Bài thơ “Old Ironsides” của Oliver Wendell Holmes (1809-94) là một tác phẩm rất dễ thuộc lòng. Tâm hồn trẻ thơ chưa hề vướng bận chút tinh thần thương mại – nỗi hổ thẹn của thời đại này. Người ta vẫn thường nói: “Vô ơn là thói xấu của các nền cộng hòa”; và bài thơ này đã vạch trần nỗi hổ thẹn của lòng tham tiền bạc cũng như thái độ vô ơn, thứ đã khiến một “công thần” của quốc gia phải trở thành đống đổ nát.
Nào, hãy hạ lá cờ rách tả tơi của nó xuống đi!
Nó đã tung bay trên cao từ thuở nào,
Và bao ánh mắt đã từng rạng ngời khi nhìn thấy
Lá cờ ấy kiêu hãnh giữa trời cao;
Dưới bóng cờ, tiếng thét xung trận vang lên,
Và tiếng đại bác gầm vang từng hồi;—
Vầng thiên thạch của bầu trời đại dương
Sẽ chẳng còn lướt qua mây gió nữa.
Sàn tàu, nơi từng nhuộm đỏ máu anh hùng,
Nơi kẻ bại trận từng quỳ gối xin tha,
Khi gió gào thét trên mặt nước cuộn sóng
Và những con sóng bạc đầu bên dưới.
Sẽ chẳng còn cảm nhận bước chân người chiến thắng,
Hay biết đến đầu gối kẻ bị chinh phục;
Lũ kền kền chốn bờ bãi sẽ xâu xé
Đại bàng của biển khơi!
Ôi, thà rằng cái thân tàu tan nát ấy
Hãy chìm sâu dưới sóng dữ đại dương;
Sấm sét của nó từng làm rung chuyển vực sâu,
Và đó nên là nấm mồ của nó;
Hãy đóng đinh lá cờ thiêng lên cột buồm,
Giăng mọi cánh buồm xơ xác,
Và dâng nó cho vị thần bão tố,
Cho sấm chớp và cuồng phong!
Oliver Wendell Holmes.
