Tôn Dực xoay người, quan sát sa bàn, nhìn dòng Trường Giang uốn lượn giữa những dãy núi, lông mày khẽ nhíu lại.
Vu Sơn là tường thành của Ích Châu, Trường Giang là hào nước của Ích Châu. Thiên hạ đều đã bình định, chỉ riêng Ích Châu chưa hạ được, tất cả đều bởi nơi đây có hiểm trở núi sông. Chu Du và Hoàng Trung nam bắc giáp công nhiều năm vẫn không thể thực sự công phá Ích Châu. Cam Ninh vốn nổi tiếng hiếu chiến cũng chỉ thử qua một lần rồi bỏ cuộc, phàm là người có chút kiến thức đều không dám khinh cử vọng động.
Gia Cát Lượng bày mưu dụ Tào Tháo xuất kích, tạo nên một cơ hội hiếm có. Thế nhưng cơ hội này có thể biến thành hiện thực hay không, quyền chủ động lại không nằm trong tay ông mà nằm trong tay Tào Tháo. Xét trên phương diện binh pháp, đây vốn dĩ đã là một cục diện bị động.
Thế nên Gia Cát Lượng mới nói với Tào Anh rằng, Tôn Dực vì có quan hệ cha con vợ chồng với Tào Tháo, lần này đi Nhữ Dương thuật chức, khó tránh khỏi bị người đời công kích, thậm chí có khả năng bị điều rời khỏi chiến khu Kinh Sở, không tiện mang theo Tào Anh cùng đi. Gia Cát Lượng còn nói với Tào Anh, nếu nàng có thể khuyên Tào Tháo đầu hàng, không những có thể giải vây cho Tôn Dực, mà đối với thiên hạ cũng là một công lao, Tào Tháo có lẽ sẽ noi gương Viên Đàm, được cắt đất phong vương. Nếu cứ cậy vào hiểm trở núi sông mà ngoan cố chống cự, cuối cùng khó tránh khỏi cảnh thân chết nước mất.
Để đốc thúc Tào Anh hạ quyết tâm, Gia Cát Lượng còn mô tả lại tình thế hiện nay. Ngoài hai cánh quân của Chu Du và Hoàng Trung đã có từ trước, Thái Sử Từ đang nam hạ, Lỗ Túc đang tây tiến, cộng thêm Tôn Dực, hiện có tổng cộng năm lộ quân vây công Ích Châu. Ích Châu dù hiểm trở đến đâu, sớm muộn cũng sẽ bị công phá. Thiên tử sở dĩ chưa hạ lệnh cưỡng công không phải vì không thể, mà là không muốn. Một khi sự kiên nhẫn của ngài cạn kiệt, chắc chắn sẽ thân chinh, khi đó Tào Tháo có muốn đầu hàng cũng chẳng nhận được kết quả tốt đẹp gì.
Tóm lại, đây là cơ hội tốt nhất, cũng là cơ hội cuối cùng.
Đừng nói là Tào Anh, ngay cả Tôn Dực sau khi đọc xong thư cũng bị Gia Cát Lượng thuyết phục. Nghĩ chắc rằng Tào Anh sau khi thấy bức thư này, nhất định sẽ viết thư cho Tào Tháo, khuyên ông ta đầu hàng. Tào Tháo nhận được thư chưa chắc đã đầu hàng, nhưng ông ta rất có thể sẽ mạo hiểm. Bởi vì trong đó đã chôn sẵn một cái hố, hắn không những không ở chiến khu Kinh Sở, mà còn có khả năng bị điều rời khỏi chiến khu Kinh Sở.
Bất kể hắn có bị điều đi hay không, người kế nhiệm sẽ là ai, đối với Tào Tháo mà nói, đây đều là cơ hội tốt nhất để mạo hiểm: Chiến khu Kinh Sở quần hùng vô thủ.
Hư hư thực thực, lại qua một lần trung gian, thông qua miệng Tào Anh mà nói cho Tào Tháo biết, độ tin cậy tăng lên đáng kể.
Đọc xong bức thư, Tôn Dực nhớ lại câu nói của Hoàng huynh, thầm khâm phục khả năng nhìn người của ngài. Tuy nhiên, Hoàng huynh cuối cùng đã không từ chối thỉnh cầu của mình, chứng tỏ ngài vẫn đặt niềm tin vào mình, chỉ cần mình có chủ kiến, đừng để Gia Cát Lượng che mắt là được.
“Khổng Minh, ngươi thấy Tào Tháo có đến không?”
