Tôn Sách cười lắc đầu.
Hắn không thể thân chinh Giao Châu vào lúc này, một là Duyện Châu, Ký Châu mới bình định, chiến tuyến điều chỉnh, phòng khu biến động, có rất nhiều việc cần hắn tọa trấn chỉ huy; hai là tân chính thi hành đến nay, đã tích lũy không ít vấn đề, cần hắn nắm chắc nguyên tắc và phương hướng, cân bằng lợi ích các phái hệ, dẫn dắt tân chính phát triển lành mạnh. Hai vấn đề này đều không thể để người khác thay thế, nhất là vấn đề sau, ngay cả Trương Hoành, Tuân Úc cũng không hiểu sâu sắc bằng hắn.
So sánh lại, chuyện Giao Châu cũng không quá khẩn cấp, chỉ là bên trong liên quan đến mối thù giết cha, hắn không thể đường hoàng nói không đi, cũng không thể nói "quân tử báo thù, mười năm chưa muộn", chỉ có thể không đưa ra ý kiến.
Giao Châu là phải đánh, ra biển cũng phải đi, nhưng không phải bây giờ. Trải qua mười mấy năm chiến loạn, nhân khẩu Trung Nguyên tổn thất không nhỏ, áp lực đất đai không lớn như vậy, so với dân số giảm một nửa trong lịch sử, tình hình bây giờ đương nhiên tốt hơn nhiều, nhưng Duyện Châu, Thanh Châu vẫn gần như hoang vu, nhân khẩu Ký Châu cũng giảm gần ba thành, chỉ có Kinh Châu, Dự Châu, Dương Châu nhân khẩu giảm hữu hạn, sau khi được nhân khẩu các châu khác bổ sung, tổng số lượng còn tăng nhẹ.
Trước mắt quan trọng nhất là củng cố căn bản, chứ không phải vội vã khuếch trương, điểm này sau khi thương nghị với Trương Hoành, Ngu Phiên đã đạt được đồng thuận, không có tình huống đặc biệt sẽ không thay đổi. Đây cũng là lý do tại sao hắn chỉ nói với Chu Du ba con đường bộ, không nói hai con đường biển.
"Công Cẩn, kể lại chuyện chiến sự ba năm qua của ngươi xem nào."
Chu Du đáp lời, trải công văn mang theo ra, bắt đầu giải thích cho Tôn Sách nghe về chiến sự ba năm qua. Trước đó, Tôn Sách đã nhận được báo cáo, lúc này nghe Chu Du đích thân kể lại, có thể bổ sung rất nhiều chi tiết mà trong báo cáo không nói, hoặc không thể nói. Công văn dù có bảo mật đến đâu, rốt cuộc cũng phải qua tay nhiều người, không bằng hai người mặt đối mặt có thể nói năng thoải mái.
Chu Du kể, Tôn Sách nghe, thỉnh thoảng đặt câu hỏi, đôi khi còn lấy dư đồ ra phục bàn, thời gian trôi qua rất nhanh, đợi Chu Du kể xong, mặt trời đã ngả về tây, trên án xếp đầy công văn và dư đồ, trà nước, điểm tâm đã thay ba lần, giọng Chu Du cũng có chút khàn đặc.
"Xuất binh ba năm, hao phí trăm ức, chưa thể hoàn thành toàn công, thần hổ thẹn với sự tin tưởng của Đại vương. Xin Đại vương trị tội thần, miễn quan chức của thần, để răn đe người sau."
Tôn Sách phẩy phẩy tay, ra hiệu Chu Du đứng dậy. "Trước khi khởi binh, có nghĩ tới kết quả này không?"
Chu Du lắc đầu, vô cùng hổ thẹn. "Thần lúc đó chỉ nghĩ thế như chẻ tre, đoạt lấy Ích Châu, sau đó vung sư nam hạ, đạp phá Thiên Trúc, ai ngờ bị trì trệ ở Tang Kha, lại chẳng thể tiến bước nào."
"Hối hận không? Nếu lúc đó không rời Nam Dương, từ Vũ Quan tiến binh, có lẽ lúc này đã ở Quan Trung rồi." Tôn Sách nhấc ấm trà, rót thêm nước cho Chu Du. "Người kể chuyện ở thị tỉnh đều nói, nếu ngươi không sa lầy ở chiến trường Ích Châu, người chỉ huy Duyện Châu chi chiến sẽ không phải là Chu Hoàn."
