Tôn Sách cười nói: "Đang muốn thỉnh giáo chư vị. Điền công có cao kiến gì, xin cứ nói thẳng, quả nhân rửa tai lắng nghe."

Điền Phong chắp tay khiêm tốn đôi câu, bắt đầu trình bày ý kiến. Ông cho rằng nên thừa thắng xông lên, truy kích Lưu Bị, nhân thế chiếm lấy Hà Nội, Hà Đông, dòm ngó Quan Trung. Lưu Bị trông thấy gió là bỏ chạy, như chó nhà có tang, đây chính là cơ hội tốt để nhân đà truy kích, tiêu diệt gọn. Nếu để hắn đứng vững gót chân ở Hà Đông hoặc Tinh Châu, muốn tấn công lại sẽ rất khó khăn.

Tôn Sách liên tục gật đầu, quay đầu hỏi ý kiến của Thư Thụ, Thôi Viêm cùng những người khác. Thư Thụ và những người khác đều phụ họa theo. Những điều Điền Phong nói đều là phương án họ đã bàn bạc trước, thứ nhất là làm vậy quả thực phù hợp với đạo dùng binh, cơ hội không thể bỏ lỡ, thời cơ không đến lần hai. Tôn Sách lúc trước không giết Lưu Bị là vì cân nhắc đến ảnh hưởng, nay Lưu Bị đã là kẻ địch, không nhân cơ hội lấy mạng hắn thì thật không nói nổi; thứ hai là một khi đẩy chiến tuyến đến Hà Nội thậm chí là Hà Đông, áp lực của Ký Châu cũng sẽ nhẹ đi nhiều. Nếu Lưu Bị kiểm soát Tinh Châu, ở thế cao nhìn xuống, dòm ngó Ký Châu, Ký Châu trở thành chiến trường đối đầu lâu dài, sẽ bị kéo sập, ít nhất là sự phát triển sẽ bị ảnh hưởng.

Kế hoạch năm năm lần thứ nhất của Ngô quốc tại sao không thể thực hiện, chẳng phải vì chiến sự kéo lùi, tiêu hao quá lớn sao? Bất kể nơi nào giàu có đến đâu, đánh nhau liên tục vài năm, tất yếu sẽ bị ảnh hưởng. Ký Châu vốn là châu lớn, gần triệu hộ, sáu triệu nhân khẩu, thực lực có thể sánh vai với Dự Châu, Kinh Châu, thế nhưng mười mấy năm kể từ Trung Bình đến nay, trước thì loạn Hoàng Cân, sau lại theo cha con Viên thị chinh chiến, thực lực bị ảnh hưởng nghiêm trọng, hộ khẩu hiện tại không đến sáu phần so với trước. So sánh mà nói, Dự Châu, Kinh Châu—đặc biệt là Dự Châu—được hưởng làn gió tân chính, đã đạt được sự khôi phục nhất định, thực lực đã vượt xa Ký Châu.

Họ đương nhiên không muốn Ký Châu tiếp tục trở thành chiến trường, nhất là chiến trường phòng thủ bị động.

Chỉ là sự việc khác với những gì họ từng hình dung lúc ban đầu. Họ không ngờ Tôn Sách lại có ý định nạo vét kênh rạch ở Ký Châu. Tuy nói nạo vét kênh rạch cũng cần tốn kém lượng lớn nhân lực, vật lực, nhưng lợi ích thu về cũng rất rõ ràng. Thuyền bè không nghi ngờ gì chính là phương thức vận chuyển có chi phí thấp nhất thời đại này, nếu kênh rạch Ký Châu được chỉnh đốn, có thể phát huy tác dụng, ít nhất có thể tạo phúc cho vài thế hệ, đối với chiến sự cũng có giúp ích, tiêu hao vận chuyển sẽ giảm đi đáng kể.

Có cân nhắc này, thái độ phản đối cũng không còn quá kiên quyết nữa, ngay cả bản thân Điền Phong cũng không nói lời tuyệt đường lui.

Tôn Sách không lập tức đưa ra quyết định. Ông mời Điền Phong cùng những người khác tham gia thảo luận phương án. Đây không nghi ngờ gì là một công trình lớn, trước khi thực sự khởi công cần lượng công tác chuẩn bị khổng lồ, có thể từ từ thảo luận, thậm chí chứng minh cả hai phương án cùng lúc, xem xem cái nào hợp lý hơn, có lợi hơn.

Điền Phong và những người khác từ lâu đã nghe nói Tôn Sách thích lắng nghe các ý kiến khác biệt, còn đặc biệt thành lập Quân sư xứ, phàm là hành động trọng đại đều sẽ thông qua thảo luận, nhưng đây là lần đầu tiên đích thân trải nghiệm, ít nhiều có chút mới lạ, lại còn có chút phấn khích. Tôn Sách không vì họ là hàng thần mà coi nhẹ ý kiến của họ, mời họ tham gia thảo luận, hơn nữa việc thảo luận lại là việc liên quan mật thiết đến Ký Châu, họ đương nhiên cầu còn không được.

Không khí yến tiệc nhẹ nhàng mà nhiệt liệt, Tôn Sách nói cười vui vẻ, nhiệt tình mà không mất đi sự thẳng thắn, rất nhanh đã đả thông nỗi lo ngại của Điền Phong và những người khác, giành được sự công nhận của họ.

Sau tiệc, Tôn Sách giữ Thư Thụ lại.

Hai tách trà thơm được bưng lên, khói trà lượn lờ bốc lên, Tôn Sách quan sát gương mặt thanh tú gầy gò của Thư Thụ, khóe miệng lộ ra một nụ cười nhạt. Không nghi ngờ gì, lấy được Ký Châu, thu hoạch giá trị nhất chính là Thư Thụ. Điền Phong đã già, tính tình lại quá cương trực, phần lớn thời gian chỉ có thể làm tấm gương đạo đức, không thể khởi tác dụng quá lớn. Thư Thụ đang độ tuổi không hoặc, kinh nghiệm phong phú, ít nhất còn có thể phát huy tác dụng thêm hai mươi năm nữa.

Trong lịch sử sau trận Quan Độ, Tào Tháo từng muốn thu phục Thư Thụ về dùng, đáng tiếc Thư Thụ không coi trọng hắn, một lòng muốn trốn về Hà Bắc, hơn nữa suýt chút nữa đã thành công. Tào Tháo không muốn ông tiếp tục phục vụ Viên Thiệu, chỉ đành giết đi để trừ hậu hoạn. Nếu Thư Thụ có thể kịp thời trốn về Hà Bắc, kết quả lịch sử có lẽ đã là một bộ dạng khác.

"Công Dữ, nếm thử trà mới này đi." Tôn Sách đưa tay ra hiệu, cười nhạt nói. Từ lúc gặp mặt đến giờ, Thư Thụ không nói mấy câu, thậm chí cả biểu cảm cũng không nhiều, Tôn Sách tin rằng ông ta có suy nghĩ, chỉ là chưa nói ra mà thôi. Sở dĩ giữ ông lại, chính là muốn hỏi han, thực sự mở lòng ông ta.

Thư Thụ hai tay nâng tách trà, nhấp một ngụm nhỏ. "Đại vương, trà này tốt, hương thơm nồng nàn, vị đậm đà, có hương vị của núi cao."

Ánh mắt Tôn Sách nhìn về phía Thư Thụ thêm vài phần kinh hỉ. "Không ngờ Công Dữ lại am hiểu trà như vậy, lại có thể phẩm ra được nơi sản xuất của loại trà này."

Thư Thụ mỉm cười. "Đại vương nói đùa rồi. Thần không am hiểu trà, trà có tốt đến đâu, đến miệng thần cũng không phân biệt được tốt xấu, chỉ nghe người ta nói trà ngon nhất đều mọc trên núi cao. Đại vương trọng thương, trà lại là một trong những đặc sản Giang Đông, trà Đại vương uống đương nhiên là trà tốt nhất. Thần bạo gan đoán thử, may mắn đoán trúng."

Tôn Sách cười ha hả, đưa tay chỉ chỉ Thư Thụ, rồi giơ ngón tay cái lên.

Thư Thụ lại nói: "Chỉ là trà thì dễ đoán, lòng người khó lường, Đại vương uống trà gì, thần có thể đoán ra một hai. Đại vương nghĩ gì, thần lại không đoán được, xin mạo muội thỉnh cầu Đại vương giải hoặc."

Tôn Sách cười cười. "Công Dữ muốn hỏi gì, xin cứ nói thẳng. Người xưa có câu: Đạo khác nhau, không cùng mưu tính, ngươi và ta đã là quân thần, chi bằng hãy nói rõ chí hướng của mình, xem thử có điểm nào tương đồng hay không."

Thư Thụ đặt tách trà xuống, chắp tay hành lễ. "Há dám. Xin được dâng ý kiến nông cạn, kính xin Đại vương chỉ giáo."

"Nói nghe xem."

"U, Ký là một thể, người muốn dựa vào Hà Bắc để tranh thiên hạ, tất phải dựa vào Yên Sơn mà nam hạ, lấy Lạc Dương, lấy Tam Hà, tiến quân vào Quan Trung. Nay Đại vương lấy được Ký Châu, Lưu Bị chạy về phía tây, Đại vương lại án binh bất động, có ý trị thủy, lẽ nào không lo dưỡng hổ di hại?"

Tôn Sách nâng tách trà, đưa lên miệng, qua màn sương trà mà quan sát Thư Thụ. Ông biết người Ký Châu có nghi ngại về điều này, hy vọng có thể nhanh chóng kết thúc chiến tranh xung quanh, tránh việc đối đầu lâu dài, nhưng ông không biết đây là ý kiến cá nhân của Thư Thụ, hay là chịu sự ủy thác của tập thể mà thay mặt tiến ngôn. Ông đặt kỳ vọng lớn vào Thư Thụ, không muốn Thư Thụ giống như những người khác, tầm mắt chỉ gói gọn trong lúc này nơi này, chỉ quan tâm đến lợi ích của Ký Châu.

Theo những gì ông biết, Thư Thụ là người gần như duy nhất trong số những người Ký Châu vẫn liên tục quan tâm đến Tân chính, và có cái nhìn độc đáo về Tân chính. So sánh mà nói, Thôi Viêm còn trẻ, sự hiểu biết của hắn về Tân chính vẫn còn rất nông cạn.

"Công Dữ có đọc Mạnh Tử không?"

"Biết đôi chút."

"Thích nhất câu nào của Mạnh Tử?"

Thư Thụ suy nghĩ một chút. "Đắc đạo đa trợ, thất đạo quả trợ." Ông nhìn Tôn Sách. "Không biết Đại vương lại thích câu nào?"

"Sinh ư ưu hoạn, tử ư an lạc."

Ánh mắt Thư Thụ khẽ chớp, nghiền ngẫm một chốc. "Thắng bất kiêu, Đại vương không hổ là vương giả."

Tôn Sách thầm cười. Cũng may ông cũng từng đọc qua đôi chút sách, nếu không hôm nay đã hiểu lầm rồi. Câu này của Thư Thụ nhìn thì có vẻ là tán thưởng, thực tế thì không phải. "Vương giả chi binh, thắng bất kiêu, bại bất oán" xuất từ Thương Quân Thư, là lời của Pháp gia, Thư Thụ cố ý bỏ bớt hai chữ "chi binh", là để tránh ông hiểu lầm, nhưng ý nghĩa thì vẫn là ý đó.

Kẻ sĩ nói chuyện thường có ý ngoài lời, không thể giới hạn trong bề nổi. Giống như việc Thư Thụ nói mình thích "Đắc đạo đa trợ, thất đạo quả trợ" vậy, chưa chắc đã là bản ý của ông, chỉ là mượn cơ hội này để bày tỏ thái độ chính trị của mình mà thôi. Nếu ông thuận thế nói thích "Thiên thời bất như địa lợi, địa lợi bất như nhân hòa", thì đã trúng kế của Thư Thụ rồi.

"Công Dữ, ngươi đọc thông kinh sử, lại thông hiểu hưng suy cổ kim, có biết vì sao y quan đều ở Trung Nguyên? Luận về cưỡi ngựa bắn cung, phương bắc có cái mạnh của chư nhung, đến đi như gió; luận về dưỡng sinh, phương nam có sự sung túc của lúa cá, không biết đến đói khát, Trung Nguyên thực ra không chiếm ưu thế."

Thư Thụ có chút hiểu ý của Tôn Sách, vuốt râu, trầm ngâm không nói.

Tôn Sách nhấp một ngụm trà, tiếp lời nói: "Công Dữ có biết chuyện lịch sử Tây Vực không?"

Thư Thụ nhìn Tôn Sách, không nói lời nào. Tôn Sách nói tiếp: "Ra khỏi Lũng Quan, dọc theo Hà Tây tứ quận đi về phía tây, vượt Thông Lĩnh, có các nước Quý Sương, An Tức, lại về phía tây, mãi đến bờ biển lớn, lại có La Mã, từ xưa đến nay, nước cường thịnh, đa phần đều tương tự như Hoa Hạ chúng ta, nằm ở giữa dải nam bắc này."

Thư Thụ có chút kinh ngạc. Ông vốn tưởng Tôn Sách chỉ trích dẫn Mạnh Tử để giải thích cho mình, không ngờ Tôn Sách lại dùng lịch sử để chú giải Mạnh Tử, bản mạt hoàn toàn trái ngược. Ông không rõ lắm về những sự việc ngoài Tây Vực, nhưng ông tán đồng cách nhìn của Tôn Sách, người hay quốc gia cũng vậy, không thể quá an nhàn, an nhàn thường là khởi đầu của sự kiêu ngạo, có chút áp lực càng khiến người ta tỉnh táo. Tả Truyện vân: Hoặc đa nan dĩ cố kỳ quốc, khải kỳ cương thổ; hoặc vô nan dĩ táng kỳ quốc, thất kỳ thủ, chính là ý này. Đương nhiên việc gì cũng phải có độ, nếu thực sự tai nạn liên miên, thì không phải là hưng bang, mà là vong quốc. Người Ký Châu sở dĩ không muốn trở thành chiến trường, chính là vì chiến sự liên miên mười mấy năm nay đã gây tổn thương quá lớn cho Ký Châu, không ai muốn tiếp tục nữa.

Thư Thụ suy nghĩ một chút, cười nói: "Lời Đại vương nói khiến thần khai sáng trí tuệ, thụ ích không nhỏ. Chỉ là như vậy, Đại vương lại phải cẩn thận với Giang Đông rồi. Nay Giang Đông giàu có, bách tính an nhàn, phong khí xa hoa đang dần lớn lên, không thể không phòng."

Tôn Sách cười gật đầu. "Phải vậy, cho nên ngươi xem, binh lính dưới trướng ta đa phần là người Giang Đông." Ông uống một ngụm trà, lại nói: "Người có năm ngón tay, mỗi ngón dài ngắn khác nhau, thiên hạ mười ba châu, nam đến biển lớn, bắc đến đại mạc, dọc ngang vạn dặm, há có thể chỉnh tề như một? Người làm chính trị, tự nhiên phải điều tiết sự dài ngắn béo gầy của chúng, khiến mỗi nơi đều phát huy cái sở trường, cứu vãn cái sở đoản, người giàu không đến mức kiêu sa, người nghèo cũng có thể ấm no, dân biên thùy phía bắc được áo quần Giang Nam để chống lạnh, dân Giang Nam được băng tuyết biên thùy phía bắc để tránh nóng, bốn biển trong ngoài, đều là anh em, nỏ Ký Châu bắn xa, binh Giang Hoài đột trận, kỵ binh Tinh Lương truy địch, còn lo gì không trừ được, còn địch nào không diệt được? Dẫu có núi Côn Lôn sừng sững cũng chẳng đáng sợ, huống hồ là dãy Thái Hành nhỏ bé?"

Thư Thụ trút được gánh nặng, nỗi lo cuối cùng trong lòng cũng đã đặt xuống. "Nghe Đại vương chỉ điểm giang sơn, mới biết chí lớn của chim hồng chim hộc không phải chim yến chim sẻ có thể hiểu. Được theo Đại vương chinh phạt, là hạnh phúc của thần. Thần ngu muội, nguyện làm người cầm roi cho Đại vương."

Tôn Sách cười ha hả. "Công Dữ, ngươi quá khiêm tốn rồi, kỳ vọng của cô đối với ngươi há lại là cầm roi có thể so sánh? Cô có được Công Dữ, như cá Côn sinh ra cánh, hóa thành chim Bằng, nhân gió mà lên, vỗ cánh bay lên chín vạn dặm."

Thư Thụ tâm triều có chút kích động, cúi người nói: "Đại vương quý mến lầm, thần hổ thẹn không dám nhận. Thần tài hèn sức mọn, không đủ làm cánh chim, nguyện làm một sợi lông, gắn vào đuôi Đại vương, tận chút sức mọn."