Tôn Sách cười thầm. "Nàng là thấy quân phí chi tiêu quá lớn, hay là ta đòi hỏi quá nhiều?"

Hoàng Nguyệt Anh dù sao cũng là người từng trải - số tiền khai thác hàng năm qua tay nàng cũng tính bằng hàng tỷ, nàng càng hiểu rõ thu nhập hàng năm của thương nhân Kinh Tương - nhanh chóng trấn tĩnh lại, liếc nhìn Tôn Sách, cười nói: "Thần thiếp cảm thấy Bệ hạ đang dọa ta."

"Thật sự không phải dọa nàng." Tôn Sách nói: "Ta tính thử một bài toán đơn giản nhé. Hiện nay đang tấn công Ích Châu, hoặc đang chuẩn bị tấn công Ích Châu có năm bộ quân, lần lượt là bộ đội của Thiên Trúc Đại đô đốc Chu Du, An Nam Đại đô đốc Thái Sử Từ, An Tây Đại đô đốc Lỗ Túc, Thủy sư Đại đô đốc Cam Ninh, và Trung lĩnh quân Hoàng Trung, tổng cộng hơn mười bảy vạn tướng sĩ, mỗi tháng tiêu hao sáu mươi vạn thạch gạo, quy đổi ra một trăm hai mươi triệu tiền, tiền lương năm trăm triệu, sáu trăm hai mươi triệu này là khoản chi tối thiểu mỗi tháng, mà đó còn là lúc chưa có chiến sự..."

Tôn Sách thong thả, tính toán từng khoản chi tiêu quân phí. Lý do ông vội vàng kết thúc chiến sự chính là vì chi phí quân đội quá lớn. Lúc không có chiến sự lớn, chi tiêu một năm đã vượt quá mười lăm tỷ, chiếm hơn bảy phần mười ngân sách thu nhập. Sau khi khai chiến, các khoản chi tiêu tăng vọt, ước tính sơ bộ, một năm ít nhất cần hai mươi lăm tỷ, thậm chí có thể vượt quá ba mươi tỷ.

Hoàng Nguyệt Anh nghe xong, đảo mắt một vòng. "Bệ hạ tính toán không sai, nhưng đại quân đông đúc như vậy, chẳng lẽ đều để người Kinh Tương nuôi dưỡng sao. Đó là đại quân của Bệ hạ, hay là đại quân của người Kinh Tương? Vốn muốn dâng tiền giúp quân, vô cớ lại chuốc lấy sự nghi kỵ, thế này không ổn."

"Nếu họ chỉ nuôi dưỡng đại quân Kinh Tương, chẳng phải càng dễ gây nghi kỵ sao?" Tôn Sách cười nhẹ.

Hoàng Nguyệt Anh sắc mặt hơi biến đổi, không dám nói tiếp. Dù nàng không tinh thông chính trị bằng chị em nhà họ Viên, cũng biết chuyện này rất nhạy cảm. Nàng suy nghĩ hồi lâu, phản khách vi chủ: "Thần thiếp ngu muội, xin Bệ hạ chỉ điểm. Người Kinh Tương phải làm thế nào mới có thể vừa giúp đỡ Bệ hạ và tử đệ binh, lại không gây ra lời ra tiếng vào?"

"Bách tính ủng quân, vốn là chuyện tốt, quên chiến tất nguy mà. Bất cứ lúc nào, tướng sĩ vì quốc gia mà vung đầu đổ máu đều nên nhận được sự tôn trọng và yêu thương, nếu không thiên hạ tất loạn. Ủng quân có rất nhiều cách, không nhất thiết là phải cung cấp quân phí, còn có thể ưu tiên gia thuộc tướng sĩ, để họ không phải lo lắng phía sau, an tâm tác chiến."

Tôn Sách ngừng một chút, sắc mặt có chút nghiêm nghị. "Nhưng trẫm lại nghe nói, không ít vợ của tướng sĩ làm việc trong công xưởng, rõ ràng vất vả như người khác, nhưng tiền công nhận được lại ít hơn hai ba phần, chỉ vì họ cần tiền hơn."

Hoàng Nguyệt Anh ngẩn ra. "Có chuyện như vậy sao?"

