đạo, có chút tâm đắc, không muốn giấu nghề, muốn phổ huệ thiên hạ, tấm lòng này là tốt. Chỉ là học vấn còn chưa đủ, vội vàng truyền đạo, khó tránh khỏi những sai lầm như 'Lỗ Ngư Hợi Thỉ'. Nếu đem học vấn sai lệch này truyền bá khắp thiên hạ, không những lầm mình, mà còn lầm nước." Tôn Sách dịu giọng. "Ta nghĩ, đây tuyệt đối không phải điều ngươi muốn thấy, đúng không?"
Nghiêm Phù Điều bừng tỉnh. Hắn nâng cánh tay, dùng tay áo lau mồ hôi lạnh trên trán, liên tục nói: "Đúng, đúng, Đại vương anh minh, Phù Điều tuyệt không có tâm loạn thiên hạ. Chỉ là... Đại vương, Thiên Trúc này thực sự..."
"Không tin?"
Nghiêm Phù Điều nặn ra vài nụ cười miễn cưỡng, rõ ràng không muốn tin, chỉ là khó nói thẳng mặt là Tôn Sách nói bậy.
"Vậy đi, mắt thấy mới là thật, ngươi đi một chuyến Thiên Trúc, du lịch vài năm, chẳng phải sẽ biết hết sao? Mang theo một con tàu lớn đi, đem những bộ Phù Đồ kinh mà ngươi chưa từng thấy qua mang về hết, nghiên cứu cho kỹ, đợi thực sự hiểu rõ kinh nghĩa Phật đà nói, ngươi hãy truyền đạo thì sẽ không có vấn đề gì."
"Có... có thể không?"
"Tất nhiên có thể." Tôn Sách giơ tay vỗ nhẹ vai Nghiêm Phù Điều, ngữ khí chân thành nói: "Phật đà là bậc hiền giả sánh vai cùng Lão Tử, Khổng Tử, học vấn của ngài bác đại tinh thâm, không hề đơn giản như ngươi nghĩ. Ngươi mới đọc mấy bộ Phù Đồ kinh đã vội vàng truyền đạo, có gì khác biệt với kẻ vừa đọc 'Luận Ngữ', 'Hiếu Kinh' đã muốn lên đài giảng giải đâu?"
Nghiêm Phù Điều lúng túng không thôi, lại không cam lòng. "Nghe ý của Đại vương, chẳng lẽ đối với đạo nghĩa Phù Đồ cũng có hiểu biết?"
Tôn Sách cười ha ha. "Không dám nói hiểu bao nhiêu, chỉ là có chút cảm ngộ mà thôi."
"Vậy có thể xin Đại vương chỉ giáo..."
Tôn Sách lắc đầu, cười đầy bí ẩn. "Cảnh giới của ngươi không đủ, nói cũng bằng không." Không đợi Nghiêm Phù Điều nói chuyện, hắn lại giơ tay lên, lật qua lật lại trước mặt Nghiêm Phù Điều, nói: "Đại đạo vốn là một, người xem thì khác nhau, Phù Đồ, Đạo môn, chẳng qua là cách nói khác nhau. Phù Đồ kinh ngàn vạn cuốn, chẳng qua chỉ một chữ 'Không'. Đạo Đức Kinh năm ngàn chữ, cũng chẳng qua một chữ 'Vô'. Chỉ là trong đó lại có sự khác biệt tinh vi, không đủ để nói với người tục."
Lục Khang có chút không vui. "Đại vương, Phù Đồ và Đạo môn thông suốt, vậy Nho môn thì sao?"
"Dịch học là học vấn của Nho môn, hay học vấn của Đạo môn?"
Lục Khang khinh thường. "Đương nhiên là học vấn Nho môn, Đạo môn chẳng qua là phụ họa mà thôi, sao hiểu được chân nghĩa của Dịch."
"Không phải." Tôn Sách lắc đầu, suy nghĩ một chút, quay người chỉ vào một ngọn núi nhỏ không xa, một dòng suối trong đang chảy dọc theo sườn núi, róc rách có tiếng. "Ví như dòng nước này, tụ lại ở đỉnh phong thành suối, một mặt chịu ánh mặt trời hun đúc mà thành hơi, thành mây thành ráng, mặt khác chảy xuôi xuống dưới, tưới nhuần cỏ cây, nhìn qua thì khác biệt hoàn toàn, kỳ thực đều đến từ một vũng suối trong kia. Khác và giống, không nằm ở nước, mà ở người, ở chỗ người có thể nhìn đến bước nào, nghĩ đến bước nào. Nếu thấy mây là mây, thấy nước là nước, đó là khác. Nếu thấy mây không phải mây, thấy nước không phải nước, đó chính là giống."