“Khó nói lắm, chỉ nắm chắc được sáu bảy phần.” Gia Cát Lượng vuốt chòm râu ngắn mới mọc dưới cằm, trầm ngâm một lát. “Nếu lần này không xuất kích, có lẽ ông ta thực sự có ý định đầu hàng. Ta nghe nói, Bệ hạ đã phái người đến Lộc Môn Sơn mời Hà Bá Cầu đứng ra. Hà Bá Cầu là bậc kỳ túc của Đảng nhân, vốn được Tào Tháo kính trọng, lại có ơn che chở cho Tào Ngang, nghĩ đến Tào Tháo sẽ nghe theo.”
Lý Thông không kìm được hỏi: “Quân sư, Bệ hạ thực sự định khuyên hàng Tào Tháo sao? Nếu vậy, chẳng phải chúng ta bận rộn công cốc rồi sao?”
Gia Cát Lượng nhìn quanh một vòng, thấy Tưởng Khâm cũng đang nhìn mình, trong mắt lộ vẻ nghi hoặc, chỉ có Phan Tuấn là sắc mặt bình thản, không khỏi bật cười. “Thừa Minh, ý kiến của ngươi thế nào?”
Phan Tuấn cười cười, nhàn nhạt nói: “Tâm tư của Bệ hạ, ta không đoán ra nổi. Ta chỉ biết đã Bệ hạ bảo chúng ta chuẩn bị tác chiến, thì chúng ta cứ chuẩn bị thật tốt. Chuẩn bị mà không đánh, vẫn tốt hơn là đánh mà không chuẩn bị.”
Gia Cát Lượng gật đầu phụ họa. “Thừa Minh nói có lý, Bệ hạ có sự sắp xếp của Bệ hạ, chúng ta có trách nhiệm của chúng ta, không thể vì Bệ hạ có ý khuyên hàng mà buông lỏng cảnh giác. Đạo văn võ, một căng một chùng, việc khuyên hàng và chinh thảo cũng như vậy. Nếu không có võ bị, việc khuyên hàng cũng khó mà đạt được công hiệu, vốn dĩ là tương hỗ lẫn nhau.”
Ông khẽ gõ lên mép án, trầm ngâm một lát, rồi nói tiếp: “Lùi một bước mà nói, nếu Bệ hạ nắm chắc việc khuyên hàng, thì đã không ra lệnh cho chúng ta giăng lưới chờ đợi, mà ngược lại phải tập trung đại quân, tạo thế cưỡng ép công phá, bức Tào Tháo vào khuôn khổ. Đã không như vậy, thì việc khuyên hàng chẳng qua cũng chỉ là tận nhân sự, nghe thiên mệnh mà thôi. Bệ hạ triệu tập hiền lương thiên hạ, tề tựu tại Nhữ Dương nghị chính, lúc này đây, ngài không hề muốn xảy ra đại chiến. So với đại sự kinh bang tế thế, Ích Châu thực sự không đáng nhắc tới. Bởi vậy, trận chiến này dù có khai chiến, cũng phải kiểm soát tình thế trong phạm vi chiến khu Kinh Sở.”
Gia Cát Lượng ngẩng đầu, nhìn Tôn Dực, lại nhìn Lý Thông và những người khác. “Hữu Đô hộ, chư vị Quân hầu, đây chính là sự tin tưởng của Bệ hạ dành cho các vị đấy.”
Tôn Dực gật đầu. “Khổng Minh nói rất có lý. Bệ hạ chủ động phối hợp với chúng ta, đây là sự tin tưởng biết nhường nào. Ta và các người tuyệt đối không được phụ lòng Bệ hạ.”
Lý Thông, Tưởng Khâm bừng tỉnh đại ngộ, nhìn nhau, đều thấy có chút ngại ngùng. Nghe xong phân tích của Gia Cát Lượng, họ mới nhận ra trong này còn bao nhiêu sự cân nhắc, tuyệt không đơn giản chỉ là đánh hay khuyên hàng.
Phan Tuấn liếc nhìn Gia Cát Lượng, giữa đôi mày lóe lên một tia dị sắc. Ông có cái nhìn riêng về tình thế, chỉ là không buồn tranh luận với Lý Thông và Tưởng Khâm mà thôi. Thế nhưng nghe xong phân tích của Gia Cát Lượng, ông buộc phải thừa nhận, phân tích của Gia Cát Lượng toàn diện hơn, sâu sắc hơn, không phải là điều ông có thể với tới. Dù sao cũng là người trưởng thành bên cạnh Bệ hạ, việc nắm bắt tâm tư của Bệ hạ chính xác hơn hẳn.
Gia Cát Lượng nhìn thấy ánh mắt của Phan Tuấn, nhưng không chút động tĩnh. “Thừa Minh, Công Diễm, Bệ hạ triệu tập hiền lương nghị chính, các ngươi có tấu sớ nào không?”