"Còn có chuyện ác liệt hơn." Tôn Sách thở dài một hơi. "Nam Dương, Nam Quận những năm gần đây phát triển không tệ, mỗi năm một bậc thang, nhưng khoảng cách giàu nghèo cũng không ngừng nới rộng. Người phát tài không quên quê hương thì nhiều, nhưng kẻ giàu mà bất nhân cũng không ít. Để kiếm thêm chút tiền, đủ loại thủ đoạn tầng tầng lớp lớp. Có kẻ vì muốn giảm bớt chi phí, tuyển dụng lưu dân từ Quan Trung, Tịnh Châu, không những ảnh hưởng đến sinh kế của bách tính địa phương, còn ảnh hưởng đến việc thực thi tân chính ở Quan Trung, Tịnh Châu, ngay cả công trình tái thiết Lạc Dương cũng bị ảnh hưởng. Những việc này, họ đều không nói với nàng chứ?"

Hoàng Nguyệt Anh lắc đầu, thần tình lúng túng, sắc mặt đỏ một hồi, trắng một hồi, lẩm bẩm nói: "Lại có chuyện như vậy sao? Thật là... thật là vô sỉ hết chỗ nói. Họ... họ còn dám mặt dày đến cầu xin ta, mạnh miệng nói muốn giúp quân?"

"Họ sở dĩ nguyện ý giúp quân, là vì họ có tử đệ trong quân, hơn nữa đa phần là tướng lĩnh. Nếu thắng trận, tướng lĩnh có công lao, có thể được thăng quan tiến tước, tương lai có thể lên tiếng vì họ. Nhưng đối với đại đa số tốt tốt bình thường mà nói, dù có lập công, được thưởng, số tiền đó cũng có ảnh hưởng hạn chế, đa phần mọi người cuối cùng vẫn phải về quê làm ruộng. Dùng tính mạng của những tướng sĩ bình thường này, đổi lấy công lao của tử đệ nhà mình, đối với nhiều người mà nói, vốn dĩ là việc buôn bán một vốn bốn lời."

Hoàng Nguyệt Anh là người thông minh, nghe một chút liền hiểu rõ mấu chốt trong đó. Nếu ngày thường, nàng chưa chắc sẽ nghĩ đến những bách tính bình thường đó, dù sao bên cạnh nàng căn bản không có những người như vậy, cũng không nghe được những âm thanh đó. Hiện tại đối mặt với Tôn Sách, nàng đứng ở góc độ của Tôn Sách nhìn vấn đề, tự nhiên biết được mối hiểm họa đằng sau những vấn đề này, suy nghĩ tự nhiên khác đi.

Nàng là Quý nhân được Bệ hạ sủng ái, nhà họ Hoàng, nhà họ Thái đã gắn kết chặt chẽ với triều đình. Việc của triều đình chính là việc của nàng, chính là việc của nhà họ Hoàng, nhà họ Thái. So sánh mà nói, những người Nam Dương, Kinh Tương khác đều xa cách hơn một chút.

"Bệ hạ, sao chưa từng nghe ngài nhắc đến những chuyện này?" Hoàng Nguyệt Anh có chút oán trách nhìn Tôn Sách.

"Nàng bận rộn như vậy, nói với nàng cũng vô ích, cần gì phải làm nàng phiền lòng." Tôn Sách cười cười, vươn tay ôm Hoàng Nguyệt Anh vào lòng, vỗ vỗ vai nàng, vừa nhẹ nhõm vừa bất lực. "Nàng cũng không cần suy nghĩ nhiều. Trị quốc trước hết là trị người, mà người là thứ phức tạp nhất, thiện ác đan xen. Có quân tử, cũng có tiểu nhân, nhưng nhiều hơn cả vẫn là những người bình thường thiện ác cùng tồn tại, cho nên mới có sự tranh luận về đức và hình."

"Ha..." Hoàng Nguyệt Anh thở dài một tiếng, tựa vào ngực Tôn Sách. "Vẫn là Mộc học đơn giản hơn, lòng người quá phức tạp."

Tuy nói Hoàng Nguyệt Anh làm thuyết khách rất không xứng chức, bỏ dở giữa chừng, Tôn Sách lại không định dễ dàng bỏ qua việc này. Ông nhanh chóng triệu tập Trương Hoành, Ngu Phiên, Chung Do và những người khác, bàn bạc việc tiến hành một đợt kiểm tra thanh lý chủ yếu nhắm vào công xưởng các châu quận, trừng trị một nhóm gian thương giàu mà bất nhân.

