“Marco Bozzaris” của Fitz-Greene Halleck (1790-1867) từng nằm trong cuốn sách tập đọc của tôi ngày trước. Lũ trẻ thời đó yêu thích bài thơ này và ngày nay chúng vẫn vậy. Đây lại là một trong những bài thơ sinh ra không phải để lụi tàn.

Nửa đêm, trong chiếc lều được canh phòng cẩn mật,

Người Thổ Nhĩ Kỳ mơ về cái giờ phút

Khi Hy Lạp, với đầu gối quỳ xuống cầu xin,

Phải run sợ trước uy quyền của hắn:

Trong mơ, khắp trại quân và triều đình, hắn mang theo

Những chiến tích của kẻ chinh phục;

Trong mơ, hắn nghe khúc khải hoàn ca;

Rồi đeo chiếc nhẫn tín ấn của quân vương:

Rồi áp sát ngai vàng của quân vương ấy—như một vị vua;

Tư tưởng hắn ngông cuồng, tung cánh bay,

Như loài chim trong vườn địa đàng.

Nửa đêm, dưới bóng rừng che khuất,

Bozzaris tập hợp đội quân Suliote của mình,

Trung thành như thép của những thanh gươm đã qua thử thách,

Những anh hùng cả trong tim lẫn tay gươm.

Nơi đó hàng ngàn quân Ba Tư từng đứng,

Nơi đó đất mẹ hân hoan đã uống máu họ

Vào ngày Platæa cổ xưa ấy;

Và giờ đây, bầu không khí ám ảnh đó vẫn thở

Cùng những người con của các bậc cha ông đã chinh phạt nơi này,

Với cánh tay sẵn sàng vung kiếm, tâm hồn sẵn sàng dấn thân,

Nhanh nhẹn và can trường như chính tiền nhân.

Một giờ trôi qua—người Thổ choàng tỉnh;

Giấc mộng huy hoàng đó là giấc mộng cuối cùng của hắn;

Hắn tỉnh dậy—để nghe tiếng lính canh gào thét,

“Vào vị trí! Chúng đến! Người Hy Lạp! Người Hy Lạp!”

Hắn tỉnh dậy—để chết giữa lửa, và khói,

Và tiếng thét, tiếng rên, tiếng gươm vung,

Và những viên đạn tử thần rơi dày đặc và nhanh chóng

Như những tia chớp từ mây núi;

Và nghe thấy, với giọng vang như tiếng kèn,

Bozzaris khích lệ đội quân mình:

“Hãy đánh—cho đến khi kẻ thù vũ trang cuối cùng gục ngã;

Hãy đánh—vì bàn thờ và bếp lửa của các ngươi;

Hãy đánh—vì những nấm mồ xanh của cha ông các ngươi;

Vì Chúa—và vì quê hương của các ngươi!”

Họ chiến đấu—như những dũng sĩ, bền bỉ và kiên cường;

Họ chất đầy mặt đất bằng xác quân Hồi giáo,

Họ đã thắng—nhưng Bozzaris đã ngã xuống,

Máu chảy từ mọi huyết mạch.

Vài đồng đội còn sống sót của ông đã thấy

Nụ cười của ông khi tiếng hoan hô đầy tự hào vang lên,

Và chiến trường đẫm máu đã thuộc về họ;

Rồi nhìn thấy trong cái chết, đôi mắt ông khép lại

Thật bình thản, như chìm vào giấc ngủ đêm,

Tựa những đóa hoa khi mặt trời lặn.

Hãy đến với phòng tân hôn, hỡi Tử thần!