Phan Tuấn không lên tiếng, Tưởng Uyển nói: “Quân sư định dâng sớ sao? Ngài chủ chính Sở Châu mấy năm nay, đẩy mạnh tân chính, cảm nhận chắc chắn sâu sắc hơn chúng ta rất nhiều. Nếu quân sư quân vụ bận rộn, không rảnh cầm bút, ta có thể thay quân sư chấp bút.”
Gia Cát Lượng suy nghĩ một chút, gật đầu đồng ý. Sự kiện trọng đại như vậy, ông thực sự không muốn bỏ lỡ. Nếu không phải vì hy vọng phục kích Tào Tháo, lần này chắc chắn ông đã vội vã đến Nhữ Dương. Nhưng giờ đây quân vụ bận rộn, ông thậm chí không có thời gian viết bài, nói gì đến chuyện đi Nhữ Dương. Nếu Tưởng Uyển có thể giúp ông chấp bút, cũng là một giải pháp.
Lúc này, ông mới hiểu ra tại sao Thiên tử ngày trước lại bắt ông lựa chọn một trong hai, hoặc là theo chính trị, hoặc là theo quân sự. Lúc đầu còn chút không cam tâm, nay Thiên tử đã cho ông cơ hội, ông mới nhận ra kiêm nhiệm cả hai thực sự quá khó, không thể không tìm người giúp đỡ.
Gia Cát Lượng và Tôn Dực bàn bạc xong xuôi về bố trí quân sự, lại sắp xếp người liên lạc với Lâu Khuê, giữ cho bước tiến đồng nhất, lúc này mới giải tán. Ông giữ Phan Tuấn và Tưởng Uyển lại để bàn bạc chuyện viết bài. Tôn Dực không có tâm trạng nghe họ nói chi tiết, chỉ định đợi xem kết quả cuối cùng, liền tự mình trở về trướng.
Gia Cát Lượng ngồi đối diện với Phan Tuấn và Tưởng Uyển, lấy ra một bộ sách đặt trước mặt Tưởng Uyển. Phan Tuấn liếc mắt nhìn qua, thấy là bộ "Diêm Thiết Luận Khảo Thích". Ông biết bộ sách này là tác phẩm kinh tế lớn do Bàng Sơn Dân và Táo Chỉ đồng soạn, tuy gọi là khảo thích về "Diêm Thiết Luận", nhưng thực tế bên trong chứa đựng vô vàn luận điểm mới, chính là khởi nguồn cho tân chính của Đại Ngô, phàm là người có hứng thú với kinh tế dân sinh đều sẽ đọc bộ sách này.
Ông và Tưởng Uyển cũng không ngoại lệ, còn nhiều lần bàn luận về cái được cái mất của bộ sách này, nội dung bên trong có thể nói là thuộc lòng như lòng bàn tay. Gia Cát Lượng thận trọng lấy bộ sách này ra như vậy, thực sự không cần thiết lắm.
Tâm trạng của Tưởng Uyển cũng gần giống như Phan Tuấn, chỉ là tính tình ông điềm đạm, trên mặt không lộ chút khác lạ. Ông cầm sách lên, tiện tay lật mở, nhưng không khỏi khẽ nhướng mày. Trong sách viết đầy những lời phê chú, là bút tích của Gia Cát Lượng, chữ nào ra chữ nấy đoan trang, lời phê chú màu chu sa tương phản với màu mực, trông rực rỡ bắt mắt, mang một vẻ đẹp riêng. Trong sách còn kẹp không ít tờ giấy, bên trên cũng viết chi chít chữ, còn có dấu vết xóa sửa nhiều lần.
“Đây là… quân sư phê chú sao?” Mặc dù chắc chắn đó là bút tích của Gia Cát Lượng, Tưởng Uyển vẫn rất kinh ngạc. Lần nào nhìn thấy Gia Cát Lượng, quân sư cũng đang xử lý công vụ, làm sao ngài còn thời gian đọc sách, lại còn viết nhiều lời phê chú như vậy? Chẳng lẽ ngài muốn giúp Bàng Sơn Dân tu sửa lại bộ sách này ư. Bàng Sơn Dân là anh rể của ông, bộ sách này lại là tác phẩm thành danh của Bàng Sơn Dân, cũng không phải là không thể.
“Phần lớn là đã viết từ trước, còn một số là mới viết gần đây thôi.” Gia Cát Lượng lại lấy ra một chồng sách và báo chí, đẩy hết về phía trước mặt Tưởng Uyển. “Đây là những tư liệu, công văn liên quan mà ta thu thập được, còn có các báo cáo công bố và tình hình tài chính qua các năm, ngươi mang đi cả đi, rồi soạn một cái dàn ý, chúng ta sẽ bàn bạc lại.”
