Ngày xửa ngày xưa có một vị vua và hoàng hậu không có con, họ vẫn luôn cầu khẩn để mong có được một người nối dõi; và họ hứa rằng nếu sinh được hoàng tử, hay dẫu là công chúa đi nữa, họ sẽ duy trì hai đài phun nước trong suốt bảy năm: một đài chảy ra rượu vang, đài kia chảy ra dầu. Sau lời khấn nguyện ấy, hoàng hậu sinh hạ một cậu con trai khôi ngô tuấn tú.
Ngay khi đứa trẻ chào đời, hai đài phun nước được dựng lên, và tất cả mọi người đều đến để lấy dầu và rượu. Khi thời hạn bảy năm kết thúc, các đài phun nước bắt đầu cạn dần. Một mụ yêu tinh, với mong muốn thu gom những giọt nước còn sót lại từ đài phun, đã đến đó mang theo một miếng bọt biển và một chiếc bình. Mụ thấm những giọt nước bằng miếng bọt biển rồi vắt vào trong bình. Sau khi mụ đã vất vả làm việc để đổ đầy chiếc bình này, hoàng tử nhỏ, đang lúc chơi bóng, vì hứng chí nên đã ném quả bóng làm vỡ chiếc bình. Khi bà lão nhìn thấy cảnh đó, mụ liền nói: "Nghe đây. Ta không thể làm gì ngươi, vì ngươi là con trai nhà vua; nhưng ta có thể giáng cho ngươi một lời nguyền: Ngươi sẽ không thể kết hôn cho đến khi tìm được Tuyết-trắng-lửa-đỏ!" Cậu bé lanh lợi liền lấy một mảnh giấy và ghi lại những lời của bà lão, cất vào trong ngăn kéo và không nói năng gì về chuyện đó. Khi chàng tròn mười tám tuổi, nhà vua và hoàng hậu muốn chàng kết hôn. Lúc ấy chàng sực nhớ đến lời nguyền của bà lão, cầm mảnh giấy lên, và thốt rằng: "À! Nếu ta không tìm thấy Tuyết-trắng-lửa-đỏ thì ta không thể kết hôn!" Khi thấy đã đến lúc thuận tiện, chàng từ giã cha mẹ và bắt đầu cuộc hành trình hoàn toàn một mình.
Nhiều tháng trôi qua mà không gặp một ai. Một buổi chiều nọ, màn đêm buông xuống khi chàng đang mệt mỏi và chán nản giữa một đồng bằng mà ngay chính giữa có một ngôi nhà lớn.
Vào lúc rạng đông, chàng thấy một mụ yêu tinh đang tiến đến, cao và to lớn một cách đáng sợ, mụ cất giọng kêu gọi: "Tuyết-trắng-lửa-đỏ, hãy thả lọn tóc của mày xuống cho ta leo lên!" Khi hoàng tử nghe thấy thế liền lấy lại can đảm và tự nhủ: "Chính là nàng rồi!" Tuyết-trắng-lửa-đỏ thả những lọn tóc dài dường như vô tận xuống, và mụ yêu tinh bám vào đó để leo lên. Ngày hôm sau, mụ yêu tinh leo xuống, và khi hoàng tử thấy mụ rời đi, chàng bước ra từ dưới gốc cây nơi mình ẩn náu và cất tiếng gọi: "Tuyết-trắng-lửa-đỏ, hãy thả lọn tóc của nàng xuống cho ta leo lên!" Nàng, cứ đinh ninh đó là mẹ mình (vì nàng gọi mụ yêu tinh là mẹ), liền thả lọn tóc xuống, và hoàng tử dũng cảm leo lên. Khi đã lên tới nơi, chàng liền nói: "Ôi! Người em gái bé nhỏ thân yêu của anh, anh đã vất vả biết bao để tìm được em!" Và chàng kể cho nàng nghe về lời nguyền của bà lão năm chàng lên bảy tuổi.
Nàng thết đãi chàng chút đồ ăn thức uống, rồi bảo: "Anh thấy đấy, nếu mụ yêu tinh quay lại mà bắt gặp anh ở đây, mụ sẽ nuốt chửng anh mất. Hãy trốn đi." Mụ yêu tinh trở về, và hoàng tử liền tìm chỗ ẩn nấp.