Lục Khang vuốt râu, suy ngẫm hồi lâu. "Thần tuy không hoàn toàn đồng ý lời Đại vương, nhưng cũng không thể không thừa nhận Đại vương nói cũng có vài phần đạo lý. Chỉ xét về cảnh giới, đã không phải thứ thần có thể theo kịp."
Nghiêm Phù Điều tuy không nói lời nào, nhưng cũng vô thức gật đầu đồng ý. Hắn nghĩ hồi lâu, lại hỏi: "Phù Điều thừa nhận học vấn không tinh, cảnh giới không cao, không bằng Đại vương quá xa. Nhưng tự giác tâm hỏi đạo vẫn thành tâm, ngày đêm cảnh tỉnh, không dám lơ là, Đại vương vì sao lại trách Phù Điều tội khi sư diệt tổ?"
Tôn Sách thu lại nụ cười, liếc nhìn Nghiêm Phù Điều, khiến Nghiêm Phù Điều trong lòng thắt lại, có dự cảm không lành.
"Ngươi thật sự không biết?"
"Phù Điều... không biết."
"Vậy ta hỏi ngươi, Phật đà vốn là vương tử, vì sao xuất gia khổ hạnh?"
"Để ngộ đạo."
"Khổ hạnh có phải là điều kiện bắt buộc để ngộ đạo không?"
Nghiêm Phù Điều ngập ngừng không đáp. Hắn đã hiểu ý của Tôn Sách. Trong quá trình truyền đạo và tranh luận với người khác, đã có rất nhiều người đề cập đến vấn đề này. Tin theo Phù Đồ giáo, có nhất thiết phải xuất gia, có nhất thiết phải khổ hạnh? Phật đà với tôn vị vương tử mà xuất gia, bỏ vợ bỏ con, ôm bình đi khất thực, có nhất thiết phải như vậy? Vấn đề này không những khiến rất nhiều người hứng thú với kinh nghĩa Phù Đồ chùn bước, cũng khiến rất nhiều người giữ ý kiến phản đối có cớ công kích Phù Đồ đạo, Lục Khang là một trong số đó, vừa rồi cũng từng chỉ trích Phù Đồ đạo vô quân vô phụ, không hợp nhân luân.
Đối với sự nghi hoặc của tín chúng tiềm năng, cái này khá dễ giải đáp, không xuất gia cũng có thể tu tập Phù Đồ đạo, tức gọi là cư sĩ. Từ "cư sĩ" này vốn chỉ xử sĩ, gần giống với ẩn sĩ hoặc dật sĩ, nay bị Phù Đồ đạo mượn dùng, chỉ những người ở nhà tu tập Phù Đồ đạo. Đối với những người muốn tu Phù Đồ đạo, cầu giải thoát, nhưng lại không thể xuất gia, làm cư sĩ cũng là một lựa chọn.
Còn về vô quân vô phụ, không hợp nhân luân, Nghiêm Phù Điều căn bản khinh thường không màng đến. Phù Đồ đạo khuyên người hướng thiện, cầu là phúc báo lớn, là sự giải thoát kiếp sau, không những có ích cho bản thân, đối với quân phụ cũng có ích, thậm chí còn hơn cả hiếu tử trung thần.
Nhưng hắn không dám dùng lý do tương tự để phản bác Tôn Sách. Tôn Sách vừa thể hiện sự hiểu biết về Phù Đồ đạo đã vượt xa hắn, thuyết phục hắn so với thuyết phục Lục Khang và những người khác khó hơn nhiều. Nếu lời bất hòa, việc truyền đạo ở nước Ngô coi như tan tành.
"Có phải không dễ trả lời?" Tôn Sách đi lại hai bước.
Nghiêm Phù Điều thành thật thừa nhận. "Cảnh giới Đại vương cao minh, Phù Điều đúng là có chút băn khoăn. Vinh nhục cá nhân là việc nhỏ, truyền đạo là việc lớn."
"Đã như vậy, chi bằng để ta đáp giúp ngươi. Khổ hạnh chưa chắc có thể ngộ đạo, nhưng không khổ hạnh thì sợ là không ngộ được đạo. Vì sao? Kinh nghĩa Phù Đồ ở chữ 'Không', ở 'Đoạn-Xả-Ly', từ bỏ vật ngoài thân, thậm chí từ bỏ nhục thân, chỉ thẳng bản nguyên. Khổ hạnh là để từ bỏ những vướng bận không cần thiết đó, nếu đến vật ngoài thân còn không buông bỏ được, ngươi còn ngộ cái 'Không' gì?"
