Quan Vũ đưa ra một phương án tác chiến nằm ngoài dự đoán của mọi người: Thủy công.
Đặc điểm lớn nhất của Ản Đào là nơi giao hội của nhiều con sông, chỉ riêng những con sông lớn đã có Hào thủy bắt nguồn từ Tỉnh Hình sơn, Tế thủy bắt nguồn từ Tán Hoàng sơn và Trì thủy bắt nguồn từ Phùng sơn, các nhánh sông nhỏ ở thượng nguồn cũng không ít. Những con sông bắt nguồn từ vùng núi này có một đặc điểm chung: lưu lượng thay đổi theo mùa, hơn nữa còn thay đổi rất lớn, nếu gặp mưa bão, thậm chí có thể hình thành lũ quét.
Mùa hè đã đến, mấy ngày nay thời tiết oi bức, bất cứ lúc nào cũng có thể có mưa. Sau khi mưa, mực nước của mấy con sông sẽ dâng cao đột ngột. Nếu chặn hạ lưu, ép nước vào thành, sau đó bịt kín cửa thành, khiến nước đọng trong thành không có lối thoát. Nước đọng dễ phát sinh dịch bệnh, không cần vài ngày, Ản Đào sẽ tự tan rã mà không cần đánh.
Hà Gian tướng Chủng Thiệu phản đối. "Đã mưa, mực nước quả thực sẽ dâng lên, nhưng tuyệt đối không đến mức cao hơn thành tường. Huống hồ bách tính trong thành sống ở đây từ tổ tiên, lẽ nào không biết khí hậu? Nếu họ bịt kín cửa thành, không cho nước ngoài thành chảy vào, chúng ta dù có chặn dòng sông cũng vô ích, chỉ tốn công vô ích mà thôi. Không những tốn công vô ích, mà còn trì hoãn thời gian."
Quan Vũ cười nhạt một tiếng, vặn hỏi lại: "Chủng quân là người Lạc Dương, có biết Lạc Dương tháng nào mưa nhiều, những nơi nào dễ bị lũ lụt không?"
Chủng Thiệu lập tức cứng họng. Họ Chủng ở Hà Nam là đại tộc, đời đời làm quan hai ngàn thạch, tuy ở Lạc Dương không tính là hào tộc, nhưng cũng là sĩ tộc chính thống, ông ta từ nhỏ đọc sách, sau này vào làm quan, qua lại đều là sĩ phu, nào có cơ hội đi tới những nơi dân nghèo ở.
Quan Vũ quay người lại hỏi tiếp Trung Sơn doãn Thôi Quân: "An Bình ngay bên cạnh Hô Đà thủy, Thôi doãn có biết Hô Đà thủy vào mùa mưa có thể dâng cao bao nhiêu không?"
Thôi Quân vốn dĩ đã không vui, bây giờ lại càng bực bội. Chủng Thiệu phản đối ngươi, ta có đắc tội gì ngươi đâu, ngươi nhắm vào ta làm gì? Ông ta hầm hừ nói: "Quân là kẻ thư sinh, không bằng quân hầu minh sát thu hào, hổ thẹn."
Quan Vũ trầm giọng nói: "Thôi doãn nói như vậy, xin thứ cho Quan mỗ không dám tán đồng. Ngài nay thân là Trung Sơn doãn, dẫn bộ tùy đại vương xuất chinh, lẽ ra nên hiểu rõ việc binh, sao có thể lấy lý do là thư sinh mà chỉ biết bàn luận cao siêu, không lý đến thực vụ. Dụng binh như vậy, sao có thể khắc địch chế thắng?"
Thôi Quân đại nộ, phất tay áo đứng dậy. "Quân không biết tự lượng sức mình, nguyện vì đại vương rong ruổi, nay có quân hầu, không cần tới đám thư sinh như chúng ta, Quân cũng không dám chiếm chỗ ngồi mà không làm việc, xin đại vương rủ lòng thương, thả Quân về núi, cày ruộng đọc sách tự nuôi thân." Nói xong, cũng không đợi Lưu Bị lên tiếng, đứng dậy bỏ đi.