Sau khi mụ yêu tinh đã ăn xong, con gái mụ rót rượu cho mẹ uống và chuốc cho mụ say mềm. Đoạn nàng cất lời: "Mẹ ơi, con phải làm gì để có thể rời khỏi nơi này? Không phải là con muốn đi, vì con rất muốn ở lại với mẹ; nhưng con chỉ muốn biết cho thỏa tò mò thôi. Mẹ hãy bảo con đi!" "Điều mà con phải làm để trốn khỏi đây ư!" mụ yêu tinh đáp. "Con phải làm phép mọi thứ ở đây, để ta bị lừa gạt mất thời gian. Ta sẽ gọi, và thay vì con, chiếc ghế bành, cái tủ đựng bát đĩa, cái tủ kéo sẽ trả lời thay con. Khi con không xuất hiện, ta sẽ trèo lên. Con phải lấy bảy cuộn chỉ mà ta đã cất đi. Khi ta đến mà không tìm thấy con, ta sẽ truy đuổi theo con; khi con thấy mình bị đuổi sát nút, hãy ném cuộn chỉ thứ nhất xuống, rồi đến những cuộn khác. Ta sẽ luôn bắt kịp con cho đến khi con ném cuộn chỉ cuối cùng."
Cô con gái lắng nghe từng lời mụ nói và ghi nhớ kỹ càng. Ngày hôm sau, mụ yêu tinh đi vắng, Tuyết-trắng-lửa-đỏ và hoàng tử làm những việc họ cần phải làm. Họ đi vòng quanh khắp ngôi nhà, dặn dò: "Bàn ơi, mi hãy trả lời nếu mẹ ta đến; ghế ơi, hãy trả lời nếu mẹ ta đến; tủ kéo ơi, hãy trả lời nếu mẹ ta đến;" và cứ thế nàng yểm bùa toàn bộ ngôi nhà. Sau đó, nàng cùng hoàng tử vội vã lên đường nhanh đến mức tưởng như đang bay. Khi mụ yêu tinh quay về, mụ cất tiếng gọi: "Tuyết-trắng-lửa-đỏ, hãy thả tóc xuống cho ta leo lên!" Chiếc bàn liền đáp lời: "Dạ, dạ, mẹ đến đây!" Mụ đợi một lát, và khi không thấy ai thả tóc cho mình lên, mụ lại gọi: "Tuyết-trắng-lửa-đỏ, hãy thả lọn tóc của mày xuống cho ta leo lên!" Chiếc ghế bành đáp: "Dạ, dạ, mẹ đến đây!" Mụ chờ một lúc lâu nhưng chẳng thấy bóng dáng ai; bấy giờ mụ lại gọi lần nữa, và chiếc tủ kéo cất tiếng trả lời: "Dạ, dạ, mẹ đến đây!" Trong khi ấy, đôi tình nhân đang vội vã chạy trốn. Khi không còn vật gì có thể lên tiếng trả lời nữa, mụ yêu tinh lồng lộn gào thét: "Phản bội! Phản bội rồi!" Đoạn mụ lấy một chiếc thang và trèo lên. Khi nhìn thấy con gái và những cuộn chỉ đã biến mất, mụ thét lên: "À, con ranh con! Ta sẽ uống máu mày!" Rồi mụ hộc tốc đuổi theo những kẻ trốn chạy bằng cách đánh hơi dấu vết của họ. Họ nhìn thấy mụ từ đằng xa, và khi mụ trông thấy họ, mụ liền réo lên: "Tuyết-trắng-lửa-đỏ, quay mặt lại đây để ta nhìn mặt mày nào." (Nếu nàng quay mặt lại thì đã bị trúng phép thuật rồi).
Khi mụ yêu tinh suýt đuổi kịp họ, Tuyết-trắng-lửa-đỏ liền ném cuộn chỉ thứ nhất xuống, và bỗng chốc một ngọn núi cao sừng sững mọc lên. Mụ yêu tinh không hề nao núng; mụ trèo hết ngọn núi này đến ngọn núi khác cho đến khi gần bắt kịp cả hai một lần nữa. Bấy giờ Tuyết-trắng-lửa-đỏ, thấy mụ đã đến sát bên, liền ném cuộn chỉ thứ hai xuống, và lập tức xuất hiện một vùng đồng bằng chi chít dao và dao cạo. Mụ yêu tinh bị cắt và rách tơi tả, vẫn lết theo sau đôi tình nhân trong dòng máu chảy đầm đìa.