Tôn Sách đứng lại trước mặt Nghiêm Phù Điều, lại nói: "Đệ tử bên cạnh ngươi, có phải đã có người chìm đắm trong gấm vóc thức ăn ngon, thanh sắc khuyển mã, vứt bỏ đạo tâm ra sau đầu rồi không? Với đại trí tuệ của Phật đà, đều phải khổ hạnh suốt đời, các ngươi có đức có tài gì, mà cảm thấy mình không cần khổ hạnh cũng có thể giải thoát, đắc phúc báo lớn?"
Nghiêm Phù Điều lúng túng không thôi, đáp cũng không được, không đáp cũng không xong. Chẳng những là người bên cạnh hắn, chính bản thân hắn cũng không ngoại lệ. Đối với hắn, Phù Đồ đạo trước hết là một loại học vấn, hắn thích loại học vấn này, và hy vọng nhiều người biết đến nó, chứ không có ý khổ hạnh cầu đạo.
"Ngươi nói xem, đây có phải là khi sư diệt tổ không?"
"Cái này... Đại vương, bọn phàm phu tục tử như chúng ta, sao có thể sánh ngang với Phật đà, kiếp này giải thoát, sợ là vô vọng, chỉ có thể..."
"Đã trí tuệ không bằng Phật đà, thì càng nên dũng mãnh tinh tấn, không thể thả lỏng một khắc." Tôn Sách vung tay. "Ngươi muốn truyền đạo, ta không phản đối. Có người nguyện ý tin phụng Phù Đồ đạo, ta cũng không phản đối. Cầu học hỏi đạo, đây đều là tự do của các ngươi. Nhưng lừa đời lấy danh thì không được. Nếu ngươi chỉ muốn nghiên cứu kinh nghĩa Phù Đồ đạo, làm một cư sĩ, thì từ hôm nay có thể dịch kinh giảng học, nhưng không được dụ dỗ người ta phụng đạo. Nếu ngươi muốn phụng Phù Đồ đạo, vậy thì mời ngươi theo câu chuyện của Phật đà, ôm bát đi khất thực. Ngươi không thể bắt người ta vứt bỏ vật ngoài thân, bản thân lại vơ vét tưng bừng, đây không phải truyền đạo, đây là lừa đảo, đúng không?"
Nghiêm Phù Điều biến sắc. "Đại vương, cái này..."
"Ta nói không đúng sao?"
Nghiêm Phù Điều há miệng, trừng mắt, nhất thời không biết nên bắt đầu từ đâu. Hắn biết thuyết phục Tôn Sách sẽ rất khó, nhưng không ngờ Tôn Sách không phản đối hắn truyền đạo, lại yêu cầu họ phải theo câu chuyện của Phật đà mà hành đạo, chỉ có thể ôm bát khất thực, làm một khổ hạnh tăng.
Có mấy người làm được những điều này?
Lục Khang nhìn trong mắt, vui mừng ra mặt. "Đại vương đây cũng là tốt cho các ngươi. Thân tâm không hai, mới có thể hành đạo, no bụng cả ngày, say sống mơ chết, làm sao hành đạo?"
Nghiêm Phù Điều tức giận, không nhịn được phản bác: "Lục Tế tửu, Nho môn các ông có thể theo câu chuyện của thánh nhân không?"
"Được." Lục Khang không chút do dự, lý lẽ hùng hồn. "Nho môn chúng ta cùng thì giữ mình trong sạch, đạt thì giúp đỡ thiên hạ, kẻ ngụy quân tử ngôn hành bất nhất bị vạn người phỉ nhổ. Bang có đạo thì làm quan, bang vô đạo thì lánh đi, bất nghĩa mà giàu sang, với ta như mây trôi."
Đối mặt với Lục Khang đang thao thao bất tuyệt, Nghiêm Phù Điều lần đầu tiên không lời nào để đáp lại. Đây thật sự là muốn mạng rồi, vấn đề này không giải quyết, không cần Tôn Sách cấm Phù Đồ đạo, ngay cả bản thân hắn cũng sẽ không tu tập Phù Đồ đạo, nhiều nhất là làm một học vấn nghiên cứu nghiên cứu mà thôi, còn hành đạo thì miễn đi.
Ai nguyện ý cuộc sống an ổn không qua, lại đi ôm bát khất thực dọc phố chứ.
Tôn Sách đợi một lát, lại hỏi một câu. "Vì người cầu phúc cầu bình an, có phải kinh nghĩa cố hữu của Phù Đồ đạo không? Nếu ta nhớ không lầm, Phật đà là phản đối thần thông."