Lý do cũng là có sẵn. Hiền lương văn học từ khắp nơi đến có ý kiến rất lớn đối với việc địa vị thương nhân nhanh chóng được nâng cao, nhiều người dâng sớ phản đối, yêu cầu triều đình ức chế thương nhân. Có người khá bảo thủ, vẫn dùng lý luận cũ "sùng bản ức mạt" (trọng nông ức thương), giảng giải lễ pháp. Có người lại có thể tiến bộ cùng thời đại, đưa ra đề nghị nhắm vào vấn đề cụ thể, trong đó điểm quan trọng nhất chính là thương nhân trọng lợi, vì lợi nhuận mà không từ thủ đoạn nào, cuối cùng không những gây hại cho chính trị, mà còn tổn hại đến bản thân công thương nghiệp, đi đến mặt đối lập của tân chính.

Những ví dụ Tôn Sách nói với Hoàng Nguyệt Anh, có một phần đến từ sớ dâng lên của những Hiền lương văn học này. Tôn Sách chưa chắc đã hoàn toàn đồng ý quan điểm của họ, nhưng lại rất coi trọng những vấn đề cụ thể họ đưa ra. Từng trải qua sự gột rửa của kinh tế thị trường toàn cầu hóa, ông hiểu rõ hơn bất kỳ ai trong thời đại này, nếu không thể kiểm soát tốt sự phân phối tài phú, ngồi nhìn sự phân hóa giàu nghèo gia tăng, sự phát triển của khoa học kỹ thuật không những không mang lại hòa bình, ngược lại có thể gây ra mâu thuẫn mới, thậm chí xé rách toàn bộ xã hội.

Ông vẫn luôn cân nhắc làm sao để bắt đầu giải quyết vấn đề này, đã là thương nhân Kinh Tương, Nam Dương chủ động đưa tới cửa, ông liền bắt đầu từ Kinh Tương, Nam Dương. Tất nhiên, ông sẽ không đặc biệt nhắm vào người Kinh Tương, Nam Dương, dù sao Hoàng Trung còn đang tác chiến ở tiền tuyến, không thể ảnh hưởng đến quân tâm sĩ khí, chỉ là có thiên lệch về trọng tâm, quan tâm nhiều hơn một chút.

Trừng trị một số gian thương, không phải là để đả kích người Kinh Tương, Nam Dương, mà là để chấn chỉnh phong khí xã hội, mưu cầu phúc lợi cho bách tính bình thường. Tiền lương phạt tịch thu, thu nộp từ tay gian thương, đa phần dùng để chi viện tiền tuyến, an ủi quân thuộc. Xét từ một góc độ khác, cũng là đòi lại công lý cho tướng sĩ bình thường. Không thể để họ đổ máu hy sinh ở tiền tuyến, gia thuộc lại chịu khổ sở ở hậu phương.

Tôn Sách không muốn biến thành một cuộc vận động, cho nên cũng không hề phô trương thanh thế mà đẩy mạnh, chỉ yêu cầu các bộ phận liên quan tiến hành bố trí, lấy danh nghĩa hưởng ứng Hiền lương văn học mà tiến hành. Âm thanh đến từ dư luận dân gian, triều đình chỉ là tiến hành hưởng ứng, khả năng mâu thuẫn kích hóa sẽ nhỏ hơn rất nhiều.

Tin tức nhanh chóng lan ra, các thương nhân không cam tâm, chạy đôn chạy đáo hoạt động, tìm người viết văn để phản kích. Nhất thời, cuộc luận chiến vốn đã rất kịch liệt bước vào giai đoạn nóng bỏng, công văn Tôn Sách phải xem mỗi ngày cũng tăng gấp đôi, Thượng thư đài không thể không tăng thêm một số nhân thủ, và lập riêng một tổ chuyên trách, phụ trách các nội dung liên quan.

Tôn Quyền được Tôn Sách giao trọng trách, phụ trách tổ này, mỗi ngày ngoài việc phải xử lý lượng lớn công văn, còn phải tiếp kiến những người khác nhau, lắng nghe những lời lẽ bất đồng nghiêm trọng, thậm chí là công kích lẫn nhau của họ, còn phải giữ một dáng vẻ Hiền vương rửa tai lắng nghe, tiếp thu ý kiến như nước chảy, thật là khổ không thể tả.