Khi Tuyết-trắng-lửa-đỏ lại thấy mụ tiến đến gần, nàng ném cuộn chỉ thứ ba xuống, và một con sông hung dữ hiện ra. Mụ yêu tinh lao mình xuống dòng sông và tiếp tục cuộc truy đuổi dù thân thể đã lả đi một nửa. Tiếp đó là một cuộn chỉ khác, và một đài phun nước độc xà cùng vô số thứ khác xuất hiện. Cuối cùng, kiệt sức và gần như sắp chết, mụ yêu tinh dừng lại và nguyền rủa Tuyết-trắng-lửa-đỏ, rằng: "Nụ hôn đầu tiên mà hoàng hậu trao cho con trai mình, ước gì hoàng tử sẽ quên sạch về mày!" Nói xong, mụ yêu tinh không thể trụ thêm được nữa và chết trong nỗi thống khổ tột cùng.
Đôi tình nhân tiếp tục cuộc hành trình và tiến vào một thị trấn gần nơi hoàng tử sinh sống. Chàng bảo Tuyết-trắng-lửa-đỏ: "Em hãy ở lại đây, vì em chưa có trang phục thích hợp, anh sẽ vào thành kiếm những thứ em cần, rồi sau đó em mới có thể xuất kiến cha mẹ anh." Nàng đồng ý và ở lại.
Khi hoàng hậu nhìn thấy con trai mình, bà lao vào ôm chầm lấy chàng để đặt nụ hôn. "Mẹ ơi," hoàng tử nói, "con đã có lời thề là không để ai hôn mình cả." Người mẹ tội nghiệp chết trân tại chỗ. Đêm đến, trong lúc chàng đang say ngủ, vì quá khao khát muốn được hôn con, hoàng hậu đã đến và làm điều đó. Kể từ khoảnh khắc ấy, chàng quên sạch sành sanh mọi chuyện về Tuyết-trắng-lửa-đỏ.
Hãy để hoàng tử ở lại cùng mẫu thân, và quay trở lại với cô gái tội nghiệp đang bơ vơ giữa đường phố mà chẳng biết mình đang ở đâu. Một bà lão đi ngang qua, nhìn thấy cô thiếu nữ tội nghiệp đẹp rạng ngời như mặt trời đang khóc nức nở. "Có chuyện gì thế con gái của ta?" "Con không biết vì sao mình lại lạc đến đây nữa!" "Con gái ngoan, đừng tuyệt vọng; hãy đi theo ta." Và bà đưa nàng về nhà mình. Cô gái trẻ có đôi bàn tay khéo léo và biết cả phép thuật. Nàng làm ra đủ mọi thứ đồ vật, bà lão đem bán chúng, nhờ thế mà cả hai cùng sinh sống qua ngày. Một hôm, thiếu nữ ngỏ ý xin bà lão hai mảnh vải cũ trong cung điện để làm một số công việc nàng đang dự tính. Bà lão liền đến hoàng cung, bắt đầu dò hỏi xin những mảnh vải vụn, và lân la nài nỉ mãi cuối cùng cũng lấy được chúng. Lúc bấy giờ bà lão nuôi hai con bồ câu, một trống một mái, và dùng những mảnh vải ấy, Tuyết-trắng-lửa-đỏ đã chưng diện cho đôi chim đẹp đến mức ai nhìn thấy cũng phải trầm trồ kinh ngạc. Cô gái trẻ cầm đôi bồ câu lên, thì thầm vào tai chúng rằng: "Mi là hoàng tử, còn mi là Tuyết-trắng-lửa-đỏ. Nhà vua đang ngự thiện ở bàn ăn; hãy bay đi và thuật lại tất cả những gì chúng ta đã trải qua."