Tưởng Uyển nhìn chồng tư liệu trước mặt, vô cùng kinh ngạc. Phan Tuấn cũng lộ vẻ ngạc nhiên. Họ đều không ngờ rằng Gia Cát Lượng trong lúc quân vụ, chính vụ bận rộn như vậy mà vẫn làm được nhiều công việc mang tính học thuật đến thế. Thể lực của con người này cũng quá tốt rồi, ngài ấy không ngủ sao?
Phan Tuấn không màng giữ ý tứ nữa, cầm lấy mấy tờ báo, thấy những bài viết về kinh tế bên trên đều được phê chú, chỗ thì tán đồng, chỗ thì phản đối, chữ tuy không nhiều nhưng lời nào cũng có lý có tình, có thể thấy không phải là những lời bàn luận sáo rỗng.
Phan Tuấn lật xem một hồi, không kìm được thốt lên: “Quân sư thực sự là bậc kinh tài tuyệt diễm. Chẳng trách chưa đầy hai mươi tuổi, Bệ hạ đã giao Sở Châu cho ngài, lại còn phó thác Hữu Đô hộ cho ngài nữa.”
“Thừa Minh, lời này không thể nói như vậy được.” Gia Cát Lượng vội vàng ngắt lời. “Bệ hạ là mệnh cho ta phò tá Hữu Đô hộ, chứ không phải phó thác Hữu Đô hộ cho ta.” Ông cười cười, nói tiếp: “Hữu Đô hộ tuy còn trẻ, tính tình hào sảng, nhưng tuyệt đối không phải kẻ hữu dũng vô mưu. Nếu ngươi cho rằng ngài ấy để người khác thao túng, thế thì sai rồi. Tả Hữu Đô hộ đều là tôn thất được Bệ hạ trọng dụng, với khả năng nhìn người của Bệ hạ, sao có thể để người khác thao túng họ chứ?”
Phan Tuấn thầm kinh ngạc. Ông thực sự không nhìn ra Tôn Dực ngoài võ dũng ra còn có điểm gì hơn người. Là Gia Cát Lượng tránh hiềm nghi, hay là Tôn Dực đại trí nhược ngu? Ông đánh giá Gia Cát Lượng vài cái, cười nói: “Nghe nói Hữu Đô hộ cũng giống như quân sư, đều ở bên cạnh Bệ hạ nhiều năm rồi?”
“Đúng vậy.” Gia Cát Lượng gật đầu. “Nhưng ngài ấy cùng Tả Đô hộ là thủ túc của Bệ hạ, tự nhiên khác với người ngoài. Bệ hạ đặt kỳ vọng rất cao vào họ, ngay từ năm Sơ Bình thứ ba, đã xây Quan Đức Đình, mời Lưu Sủng dạy họ xạ nghệ, lại mời Trương Chiêu khai trí cho họ, sau đó liền để họ đi lại trong Quân mưu xứ, được Quách Tế Tửu đích thân chỉ điểm. Tả Đô hộ được Quách Tế Tửu tán thưởng nhất, có danh phận thầy trò chính thức, Hữu Đô hộ khi lớn hơn một chút thì không có danh phận thầy trò, nhưng những gì học được cũng không hề ít.”
Gia Cát Lượng tự mình rót ba chén nước, đẩy về phía trước mặt Phan Tuấn và Tưởng Uyển, bản thân cũng cầm lấy một chén, nhấp một ngụm để làm dịu cổ họng. Nãy giờ nói chuyện suốt, cổ họng ngài ấy có chút khàn.
“Trong số các đệ muội của Bệ hạ, Tả Đô hộ có thiên tư cao nhất, còn Hữu Đô hộ lại giống Bệ hạ nhất. Nếu các ngươi muốn biết Bệ hạ khi ra khỏi Thư Thành trông như thế nào, thì nhìn Hữu Đô hộ hiện tại là biết ngay. Bệ hạ thiên tính giác tỉnh vào năm Sơ Bình thứ hai, khi ấy mười bảy tuổi, còn Hữu Đô hộ giác tỉnh là năm Sơ Bình thứ sáu, lúc đó mới mười hai tuổi. Thừa Minh, Công Diễm, Hữu Đô hộ sớm muộn gì cũng sẽ viễn chinh hải ngoại, tiền đồ của ngài ấy rộng mở vô cùng, không phải người thường có thể so sánh.”
Gia Cát Lượng mỉm cười. “Hai vị nếu luyến tiếc cố thổ, thì coi như ta chưa nói gì.”
Phan Tuấn và Tưởng Uyển nghe vậy, nhìn nhau một cái, không hẹn mà cùng mỉm cười, cúi người hành lễ. “Đa tạ quân sư.”