Tuy nói tuổi tác dần lớn, không còn tùy hứng như thời thiếu niên, nhưng mỗi ngày bị giày vò như vậy, chàng cũng có chút không chịu nổi, sắp phát điên rồi.

Một ngày giữa tháng ba, Tôn Sách theo thông lệ, đi thỉnh an Hoàng Thái hậu, Hoàng Thái hậu vô tình nhắc đến Tôn Quyền gần đây rất tiều tụy, gần như gầy đi một vòng, có phải công việc quá mệt mỏi hay không.

Tôn Sách giải thích đại khái tình hình. Gần đây sự việc quả thực khá nhiều, đầu mối ngàn mối, việc Tôn Quyền phụ trách đặc biệt là như vậy. Công văn phải xem mỗi ngày đều chất thành núi. Tôn Sách lập tức lại khen ngợi Tôn Quyền vài câu, trong mấy người đệ muội, Tôn Quyền giỏi nhất những việc này, giúp ông không ít việc. Vốn định sau khi việc này kết thúc, liền để Tôn Quyền về nước thụ phong, bây giờ lại có chút không nỡ, muốn giữ chàng ở lại trong triều, đảm nhận chức Tôn thất đại biểu của Quốc thị viện.

Hoàng Thái hậu vừa nhẹ nhõm, lại vừa xót xa. Bà nói với Tôn Sách, Bệ hạ tin tưởng nó, là phúc phận của nó, nhưng nó dù sao còn trẻ, vào Quốc thị viện sớm như vậy, làm bạn cùng một đám lão thần, sợ là không quá thích hợp. Hơn nữa Tôn Quyền tuy giỏi về kinh tế, nhưng nó dù sao là tính cách hiếu động, cứ làm những việc án độc, sợ là phải nhịn đến sinh bệnh.

Tôn Sách vừa nghe, trong lòng liền hiểu rõ, vỗ tay cười nói.

"Mẫu thân, Trọng Mưu tĩnh cực tư động rồi?"

Ngô Thái hậu lắc đầu, cười nói: "Đứa nhỏ đó tâm tư sâu, có lời cũng không nói, ta cũng không rõ rốt cuộc nó đang nghĩ gì. Chỉ là cảm thấy trước đây nó thích đi săn nhất, mỗi lần đi săn trở về đều thần thanh khí sảng. Nếu gặp phải hổ báo loại thú dữ, lại càng vui mừng. Ở Nhữ Dương hơn một năm, nó một lần cũng không đi săn, ta nghĩ không biết có phải vì nguyên nhân này mà buồn bực không vui, không có tinh thần gì, liền nói với con một tiếng, xem có nên cho nó nghỉ mấy ngày, để nó ra ngoài dạo chơi một chút."

Tôn Sách một lời đồng ý. "Đó là do con sơ suất. Con về sẽ cho nó nghỉ ngơi, cho nó nghỉ nửa tháng, đến vùng lân cận săn bắn."

"Nửa tháng? Có phải quá lâu rồi không, có ảnh hưởng đến công việc không?"

"Công việc vĩnh viễn xử lý không xong, nghỉ nửa tháng cũng không có việc gì, sắp xếp người khác xử lý là được. Đúng rồi, Bá Hạ (Hoằng Tư) gần đây bận gì? Khoảng thời gian Trọng Mưu nghỉ, để hắn đến thay một thời gian đi. Hai thằng nhóc nhà hắn cũng nên nhập học rồi, trong cung có tiên sinh tốt nhất, để chúng cùng Đại Hổ, Tiểu Hổ đi học, tương lai cũng dễ dàng nương tựa lẫn nhau."

Ngô Thái hậu trúng ý, vừa vui mừng lại có chút hổ thẹn. "Vẫn là Bệ hạ suy nghĩ chu đáo. Ta đã lâu không gặp Thượng Hoa rồi. Nhắc mới nhớ, ta bình thường quan tâm Thượng Anh nhiều hơn một chút, cũng không biết trong lòng Thượng Hoa có suy nghĩ gì không, nói ta làm mẹ mà thiên vị."