Hãy đến với phòng người mẹ, khi nàng cảm nhận,

Lần đầu tiên, hơi thở của đứa con đầu lòng;

Hãy đến khi những con dấu linh thiêng

Phong tỏa dịch bệnh bị phá vỡ,

Và những thành phố đông đúc than khóc vì tai ương;

Hãy đến trong hình hài ghê rợn của bệnh lao,

Cơn địa chấn, hay bão tố đại dương;

Hãy đến khi trái tim đập rộn ràng và ấm nóng

Với khúc hát yến tiệc, điệu nhảy, và rượu nồng;

Và ngươi thật đáng sợ—những giọt lệ,

Tiếng rên rỉ, hồi chuông báo tử, tấm vải liệm, chiếc quan tài,

Và tất cả những gì ta biết, hoặc mơ, hoặc sợ hãi

Về nỗi đau đớn, đều thuộc về ngươi.

Nhưng với người anh hùng, khi thanh gươm của chàng

Đã giành chiến thắng cho những người tự do,

Giọng nói ngươi nghe như lời tiên tri;

Và trong âm điệu vang vọng ấy, người ta nghe thấy

Lời cảm ơn của hàng triệu người mai sau.

Hãy đến, khi sứ mệnh vinh quang của chàng đã hoàn thành—

Hãy đến, cùng nhành nguyệt quế của nàng, thứ được mua bằng máu—

Hãy đến trong giờ khắc đăng quang của nàng—và rồi

Ánh sáng khác thường trong đôi mắt trũng sâu của ngươi

Đối với chàng thật đáng chào đón như cảnh tượng

Bầu trời và các vì sao đối với kẻ tù đày;

Cái nắm tay của ngươi thật đáng chào đón như bàn tay

Của người anh em nơi xứ lạ;

Lời triệu hồi của ngươi thật đáng chào đón như tiếng kêu

Báo tin những hòn đảo Ấn Độ đã gần kề

Với người Genoa đang tìm kiếm thế giới,

Khi cơn gió đất, từ những cánh rừng cọ,

Và những vườn cam, cùng những cánh đồng hương liệu,

Thổi qua những vùng biển Haiti.

Bozzaris! cùng những người anh hùng trong huyền thoại

Mà Hy Lạp đã nuôi dưỡng trong thời hoàng kim,

Hãy yên nghỉ—chẳng có ngôi mộ nào đáng tự hào hơn,

Ngay cả trên chính mảnh đất kiêu hãnh của nàng.

Nàng chẳng khoác lên mình y phục tang tóc vì chàng,

Cũng chẳng ra lệnh cho cỗ xe tang đen tối vẫy những chùm lông vũ

Như cành cây gãy từ cái cây trụi lá của tử thần

Trong vẻ xa hoa và nghi lễ của nỗi buồn,

Sự sang trọng vô hồn của nấm mồ;

Nhưng nàng nhớ về chàng như một người

Được yêu thương lâu dài và chỉ đi vắng một thời gian;

Vì chàng, cây đàn lyre của thi sĩ nàng được kết vòng hoa,

Những bức tượng đá được tạc, những bản nhạc được cất lên;

Vì chàng, nàng rung những hồi chuông ngày sinh;

Về chàng, tiếng bập bẹ đầu đời của trẻ thơ cất lời;

Vì chàng, lời cầu nguyện chiều tà được xướng lên

Bên giường cung điện và giường tranh mộc mạc;

Người chiến binh của nàng, khi giáp mặt kẻ thù,

Vì chàng mà vung nhát gươm chí mạng hơn,

Người thiếu nữ đính ước của chàng, khi nàng lo sợ

Cho niềm vui của những năm tháng thanh xuân, lại nghĩ về chàng,

Nghĩ đến số phận của chàng, và kìm nén những giọt lệ;

Và nàng, người mẹ của những đứa con trai chàng,

Dẫu trong đôi mắt và đôi gò má héo hon

Người ta đọc được nỗi đau nàng không thốt thành lời,

Ký ức về những niềm vui đã vùi sâu,

Và ngay cả người đã sinh thành ra chàng,

Sẽ, bên lò sưởi vây quanh bởi những người hành hương,

Kể về cái chết của chàng mà không thở dài;

Vì giờ đây chàng thuộc về Tự do, và Danh tiếng:

Một trong số ít những cái tên bất tử,

Những cái tên sinh ra không phải để chết.

Fitz-greene Halleck.