Lưu Bị rất gấp, vội vàng kéo Quan Vũ lại, lại nháy mắt với Phùng Kỷ, mời ông ta ra ngoài an ủi Thôi Quân. Phùng Kỷ đứng dậy, đuổi theo ra ngoài đại trướng, Thôi Quân đang đứng cách trướng không xa, hai tay chống nạnh, thổi râu trừng mắt, vẫn còn đang tức giận. Phùng Kỷ bước tới trước mặt ông ta, cười nói: "Nguyên Bình, sao lại đến mức này."
"Phùng tướng khí độ tốt thật, có thể ủy khúc cầu toàn, Quân khí nhỏ lượng hẹp, tự thấy không bằng."
Khi còn dưới trướng Viên Thiệu, Thôi Quân và Phùng Kỷ vốn không hợp nhau, nay mỗi người đứng đầu một phái, lại càng tranh đấu kịch liệt, bình thường ngay cả qua lại cũng ít. Lúc này bị Quan Vũ chỉ trích trước mặt mọi người, khó có được sự đồng lòng. Lời tuy khó nghe, nhưng giọng điệu lại không cự người ngoài ngàn dặm.
Phùng Kỷ cười cười. "Nguyên Bình, ông cũng là người thông hiểu sử sự, lẽ nào không biết Thúc Tôn Thông? Nay là lúc trên lưng ngựa lấy thiên hạ, hãy nhẫn nhịn một chút."
Thấy Phùng Kỷ ví mình như Thúc Tôn Thông, Thôi Quân rất không vui, thản nhiên phản bác: "Hán Cao Tổ đánh thiên hạ, là công của Tiêu, Tào, Trương, Hàn, đâu chỉ là hạng đồ tể như Phàn Khoái, Chu Bột? Phùng tướng, nay văn vẻ đã mất hết, mũ áo lấm bùn đất, há là điều ngươi ta theo đuổi sao?"
Khóe miệng Phùng Kỷ nhếch lên. "Việc có nặng nhẹ, Nguyên Bình không cần tranh chấp khí nhất thời, hãy bàn từ từ. Được mất Ản Đào, việc hệ trọng, ông đã là Trung Sơn doãn, không thể vắng mặt, vẫn là theo ta quay về ngồi lại, cùng bàn đại kế đi."
Ánh mắt Thôi Quân chớp nhẹ, quan sát Phùng Kỷ hai cái. "Ta thân thể không khỏe, hãy về doanh nghỉ ngơi, đại vương nếu ra lệnh cho ta ra trận, ta tự nhiên sẽ đích thân đội mưa tên, chín chết không quay đầu." Nói xong, chắp tay, xoay người rời đi.
Phùng Kỷ thở dài một tiếng, quay người vào trướng. Quan Vũ đang sắp xếp nhiệm vụ, các tướng đều đang chăm chú lắng nghe, ngay cả Lưu Bị cũng thỉnh thoảng gật đầu phụ họa. Phùng Kỷ có chút kinh ngạc, không vội về chỗ ngồi của mình, đứng ở góc nghe một lúc. Chỉ thấy Quan Vũ chỉ vào bản đồ, sắp xếp các tướng thu gom thuyền bè, chuẩn bị bùn đất, chặn dòng sông, chi tiết đến mức mỗi cửa thành cần bao nhiêu thuyền, bao nhiêu đá đất, phải đắp cao bao nhiêu, đều nói rõ ràng rành mạch.
Phùng Kỷ không khỏi có chút kinh ngạc. Quan Vũ chỉ đi vòng quanh Ản Đào một vòng, sao có thể biết rõ ràng như vậy? Chỉ riêng phần ông nghe được, ít nhất việc ép nước vào thành là có thể thực hiện. Lại liên tưởng đến sự quen thuộc của Quan Vũ với tình hình nước Ản Đào, Phùng Kỷ suy tư, biết mình đã sai lầm, uổng phí đưa một công lao cho Quan Vũ. Nếu ông có thể tiếp xúc nhiều hơn với binh sĩ bình thường, nhất là người địa phương, những tình huống này không khó để dò hỏi. Làm tướng cần biết thiên văn địa lý, mình sau khi làm Trung Sơn tướng, công việc bận rộn, đã lơ là những việc này. Các tướng khác cũng đều có sự kiêu ngạo, chỉ có Quan Vũ là gần gũi với binh sĩ dưới quyền, có cơ hội tìm hiểu những thông tin này.
