Lo lắng của Tôn Sách không may thành sự thật, Liêu Đông đã xảy ra chuyện.

Nguyên nhân sự việc bắt nguồn từ người Ô Hoàn, chính là người Ô Hoàn ở Liêu Đông thuộc quốc. Liêu Đông thuộc quốc vốn được dùng để an trí những người Ô Hoàn quy thuận. Theo thói quen thường lệ của nho sinh, tất nhiên phải hậu đãi người đến, cho nên mảnh đất được cấp chính là vùng đất tốt nhất ở Liêu Đông — hạ lưu sông Liêu Thủy và Du Thủy. Nơi đây không chỉ cỏ nước sum suê, mà còn thích hợp cày cấy, lại thêm lợi thế về sông ngòi biển cả, là nơi tốt để đánh cá săn bắn. Kiểm soát được cửa sông tức là kiểm soát được thương lộ, không ít người Ô Hoàn ngồi yên làm con buôn, trở thành trung gian thương mại, phát tài, tài lực hùng hậu không kém gì hào cường người Hán.

Người Ô Hoàn sống ở đây rất sung túc, cho đến khi Tôn Sách hạ lệnh bãi bỏ kiến chế Liêu Đông thuộc quốc, yêu cầu người Ô Hoàn phải trở thành biên hộ giống như người Hán, hoặc là rời đi. Trở thành biên hộ thì phải nộp thuế phục dịch, điều này đối với người Ô Hoàn vốn chỉ quen hưởng lợi chứ không chịu trách nhiệm mà nói, tự nhiên không thể chấp nhận được. Đặc biệt là những thương nhân Ô Hoàn có thực lực hùng hậu, đột nhiên phải nộp một khoản thương thuế lớn, chẳng khác nào cắt thịt, sao họ có thể cam tâm tình nguyện. Chỉ là thực lực của Liêu Đông thuộc quốc có hạn, Thái Sử Từ và Công Tôn Độ lại đều là những kẻ hung hãn võ lực siêu quần, họ không dám đối đầu trực diện, liền phái người lên thảo nguyên kích động các bộ lạc khác, người Ô Hoàn, người Tiên Ti, người Phù Dư, còn có cả người Cao Câu Ly.

Mâu thuẫn vì thế mà nảy sinh, biên cảnh không ngừng báo động, du kỵ quấy nhiễu biên giới ngày càng nhiều, nhiều như châu chấu, nhiều thì vài chục kỵ binh, ít thì mười mấy kỵ, cướp một đợt rồi đi. Phong toại ở biên cương canh giữ nghiêm ngặt, quân kỵ binh của quận đứng sẵn sàng chờ đợi, sẵn sàng chi viện bất cứ lúc nào. Tuy hơi mệt mỏi nhưng vấn đề không quá lớn, nhưng các thương nhân xuất cảnh làm ăn lại gặp rắc rối, một khi gặp phải Hồ kỵ tập kích, nhẹ thì hàng hóa bị cướp, nặng thì mất cả người lẫn của.

Các thương nhân nhanh chóng phản ánh sự việc lên trước mặt Độ Liêu tướng quân Công Tôn Độ. Công Tôn Độ không chút do dự, lập tức phái sứ giả đến nước Phù Dư, yêu cầu Phù Dư vương đưa ra lời giải thích và bồi thường tổn thất, nếu không sẽ khởi binh diệt nước.

Sự cường bạo của Công Tôn Độ đã kích động sự phản cảm của nước Phù Dư, Phù Dư vương giết sứ giả của Công Tôn Độ, đưa thủ cấp về lại biên cảnh. Công Tôn Độ giận dữ, tập kết kỵ binh dưới quyền, tiến vào nước Phù Dư, nghìn dặm bôn tập, một hơi giết tới vương thành Phù Dư. Phù Dư vương không ngờ Công Tôn Độ lại tới nhanh như vậy, nghênh chiến vội vàng, bị Công Tôn Độ đánh cho đại bại. Phù Dư vương mang theo nghìn tàn quân chạy vào núi, Công Tôn Độ một mồi lửa đốt sạch vương thành Phù Dư, rồi bãi binh trở về.

Công Tôn Độ đánh bại Phù Dư vương, vấn đề lại không được giải quyết, ngược lại còn dẫn tới rắc rối lớn hơn. Phù Dư vương nuốt không trôi cục tức này, một mặt phái người đến cáo trạng với Thái Sử Tử Nghĩa, yêu cầu trừng trị nghiêm khắc Công Tôn Độ, một mặt liên lạc với Ấp Lâu, Tiên Ti, yêu cầu kết minh, cùng nhau xuất binh. Người Tiên Ti sau khi bị Thái Sử Tử Nghĩa giết một lần, vẫn luôn nghĩ cách báo thù, chỉ là thực lực không đủ, không dám dễ dàng gây chuyện, nay Phù Dư vương chủ động yêu cầu kết minh, họ tất nhiên cầu còn không được.

Thế là, người Tiên Ti nhanh chóng xuất binh, truy kích Công Tôn Độ. Công Tôn Độ cũng không sợ, dẫn bộ phản kích, đánh cho người Tiên Ti tan tác không thành quân, lại đuổi kịp Phù Dư vương, vung đao chém đứt thủ cấp của hắn, làm thành cái bô, còn đem vương hậu và các phu nhân của Phù Dư vương ban thưởng cho tướng sĩ.

Như vậy, mâu thuẫn triệt để bị kích hóa, người Phù Dư giống như chó điên, tập kích liên miên không dứt, Công Tôn Độ hầu như ngày nào cũng phải giao chiến. Dù rằng trận nào cũng thắng, nhưng thương vong cũng không ngừng tăng lên, một vạn kỵ binh xuất chinh, cuối cùng khi về tới trú địa Huyền Thổ chỉ còn lại một nửa, mà người Phù Dư, người Tiên Ti vẫn không ngừng tụ lại. Lúc này Công Tôn Độ mới nhận ra đã gây ra rắc rối lớn, đành phải phái người đến cầu viện Thái Sử Tử Nghĩa.

Thái Sử Tử Nghĩa đang tập kết nhân mã, chuẩn bị tiến về phía tây, phối hợp với Tôn Sách lấy trọn U Châu, nhận được tin này thì vô cùng bất ngờ. Tuy không đến mức rối loạn trận cước, nhưng cũng không dám dễ dàng rời khỏi Liêu Đông. Liêu Đông mấy năm nay phát triển rất tốt, nếu bị người Phù Dư, người Tiên Ti cướp mất thì thật đáng tiếc. Thái Sử Tử Nghĩa đành tạm thời hủy bỏ kế hoạch tây chinh, trước tiên giải quyết nguy cơ ở Liêu Đông.

Vì sự việc ảnh hưởng quá lớn, Thái Sử Tử Nghĩa phái Gia Cát Cẩn đến Trung Sơn, báo cáo trực tiếp đầu đuôi sự việc cho Tôn Sách.

Nghe xong báo cáo của Gia Cát Cẩn, lại cẩn thận lật xem các văn thư liên quan, bao gồm quốc thư của Phù Dư vương, vài bản báo cáo của Công Tôn Độ, cùng với hồ sơ liên quan đến việc thương nhân bị cướp, bị giết, lông mày Tôn Sách nhíu lại thành một cục.

Đông Bắc định sẵn là nỗi đau của các vương triều Trung Nguyên, giờ chỉ là sớm hơn vài trăm năm mà thôi. Bốn trăm năm sau, hai vị hoàng đế Nhị ca liên tiếp vấp ngã trên mảnh đất này, một người vì thế mà mất giang sơn, một người chịu đựng thất bại hiếm thấy trong đời, kẻ nào đó tự nhận là hậu duệ Cao Câu Ly thậm chí còn dâm dật nói rằng hắn bị bắn mù một con mắt, buộc phải cắt nhường nửa đế quốc để cầu hàng.

Tưởng tượng dẫu sao cũng chỉ là tưởng tượng, nhưng rắc rối lại là rắc rối thật sự. Cái mặt lừa lưu danh thanh sử của Gia Cát Cẩn kia tuy đầy vẻ sầu muộn, nhưng lòng Tôn Sách cũng nặng trĩu. Liêu Đông xuất hiện vấn đề như vậy, hắn có một phần trách nhiệm lớn, quyết định bãi bỏ Liêu Đông thuộc quốc chính là do hắn đưa ra, lúc đó Trương Hoành đã từng nêu ý kiến bất đồng, chỉ là Thái Sử Tử Nghĩa, Đổng Tập đều tỏ ý tán thành, nên Trương Hoành cũng không kiên trì nữa.

Nói đi nói lại, căn nguyên vẫn nằm ở chỗ họ quá lạc quan về tình hình phát triển, lại có chút mù quáng phục tùng hắn, hình thành hiệu ứng khuếch đại. Ở chỗ hắn có lẽ chỉ là chút đắc ý nhỏ, đến chỗ Công Tôn Độ lại trở thành cuồng vọng, khinh suất tấn công Phù Dư, đốt vương thành, chém Phù Dư vương, còn làm nhục vương hậu, sao có thể không kích hóa mâu thuẫn.

Nói trắng ra vẫn là quá tự tin, đánh giá cao ưu thế của bản thân, cũng đơn giản hóa tình hình Liêu Đông, tưởng rằng thắng bại quyết định ở chiến trường chính diện. Đáng tiếc Phù Dư không phải Trung Sơn, không phải cứ đánh chiếm vương thành là giải quyết được mọi vấn đề, trái lại, vấn đề mới chỉ bắt đầu. Công Tôn Độ liên chiến liên thắng, nhưng vấn đề chẳng giải quyết được chút nào, ngược lại còn mở rộng ra.

Tôn Sách hạ lệnh cho người mời Quách Gia, Lưu Diệp, Thư Thụ đến, thương thảo đối sách. Trước khi nghiên cứu, Gia Cát Cẩn giới thiệu chi tiết về tình hình Liêu Đông, nhìn bản đồ địa hình, nghe Gia Cát Cẩn giới thiệu, Quách Gia không có phản ứng gì, nhưng Lưu Diệp và Thư Thụ lại biến sắc. Họ trước đó hiểu biết khá nông cạn về Liêu Đông, sau khi nghe Gia Cát Cẩn giới thiệu xong, họ nhận ra vấn đề của Liêu Đông không phải là vấn đề nhất thời một nơi, mà là vấn đề lâu dài, bắt buộc phải tính kế lâu dài.

"Chư vị, có cao kiến gì, cứ tự nhiên nói hết ra." Tôn Sách nhìn những người trước mắt, trong lòng ổn định hơn nhiều. Có nhiều nhân tài như vậy, hắn không tin là không giải quyết được vấn đề ở Liêu Đông.

Quách Gia phát biểu đầu tiên, phe phẩy quạt lông nói: "Công Tôn Độ quá kích động, không thích hợp nhậm chức Độ Liêu tướng quân nữa, nhân cơ hội lần này bãi miễn hắn đi."

Tôn Sách gật đầu. Đây là một cơ hội tốt để điều chuyển Công Tôn Độ rời khỏi Liêu Đông. Hắn kinh doanh ở Liêu Đông nhiều năm như vậy, có hắn ở Liêu Đông, Thái Sử Tử Nghĩa, Đổng Tập đều không thể bung sức. "Ai thích hợp tiếp nhiệm Độ Liêu tướng quân?"

"Diêm Hành."

Tôn Sách cân nhắc một lát, đồng ý lấy Diêm Hành làm một trong những nhân tuyển. Diêm Hành là một kỵ tướng xuất sắc, làm việc cũng trầm ổn, nên có thể gánh vác trọng trách Độ Liêu tướng quân.

Quách Gia lại hỏi: "Tử Du, Liêu Đông xảy ra chuyện, Thái Sử Tử Nghĩa có phương án đối phó gì?"

Gia Cát Cẩn chắp tay hành lễ. Thái Sử Tử Nghĩa quả thật có chuẩn bị phương án giải quyết, nhưng phòng tuyến do ông phụ trách xảy ra vấn đề lớn như vậy, ông trước tiên phải thỉnh tội, chờ đợi xử lý, chứ không phải đưa ra phương án giải quyết. Nếu Tôn Sách muốn cách chức ông, thì phương án này của ông sẽ chẳng có ý nghĩa gì cả. Tư duy của Thái Sử Tử Nghĩa rất đơn giản: lấy thủ thay công, trước tiên chỉnh đốn nội bộ, túc thanh người Ô Hoàn ở Liêu Đông thuộc quốc, nhổ tận gốc những hào cường Ô Hoàn gây mưa làm gió đó. Người Phù Dư, người Tiên Ti đều là vấn đề nhỏ, tới thì nghênh chiến, đi rồi cũng không cần truy, nhắm vào việc đóng cửa Hồ thị, không bao lâu sau, họ sẽ chịu thua, đến lúc đó hãy từ từ thu dọn.

"Như vậy có được không? Có phải là quá tỏ ra yếu đuối không?" Lưu Diệp nghi hoặc hỏi.

Gia Cát Cẩn cười cười chắp tay. "Lưu quân sư có điều chưa biết, người Hồ trọng lợi khinh vinh nhục, giao thiệp với họ cũng không thể quá coi trọng thể diện. Nếu vì nhất thời không phục, giận dữ khởi binh, đi sâu vào thảo nguyên, họ trông thấy gió là chạy, quân ta lao lực mà không công, ngược lại còn bị họ chê cười. Chi bằng lấy tĩnh chế động, dùng lợi ích từ Hồ thị để điều khiển họ, đó mới là đạo lý giải quyết lâu dài."

"Đóng cửa Hồ thị, thương nhân chẳng phải sẽ bị ảnh hưởng sao?"

"Ảnh hưởng sẽ có một chút, nhưng không nghiêm trọng. Chúng ta chỉ nhắm vào những bộ lạc khởi binh gây loạn, chứ không phải đối xử cào bằng với tất cả các bộ lạc. Người Hồ tham lợi, có cơ hội như thế này, họ tuyệt đối sẽ không bỏ qua, ngồi địa tăng giá, từ đó thu lợi là chuyện tất yếu. Thái Sử Đốc đã bàn bạc kỹ với các thương nhân Trung Nguyên, dự định thu lại hàng hóa của họ, phát cho gia đình các tướng sĩ tử thương, để làm khoản an ủi."

Gia Cát Cẩn lấy ra một bản phương án chi tiết, đưa đến trước mặt Tôn Sách. Tôn Sách đọc xong, thở phào nhẹ nhõm, lại chuyển cho Quách Gia và những người khác cùng xem. Quách Gia xem xong, trao đổi một ánh mắt với Tôn Sách, lộ ra nụ cười thấu hiểu. Thái Sử Tử Nghĩa có định lực, không hề rối loạn phương châm, ngược lại còn nhân cơ hội này chỉnh đốn Liêu Đông, không phụ sự kỳ vọng của Tôn Sách dành cho ông. Tôn Sách thậm chí nghi ngờ, Thái Sử Tử Nghĩa đã sớm nhận được tin, giả vờ không biết, đợi Công Tôn Độ phạm sai lầm, để mượn cơ hội này tống khứ Công Tôn Độ khỏi Liêu Đông.

Về tư tưởng chiến lược, Thái Sử Tử Nghĩa và Công Tôn Độ vẫn luôn có sự bất đồng, chỉ là không biểu hiện ra ngoài mặt mà thôi.

"Quân sư xứ hãy thảo luận kỹ một chút." Tôn Sách phân phó.

Quách Gia đáp một tiếng, rồi nói tiếp: "Đại vương, vì Thái Sử Tử Nghĩa tạm thời không thể tiến về phía tây, chuyện ở Ngư Dương không thể trì hoãn được nữa, đại vương nên đích thân lấy nó."

Tôn Sách quay đầu nhìn Lưu Diệp, Thư Thụ. "Ý kiến của các vị thế nào?"

Lưu Diệp chắp tay nói: "Sự việc không thể chậm trễ, thần ủng hộ ý kiến của Quách Tế Tửu."

Thư Thụ trầm ngâm một lát. "Lưu Tu tài trung bình, không đáng lo ngại, thực sự cần lo lắng là Đại Quận, Thượng Cốc. Thu đông sắp tới, người Tiên Ti, người Ô Hoàn đều có khả năng thừa cơ xâm nhập, đại vương đã đích thân tới, không bằng đem U Châu và Ký Châu cùng cân nhắc, một lần bình định, tránh để lại hậu họa."

Tôn Sách rất an ủi. Tuy nói ba người xuất phát điểm không giống nhau, nhưng tư duy tổng thể vẫn là tương đồng, hơn nữa tầm nhìn đều không thấp, không giới hạn ở Liêu Đông, mà là phóng tầm mắt nhìn cả U Châu, thậm chí toàn bộ Hà Bắc, rất hợp ý hắn.

"Lập tức triệu tập tất cả nhân viên Quân sư xứ và các tướng lĩnh từ Đô úy Trung quân trở lên nghị sự. Công Dữ, lần này do ngươi thiết kế phương án, coi như là bài kiểm tra nhập chức. Đây không phải nhắm vào cá nhân nào, quân sư nhập chức đều phải trải qua bước này, Tử Dương cũng không ngoại lệ. Nhắc mới nhớ, phương án của Tử Dương chính là bài ưu hạng Giáp đầu tiên của Quân sư xứ."

Trong mắt Lưu Diệp thoáng qua một tia đắc ý. Tôn Sách đặc biệt nhắc tới chuyện này làm hắn rất thoải mái, đối với việc để Thư Thụ chịu trách nhiệm thiết kế phương án không những không có ý kiến, ngược lại còn thêm vài phần chờ đợi. Hắn rất muốn xem danh sĩ Hà Bắc này rốt cuộc có mưu lược cao minh gì, có thể đạt được ưu hạng Giáp hay không.

Thư Thụ bình tĩnh như nước, khom người lĩnh mệnh. "Nặc."