Bờ nam sông Chi Thủy, đất Bách Nhân.

Ngụy Vương Viên Đàm chắp tay, chậm rãi đi quanh một cây bách cổ. Cây cổ thụ chọc trời, tán lá rậm rạp, đổ xuống một mảng bóng râm lớn, che khuất ánh mặt trời chói chang ngày hè.

Thư Thụ đứng một bên, nhìn Viên Đàm cúi đầu bước đi, bóng tối trong lòng hắn còn đậm hơn, còn lớn hơn cả bóng cây bách cổ kia. Loạn thế tranh hùng, Ngụy quốc nguy trong sớm tối, thân là Ngụy Vương mà Viên Đàm lại một gục không gượng dậy nổi, thật sự khiến người ta lo lắng.

Một vị cao môn tử đệ tuổi mới ba mươi, sao lại có thể suy sụp đến mức này? Thư Thụ nghĩ mãi không thông.

Trở Hộc dẫn vài vị chấp kích lang quan đi tới, thấy Thư Thụ ở bên, liền vội vàng tới hành lễ. Lại thấy Viên Đàm đi chậm quanh cây, mày hơi nhíu lại, dùng ánh mắt hỏi Thư Thụ. Thư Thụ không nói lời nào, chỉ lặng lẽ gật đầu, rồi phất tay, ra hiệu cho Trở Hộc lùi ra xa một chút, đừng làm phiền Viên Đàm suy tư.

Trở Hộc dẫn theo đám chấp kích lang quan vừa rời đi, Thôi Viêm bưng một phần văn thư bước vào, thấy dáng vẻ này của Viên Đàm, không khỏi sa sầm nét mặt. Hắn bước nhanh tới trước mặt Thư Thụ, lớn tiếng nói: "Tế tửu, tin tức từ Nghiệp Thành."

Thư Thụ cười khổ. Thôi Viêm lớn tiếng như vậy, rõ ràng là cố ý. Nhưng Viên Đàm không hề có phản ứng gì, thậm chí không buồn ngoái đầu lại nhìn, vẫn cứ tản bộ quanh gốc cây. Thôi Viêm có chút nóng ruột, hạ giọng hỏi: "Tế tửu, việc này là sao?"

Thư Thụ nhận lấy công văn, mở ra xem, khá bất ngờ: "Tưởng Cán đi rồi?"

Thôi Viêm gật đầu: "Quách Tướng quân đang cho người truy tìm, hễ có tin tức sẽ lập tức thông báo."

Thư Thụ nhíu mày, trầm ngâm một lát, hạ giọng nói: "Quý Khuê, mối họa của Ngụy quốc không chỉ ở bên ngoài, mà còn ở bên trong. Quách Tướng quân không phân thân được, ngươi hãy chia sẻ thêm chút việc, dạo này vất vả cho ngươi rồi."

Thôi Viêm nhìn chằm chằm Thư Thụ một hồi, bỗng nhếch miệng cười: "Đại bệnh của con người nằm ở phần đầu, đại họa của đất nước cũng như vậy. Tế tửu thân là cánh tay phải của Nguyên thủ, trách nhiệm càng nặng nề." Nói đoạn, cố ý vô tình liếc nhìn Viên Đàm đang đi quanh gốc cây. Thư Thụ thầm than, nhưng trên mặt không lộ sơ hở, bình thản nói: "Quân tử chấp chính, tự nhiên phải "chung nhật càn càn, tịch dịch nhược lệ". Hắn vô tình liếc nhìn Thôi Viêm một cái: "Quý Khuê cho là không phải sao?"

Thôi Viêm chớp chớp mắt, mỉm cười không tiếng động, chắp tay tạ lỗi rồi quay người rời đi. Thư Thụ liếc nhìn bóng lưng hắn, thấy hắn khuất dạng ngoài cửa, lúc này mới thở dài một tiếng, nỗi ưu phiền lại đậm thêm ba phần.

"Thư khanh, nhẹ nhàng chút đi." Viên Đàm không biết đã dừng bước từ bao giờ, ngẩng đầu nhìn tán lá rậm rạp của cây bách cổ. "Thôi Viêm ít nhất không phải kẻ bán chủ cầu vinh."

"Đại vương nói chí phải." Thư Thụ bước nhanh hai bước, đứng sau lưng Viên Đàm.

"Ngươi có biết ta thấy cây bách này thì nghĩ tới điều gì không?"