Quan Vũ này là một vị đại tướng, chỉ tiếc cái tính khí này quá lớn, không ai có thể điều khiển được.
Nhiệm vụ sắp xếp xong xuôi, Quan Vũ sầm mặt, nghiêm giọng quát: "Hành quân tác chiến, là ở chỗ thưởng công phạt lỗi. Nhiệm vụ đã sắp xếp, nếu có chỗ nào không rõ, bây giờ có thể đưa ra, nếu không có ý kiến, thì bắt buộc phải hoàn thành đúng hạn. Hoàn thành đúng hạn đương nhiên có trọng thưởng. Không hoàn thành, cũng đừng trách quân pháp vô tình." Ông nhìn quanh bốn phía, thấy Phùng Kỷ đứng ở góc, ánh mắt dừng lại một chút, rồi lập tức lướt qua.
"Ai có ý kiến?"
Mọi người im lặng, người thì cúi đầu, vẻ trầm tư, người thì cúi đầu trò chuyện, vẻ thảo luận, chính là không ai đáp lại Quan Vũ. Không khí đang ngượng ngùng, Lưu Bị ho một tiếng: "Đã không có ý kiến, thì giải tán đi, tranh thủ thời gian chuẩn bị. Mưa lớn nói đến là đến, đừng làm lỡ mất chiến cơ."
"Rõ." Các tướng đồng thanh hô lớn.
Sắc mặt Quan Vũ rất khó coi, giận dữ ẩn hiện, nhưng không tiện phát tác.
Dưới sự phối hợp của Lưu Bị, các tướng tuy bất mãn với thái độ của Quan Vũ, nhưng vẫn làm theo kế hoạch của Quan Vũ mà chuẩn bị. Họ trưng phát hàng ngàn dân phu ở gần đó, thu gom hàng trăm chiếc thuyền lớn nhỏ, chất đầy bùn đất, lại chuẩn bị hàng ngàn chiếc bao cỏ, đều chất đầy bùn đất.
Hai ngày sau, một trận mưa lớn ập đến. Quan Vũ lập tức hạ lệnh hành động. Đánh đắm hàng chục chiếc thuyền dân chất đầy bùn đất ở Trì thủy không xa phía đông thành Ản Đào, những chiếc thuyền khác đều đã sẵn sàng xuất phát. Nửa đêm, Trì thủy, Tế thủy dâng cao nhanh chóng, tràn ngược vào trong thành Ản Đào, mặt đất ngập vài thước, một mảnh đại dương. Nhất là các tướng sĩ và dân phu đóng quân dưới chân thành, toàn bộ đều ngâm trong nước.
Viên Hy nhận được tin, nhưng không nghĩ nhiều. Mùa hè mưa nhiều, thường có lũ quét, nước đến nhanh, đi nhanh, không cần lo lắng. Viên Hy thậm chí còn chưa ngủ dậy, lật người, lại ngủ tiếp. Nhưng hắn không ngủ được bao lâu, thì lại bị thân vệ gọi dậy.
Quan Vũ tấn công thành.
Viên Hy vừa nghe, sợ toát mồ hôi lạnh, tất cả cơn buồn ngủ đều bay biến. Hắn vội vàng mặc y phục giáp trụ, chạy lên đầu thành, chỉ thấy ngoài thành toàn là nước, trên mặt nước có những chiếc thuyền lớn nhỏ, quân Trung Sơn trên thuyền đang reo hò, không ngừng bắn tên vào thành, cố gắng chiếm thành. Tướng sĩ quân Ngụy trên thành hô hoán, chạy nhảy, phản kích hết sức, bắn những trận mưa tên vào quân Trung Sơn.
Hai bên giằng co nửa đêm, quân Trung Sơn rốt cuộc không thể phá thành, bỏ lại không ít thuyền, rút lui.
Viên Hy thở phào một tiếng, ngồi bệt xuống thành tường, toàn thân bủn rủn, hồi lâu mới bám vào đầu thành đứng dậy, nhìn những chiếc thuyền bị lật ngoài thành nước mà ngẩn người. Quan Vũ tấn công thành đã mang lại cho hắn áp lực quá lớn, hắn đến bây giờ vẫn không thể tin nổi mình thực sự đã đẩy lùi được cuộc tấn công của Quan Vũ.
