Truyện Dân Gian Ý

Lượt đọc: 601 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Xlii. Vườn Nho Xưa Và Vườn Nho Nay.

❊ ❊ ❊

Một vị vua vốn không thích chuyện vợ con đã ra lệnh cho vị quản gia của mình phải sống độc thân. Thế nhưng, có một hôm, người quản gia ấy bắt gặp một thiếu nữ xinh đẹp tên là Vigna và đã bí mật kết hôn với nàng. Mặc dù ông giam giữ nàng thật kỹ trong phòng, nhà vua vẫn đâm ra nghi ngờ và phái viên quản gia đi sứ xa. Sau khi ông đi rồi, nhà vua liền bước vào căn phòng của ông và trông thấy vợ của vị quan đang ngủ. Ngài không làm phiền nàng, nhưng khi rời khỏi phòng, lại vô tình đánh rơi một chiếc găng tay trên giường. Khi người chồng trở về, hắn tìm thấy chiếc găng, nhưng giữ im lặng một cách kín đáo, đồng thời chấm dứt mọi biểu hiện ân ái vì tin rằng vợ mình đã không thủy chung. Nhà vua, vì khao khát được gặp lại người phụ nữ xinh đẹp ấy thêm lần nữa, bèn mở tiệc yến và ra lệnh cho viên quản gia phải đưa vợ đến. Hắn chối đây đẩy rằng mình không có vợ, nhưng cuối cùng vẫn phải đưa nàng tới; và trong lúc tất cả mọi người đều vui vẻ trò chuyện tại bữa tiệc thì nàng lại hoàn toàn im lặng. Nhà vua để ý điều đó và hỏi nàng nguyên do của sự lặng thầm; và nàng đã đáp lại bằng một chơi chữ với tên của chính mình: "Vườn nho xưa và vườn nho nay, tôi từng được yêu và nay chẳng còn ai: chẳng biết vì đâu vườn nho lỡ mùa." Người chồng nghe thấy thế liền đáp: "Vườn nho xưa và vườn nho nay, từng được yêu và nay chẳng còn ai: vườn nho lỡ mùa vì móng vuốt sư tử." Nhà vua, người hiểu rõ ngụ ý trong câu nói ấy, liền đáp: "Trẫm đã bước vào Vườn nho, trẫm đã chạm vào những chiếc lá, nhưng trẫm xin thề bằng vương miện của mình rằng trẫm chưa hề nếm qua trái ngọt." Bấy giờ, người quản gia mới hiểu ra rằng vợ mình vô tội, thế là hai vợ chồng làm hòa và từ đó luôn sống hạnh phúc, viên mãn bên nhau.[25]

Câu chuyện này chỉ được tìm thấy trong các bản dịch tiếng Hy Lạp và tiếng Do Thái của tác phẩm Bảy vị minh sư (The Seven Wise Masters), và trong tập Bảy vị tể tướng bằng tiếng Ả Rập. Nó không hề xuất hiện trong bất kỳ bản dịch phương Tây nào, dù cho Boccaccio từng biết đến nó và dựa vào đó để sáng tác câu chuyện thứ năm trong ngày thứ nhất của tập Decameron. Do đó, hoặc câu chuyện này là một bản phóng tác muộn từ truyện kể phương Đông vốn là điều khó xảy ra, hoặc nó bắt nguồn từ một phiên bản tiếng Ý nào đó nay đã thất truyền nhưng từng rất phổ biến của thể loại truyện kể phương Đông mang tên Bảy vị minh sư.[26]

Ba câu chuyện tiếp theo chỉ được tìm thấy trong các phiên bản phương Tây, tức châu Âu, của bộ sưu tập này. Câu chuyện đầu tiên, trong thuật ngữ chuyên môn gọi là "Vaticinium" hoặc "Lời tiên tri," kể về một người con trai am hiểu ngôn ngữ loài chim đã nghe được lời dự báo rằng cha mẹ cậu sẽ rơi vào cảnh túng quẫn đến mức không có bánh mì để ăn; nhưng chính cậu, người con trai ấy, rồi sẽ tiến xa đến mức người cha sẽ phải dâng nước cho cậu rửa tay. Người cha, vô cùng phẫn nộ trước lời tiên tri này, liền ném con trai mình xuống biển. Cậu được cứu sống, và sau nhiều phen phiêu lưu, đã kết hôn với con gái của vua xứ Sicily. Một ngày nọ, khi đang cưỡi ngựa qua Messina, cậu nhìn thấy cha mẹ mình trong bộ dạng rách rưới đang ngồi trước cửa một quán trọ. Cậu xuống ngựa, bước vào nhà họ và xin thức ăn. Sau khi cha mẹ mang nước ra cho cậu rửa tay, cậu mới tiết lộ thân phận thật sự của mình và tha thứ cho người cha vì sự tàn nhẫn trước kia.

Phiên bản tiếng Ý duy nhất, dẫu đã bị làm biến dạng bởi một số tình tiết ngoại lai, nằm trong tập truyện Mantuan (Visentini, số 50): "Xin thần May mắn phù hộ cho tôi." Ở đây, người con trai không hề nghe lời tiên tri từ loài chim, mà thay vào đó, một vị thiên sứ đã báo mộng cho một vị vua hằng khao khát có con rằng ngài sẽ sinh được một hoàng tử nhưng sau này chính ngài sẽ phải phục dịch cậu ta. Khi đứa trẻ lên mười tuổi, nhà vua cảm thấy vô cùng bực bội trước lời tiên tri ấy nên đã đem vứt con mình vào rừng. Đứa trẻ được một pháp sư tìm thấy, nuôi dưỡng lớn khôn, rồi sau đó bỏ trốn khỏi chỗ người này. Cậu đến kinh thành của vua cha và giành được tay của nàng công chúa (cũng chính là em ruột của cậu) bằng cách điều khiển ngựa nhảy qua một con mương rộng. Tại bữa tiệc cưới, nhà vua trao cho con trai mình một ly rượu, và người con đã nhận ra cha mình rồi thốt lên: "Kìa, người cha đang phục dịch con trai." Hôn lễ tất nhiên bị hủy bỏ và nỗi ác cảm trước đó của người em gái cũng được sáng tỏ.[27]

Có mối liên hệ mật thiết với câu chuyện gốc trong Bảy vị minh sư là nhóm truyện mà trong đó nhân vật chính thông thuộc ngôn ngữ loài thú, và nhờ vào khả năng ấy mà đạt được địa vị cao sang (thường là lên làm giáo hoàng) sau khi bị cha ruột đuổi khỏi nhà. Phiên bản dưới đây trích từ vùng Monferrato (Comparetti, số 56) và mang tựa đề:

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 13 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của Thomas Frederick Crane

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.