Thư Thụ nhìn cây bách cổ trước mắt. Cây bách này tương truyền là do Tấn Văn Công Trùng Nhĩ tự tay trồng khi lánh nạn, về sau xảy ra rất nhiều chuyện. Khi Hán Cao Tổ Lưu Bang đi ngang qua nơi này, bề tôi của Triệu Vương Trương Ngao là Quán Cao từng phục kích tại đây, định ám sát Hán Cao Tổ để báo thù cho Trương Ngao. Quang Vũ Đế Lưu Tú khi đánh bại Lý Dục, tướng của Vương Lãng, cũng từng dừng chân tại đây. Ngoài ra còn vô số câu chuyện lớn nhỏ khác, hắn cũng không biết Viên Đàm muốn nói đến chuyện nào. Người có tâm cảnh phù hợp nhất với Viên Đàm lúc này hẳn là Triệu Vương Trương Ngao, nhưng hắn thật sự không hy vọng Viên Đàm có liên tưởng như vậy.

"Quang Vũ?"

Viên Đàm lắc đầu: "Đổng Chiêu."

Thư Thụ hơi sững sờ, rồi chợt hiểu ra: "Thần suýt chút nữa quên mất, Đổng Chiêu từng làm Bách Nhân lệnh, chắc hẳn cũng từng nghỉ ngơi dưới gốc cây này."

"Đổng Chiêu không chỉ làm Bách Nhân lệnh, còn từng làm Ngụy Quận Thái thú. Tiên vương từng có ý bổ nhiệm hắn làm Dự Châu Thứ sử để tranh hùng với cha con Tôn Kiên, tiếc là không thành. Cô rất tò mò, nay Đổng Chiêu chiến bại mà hàng, Ngô Vương sẽ xử trí Đổng Chiêu ra sao?"

Viên Đàm quay đầu nhìn Thư Thụ, trong mắt tràn đầy vẻ mệt mỏi. Lòng Thư Thụ chua xót. Là tâm phúc được Viên Đàm tin tưởng, hắn biết Viên Đàm sống mệt mỏi đến nhường nào, nội ưu ngoại hoạn, tình thế nghiêm trọng gấp mười lần thời Viên Thiệu còn tại thế, mà hiệu triệu lực của chính Viên Đàm thì kém xa Viên Thiệu. Chưa nói tới chuyện khác, chỉ việc lúc trước chiến bại bị bắt, đã khiến hắn không ngẩng đầu lên được khi đối mặt với những chất vấn.

"Tiên vương bị người làm lầm, anh em bất hòa, dẫn đến việc cha con họ Tôn lớn mạnh, gây ra mối họa hôm nay. Vết xe đổ của người trước là bài học cho người sau, Đại vương cần phải cảnh giác, chớ đi vào vết xe đổ. Hãy noi gương Quang Vũ, giấu mình chờ thời, đợi chờ thời cơ."

"Chúng ta còn thời cơ sao?" Mi mắt Viên Đàm run lên, khóe miệng khẽ nhếch, lộ ra một nụ cười tự giễu.

"Trời không tuyệt đường người, chỉ cần Đại vương có thể nhẫn nại, cơ hội luôn luôn có."

Viên Đàm cười nói: "Có mấy phần?"

Thư Thụ thầm kêu khổ, nhưng không thể không đáp: "Theo thần suy đoán, ít nhất có ba phần."

Viên Đàm đánh giá Thư Thụ một cái, không nhịn được cười thành tiếng, vẻ ưu sầu trong mắt giảm đi đôi chút. Hắn phất tay: "Vậy ngươi hãy nói xem, ba phần cơ hội này đến từ đâu, có căn cứ gì?"

"Dạ." Thư Thụ chắp tay bái lần nữa, nhanh chóng sắp xếp ngôn từ. Hắn cũng không phải không có chuẩn bị, vốn đã muốn dâng lời can gián từ lâu, hôm nay vừa hay có cơ hội này: "Đại vương cho rằng, cục diện hôm nay, có mấy phần là tất nhiên, mấy phần là ngẫu nhiên?"

Viên Đàm đảo mắt hai vòng, sắc mặt cũng trở nên nghiêm trọng: "Năm năm đi. Đại Hán sụp đổ, châu quận nổi dậy là tất nhiên, Ngô Vương xuất hiện bất ngờ, lấy đông nam chống lại tây bắc, là ngẫu nhiên."

"Đúng vậy, từ khi Hán Vũ Đế độc tôn Nho thuật, lấy kinh điển để lấy người làm quan, môn phiệt liền dần lớn mạnh. Quang Vũ khởi từ ruộng đồng, dựa vào sức mạnh hào cường, môn phiệt đắc thế. Bổn triều an định chưa đầy trăm năm, tuy không có chiến tranh chinh phạt tứ di, nhưng lưu dân thì lại có phần hơn chứ không kém, đều là do đất đai bị thôn tính mà thành. Hào cường ruộng vườn nối liền ngàn dặm, bách tính không có chỗ cắm dùi. Hào cường tích trữ đầy kho, triều đình không có nổi bổng lộc một năm. Ví như một người, sắc mặt tái nhợt, hai chân không thịt, chỉ có bụng phệ, thì làm sao có thể trường thọ?"

Viên Đàm quét mắt nhìn Thư Thụ, khóe miệng giật giật: "Thư khanh, những lời này của ngươi nếu để người khác nghe thấy, e là sẽ bị vạn người chỉ trích. Nói ngươi thông Ngô bán nước vẫn còn là nhẹ."

Thư Thụ cười khổ: "Họ có thể giết thần, nhưng không thể phủ nhận đây là sự thật. Dù có quý làm vương hầu, giấu bệnh sợ thuốc cũng không thể tự khỏi, chỉ làm lỡ mất bệnh tình. Nếu muốn sinh tồn, chỉ có tráng sĩ cắt cổ tay, chịu nỗi khổ của thang thuốc, nỗi đau của kim châm đá mài, trừ bệnh trị thương, mới có thể cải tử hoàn sinh."

Viên Đàm hừ một tiếng: "Được mấy kẻ có thể cắt cổ tay?" Hắn ngập ngừng, lại nói: "Nói về ba phần khả năng của ngươi đi."

"Dạ. Sự hưng khởi của họ Tôn thực sự là ngoài ý muốn, thậm chí có thể nói là khó lòng giải thích. Cha con Tôn Kiên tính tình tương tự, đều dũng mãnh nhưng ít văn, duy chỉ có Tôn Sách là khác biệt, tuy không đọc sách nhưng có kiến thức siêu việt, đẩy mạnh tân chính, được lòng vạn dân, đối đãi người bằng sự chân thành, khiến vô số tuấn kiệt cúi đầu, bách chiến bách thắng, không mấy năm mà kiến quốc lập cơ, nắm giữ nửa thiên hạ, trở thành bá chủ chư hầu. Tình cảnh này, dù Hạng Vũ tái thế, e cũng phải tự thán không bằng."

Viên Đàm khẽ gật đầu: "Lời của Thư khanh rất hợp ý cô. Hạng Vũ dù sao cũng là hậu duệ của Hạng Yên, được Hạng Lương dạy bảo, thông hiểu binh pháp, lại có thiên phú hơn người, trở thành bá chủ một đời cũng còn có thể hiểu được. Ngô Vương xuất thân hàn môn, dũng mãnh có thể coi là được cha truyền lại, còn đạo trị quốc này từ đâu mà có? Dù Hán Cao Tổ là thiên thụ, cũng cần Trương Lương dạy bảo mới ngộ ra, còn Ngô Vương lại tự mình ngộ ra, thực sự là phi lý không tưởng. Thánh nhân trời sinh, há phải phàm tục có thể làm được?"

Nói xong, Viên Đàm không nhịn được thở dài một tiếng, vẻ ủ rũ lại bao trùm lấy hắn.

Thư Thụ nhìn vào mắt, mỉm cười: "Đại vương, người có nhớ Tôn Sách bắt đầu đẩy mạnh tân chính vào năm nào không?"

"Mùa thu năm Sơ Bình thứ hai, tại Nam Dương."

"Đến nay được mấy năm?"

Viên Đàm nhẩm tính: "Đúng mười năm." Hắn trong lòng chấn động, bỗng xoay người, nhìn Thư Thụ, đầu mày khẽ nhướn lên: "Thư khanh, ba phần khả năng của ngươi, chẳng lẽ là nói Tôn Sách thịnh cực tất suy, thế lực của hắn không thể kéo dài?"

"Đại vương anh minh." Thư Thụ cúi người bái lần nữa: "Ba mươi năm là một thế, một thế lại chia làm ba kỷ, vốn có cái lý của hưng vong. Lúc mới sinh ra, tự nhiên một ngày ngàn dặm, khiến người ta không kịp nhìn, líu lưỡi không nói nên lời, nhưng thế tất không lâu dài, sau đó thành hay bại, phải xem thiên số. Nếu có thể giữ vững sự ổn trọng, có lẽ có mười năm thái bình, dù có nguy cơ cũng có thể từng bước giải quyết, rồi lại dùng mười năm tích tụ sức mạnh mới, phá trừ trầm kha, chuẩn bị cho thế hệ sau. Nếu tâm phù khí táo, nóng lòng cầu thành, thì nó hưng thịnh lên cũng vội vàng, mà lụi tàn đi cũng chóng vánh."

Ánh mắt Viên Đàm lấp lánh, như đang suy nghĩ điều gì. Hắn đã hiểu ý của Thư Thụ. Mười năm tân chính, sự phát triển của Tôn Sách cũng đã đến một chu kỳ, chưa chắc còn có thể tiếp tục phát triển tiếp, dù có thể, cũng sẽ không thuận lợi như mười năm trước, hắn cũng có rất nhiều vấn đề phải giải quyết. Giải quyết tốt, hắn còn có thể tiến lên. Một khi giải quyết không tốt, giống như Bá Vương Hạng Vũ mà sụp đổ cũng không phải là không thể.

Thư Thụ nói có ba phần cơ hội, chính là nằm ở đây.

Xét theo tình hình tìm hiểu được, điều này tuyệt đối không phải tự lừa mình dối người. Theo lãnh thổ Ngô quốc mở rộng, nhân tài tăng thêm, sự phân chia nội bộ văn võ Ngô quốc nổi cộm lên, trận Duyên Châu cách đây không lâu, Tôn Sách đặc cách đề bạt Chu Hoàn làm tướng, thiên vị Giang Đông hệ, liền gây ra sự bất mãn của rất nhiều người, cuối cùng đành phải biếm trích quân sư Lục Tốn của Chu Hoàn để bình ổn sự phẫn nộ của đám đông.

Mối nguy hại của tranh giành phe phái, cha con họ hiểu rõ nhất, nay lại trở thành vấn đề lớn nhất của Tôn Sách, cho thấy Tôn Sách tuy có chỗ hơn người, nhưng cũng không phải là không gì không làm được. Có một số việc, hắn cũng phải đối mặt như thế, hơn nữa nhìn có vẻ áp lực mà hắn phải đối mặt có thể sẽ còn lớn hơn. Lý do rất đơn giản, hắn đả kích thế gia mạnh mẽ, sự phản kháng gây ra tự nhiên cũng lớn. Thế gia cũ bị thanh trừng, thế gia mới sinh ra phải làm sao? Huống hồ còn có lượng lớn thế gia cũ buộc phải tạm thời ẩn náu do thế cục đang chờ đợi cơ hội.

Bên này giảm thì bên kia tăng, nhìn đâu cũng là địch. Nếu Tôn Sách không xử lý tốt, tốc độ sụp đổ của hắn có lẽ còn nhanh hơn tốc độ hưng khởi của hắn.

"Thư khanh cho rằng, Ngô Vương có thể giải quyết vấn đề này không?"

"Năm năm giữa chừng." Thư Thụ giơ ba ngón tay lên. "Thần xin cộng thêm nửa phần khích lệ, góp thành ba phần cơ hội, mong Đại vương minh giám."

Viên Đàm không nhịn được, bật cười thành tiếng, vẻ ưu sầu trên mặt tan đi hơn nửa. Hắn cười một lát, lại thở dài: "Thư khanh là kỳ tài, đáng sánh ngang với Tuân Úc, Trương Hoành, chỉ tiếc sinh không gặp thời, lại bị cha con cô làm lỡ."

Thư Thụ lắc đầu: "Tự thắng được mình mới là mạnh. Đại vương nếu có thể tự thắng chính mình, chỉnh đốn lại cờ trống, thần chưa chắc đã thua kém Tuân Úc, Trương Hoành."

Viên Đàm nhướn mày, nhìn quanh bốn phía, đi tới chiếc bàn đá bên cạnh ngồi xuống, lại chỉ tay vào đối diện, ra hiệu cho Thư Thụ ngồi xuống.

"Công Dữ, ngồi đi. Hôm nay vua tôi ta hãy cứ thẳng thắn nói hết lòng mình."