Rất nhanh, hắn nhận ra có điều không ổn. Cùng với việc mưa lớn tạnh, nước ngoài thành dần rút đi, nước trong thành lại không hề nhúc nhích, một chút dấu hiệu giảm xuống cũng không thấy. Hắn phái người đi kiểm tra, mới biết mấy cửa thành đều bị đắm thuyền chặn lại, nhất là thủy môn, nước căn bản không thoát ra được.
Viên Hy hoảng loạn. Ngâm trong nước không chỉ là vấn đề không thoải mái, mà còn có khả năng phát sinh dịch bệnh. Vốn dĩ hắn rút vào Ản Đào là ý định tạm thời, không có chuẩn bị, lương thực còn có thể miễn cưỡng chống đỡ một thời gian, thuốc men lại hoàn toàn không đủ, một khi xảy ra dịch bệnh, lan ra toàn thành, không cần Quan Vũ tấn công, họ cũng chết bệnh hết.
Đạo lý này Viên Hy hiểu, người khác cũng hiểu, nhìn mặt nước mênh mông khắp thành, toàn bộ thành Ản Đào rơi vào một nỗi hoảng loạn không tên, theo thời gian trôi qua, sự hoảng loạn này ngày càng nghiêm trọng, bắt đầu có người đến trước mặt Viên Hy cầu xin, hy vọng hắn đầu hàng Quan Vũ, đừng đợi Quan Vũ tấn công thành. Chủ động đầu hàng và khi tấn công thành đầu hàng là hai khái niệm, với tình hình hiện tại trong thành, trông mong vào việc ngăn chặn cuộc tấn công của Quan Vũ cũng không thực tế.
Viên Hy tâm loạn như ma, không còn chủ ý.
Người khuyên hàng ngày càng nhiều, giọng điệu cũng ngày càng khó nghe, rất có ý nếu Viên Hy không đồng ý, họ sẽ trói Viên Hy đi hàng, dọa Viên Hy như chim sợ cành cong, ra lệnh cho tất cả thân vệ đều canh giữ bên cạnh mình, đề phòng bất trắc.
Một ngày sau, nước ngoài thành hoàn toàn rút đi, mặt đất cũng dần khô ráo, quân Trung Sơn lại tập kết, bày ra tư thế tấn công thành. Người trong thành kinh hãi phát hiện ra, những bao cỏ quân Trung Sơn vứt ngoài thành không phải vô dụng, đã trở thành nền tảng để đắp đê tấn công thành, ngoài thành chất đống hàng ngàn bao cỏ đầy đất, có thể đắp một con dốc ngay dưới chân thành bất cứ lúc nào.
Tình hình trong thành ngày càng căng thẳng, bất cứ lúc nào cũng có thể sụp đổ. Lúc này, Quan Vũ bắn hàng chục bức thư chiêu hàng giống hệt nhau vào trong thành, ngoài việc nói rõ tình hình trong thành, Quan Vũ còn đưa ra phần thưởng. Tướng lĩnh khác nhau có tiêu chuẩn khác nhau, bắt giết Viên Hy, thưởng trăm vàng, phong tướng quân. Kẻ ngoan cố chống cự, giết không tha.
Thư chiêu hàng bắn vào trong thành, như sao sa làm cháy đồng cỏ, nhanh chóng diễn biến thành một cuộc bạo loạn. Tướng sĩ trong thành không phải tất cả đều là thuộc hạ của Viên Hy, ngoài một bộ phận quận binh, còn có một số tinh nhuệ trung quân, luôn đi theo Viên Đàm nam chinh bắc chiến, vốn không coi trọng Viên Hy tính cách yếu đuối. Nay bị Viên Hy kéo vào cục diện này, từng người lửa giận bốc lên, không ai muốn cùng hắn chết. Cũng không biết là ai cầm đầu, một đám binh sĩ làm phản xông vào trị sở, mở ra trận chiến ác liệt với thuộc hạ của Viên Hy. Sau một trận chiến thảm khốc, đầu Viên Hy bị chặt xuống, vứt ra ngoài thành, cùng với quân kỳ của hắn.
Thành Ản Đào không đánh mà tự vỡ, gần vạn người ra thành đầu hàng.
Lúc này, còn hai ngày nữa là đến hẹn mười ngày của Quan Vũ.