Khi nhà vua, hoàng hậu, hoàng tử cùng nhiều người khác đang ngồi vào bàn tiệc, đôi bồ câu xinh đẹp liền bay vào và đậu xuống bàn. "Chúng mới đẹp làm sao!" Tất cả mọi người đều vô cùng thích thú. Bấy giờ chú chim bồ câu đại diện cho Tuyết-trắng-lửa-đỏ cất tiếng: "Ngươi có nhớ khi còn trẻ, cha ngươi đã hứa dâng tặng một đài phun dầu và một đài phun rượu nhân dịp ngươi chào đời hay không?" Chú bồ câu kia đáp lời: "Có, ta nhớ chứ." "Ngươi còn nhớ bà lão có chiếc bình đựng dầu mà ngươi đã làm vỡ chứ? Ngươi có nhớ không?" "Có, ta nhớ." "Ngươi có nhớ lời nguyền mà mụ đã giáng xuống đầu ngươi—rằng ngươi không thể kết hôn cho đến khi tìm thấy Tuyết-trắng-lửa-đỏ chứ?" "Ta nhớ chứ," chú bồ câu kia đáp. Tóm lại, chú bồ câu đầu tiên đã gợi nhắc lại tất cả những chuyện đã qua, và cuối cùng cất tiếng: "Ngươi có nhớ mụ yêu tinh từng bám sát gót ngươi, và cách mụ nguyền rủa rằng ngay tại nụ hôn đầu tiên của mẹ ngươi, ngươi sẽ phải quên đi Tuyết-trắng-lửa-đỏ chứ?" Khi chú bồ câu nhắc đến chuyện nụ hôn, hoàng tử lập tức nhớ lại mọi chuyện, còn nhà vua và hoàng hậu thì kinh ngạc đến sững sờ khi nghe thấy chim bồ câu biết nói tiếng người.
Khi cuộc đối thoại kết thúc, đôi bồ câu cúi đầu chào thật cung kính rồi bay vụt đi. Hoàng tử hoảng hốt kêu lên: "Này! Này! Xem kìa, mấy con bồ câu bay đi đâu kìa! Xem chúng bay đi đâu kìa!" Các thị thần nhìn theo và thấy đôi bồ câu đậu xuống một ngôi nhà ở vùng nông thôn. Hoàng tử vội vã chạy đến đó, bước vào và tìm thấy Tuyết-trắng-lửa-đỏ. Khi nhìn thấy nàng, chàng ôm chầm lấy cổ, thốt lên: "Ôi! Người em gái của anh, em đã phải chịu đựng biết bao cay đắng vì anh!" Ngay lập tức, họ chuẩn bị xiêm y lộng lẫy cho nàng và rước nàng vào cung điện. Khi hoàng hậu trông thấy nàng ở đó, bà liền thốt lên: "Xinh đẹp làm sao!" Mọi chuyện nhanh chóng được định đoạt và đôi tình nhân đã kết hôn nên nghĩa vợ chồng.
Như chúng tôi đã lưu ý ở trên, câu chuyện này thường bị khuyết thiếu, phần kết cục—"sự lãng quên cô dâu"—đã bị lược mất.
Một số phiên bản của câu chuyện này xuất phát từ Milan (Nov. fior. tr. 411, 415, 417). Trong phiên bản đầu tiên, "Vua Mặt Trời", xuất hiện một chi tiết khá thú vị. Người anh hùng chơi bi-a với Vua Mặt Trời và giành chiến thắng công chúa là con gái của ngài. Chàng lên đường tìm kiếm cô dâu của mình, và cuối cùng tìm gặp một cụ ông chỉ dẫn nơi Vua Mặt Trời sinh sống, đồng thời dặn dò: "Trong một khu rừng gần đây có một cái ao mà vào buổi chiều, ba người con gái của nhà vua thường đến tắm. Hãy đến và lấy trộm quần áo của họ; khi họ đến tìm và hỏi xin lại, hãy trao trả với điều kiện họ phải dẫn ngươi đến gặp cha mình." Người anh hùng làm theo lời dặn, được đưa diện kiến nhà vua, và bị buộc phải chọn cô dâu trong số ba nàng công chúa khi bị bịt kín mắt. Phần còn lại của câu chuyện xoay quanh cuộc trốn chạy quen thuộc kèm theo những phép biến hóa của đôi tình nhân. Tình tiết các thiếu nữ tắm suối bị trộm mất xiêm y rõ ràng là một biểu hiện của thần thoại Vợ Thiên Nga, và cũng xuất hiện trong một vài câu chuyện dân gian Ý khác. Trong một câu chuyện ở miền Bắc nước Ý (Monferrato, Comparetti, Số 50), "Hòn đảo Hạnh phúc", một cậu bé nghèo lên đường tìm kiếm vận may. Cậu tình cờ gặp một cụ ông bảo