"Lời thị tỉnh, không đáng để bàn tới." Chu Du cười lắc đầu. "Hối hận thì không, chỉ là hổ thẹn, lúc đó còn quá trẻ, cho rằng nắm giữ ưu thế, cử thế vô địch. May mà đối mặt chỉ là mấy kẻ man di, lại có Tuân Công Đạt túc trí đa mưu, Hạ Công Miêu, Tổ Nguyên Đại kiêu dũng thiện chiến, nhờ vậy mới không đi vào vết xe đổ của Triệu Quát. Nhưng trải qua mấy năm chiến sự này, thần đã có chút tâm đắc về tác chiến sơn địa, sau này viễn chinh Thiên Trúc sẽ dùng tới."
Tôn Sách gật đầu. "Tác chiến sơn địa, quả thực có điểm đặc thù, đặc điểm lớn nhất chính là không được vội. Cái này không giống tác chiến thảo nguyên, đến đi như gió, thắng thì chạy thẳng vào, bại thì vỡ trận ngàn dặm, thắng bại đều trong chớp mắt. Thái Sử Tử Nghĩa ở Liêu Đông, thuận lợi mấy năm, nay đã gặp rắc rối."
Chu Du tỏ ý tán đồng. Hắn cũng nghe nói chuyện ở Liêu Đông, vì Công Tôn Độ xử lý không thỏa đáng, Thái Sử Từ bị kéo theo, ngay cả Ký Châu chi chiến cũng không thể tham gia, chiến sự phía tây U Châu cũng chỉ đành giao cho Thẩm Hữu phụ trách.
"Công Cẩn, có người đề nghị thiên đô về Lạc Dương, ngươi thấy thế nào?" Tôn Sách đột nhiên nói.
Chu Du trầm ngâm không nói. Hắn đã nghe nói chuyện này, thậm chí biết người khởi xướng chính là Chung Do, người phụ họa cũng phần lớn là người Nhữ Dĩnh. Tuân Du tuy chưa nhắc chuyện này, nhưng y khuyên hắn về Giang Đông hội tang, có lẽ chính là có ý này trong đó, người Nhữ Dĩnh rất có thể đã thông khí với nhau rồi. Chỉ là kẻ phản đối cũng không ít, nhất là người Giang Đông, họ không muốn Tôn Sách rời Kiến Nghiệp, rời Giang Đông nhanh như vậy. Vốn dĩ Tôn Sách kiến đô ở Kiến Nghiệp, nhưng lại có quá nửa thời gian trú lại Bình Dư, đã gây ra không ít ý kiến, nay phải thiên đô về Lạc Dương, Giang Đông lại càng rời xa trung tâm quyền lực, họ đương nhiên không muốn. Kiến đô ở đâu, không chỉ là vấn đề vinh dự, mà còn liên quan đến lợi ích to lớn. Vùng đất kinh kỳ, khu vực đứng đầu, gần nước trông trăng trước, ngay cả giá nhà cũng đắt hơn chút, loại chỗ tốt này sao có thể dễ dàng từ bỏ.
Thế nhưng xét về thế cục mà nói, thiên đô đã là thế bắt buộc phải làm, Kiến Nghiệp quá xa Trung Nguyên, đi lại đều không tiện. Lạc Dương ở giữa thiên hạ, thiên đô về Lạc Dương, nghĩa là xưng đế. Thiên hạ vô chủ, lúc này xưng đế không nghi ngờ gì là một cơ hội tốt.
"Đại vương, thần cho rằng, so với thiên đô, còn có việc quan trọng hơn."
"Việc gì?"
"Chính danh."
Tôn Sách ánh mắt khẽ lóe lên, trầm ngâm hồi lâu. "Việc này hệ trọng, cần phải bàn bạc kỹ lưỡng. Công Cẩn không phải người ngoài, ta cũng không cần giấu giếm, bước này sớm muộn gì cũng phải đi, chỉ là hiện tại thời cơ còn chưa chín muồi. Dưa chín cuống rụng, nước chảy thành sông, mới là thượng sách."
Chu Du tránh khỏi chỗ ngồi, phục xuống đất, đại lễ bái lạy. "Đại vương suy xét sâu xa, thần vô cùng khâm phục. Chỉ có một việc, thần vẫn luôn không hiểu được, mong Đại vương chỉ giáo."
"Việc gì?"
"Đại vương không tin thiên mệnh, mà tin dân tâm sao?"
"Nói thế nào?"
"Đại vương có được nửa thiên hạ, bao trùm Cửu Châu, hộ khẩu lại chiếm hơn phân nửa thiên hạ, nhưng lại tự xưng Ngô Vương, thì để dân Kinh Sở, Yên Triệu vào đâu? Là quy họ về Quan Trung, hay là vứt bỏ không màng tới? Bách tính không thể một ngày không có chủ, Đại vương không làm, chỉ sợ sẽ có kẻ khác thừa cơ nhảy vào. Năm xưa Quang Vũ chỉ có được Hà Bắc, đã tức đế vị tại Thiên Thu Đình ở Hạo Thành, há là vội vàng cầu lợi? Không phải vậy, ấy là vì chính danh, tỏ rõ thế cục cho người trong thiên hạ thấy, để họ biết đi ở nơi đâu mà thôi. Nay Đại vương hành vương đạo, thi nhân chính, thiên hạ quy tâm, Đại vương không lên đế vị, há chẳng khiến người ta băn khoăn mê mang, không biết đi đâu về đâu?"
Tôn Sách nhìn Chu Du, nhất thời không biết nên nói gì. Hắn không ngờ Chu Du lại khuyên tiến, hơn nữa lại kiên quyết như vậy. Từ thái độ và lý do của hắn mà xem, hắn hẳn là đã chuẩn bị từ rất lâu rồi, tuyệt đối không phải nhất thời xúc động.
Lẽ nào hắn đặc biệt từ Ích Châu vội vã quay về, chính là vì chuyện này?
"Công Cẩn, chuyện này... vẫn phải bàn bạc kỹ lưỡng, không thể vội vàng." Tôn Sách chậm rãi nói: "Ít nhất phải an táng gia phụ xong đã. Tâm nguyện lớn nhất của gia phụ chính là tận trung với Đại Hán, nay chỉ thiếu một bước, ta không thể trái ý ông ấy."
Chu Du thở phào nhẹ nhõm. Tôn Sách đã đồng ý rồi, nhưng hắn cần nhiều người biểu thái hơn, an táng Tôn Kiên thì tốn bao nhiêu thời gian, nhanh nhất một tháng là có thể giải quyết vấn đề. Nếu động tác nhanh chóng, trước năm mới là có thể xưng đế, chậm nhất cũng không quá mùa xuân năm sau.
Tôn Sách không giữ Chu Du dùng bữa tối, chỉ tiễn hắn ra khỏi thiên điện, nhìn hắn rời cung mà đi.
Đứng dưới hiên, Tôn Sách nghĩ đến chuyện Chu Du khuyên tiến, trong lòng nghi hoặc. Vốn dĩ Chung Do mượn lời Tôn Dực khuyên tiến, hắn còn tưởng là ý kiến cá nhân của Chung Do, giờ Chu Du lại khuyên tiến, hắn không thể không suy nghĩ nhiều hơn. Với sự tin tưởng và tôn trọng của Chu Du dành cho Tuân Du, bảo rằng trong này không có ý kiến của Tuân Du, e là không thực tế lắm.
Chung Do, Tuân Du đều là người Dĩnh Xuyên, ý kiến của họ có phải đại diện cho ý kiến của người Dĩnh Xuyên hay không?
Nhưng hắn không có sự chuẩn bị tâm lý về phương diện này. Tâm trí hắn gần đây đều đặt vào việc thi hành tối ưu hóa tân chính, căn bản không cân nhắc chuyện xưng đế. Hắn nói với Chu Du thời cơ chưa chín muồi tuyệt đối không phải là lời nói dối, mà là lời nói thật lòng, nhưng nhìn phản ứng sau đó của Chu Du, hắn rõ ràng không cho là như vậy.
Tôn Sách nghĩ ngợi, gọi Lăng Thống đến, định bảo y đi mời Quân sư tế tửu Quách Gia tới. Nhưng nghĩ lại, lại quyết định đích thân đi một chuyến. Ngồi hơn nửa ngày, hắn muốn đi lại một chút, cũng muốn tới chỗ quân sư xem sao. Chu Du về nhà ba ngày, khách khứa đầy cửa, hắn ngày ngày ở trong cung, ngược lại tiếp xúc với bên ngoài không nhiều, có chút bế mục tắc thính, tin tức chậm trễ.
Tôn Sách đột nhiên muốn xuất điện, Lăng Thống có chút bất ngờ, trong lúc vội vàng, phái người đến trực lư dưới điện gọi thị tòng kỵ sĩ tới. Người trực ban hôm nay là Quan Vũ, thời gian không lâu, Quan Vũ vội vã đến, y quan chỉnh tề, thần tình lại có chút hoảng loạn. Tôn Sách thấy vậy, không khỏi cảm thấy lạ lùng.
"Vân Trường, ngươi đây là... định tan tầm rồi à?" Tôn Sách ngẩng đầu nhìn trời, mặt trời vẫn còn trên cao, cách giờ tan tầm ít nhất còn nửa canh giờ.
Quan Vũ cười gượng hai tiếng. "Thần... tối có chút việc riêng, cho nên thu xếp trước, định đợi người thay ca tới là đi luôn."
Thấy Quan Vũ mặt đầy xuân tình, Tôn Sách trong lòng chợt hiểu ra. "Trăng lên đầu cành liễu?"
"Cái gì?" Quan Vũ vẻ mặt ngơ ngác.
Tôn Sách cười một tiếng, không nói chữ nghĩa với Quan Vũ nữa, hắn không có tế bào nghệ thuật đó. "Ngươi liệu mà thu liễm một chút, đừng làm lỡ việc lớn. Tần Nghị về Quan Trung không phải là để chơi, hắn liên quan đến sự sống chết của cả một đám người đấy."
Quan Vũ rất lúng túng, nói quanh co sang chuyện khác. Nhìn vẻ quẫn bách tình đậu sơ khai của một hán tử cao chín thước, Tôn Sách có chút không quen, hắn phẩy tay, ra hiệu Quan Vũ không cần tùy tòng, quân sư xử ngay ngoài cửa điện, sẽ không có nguy hiểm gì. Quan Vũ gãi đầu, ngượng ngùng rời đi. Tôn Sách nghĩ nghĩ, nói: "Giao cho ngươi một nhiệm vụ."
"Xin Đại vương phân phó."
"Ngươi đi dạo mấy con phố nhộn nhịp nhất, nghe xem gần đây bách tính đang bàn tán những gì."
"Tuân lệnh." Quan Vũ vui mừng không kìm được, vội vàng đáp lời, xoay người rời đi. Tôn Sách gọi Lăng Thống, đi về phía quân sư xử. Lăng Thống đuổi kịp Tôn Sách, cười hi hi. "Đại vương, ngài là muốn tìm hiểu dư luận dân gian sao?"
"Phải."
"Vậy thì ngài bảo Quan Vân Trường đi không được đâu. Tướng mạo, chiều cao của ông ấy quá nổi bật, đứng ở đó một cái là người khác biết ngay là người bên cạnh Đại vương, ai còn dám nói bậy?"
Tôn Sách nghĩ nghĩ, thấy có lý. Quan Vũ quả thực không phải vật liệu làm mật thám nhỏ. "Vậy ngươi nói ai thích hợp hơn?"
Lăng Thống mày mở mắt cười. "Đương nhiên là mấy người chúng thần. Nếu nói Quan Vân Trường bọn họ là nanh vuốt của Đại vương, thì chúng thần chính là tai mắt của Đại vương đây. Chúng thần vừa có người Giang Đông, vừa có người Trung Nguyên, lại có người Hà Bắc, có thể chia nhau hành động, mỗi người quản một khu. Người đi dạo phố ban đêm phần lớn tuổi tác tương đương chúng thần, cũng sẽ không ai chú ý đến chúng thần, chắc chắn có thể nghe ngóng được dư luận chân thực nhất."