Nghiêm Phù Điều đỏ mặt tía tai, muốn nói lại thôi.
Trong lòng Tôn Sách sáng như gương. Lý luận Phật giáo tinh thâm, logic nghiêm mật, nhưng Phật giáo—ít nhất là Phật giáo lúc này—vẫn lấy tư biện làm chủ, không bao gồm các pháp thuật như cầu phúc. Những thứ này đều đến từ Đạo môn, hơn nữa là từ nguyên thủy vu thuật trong Đạo môn—Đạo môn vốn khởi nguồn từ dân gian, trị bệnh cầu phúc, trừ tai khu tà đều là bản lĩnh giữ nhà của họ. Tư biện của Phật giáo chỉ có thể thu hút tri thức nhân sĩ, đối với bách tính bình thường không có lực hấp dẫn gì, sau này để mở rộng nền tảng tín chúng mới học được những pháp thuật này từ Đạo môn, ví dụ như siêu độ vong hồn, cuối cùng thanh xuất ư lam nhi thắng ư lam, làm ăn còn khá hơn cả Đạo môn.
Nghiêm Phù Điều chỉ mới bắt đầu, hiệu quả không tệ, từng có lúc tự cho là đắc kế, bây giờ lại bị Tôn Sách bắt được thóp, ngay cả cơ hội phản bác cũng không có. Nếu nói không khổ hạnh giống như Phật đà chỉ là làm chưa đủ, thì việc học lỏm pháp thuật cầu phúc từ Đạo môn chính là làm quá rồi, tội danh khi sư diệt tổ này muốn chối cũng chối không nổi.
"Phù Điều học thuật không tinh, khẩu biện không thông, không thể ứng đối, xin Đại vương rộng lòng cho thêm chút thời gian, cho phép Phù Điều mời đồng môn đến giải thích cho Đại vương."
Thấy Nghiêm Phù Điều muốn dùng khẩu thuật, Tôn Sách cũng không giữ lại. "Ta tùy thời cung kính, nhưng ngươi bị nghi ngờ lừa đảo, trước khi làm rõ chân tướng, tài vật của các nhà mà ngươi nhận được phải bị sung công."
"Tôi..." Nghiêm Phù Điều vừa định biện giải, thấy sắc mặt Tôn Sách không đúng, nhớ tới việc mình hứa với Ngô Phu nhân phải cầu phúc cầu bình an cho Tôn Kiên, lại sinh sinh nuốt lời vào bụng. Hắn vô cùng chán nản, sớm biết là kết quả này, hắn hà tất phải phí hết tâm cơ đến gặp Tôn Sách? Đây không phải tự tìm không vui sao. Tôn Sách tuy không cấm hắn truyền đạo, nhưng còn nghiêm trọng hơn cả cấm.
Không còn những tài vật kia, cuộc sống sau này phải làm sao?
Nghiêm Phù Điều thất hồn lạc phách, chán nản rời đi. Lục Khang tâm tình rất tốt, không nhịn được cười lớn tiếng. Ông cười một trận, dư vị chưa hết. "Đại vương, ngươi thực sự thấy kinh nghĩa Phù Đồ này có điểm đáng lấy? Sao không dứt khoát cấm luôn, tránh để lại hậu hoạn?"
"Chặn không bằng khơi." Tôn Sách lắc đầu nói: "Người tin Phù Đồ giáo không phú thì quý, đến cả mẫu thân ta cũng thích nghe Nghiêm Phù Điều giảng kinh này, cấm đoán đơn giản không biết sẽ gây ra bao nhiêu phiền toái. Đại chiến sắp đến, ta không hy vọng Giang Đông sinh loạn. Dùng mâu của tử, công thuẫn của tử, để Nghiêm Phù Điều biết khó mà lui, hoặc là xuất hải cầu pháp, là biện pháp ổn thỏa nhất hiện tại."
"Đại vương muốn xuất chiến?" Lục Khang thu lại nụ cười, trong mắt lóe lên tia lo lắng.
Tôn Sách gật đầu. "Lục công, ông là kỳ hiền Giang Đông, đức cao vọng trọng, lại làm quan lâu năm, kinh nghiệm phong phú. Ông nói xem, hiện tại nên cân bằng quan hệ giữa các phái hệ như thế nào?"
Lục Khang không trả lời ngay. Lục Tốn thăm thân, ông và Lục Tốn đã đàm luận sâu vài lần, biết Lục Tốn có công không thưởng, ngược lại bị phạt, chính là bị chuyện tranh đấu phái hệ liên lụy. Sự phát triển của Tôn Sách quá nhanh, văn võ dưới trướng lại quá trẻ, thiếu người lớn tuổi trầm ổn, người lớn tuổi nhất trong các trọng thần là Trương Hoành còn chưa đến năm mươi tuổi, trước kia thậm chí chưa từng có kinh nghiệm chủ quản sự vụ quận huyện, một người như vậy đảm nhiệm Tể tướng thực tế là có chút chật vật.
Trương Hoành có thể làm được như vậy, đã vượt quá dự liệu của Lục Khang. Còn về Ngu Phiên, Quách Gia và những người khác, bao gồm cả chính bản thân Tôn Sách, thông minh thì không nghi ngờ gì, nhưng kinh nghiệm thì phổ biến thiếu sót. Vào lúc này, thỉnh giáo lão thần thực sự là chuyện bình thường nhất.
Tất nhiên, Tôn Sách đích thân quay lại huyện Ngô, sẽ không chỉ thỉnh giáo một mình ông, Dương Bưu, Hoàng Uyển và những người khác đều sẽ nhận được sự tham vấn của hắn, trước tiên đến quận học Ngô Quận, thỉnh giáo ông, cũng là biểu thị sự tôn trọng đối với cá nhân ông, đối với thế gia Ngô Quận, tự nhiên cũng là hy vọng nhận được sự ủng hộ của ông và thế gia Ngô Quận.
Thậm chí có thể nói, trước mặt ông bác bỏ Nghiêm Phù Điều cũng là một mắt xích trong đó. Điều này nói lên Tôn Sách là tỉnh táo, biết chỉ có Nho học mới có thể trị quốc.
"Đại vương, quân tử dụ ư nghĩa, tiểu nhân dụ ư lợi. Phái hệ tranh đấu, nói cho cùng tranh vẫn là tư lợi. Lợi không thể không có, không có lợi không thể tồn thân. Nghĩa cũng không thể thiếu, không nghĩa thì người ta tự vì lợi, như cát rời, nước sẽ không thành nước."
Tôn Sách khẽ gật đầu. Cảm xúc hiện tại của hắn ngày càng sâu sắc, nếu không có một viễn cảnh chung, một đoàn thể đều rất khó lớn mạnh, đừng nói là một quốc gia, một văn minh. Để xóa bỏ tệ đoan của Nho học, giải phóng tư tưởng của người đọc sách, hắn công khai phủ định Thiên mệnh, nhưng lại không thể xây dựng một nguyện vọng chung thay thế Thiên mệnh, trong khi giải phóng tư tưởng, cũng gây ra sự hỗn loạn về tư tưởng.
Còn có nên thả nữa không, thả đến mức độ nào, đây là vấn đề hắn suy nghĩ nhiều nhất gần đây.
"Lợi có đại lợi tiểu lợi, công lợi tư lợi, cận lợi viễn lợi, nghĩa cũng như vậy. Nghĩa lợi nên tương xứng, mới có thể mỗi thứ có chỗ của nó, nếu không khó tránh khỏi được cái này mất cái kia. Cái mất của Bá đạo, ở chỗ trọng lợi khinh nghĩa, cái mất của Vương đạo, thì ở chỗ trọng nghĩa khinh lợi. Đại vương muốn hành Vương đạo, phân lợi cho dân, lại trọng lợi khinh nghĩa, gần với Bá đạo, chung quy không phải kế lâu dài. Theo ý lão thần, lợi của dân không thể đoạt, vậy thì chỉ có thể chú trọng vào nghĩa, khiến dân biết nghĩa, biết đại nghĩa, nghĩa lợi trở lại cân bằng, thì cái mất của Bá đạo có thể tránh, Vương đạo mới lâu dài."
"Làm thế nào để dân biết nghĩa?"
"Tất nhiên là giáo hóa." Lục Khang cười nói: "Đức giáo vốn là di huấn thánh nhân, cũng là điều Nho môn coi trọng, chỉ là trước kia mất ở chỗ Vu khoát (xa rời thực tế), sĩ nhân tuy phụng làm kim chỉ nam, vất vả cầu tìm, bậc quân vương lại không cho là đúng, hoặc là làm cho có lệ. Khó có được Đại vương anh minh, có lẽ có cơ hội đại hành ư thế."
Tôn Sách đánh giá Lục Khang. Lục Khang tuy tóc râu bạc trắng, nhưng đôi mắt lại sáng quắc, toát lên sự hưng phấn không tả nổi, một chút cũng không giống ông lão xế chiều. Lão ký phục lịch, chí tại thiên lý, liệt sĩ mộ niên, tráng tâm bất dĩ, nói chính là vị lão nhân như vậy đây.