rằng vận may trăm năm mới xuất hiện một lần, và nếu không nắm bắt lúc ấy thì sẽ vĩnh viễn vụt mất. Cụ cho biết đây chính là thời điểm vận may xuất hiện—hôm nay hoặc ngày mai—đồng thời khuyên thanh niên ấy hãy ẩn nấp trong khu rừng cạnh bờ suối, và khi ba cô gái xinh đẹp đến tắm, hãy lấy cắp y phục của người ở giữa. Cậu làm theo lời khuyên và buộc người chủ nhân (chính là Nữ thần May Mắn) phải kết hôn với mình. Do lỗi lầm của mẹ mình, cậu đánh mất người vợ, tương tự như câu chuyện thần thoại Cupid và Psyche, và buộc phải lên đường tìm kiếm nàng ở Hòn đảo Hạnh phúc. Tình tiết tương tự cũng lặp lại trong một số câu chuyện ở vùng Sicily. Trong một tích truyện (Pitrè, Số 50, "Hãy trao cho ta tấm khăn voan!"), chàng thanh niên nghèo khổ lên đường tìm kiếm vận may giống như câu chuyện trước, và gặp một bà lão bảo chàng hãy đến một đài phun nước nọ, nơi mười hai con bồ câu sẽ đến uống nước rồi hóa thành mười hai thiếu nữ "xinh đẹp tựa ánh dương, che khăn voan trên mặt", đồng thời khawns khuyên chàng hãy chộp lấy chiếc khăn voan của cô gái đẹp nhất và giữ lấy nó; bởi vì nếu nàng lấy lại được khăn, nàng sẽ biến thành bồ câu trở lại. Chàng trai làm theo đúng lời dặn, đưa vợ về nhà, và giao tấm khăn voan cho mẹ cất giữ hộ. Người mẹ lại đưa nó cho con dâu, khiến nàng lập tức biến thành bồ câu và biến mất. Sự việc lặp lại hai lần; đến lần thứ ba thì chiếc khăn voan bị thiêu rụi, và người vợ vốn là vị công chúa bị yểm bùa của vua Tây Ban Nha mới chịu ở lại bên chồng.
Vẫn còn một nhóm truyện kể đồ sộ và thú vị khác cần được khảo sát. Nhóm này có thể được gọi một cách thuận tiện là "Râu Xanh", mặc dù như chúng ta sẽ thấy, có ba phiên bản của câu chuyện này, và cái tên trên chỉ thực sự phù hợp với đúng một phiên bản duy nhất. Ba phiên bản ấy được minh họa rất rõ qua ba câu chuyện của anh em nhà Grimm gồm "Chim Lông Vũ" (Số 46), "Chàng Rể Cướp" (Số 40), và "Đứa Trẻ Con Người Tiều Phu" (Số 3). Trong phiên bản đầu tiên, xét về mặt bản chất chính là câu chuyện về Râu Xanh, hai người chị lần lượt kết hôn và bị chồng sát hại vì họ đã mở căn phòng cấm. Người em út, dẫu cũng mở cánh cửa cấm kỵ ấy, nhưng đã xoay sở trốn thoát và giải cứu các chị của mình, cứu sống họ hồi sinh. Ở phiên bản thứ hai, một tên cướp kết hôn với một số chị em gái và sát hại họ vì dám cãi lệnh (chi tiết căn phòng cấm thường không xuất hiện); người em út một lần nữa tìm cách trốn thoát và hồi sinh những người chị đã chết của mình. Thông thường trong phiên bản này, người chồng nỗ lực tuyệt vọng để trả thù người vợ đã trốn thoát khỏi tay hắn nhưng rồi cũng thất bại. Đến phiên bản thứ ba, một thiếu nữ nằm dưới sự bảo trợ của một thế lực siêu nhiên nào đó, bị cấm tuyệt đối không được mở một căn cửa nhất định. Đứa trẻ cãi lời, chối bay chối biến lỗi lầm và bị đuổi đi trong sự nhục nhã; sau này nàng kết hôn và những đứa con lần lượt bị tước đoạt khỏi tay cho đến khi nàng chịu thú nhận tội lỗi, hoặc như trong một phiên bản Ý, vẫn khăng khăng chối cãi đến cùng. Chúng ta sẽ lần lượt khảo sát ba phiên bản này, và trước tiên xin giới thiệu một ví dụ thuộc nhóm thứ nhất, hay còn gọi là nhóm Râu Xanh. Truyện xuất xứ từ Venice (Widter-Wolf, Số 11, Jahrb. VII. 148), với tựa đề:
